I SA/Po 648/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-11-23

Skład orzekający: Roman Wiatrowski, Katarzyna Wolna-Kubicka, Maciej Jaśniewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba rozwiedziona, pozostająca w konkubinacie i wspólnie z konkubentem wychowująca małoletnie dziecko, może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4 i 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Dla skorzystania z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nie wystarczy spełnienie formalnych przesłanek stanu cywilnego określonych w art. 6 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Konieczne jest również faktyczne, samodzielne wychowywanie dziecka, bez udziału drugiego rodzica. W sytuacji, gdy dziecko jest wychowywane wspólnie z konkubentem, który również posiada pełnię praw rodzicielskich i mieszka z matką dziecka, podatnik nie może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów.
Stan faktyczny
Skarżąca, osoba rozwiedziona pozostająca w konkubinacie, złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Posiada wspólne małoletnie dziecko z konkubentem, z którym mieszka i oboje posiadają pełnię praw rodzicielskich. Organ podatkowy uznał jej stanowisko za nieprawidłowe, argumentując, że wspólne zamieszkiwanie i wychowywanie dziecka z ojcem wyklucza status osoby samotnie wychowującej. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie zasady równości wobec prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Roman Wiatrowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę /-/M. Jaśniewicz /-/R. Wiatrowski /-/K. Wolna – Kubicka W dniu 12 marca 2010 r. M. B. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości rozliczenia uzyskanych dochodów w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko. W złożonym wniosku wnioskodawczyni przedstawiła zdarzenie przyszłe wskazując, że jest osobą rozwiedzioną, pozostającą w konkubinacie. Z konkubentem ma jedno wspólne małoletnie dziecko. Zarówno zainteresowana, jak i ojciec dziecka posiadają pełnię praw rodzicielskich. Mieszkają w tym samym mieszkaniu. Ojciec dziecka (konkubent) nie rozlicza się jako osoba samotnie wychowująca dzieci. W rozliczeniu rocznym za rok 2009 po raz pierwszy wnioskodawczyni zamierza skorzystać z możliwości opodatkowania się jako osoba samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm. – powoływana dalej jako: "u.p.d.o.f."). W opinii zainteresowanej spełnia ona wszystkie wymogi zawarte w art. 6 ust. 8 u.p.d.o.f. dla preferencyjnego sposobu opodatkowania określonego w ust. 4 powyższego przepisu, tj.: wychowuje małoletnie dziecko, jest osobą wymienioną w definicji osoby samotnie wychowującej dzieci określonej w art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. i nie mają do niej, ani do jej dziecka, zastosowania przepisy art. 30c u.p.d.o.f., przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym oraz ustawy o podatku tonażowym. W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy w świetle powyższego stanu faktycznego wnioskodawczyni prawidłowo interpretuje przepis art. 6 u.p.d.o.f. rozliczając się jako osoba samotnie wychowująca dziecko? Zdaniem wnioskodawczyni, ograniczenia zastosowania art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., o których mowa w art. 6 ust. 8 u.p.d.o.f. nie mają do niej zastosowania. W przekonaniu zainteresowanej przepis art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. w sposób wyraźny określa, kogo należy traktować jako osobę samotnie wychowującą dzieci. Ustawowa definicja osoby samotnie wychowującej dzieci zawarta w art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. nie odwołuje się w żadnym zakresie do tego, czy drugi rodzic żyje oraz gdzie mieszka. Nie odnosi się również do tego (z wyjątkiem małżeństw), czy tylko jedno z rodziców posiada władzę rodzicielską, czy też taką władzą dysponują obydwoje. W przypadku konkubinatu istotne jest zdaniem skarżącej jedynie to, czy dana osoba jest jedną z osób wymienionych w art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. W ocenie wnioskodawczyni skoro jest rozwódką i wychowuje małoletnie dziecko, to spełnia wymogi ustawowej definicji osoby samotnie wychowującej dzieci. Skarżąca wskazała, że gdyby ustawodawcy chodziło o rzeczywiste samotne wychowanie dziecka, każda ingerencja ze strony osoby biorącej udział w jego wychowaniu, np. dziadka, babci, ciotki, niani, czy wychowawczyni w przedszkolu pozbawiałaby podatnika prawa do ulgi dla osoby samotnie wychowującej. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca wskazała na wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1133/07, z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA/BD 599/04 oraz z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 2498/08. W dniu [...], nr [...], organ podatkowy wydał w przedmiotowej sprawie indywidualną interpretację prawa podatkowego, w której uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe. Zdaniem organu z przepisu art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. wynika, że prawo preferencyjnego sposobu opodatkowania dochodów przysługuje wyłącznie temu rodzicowi, który samotnie wychowuje dzieci. W art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. wymieniono enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do stanu cywilno-prawnego osoby wychowującej dzieci, jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców dziecka. Organ stwierdził, że podatnik może być opodatkowany na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci dopiero, po łącznym spełnieniu określonych w powyższych przepisach warunków jeżeli zgłosi taką wolę we wniosku wyrażonym w rocznym zeznaniu podatkowym, złożonym w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym (art. 6 ust. 10 u.p.d.o.f.). Organ zwrócił uwagę, że z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że wnioskodawczyni - jako osoba rozwiedziona - spełnia jeden z warunków wynikających z definicji określonej w art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. Jednakże warunek ten jest zdaniem organu niewystarczający, aby móc skorzystać z preferencyjnej formy opodatkowania. Nie można bowiem uznać wnioskodawczyni za osobę samotnie wychowującą dziecko, ponieważ już z faktu wspólnego zamieszkiwania zainteresowanej i ojca jej dziecka należy wysnuć wniosek, że w wychowaniu dziecka uczestniczą oboje rodzice. Pismem z dnia 18 czerwca 2010 r. wnioskodawczyni wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając naruszenie art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f., art. 14a oraz art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. – powoływana dalej jako; "O.p."). W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Strona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Przedmiotowej interpretacji zarzucono naruszenie przepisów: - art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f., poprzez błędną wykładnię polegającą na niewłaściwym przyjęciu, że za osobę samotnie wychowującą dziecko na podstawie definicji słownikowej (Słownik Języka Polskiego PWN 1992) należy uznać tylko osobę która zupełnie sama wychowuje dziecko, bez udziału drugiego z rodziców -bez względu na stan cywilny osoby wychowującej dziecko, - art. 14 a. O.p. w zw. z art. 32 Konstytucja RP, poprzez wydanie interpretacji sprzecznej z interpretacjami w identycznych stanach faktycznych, wydawanymi w innych miastach Polski, a w konsekwencji niejednolite stosowanie prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej, - art. 120 O.p. Według skarżącej ograniczenia zastosowania art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. nie mają do niej zastosowania. Przepis art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. w sposób wyraźny określa, kogo należy traktować jako osobę samotnie wychowującą dzieci. Ustawowa definicja osoby samotnie wychowującej dzieci zawarta w art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. nie odwołuje się w żadnym zakresie do tego, czy drugi rodzic żyje oraz gdzie mieszka. Nie odnosi się również do tego (z wyjątkiem małżeństw), czy tylko jedno z rodziców posiada władzę rodzicielską, czy też taką władzą dysponują obydwoje. W przypadku konkubinatu istotne jest zatem jedynie to, czy dana osoba jest jedną z osób wymienionych w art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. Skarżąca stwierdziła, że skoro jest rozwódką, nie pozostaje w związku małżeńskim z ojcem dziecka i wychowuje małoletnie dziecko, to spełnia wymogi ustawowej definicji osoby samotnie wychowującej dzieci. Dlatego w jej ocenie interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu jest sprzeczna z logiczną wykładnią przepisu art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. Skarżąca podkreśliła, że gdyby ustawodawcy rzeczywiście chodziło o absolutnie samotne wychowanie dziecka - zgodne z definicją zawartą w słowniku języka polskiego, wówczas każda ingerencja ze strony osoby biorącej udział w wychowaniu dziecka np. dziadka, babci, ciotki, niani czy wychowawczyni w przedszkolu pozbawiałaby podatnika przedmiotowej ulgi. Strona skarżąca wskazała, że nadinterpretacja art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. prowadzi do naruszenia art. 120 O.p. Organ podatkowy jej zdaniem rozszerza definicję osoby samotnie wychowującej dziecko o dodatkowe warunki, niemające podstawy w obowiązujących przepisach prawa podatkowego. Skarżąca zaznaczyła, że art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. wiąże status osoby samotnie wychowującej dziecko wyłącznie ze stanem cywilnym osoby. Przepis, uznając za taką osobę min. rozwódkę nie formułuje dodatkowych warunków, w szczególności odnoszących się do zaangażowania drugiego z rodziców w wychowanie dziecka lub do definicji słownikowej wychowania dziecka. Po analizie art. 6 u.p.d.o.f. skarżąca doszła do wniosku, że ustawodawca położył nacisk na stan cywilny i formalne związki kobiety i mężczyzny, a nie na rzeczywiste relacje międzyludzkie. W przeciwnym razie należałoby badać każdorazowo związki faktyczne - dzieci - rodzice - dziadkowie - rodzeństwo -przyjaźnie - koleżeństwa - związki nieformalne. Tymczasem prawo podatkowe ma być czytelne i jasne. Przepisy powinny być tak skonstruowane, aby nie dawały podstaw do oszustw podatkowych, a więc przesłanki zwolnień podatkowych muszą być jednoznaczne. Samotność w znaczeniu potocznym to życie bez innej osoby, a samotny na tle art. 6 u.p.d.o.f. to matka lub ojciec danego dziecka bez męża lub żony. Zdaniem skarżącej wykładnia dokonana przez organ jest sprzeczna z obowiązującą w Polsce techniką legislacyjną. Art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f zawiera bowiem definicje legalną osoby samotnie wychowującej dziecko, a organ na potrzeby interpretacji stworzył własną definicję. W zakresie dotyczącym wychowania dziecka przez rodziców bądź opiekunów prawnych niepozostających w związku małżeńskim, ustawodawca wyraźnie zastrzegł, iż za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jedno z nich, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem. Z takiego sformułowania przepisu jednoznacznie wynika, że status osoby samotnie wychowując dziecko został powiązany ze stanem cywilnym osoby, który stanowi jedyne kryterium dla takiej kwalifikacji rodzica bądź opiekuna prawnego. Skarżąca wskazała także na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1627/09. Skarżąca zarzuciła, że Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu pominął wskazane przez nią we wniosku o wydanie interpretacji wyroki WSA, co w jego ocenie narusza art. 32 Konstytucji RP oraz art. 14 a O.p. powodując niejednolite stosowanie prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej w różnych miastach Polski. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy podtrzymał stanowisko zawarte w wydanej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W określonych w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.) przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.). W ramach tak wyznaczonej kompetencji Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu, który uzasadniałby uchylenie wydanej interpretacji. Przedmiotem interpretacji pozostaje treść art. 6 ust.4 i 5 u.p.d.o.f. a w szczególności to, czy dla skorzystania z ulgi przewidzianej w art. 6 ust.4 u.p.d.o.f. wystarczy spełnienie określonych w ust.5 tego przepisu formalnych przesłanek bycia osobą "samotnie wychowującą dzieci" ( pozostawania w określonym stanie cywilnym, czy też podatnik musi nie tylko mieć określony stan cywilny, ale też wychowywać samotnie dziecko). Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. od osób, o których mowa w art. 3 ust. 1 (tj. podlegających nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu), samotnie wychowujących w roku podatkowym dzieci: 1) małoletnie, 2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, 3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej - podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8 (bez możliwości zastosowania tej ulgi przy osiąganiu dochodów opodatkowanych ustawą o zryczałtowanym podatku dochodowym lub ustawą o podatku tonażowym), na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7 (doliczenia dochodów dzieci do dochodów rodziców), z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności (art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f.). Kwestia wykładni powyższych przepisów była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyrokach z 20 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1266/05 i z 24 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1474/05, 20 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1267/05, 30 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1452/05, II FSK 644/06, II FSK 1549/05, II FSK 1534/05, II FSK 1548/05, 6 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 617/07 i II FSK 371/07, 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 279/08 ( dostępne na oficjalnej stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego: orzeczenia.nsa.gov.pl), wyraził stanowisko zgodnie z którym: - przepisy art. 6 ust. 4 i 5 u.p.d.o.f. należy interpretować łącznie w ten sposób, że art. 6 ust. 4 przyznaje osobie, która faktycznie samotnie wychowuje dziecko, prawo do preferencyjnego rozliczenia się z podatku dochodowego. Natomiast art. 6 ust. 5 ustawy określa krąg osób, które ze względu na swój stan cywilny mogą być uznane za samotnie wychowujące dzieci, jednakże przepis ten nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym określonym w tym przepisie jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisu ustawy. Podstawowym warunkiem skorzystania z prawa do rozliczenia podatku na zasadach określonych w art. 6 ust. 4 ustawy jest fakt wychowywania dziecka przez rodzica lub opiekuna prawnego polegający na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny, - wprowadzając w art. 6 ust. 4 - na zasadzie wyjątku od reguły ustanowionej w art. 1 ustawy - preferencyjne opodatkowanie osób samotnie wychowujących dzieci ustawodawca wskazał na to, że z preferencji tej mogą korzystać osoby "samotnie" wychowujące dzieci. Zastrzeżenie to znalazło również swój wyraz w treści art. 6 ust. 5, wskazującego, jakiego rodzaju osoby ze względu na stan cywilny mogły zostać uznane za osoby "samotnie" wychowujące dzieci. Dla oceny, czy w konkretnej sytuacji preferencja podatkowa może mieć zastosowanie, przede wszystkim należy ustalić, czy daną osobę, mieszczącą się w kręgu osób wskazanych w art. 6 ust. 5 z uwagi na stan cywilny można było uznać za osobę faktycznie "samotnie" wychowującą dziecko, - słowo "samotnie" nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych; w kontekście omawianych przepisów oznacza ono - bez udziału innej osoby, - w art. 6 ust. 5 ustawy ustawodawca zawarł definicję legalną osoby samotnie wychowującej dziecko. Dokonując wykładni tej definicji nie można jednak pominąć żadnego z jej elementów. Przepis ten, zdaniem NSA, wskazuje, że aby skorzystać z ulgi, o której mowa w art. 6 ust. 4, podatnik musi mieć nie tylko określony stan cywilny, ale też wychowywać samotnie dziecko. Ulga, należąca do grupy ulg prorodzinnych, miała zrównać pod względem możliwości łącznego opodatkowania dochodów małżonków z ich dziećmi oraz dochodów tych rodziców, którzy dzieci wychowywali samotnie (por. uzasadnienie postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 5 maja 1993 r., sygn. akt K 19/92, opubl. w OTK z 1993 r., Nr 1, poz. 10). Uzasadnienie wprowadzenia ulgi (od 1 stycznia 1993 r.) (wykładnia celowościowa) świadczy wyraźnie o tym, że ustawodawca kierował ją tylko do tych osób, które samotnie troszczyły się o zaspokajanie codziennych potrzeb dziecka, nie zaś do każdego rodzica, który miał władzę rodzicielską i jednocześnie był stanu wolnego, ale nie pełnił codziennej (samotnej) pieczy nad dzieckiem. Zagadnienie to pozostawało również przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu w składzie 7 sędziów, który postanowieniem z dnia 11 października 2010r. o sygn. akt II FPS 3/10 odmówił podjęcia uchwały w sprawie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 28 czerwca 2010 r., Nr RPO-646441-VI- 10/ZK, który w trybie art. 264 § 2 w zw. z art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zwrócił się o podjęcie uchwały wyjaśniającej: "Czy skorzystanie przez podatnika z możliwości określenia podatku z zastosowaniem art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) jest uzależnione wyłącznie od spełnienia kryterium określonego w art. 6 ust. 5 tej ustawy, czy też niezbędne jest również, aby podatnik bez udziału drugiego rodzica zajmował się wychowaniem dziecka ?" Odmawiając podjęcia uchwały Naczelny Sąd Administracyjny powołał właśnie wyżej cytowane orzeczenia NSA i wskazał na brak pomiędzy nimi rozbieżności i w konsekwencji uznał, że nie wystąpiła przesłanka do wyjaśnienia wątpliwości prawnej zaprezentowanej przez Rzecznika Praw Obywatelskich w trybie art. 15 §1 pkt 2 P.p.s.a. Sądowi rozpatrującemu niniejszą sprawę znane są również orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych wyrażających pogląd o konieczności spełnienia jedynie formalnych przesłanek dla bycia osobą "samotnie wychowującą dzieci", określonych w art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. (np. zaprezentowane w powołanym w skardze wyroku z 24 marca 2010 r. WSA we Wrocławiu, sygn. I SA/Wr 1627/09). Skład rozpatrujący przedmiotową sprawę w pełni podziela jednak wykładnię art. 6 ust.4 i 5 u.p.d.f. dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyrokach. Zatem dla skontrolowania poprawności indywidualnej interpretacji udzielonej przez organ podatkowy w odniesieniu do stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę przyjmuje, że dla skorzystania z uprawnienia zawartego w art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. konieczne jest nie tylko zaliczenie podatnika do jednej z kategorii osób wymienionych w art. 6 ust. 5 tej u.p.d.o.f., ale również spełnione muszą być okoliczności faktyczne w postaci samotnego (a więc bez udziału drugiego rodzica) wychowywania dziecka. W ocenie Sądu odwołać się bowiem należy do wykładni ratio legis, którą należy rozumieć jako argumentację, której założeniem jest, aby normie prawnej nadać sens zgodny z jej racjonalnym uzasadnieniem. Oznacza to, że należy ją pojmować tak, aby jej zakres obejmował wszystkie i tylko te stany faktyczne, które są objęte również racją normy (por. A. Borowicz: Argumentacja oparta na odwołaniu się do racji normy prawnej, Państwo i Prawo nr 3 z 2009 r.). Słowo "samotnie" nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych. W kontekście art. 6 ust. 4 i 5 p.d.o.f. oznacza - bez udziału innej (innych) osób (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2008 r., II FSK 371/07, pełen tekst dostępny na oficjalnej stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzeczenia.nsa.gov.pl). Opisując zdarzenie przyszłe wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą rozwiedzioną, pozostającą w konkubinacie. Z konkubentem ma jedno wspólne małoletnie dziecko. Zarówno zainteresowana, jak i ojciec dziecka posiadają pełnię praw rodzicielskich. Mieszkają w tym samym mieszkaniu. Ojciec dziecka (konkubent) nie rozlicza się jako osoba samotnie wychowująca dzieci. W ocenie Sądu skarżąca będąca rozwódką bez wątpienia spełnia formalną przesłankę bycia "osobą samotnie wychowującą dziecko", o której mowa w art. 6 ust.5 u.p.d.o.f., ale faktycznie jednak tego dziecka samotnie nie wychowuje, ponieważ wychowuje je razem z ojcem tego dziecka- jej konkubentem, z którym mieszka w tym samym mieszkaniu. Nie może zatem korzystać z preferencji wspólnego opodatkowania z dzieckiem. W konsekwencji nie można uznać zarzutu naruszenia art. 6 ust. 5 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię. Skarżąca postawiła również zarzut naruszenia art. 14 a. O.p. w zw. z art. 32 Konstytucja RP, poprzez wydanie interpretacji sprzecznej z interpretacjami w identycznych stanach faktycznych, wydawanymi w innych miastach Polski, a w konsekwencji niejednolite stosowanie prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu pominął wskazane przez nią we wniosku o wydanie interpretacji wyroki WSA, co w jej ocenie narusza art. 32 Konstytucji RP oraz art. 14 a O.p. powodując niejednolite stosowanie prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej w różnych miastach Polski. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że zgodnie z art. 14a O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych wydając urzędowe interpretacje powinien uwzględniać m.in. orzeczenia sądów. Nie można jednak zarzutu naruszenia tego przepisu postawić organowi udzielającemu indywidualnych interpretacji w sytuacji, jak w niniejszej sprawie, kiedy orzeczenia sądów administracyjnych są rozbieżne, a zwłaszcza w sytuacji kiedy stanowisko organu podatkowego jest zgodne z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji nie można uznać, że wydana w niniejszej sprawie indywidualna interpretacja narusza wyrażoną w art. 32 Konstytucji zasadę równości wobec prawa. Zatem zaskarżona interpretacja pozostaje zgodna z prawem i nie narusza art. 120 O.p. Mając na uwadze powyższe Sąd nie dopatrując się naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. /-/ M. Jaśniewicz /-/ R. Wiatrowski /-/ K. Wolna- Kubicka

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło