I SA/Po 650/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od października 2013 r. do lutego 2014 r., czerwiec 2014 r. oraz zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za maj 2013 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze z dnia [...] maja 2017 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku powołano orzecznictwo sądów administracyjnych i wskazano, iż w przedmiotowej sprawie wysokość zobowiązań podatkowych, co do których orzeczono o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jest znaczna. W związku z powyższym wysoce prawdopodobne jest, iż egzekwowanie spłaty tych zobowiązań musiałoby wiązać się z prowadzeniem egzekucji z majątku skarżącego. To zaś prowadziłoby do utraty przez niego prawa własności składników majątkowych, których odzyskanie w praktyce nie byłoby możliwe, nawet w przypadku końcowego uchylenia zaskarżonej decyzji. Dlatego też, brak wstrzymania zaskarżonej decyzji może prowadzić zarówno do znacznej szkody w majątku skarżącego, jak również do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W myśl przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") sąd, po przekazaniu skargi, może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawca jest zobowiązany wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo zaistnienia przynajmniej jednej z dwóch wymienionych przesłanek. Należy wskazać na fakultatywny charakter cytowanego wyżej przepisu, który daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania decyzji, nie obligując go do takiego wstrzymania nawet jeżeli wystąpią przesłanki w przepisie tym wymienione. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenia odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Natomiast tam, gdzie ich wzruszenie w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej nie jest uzasadnione. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady wynikającej z § 1 tego przepisu, zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, dlatego też warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Tymczasem do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam wywód strony. Skarżący powinien bowiem poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej, np. odpisami z zeznań rocznych podatkowych, deklaracji VAT-7, bilansu, rachunku zysku i strat oraz sprawozdania finansowego (por.: J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2006 r., s. 188). Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Brak dostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04; z dnia 3 października 2007 r., I OZ 707/07; z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09; z dnia 19 października 2012 r., II OZ 905/12 i z dnia 6 czerwca 2013 r., II OZ 408/13 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.p). Twierdzenia strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinno znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Podkreślić również należy, iż w judykaturze utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z dnia 10 maja 2011 r., II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11 i z dnia 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12– dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.p). Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Trzeba także zaznaczyć, że Sąd rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje oceny zasadności skargi. W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że argumenty zawarte we wniosku ograniczają się tylko do ogólnego twierdzenia, że wysokość zobowiązań podatkowych, co do których orzeczono o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jest znaczna. W związku z powyższym wysoce prawdopodobne jest, iż egzekwowanie spłaty tych zobowiązań musiałoby wiązać się z prowadzeniem egzekucji z majątku skarżącego. To zaś prowadziłoby do utraty przez niego prawa własności składników majątkowych. Skarżący nie przedstawił jednak dowodów uzasadniających swoje żądanie. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji, co do wystąpienia określonych zdarzeń i dokumentów w tym zakresie, obciąża skarżącego. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody lub że powstałe po jej wykonaniu skutki byłyby trudne do odwrócenia. Skarżący nie wyjaśnił na czym miałaby polegać szkoda w jego majątku, która w dalszej perspektywie będzie niemożliwa do naprawienia. Nie przedstawił przy tym swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Sąd stwierdza, że wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności. Z tego względu takie obawy strony skarżącej nie mogą stanowić podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Również obawy dotyczące utraty płynności finansowej, czy skutków ewentualnej egzekucji nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Ponadto wykonanie zaskarżonego aktu w drodze egzekucji sprowadzać się będzie do egzekwowania należności pieniężnych, realizowanego zgodnie z określonymi ustawowo zasadami i trybem, w których zobowiązanemu także będą przysługiwać odpowiednie środki ochrony prawnej uniemożliwiające zagrożenie jego bytu, choć z pewnością nie chroniące przed pogorszeniem tego bytu. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że postępowanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest postępowaniem wpadkowym, w którym Sąd nie rozstrzyga o istocie sprawy. Na tym etapie postępowania Sąd bada przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zarzuty skargi będą badane dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 61 § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.