II SA/Po 258/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-06-22

Skład orzekający: Tomasz Świstak, Izabela Paluszyńska, Jakub Zieliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił datę, od której rozpoczął biec termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, opierając się na fakcie wywieszenia tablicy informacyjnej na placu budowy oraz na ogólnikowym piśmie strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dowiedzenie się o prowadzeniu robót budowlanych lub wywieszenie tablicy informacyjnej na placu budowy nie jest równoznaczne z dowiedzeniem się o istnieniu decyzji zezwalającej na te roboty w rozumieniu art. 148 § 2 K.p.a. Ponadto, ogólnikowe pismo strony nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że posiadała ona wiedzę o konkretnej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Stan faktyczny
Pełnomocnik M. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, w wyniku którego Starosta M. wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenie na budowę. Strona dowiedziała się o decyzji w dniu 6 października 2015 r. od męża, który nie poinformował jej wcześniej. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że strona dowiedziała się o decyzji wcześniej, powołując się na pismo z 2012 r. oraz tablicę informacyjną na placu budowy. Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy postanowienie Starosty.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Wielkopolskiego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty M. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania oraz zwrócił nadpłacony wpis.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2016r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty M. z dnia [...] 2015r. nr [...], II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. zwraca skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem nadpłaconego wpisu. Pismem z dnia 26 października 2015 r. pełnomocnik M. M. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego, w wyniku którego Starosta M. wydał w dniu [...] 2010 r. decyzję nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenie na budowę na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w S.. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, iż M. M. o decyzji Starosty M. dowiedziała się w dniu 6 października 2015 r., w trakcie spotkania w kancelarii jej pełnomocnika, w którym brał udział jej mąż W. M.. W trakcie tego spotkania dowiedziała się od swojego męża, iż ten z korespondencji prowadzonej z organami administracji publicznej, a dotyczącej szerokości drogi publicznej uzyskał informację o wydaniu na rzecz N. i P. R. decyzji Starosty M. z dnia [...] 2010 r., nr [...] Nie informował on o tym fakcie swojej małżonki, aż dnia 6 października 2015 r., bowiem nie interesowała się ona do tej pory kwestią posiadania przez N. i P. R. pozwolenia na budowę na działce 41/3 w S.. Sporną i istotną dla niej okolicznością była jedynie szerokość drogi publicznej, jako że nieprawidłowość ta ingerowała w jej sferę własności. Pełnomocnik wnioskodawczyni wyjaśnił, iż dopiero na spotkaniu w dniu 6 października 2015 r. dowiedziała się ona o istnieniu pozwolenia na budowę, jego numerze i dacie wydania oraz o tym, że sprawa budowy mogła być niejako usankcjonowaniem nieprawidłowego wyznaczenia szerokości drogi publicznej, a ona powinna mieć możliwość sprzeciwienia się wydaniu pozwolenia na budowę, jako właściciel nieruchomości znajdującej się na terenie oddziaływania projektowanego zamierzenia. Strona wyjaśniła nadto, iż dopiero w dniu 22 października 2015 r. M. M. zapoznała się z treścią powołanej wyżej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] 2015 r., nr [...] Starosta M. odmówił wszczęcia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty M. z dnia [...] 2010 r., Nr [...], znak: [...]. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Według organu, wnioskodawczyni powzięła informację o istnieniu decyzji przynamniej w dniu 8 marca 2012 r. Z tą bowiem datą wnioskodawczyni złożyła do Starostwa Powiatowego w M. pismo nazwane "zażalenie". W piśmie tym wskazywała na rzekome nieprawidłowości w wydawanych pozwoleniach na budowę, na sąsiadujących działkach. Wskazywała również, iż na działkach tych toczą się już prace budowlane. Zdaniem Starosty pismo to wskazuje jednoznacznie, iż wnioskodawczyni posiadała już informację co do istnienia decyzji, co do której domaga się wznowienia postępowania. Zaznaczono, że wnioskodawczyni jest małżonką W. M.. Ta okoliczność również może budzić ogromne wątpliwości, czy o istnieniu decyzji wnioskodawczyni powzięła informacje rzeczywiście w dniu 6 października 2015 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik M. M. podtrzymując okoliczności wskazane we wniosku i akcentując, iż przed dniem 6 października 2015 r. o istnieniu decyzji Starosty M. z dnia [...] 2010 r. wiedział jedynie W. M., który nie poinformował o jej istnieniu swojej małżonki. Zaznaczono, iż mąż wnioskodawczyni nie wiedział o tej decyzji w dacie sporządzenia wskazanego w zaskarżonym postanowieniu pisma z dnia 8 marca 2012 r. Zresztą w piśmie tym wnioskodawczyni bardzo ogólnikowo pisze o nieprawidłowościach w pozwoleniach na budowę. Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia [...] 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji Wojewoda stwierdził, iż w powołanym przez Starostę M. piśmie M. M. z dnia 8 marca 2012 r. wskazano, że sprawa dotyczy drogi wzdłuż m. in. jej posesji i sąsiadujących z tym fragmentem drogi nowych działek budowlanych. Wyraźnie zaznaczono również, iż "obecnie (tj. w 2012 r.) na działkach (...) trwają początkowe prace budowlane". Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż na placu budowy przedmiotowej inwestycji umieszczona została tablica informacyjna, która zawiera m. in. określenie rodzaju robót budowlanych, numer pozwolenia na budowę albo numer zgłoszenia oraz nazwę, adres i numer telefonu właściwego organu nadzoru budowlanego. Z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 18 listopada 2014 r. skierowanego do W. M., a załączonego do zażalenia, wynika, że tablica informacyjna znajdowała się na placu budowy co najmniej od dnia 18 listopada 2014 r., a więc wnioskodawczyni miała możliwość zapoznania się z nią i podstawowymi informacjami niezbędnymi dla sformułowania podania o wznowienie postępowania. Poza tym, zdaniem Wojewody, poważne wątpliwości co do niewiedzy wnioskodawczyni o realizowanej budowie budzi fakt, iż sąsiaduje ona z działką nr [...] przez działkę drogową (ul. Leśną), wobec czego trudno uznać, że nie zauważyła, wcześniej niż dnia 6 października 2015 r. toczących się na sąsiedniej nieruchomości robót budowlanych. Zdaniem organu II instancji stwierdzić należy, że już przynajmniej dnia 18 listopada 2014 r., znane były wnioskodawczyni fakty pozwalające na sformułowania żądania wznowienia postępowania, a co za tym idzie tę datę należy przyjąć za początek biegu terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. W skardze z 18 marca 2016 r. pełnomocnik M. M. zarzucił: 1. naruszenie przepisów dające podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia tj. art. 156 § 1 pkt. 4 K.p.a., poprzez skierowanie postanowienia do podmiotów, które nie były stroną postępowania wstępnego, mającego na celu ustalenie czy wniosek o wznowienie postępowania spełnia warunki formalne do wszczęcia postępowania wznowieniowego, ewentualnie 2. naruszenie przepisów, dające podstawę do wznowienia postępowania poprzez uniemożliwienie skarżącej i to bez jej winy brania udziału w postępowaniu dot. wznowienia postępowania, lub 3. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. - art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącej co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co z kolei doprowadziło do braku zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, - art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez brak ustalenia, w jakim momencie skarżąca faktycznie powzięła informację o decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę i swobodne przyjęcie, że skarżąca miała możliwość zapoznania się z rozstrzygnięciem Starosty M. co najmniej od dnia 18 listopada 2014 r., ponieważ na placu budowy znajdowała się wtedy tablica informacyjna, podczas gdy tablica ta jest nieczytelna, postawiona w niewidocznym miejscu, a nadto fakt postawienia tablicy informacyjnej nie jest równoznaczny z powzięciem informacji o decyzji i jej sygnaturze przez skarżącą, - art. 80 K.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ administracji czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie momentu powzięcia wiadomości o decyzji przez skarżącą i oparcie swojego rozstrzygnięcia jedynie na wątpliwościach i domysłach związanych z potencjalną możliwością zapoznania się z tą decyzją przez skarżącą, - art. 81 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w sprawie zebranych przez organ dowodów w sprawie; oraz 4. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na swobodnym przyjęciu, że umieszczenie na placu budowy nieczytelnej tablicy informacyjnej jest równoznaczne z powzięciem informacji o decyzji przez skarżącą. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zaskarżone postanowienie nie dotyczyło kwestii merytorycznych, tylko formalnych - zostało wydane w wstępnej fazie badania czy wniosek o wznowienie postępowania spełnia wymogi formalne. Tym samym stroną takiego postępowania nie mogą być N. R. i P. R. - właściciele nieruchomości, co do której wydano sporne pozwolenie na budowę. Zdaniem skarżącej postanowienie Wojewody o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia I instancji nie powinno być kierowane nawet do wiadomości tych osób, bo takie zachowanie świadczy o tym, że organ celowo uznał te osoby za adresatów postanowienia. Stanowi to naruszenie przepis art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny winien orzec o nieważności postanowienia Wojewody Dalej wskazano, iż tablica informacyjna dotycząca budowy na działce N. R. i P. R. jest tak ustawiona, że nie można zapoznać się z jej treścią. Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe twierdzenia, iż do dnia 8 października 2015 r. nie znała daty ani numeru decyzji o przedmiotowym pozwoleniu na budowę. Odpowiadając na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Tytułem wstępu do dalszych rozważań wyjaśnić należy, iż stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Po rozpoznaniu sprawy w oparciu wyżej wskazane zasady Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienia Starosty M. z dnia 30 grudnia 2015 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) Bezsporną w sprawie jest okoliczność, iż skarżąca domaga się na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty M. z dnia [...] 2010 r., nr [...] (znak [...]). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Art. 149 § 1 i § 3 K.p.a. stanowi, iż wznowienie postępowania oraz odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dopiero po wznowieniu postępowania organ właściwy przeprowadza postępowania określonego w art. 149 § 2 K.p.a., czyli co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy i wydaje decyzje określone w art. 151 K.p.a. Brzmienie art. 149 K.p.a. wskazuje, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap, w którym następuje badanie spełnienia przesłanek formalnych przez wnioskodawcę zakończony być może wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia bądź odmowy wznowienia postępowania. (art. 149 § 1, 3 K.p.a.). Drugi etap, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, w którym następuje badanie przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.) kończy wydanie decyzji w trybie art. 151 K.p.a. Do przesłanek formalnych, których spełnienie jest wymagane do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania zaliczyć należy m.in. zachowanie terminu do złożenia takiego podania. Zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Odnosząc się do najdalej idącego zarzuty skargi M. M. zauważyć należy, iż postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy wywołuje skutki tylko wobec tego podmiotu. Stąd też zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącej, iż adresatem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania może być jedynie podmiot żądający jego wznowienia. Nie oznacza to jednak, iż przesłanie tego postanowienia do N. R. i P. R. oznaczało kwalifikowane naruszenie procedury administracyjnej o którym mowa art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. polegające na skierowaniu rozstrzygnięcia do osób, które nie były stronami – nie posiadały interesu prawnego (art. 28 K.p.a.). Zauważyć należy, iż z treści zaskarżonego postanowienia Wojewody bez wątpienia wynika, iż dotyczyło ono odmowy wznowienia postępowania na wniosek M. M., zatem dotyczyło ono jej uprawnienia do domagania się wznowienia postępowania. Postanowienie to w żaden sposób nie rozstrzygało natomiast o prawach i obowiązkach N. R. i P. R.. Skierowanie decyzji (postanowienia) w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. oznacza zamiar ukształtowania nią czyjejś sytuacji prawnej, a nie samo tylko jej doręczenie. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r. o sygn. akt II OSK 1347/10 i z dnia 5 marca 2013 r. o sygn. akt II OSK 2079/11 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, w rozpoznawanej sprawie, nie można utożsamiać doręczenia postanowienia organu II instancji N. R. i P.R. ze skierowaniem do nich tego postanowienia. Z tej też przyczyny zarzut ten jest całkowicie chybiony. Przechodząc dalej zauważyć należy, iż obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowanie na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jest zbadanie z urzędu zachowania przez stronę terminu do wniesienia wniosku, a strona obowiązana jest udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o decyzji ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Trzeba podkreślić, iż zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. stanowi przesłankę skutecznego wznowienia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, iż wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia przez nią terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., albowiem godzi w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych - art. 16 § 1 K.p.a. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2056/10 oraz z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 15/11 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmuje się też, iż określony w art. 148 § 2 K.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1296/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 601/10 – oba dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieistotne jest też źródło, z jakiego pochodzi ta informacja (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2006 r. o sygn. akt II OSK 622/05 - dostępny jak wyżej). Jakkolwiek to na stronie żądającej wznowienia postępowania spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy konkretnie dowiedziała się o wydaniu decyzji, to jednak organ administracyjny, stosownie do art. 7 K.p.a. i art. 9 K.p.a. nie jest zwolniony od podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie tej kwestii i nie zwalnia to organu z obowiązku weryfikacji twierdzeń strony i przedłożonych przez nią dowodów oraz przedstawienia swojego stanowiska, w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca opisała szeroko w jakich okolicznościach i w jakiej dacie dowiedziała się o wydaniu decyzji Starosty M. z dnia [...] 2010 r. nr [...] (znak [...] ). Organy obu instancji nie dały wiary wyjaśnieniom skarżącej. Wojewoda Wielkopolski uznał, iż przynajmniej od 18 listopada 2014 r. skarżąca wiedziała o skarżonej decyzji, bowiem najpóźniej w tej dacie na nieruchomości położnej na działce geodezyjnej nr [...] w S. wystawiona była tablica informacyjna zawierająca dane decyzji, na podstawie której realizowana jest budowa. Organ wskazał przy tym, że nieruchomość skarżącej graniczy przez drogę z działką dla której wydano to pozwolenie na budowę. Dodatkowo organ wskazał, za organem I instancji, iż w piśmie z dnia 8 marca 2012 r. złożonym w Starostwie Powiaty M. skarżąca wskazała, iż na działkach położonych przy drodze, przy której znajduje się także jej posesja, prowadzone są prace budowlane. Powyższe, zdaniem organów, oznacza, iż w dniu tym skarżąca miała świadomość, iż na działce [...] prowadzone są prace budowlane na podstawie stosownego pozwolenia na budowę. Z taką argumentacją organu nie można się zgodzić. Po pierwsze dowiedzenie się o prowadzeniu robót budowlanych nie jest równoznaczne z dowiedzeniem się o istnieniu decyzji zezwalającej na prowadzenie tych robót w rozumieniu art. 148 § 2 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 1999 r., sygn. IV SA 957/97 – opubl. System Informacji Prawnej LEX nr 47861). Z przepisu art 149 § 3 K.p.a. wynika, iż istotne jest ustalenie kiedy strona dowiedział się o decyzji, natomiast roboty budowlane mogą być prowadzone w ramach samowoli lub ewentualnie na podstawie zgłoszenia. Również wywieszenie na terenie budowy tablicy informacyjnej, o której mowa w § 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia nie jest tożsame z dowiedzeniem się przez skarżącą o decyzji o pozwoleniu na budowę udzielonym inwestorowi. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r. o sygn. akt II OSK 2071/10 (dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) rozpoczęcie robót budowlanych i wywieszenie przez inwestora tablicy informacyjnej tylko wtedy świadczy o powzięciu przez stronę wiadomości o decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy strona nie kwestionuje wywieszenia tablicy informującej o udzielonym pozwoleniu na budowę i zapoznania się z informacjami zawartymi na tej tablicy. Powiązanie umieszczenia tablicy informacyjnej z przepisem art. 148 § 2 K.p.a. jest takie, że do strony musi dotrzeć wiadomość o wydaniu decyzji i udzielonym w niej pozwoleniu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Nie ma natomiast, w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki tablicy informacyjnej podstaw do domniemania, że dzień wywieszenia tablicy informacyjnej jest dniem dowiedzenia się o decyzji, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca potwierdziła dopiero na etapie skargi do sądu, iż na terenie działki nr [...] w S. znajduje się tablica informacyjna, jednak jej lokalizacja (sposób wywieszenia) uniemożliwia zapoznanie się z jej treścią. Stąd też twierdzenia organu, iż M. M. dowiedziała się o wydaniu decyzji z momentem wywieszenia tablicy informacyjnej są zbyt daleko idące. To samo dotyczy twierdzeń organów obu instancji dotyczących treści pisma z dnia 8 marca 2012 r., podpisanego m.in. przez skarżącą. W piśmie tym mowa jest mowa o bliżej nieokreślonych pozwoleniach na budowę na działkach posiadających pow. 1000m2 oraz o tym, iż na działkach niespełniających wymogów co do wielkości (zgodności z planem miejscowym) trwają prace budowlane. Z pisma tego w żaden sposób nie wynika jednak jakie konkretnie działki mają na myśli jego autorzy, a tym bardziej co do których z tych, bliżej nieokreślonych, działek wydano nieprawidłowe pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu z tak ogólnikowej treści tego pisma nie można wyprowadzić wniosku, iż M. M. w dniu jego podpisywania miała wiedzę, iż dla działki nr [...] w S. została wydana przez Starostę M. decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...]2010 r., nr [...]. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż ze wskazanych przez organy okoliczności nie sposób wyprowadzić jednoznacznego wniosku, iż M. M. posiadała wiedzę o przedmiotowej decyzji Starosty M. przed dniem wskazanym przez nią we wniosku (6 października 2015 r.). Tym samym uznać należy, iż rozstrzygnięcia organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., oparte zostały bowiem na błędnie ustalonym stanie faktyczny. Sąd uznał natomiast za chybiony zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. i i 81 K.p.a. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2012 r. o sygn. akt II OSK 1490/11 - dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem strony skarżącej brak zawiadomienia jej przez organ II instancji o możliwości wypowiedzenia co do zebranego materiału uniemożliwiło jej zgłoszenie wniosku dowodowego na okoliczność wykazania, że sposób wywieszenia tablicy informacyjnej na działce inwestora uniemożliwia jej odczytanie. Zauważyć jednak należy, iż organ odwoławczy informację o wywieszeniu tablicy informacyjnej uzyskał z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 listopada 2014 r. załączonego do zażalenia, a więc oparł się w tym zakresie na materiale doręczonym mu przez stronę, czyli jej znanym, co do którego mogła się wypowiedzieć na każdym etapie postępowania zażaleniowego. Zauważyć przy tym trzeba, iż z przepisu art. 10 § 1 K.p.a. oraz jakichkolwiek innych przepisów nie wynika obowiązek organu poinformowania strony jeszcze przed wydaniem rozstrzygnięcia, jakie stanowisku zamierza zając w sprawie, a tym bardziej jak zamierza ocenić dowody przedłożone przez stronę. W tym stanie faktycznym, należy uznać, iż naruszenie przez organ II instancji przepisu art. 10 § 1 K.p.a. nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponownie rozpoznając sprawę Starosta M. powinien jeszcze raz ocenić spełnienie wymogów formalnych do wznowienia postępowania mając na uwadze, iż wskazane w uchylonych postanowieniach organów obu instancji okoliczności nie są wystarczające do stwierdzenia, iż M. M. dowiedziała się o decyzji Starosty M. z dnia [...] 2010 r. przed datą wskazaną przez nią we wniosku o wznowienie postępowania tj. 6 października 2015 r. Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty M. z dnia [...] 2015 r. nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 li. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Jednocześnie Sąd orzekł, na podstawie art. 225 p.p.s.a., o zwrocie stronie skarżącej kwoty 100,- zł. tytułem nadpłaconego wpisu. Wnosząc skargę pełnomocnik M. M. uiścił bez wezwania kwotę 200,- zł tytułem wpisu sądowego. Tymczasem zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis, stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym - 100 zł. Z tej też przyczyny, kwota 100 zł została zwrócona jako nienależnie uiszczona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło