II SA/Po 782/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-11-07

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Jakub Zieliński, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminowi do wniesienia opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, spowodowane chorobą przedsiębiorcy, może uzasadniać przywrócenie terminu i zapobiec wygaśnięciu zezwolenia z mocy prawa?
Ratio decidendi
Terminy do wniesienia opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych mają charakter terminów prawa materialnego, które nie podlegają przywróceniu. Uchybienie tym terminom, nawet z przyczyn niezawinionych przez przedsiębiorcę, skutkuje wygaśnięciem zezwolenia z mocy prawa. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie ma charakter deklaratoryjny.
Stan faktyczny
Burmistrz stwierdził wygaśnięcie trzech zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych z powodu nieuiszczenia drugiej raty opłaty w terminie do 31 maja 2013 r. Przedsiębiorca uiścił opłatę 4 czerwca 2013 r., tłumacząc opóźnienie chorobą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzje w mocy, uznając terminy za materialnoprawne i niepodlegające przywróceniu. Przedsiębiorca zaskarżył decyzje, argumentując, że opóźnienie nastąpiło bez jego winy i że termin powinien podlegać przywróceniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 listopada 2014 r. sprawy ze skarg K.M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]2014 r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych; oddala skargi. Trzema odrębnymi decyzjami wydanymi w dniu [...] 2013 r., Burmistrz Miasta i Gminy B. stwierdził wygaśnięcie z dniem 1 czerwca 2013 r.: - zezwolenia nr [...] z dnia [...]2011 r. wydanego K. M. na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu i piwo, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, w placówce gastronomicznej Restauracja "A" w B. przy ul. [...] (decyzja z dnia [...] 2013 r. o nr [...]); - zezwolenia nr [...] z dnia [...] 2011 r. wydanego K. M. na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu od 4,5% do 18 % /z wyjątkiem piwa/, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, w placówce gastronomicznej Restauracja "A" w B. przy ul. [...] (decyzja z dnia [...] 2013 r. o nr [...]); - zezwolenia nr [...] z dnia [...] 2011 r. wydanego K. M. na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 18 % przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, w placówce gastronomicznej Restauracja "A" w B. przy ul. [...] (decyzja z dnia [...] 2013 r. o nr [...]); z powodu niewniesienia w terminie opłat za korzystanie z ww. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. W uzasadnieniach decyzji z [...] 2013 r. organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 111 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2012r. poz. 1356 z późn. zm.) przedsiębiorcy, prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych wnoszą opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Opłaty te winny być wnoszone na rachunek gminy, w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem, w trzech równych ratach: do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. Z kolei zgodnie z art. 18 ust. 12 pkt 5 tej ustawy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wygasa z mocy prawa, w przypadku niedokonania wpłaty z tytułu korzystania z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i 5 w terminach o których mowa w art. 111 ust. 7. Organ wyjaśnił, iż nieuiszczenie opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w terminie określonym w ww. przepisach skutkuje ex lege wygaśnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a wydanie decyzji w tym przedmiocie potwierdza, a nie kształtuje nowy stan rzeczy, ma charakter deklaratoryjny. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy Burmistrz Miasta i Gminy B. stwierdził, iż druga rata opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych została uiszczona przez K. M. w dniu 4 czerwca 2013 roku, a więc po upływie terminu określonego w art. 111 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi tj. po 31 maja 2013 r. W związku z tym, orzeczono jak w sentencjach decyzji. Organ wyjaśnił, iż przedłożone przez pełnomocnika przedsiębiorcy w dniu 8 lipca 2013 r. pismo wyjaśniające przyczynę niedokonania wpłaty w terminie nie zasługiwało na uwzględnienie. Odwołania od powyższych decyzji wniósł pełnomocnik K. M. podnosząc, iż brak wpłaty w określonym terminie do 31 maja 2013 r. nastąpił bez winy strony. W okresie od 29 maja 2013 r. do 5 czerwca 2013 r. K. M. nie była w stanie podjąć jakichkolwiek czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym dokonania opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, z uwagi na zły stan zdrowia. W okresie tym przebywała na zwolnieniu lekarskim z uwagi na chorobę - przyczynę całkowicie niezależną od niej. Ponadto wskazano, iż strona prowadzi jednoosobowa działalność gospodarczą, nie ma ustanowionego pełnomocnika do prowadzenia spraw związanych z działalnością gospodarczą, a więc wszelkie czynności wykonuje sama. Tym samym nikt oprócz niej nie mógł dokonać przedmiotowej opłaty. Podkreślono, iż K. M. dokonała należnej opłaty w dniu 4 czerwca 2013 r., niezwłocznie po ustąpieniu objawów choroby, a więc w żadnym wypadku jej zachowanie nie nosiło znamion umyślności. Choroba jest sytuacją niezależną od skarżącej, która nie powinna rzutować na wydanie negatywnej decyzji przez Burmistrza Miasta i Gminy B.. Po rozpoznaniu odwołań, Samorządowe Kolegium w P. decyzjami z dnia [...] 2014 r. o numerach: [...] , [...] i [...] postanowiło utrzymać zaskarżone decyzje w mocy. Organ odwoławczy powołując się na brzmienie art. 111 ust. 4 i 7 oraz art.18 ust. 12 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stwierdził, iż Burmistrz Miasta i Gminy B. słusznie zauważył, ze zezwolenia na sprzedaż alkoholu wygasły z mocy prawa. Decyzja organu I instancji jest decyzją deklaratoryjną, określa jedynie zaistniały stan prawny. Zarówno termin do złożenia oświadczenia o wielkości sprzedaży alkoholu w roku poprzednim, jak i dokonanie opłaty za korzystanie z zezwolenia jest terminem materialnym, stąd jest on nieprzywracalny, a nawet jego niewielkie uchybienie skutkować musi wydaniem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia. Kolegium uznało, że argumenty podniesione w odwołaniach nie mogą być wzięte pod uwagę. Strona nie może, jako przedsiębiorca który uzyskał zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, tłumaczyć się chorobą, bowiem znajomość przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pozwala przedsiębiorcy warunki te spełnić wcześniej, nie czekając do ostatniego dnia terminu ustawowego. Tym bardziej, że tłumacząc zwłokę w terminie zapłaty II raty opłaty, przedsiębiorca podaje swoją chorobą, podczas gdy zapłaty dokonała właśnie w czasie trwania choroby, bowiem zwolnienie lekarskie jest do dnia 5 czerwca 2013 r., a zapłaty dokonano w dniu 4 czerwca 2013 r. Skargi na powyższe decyzje wniosła K. M. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie przepisu: 1. art. 18 ust. 12 pkt. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez przyjęcie, że wszystkie terminy ustawy mają charakter materialno prawny, w sytuacji gdy z redakcji przepisu wynika, że opłata, o której mowa w art. 111 ust. 7 ustawy jest czynnością stricte procesową, do której zastosowanie mają przepisy zezwalające na przywrócenie terminu w razie udowodnienia braku winy w niedokonaniu czynności w terminie; 2. art. 141 § 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia i przyjęcie, iż istniały podstawy warunkujące wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, ze względu na realizację określonych przez ustawodawcę zdarzeń prawnych; 3. art. 7, 77 Kodeksu postępowania administracyjnego przez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodnego, a przez to zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego nieumyślnego uchybienia terminu w dokonaniu opłaty, braku winy po stronie skarżącej, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy; 4. art. 107 w zw. z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego przez pominięcie w uzasadnieniu decyzji wskazania dowodów, na których organ oparł się wydając zaskarżone postanowienie. Pełnomocnik skarżącej powtórzył argumentację podniesioną w odwołaniach, a ponadto stwierdził, iż opłata o której jest mowa w art. II1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest czynnością ściśle procesowa, do której powinny mieć zastosowanie przepisy k.p.a. zezwalające na przywrócenie terminu. Strona skarżąca w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. w sposób wyczerpujący wykazała brak winy w dokonaniu uchybienia terminowi do wniesienia opłaty. Żaden przepis ustawy nie wskazuje, że opłata za uzyskane zezwolenie ma zostać dokonana odpowiednio wcześniej, stąd skarżąca miała czas na uregulowanie płatności do dnia 31 maja. Brak wpłaty we wskazanym powyżej terminie nie był spowodowany jej umyślnym zachowaniem a chorobą, na który w żaden sposób nie miała wpływu. Odpowiadając na skargi Samorządowe Kolegium w P. wniosło o ich oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach. Postanowieniami z dnia 7 sierpnia 2014 r. (o sygn. akt II SA/Po 783/14 i II SA/Po 784/14 ) Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy dotyczące skarg na decyzje Samorządowego Kolegium w P. z dnia [...] 2014 r. o numerach: [...],[...] i [...]. Obecny na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę oraz zawartą w niej argumentację i dodatkowo wniósł o skierowanie przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego celem oceny zgodności art. 18 ust. 5 i 6 ustawy o wychowywaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z art. 31 ust. 3 oraz art. 22 i 57 Konstytucji RP. Obecna na rozprawie skarżąca podniosła, iż prowadzi działalność gospodarczą związaną ze sprzedażą alkoholu od 7 lat i tylko raz nie dochowała terminu do uiszczenia opłaty i to z przyczyny od niej niezależnej. Wskazała, iż brak możliwości sprzedaży alkoholu w prowadzonym przez nią lokalu spowoduje w niedalekiej przyszłości zaprzestanie prowadzenia dotychczasowej działalności i utratę dochodów przez nią jak i 10 pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a.- sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w rozpatrywanej sprawie są rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Burmistrza Miast i Gminy B. z dnia [...] 2013 r., w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia z dniem 01 czerwca 2013 r. kolejno trzech zezwoleń wydanych dla K. M. na sprzedaż napojów alkoholowych, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, w placówce gastronomicznej Restauracja "A" w B. przy ul. L. 30. Zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przedsiębiorcy, prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych wnoszą na rzecz gminy opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Opłaty te wnoszone są na rachunek gminy, w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem, w trzech równych ratach: do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego – art. 111 ust. 7. Wniesienie wspomnianych opłat jest warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, co wynika z art. 18 ust. 7 pkt 2 powoływanej ustawy. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż K. M. nie uiściła drugiej raty opłat za korzystanie z trzech zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w terminie do 31 maja 2013 r. Opłaty te uiściła dopiero w dniu 4 czerwca 2013 r. W tym miejscu wyjaśnić zauważyć należy, iż ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, określając działania zmierzające do ograniczania spożycia napojów alkoholowych, wprowadziła system sankcji za jej naruszenie. Należą do nich sankcje karne (por. Rozdział 3, Przepisy karne), a także sankcje administracyjne. Cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej jest założenie stosowania jej automatycznie względem podmiotu ponoszącego odpowiedzialność obiektywną za naruszenie ustawowych przepisów (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt K 13/08 ). Sankcja administracyjna ma przede wszystkim funkcję prewencyjną, co nie wyłącza również jej charakteru dyscyplinująco-represyjnego. Adresat decyzji administracyjnej nakładającej sankcję administracyjną z tytułu naruszenia sankcjonowanego przepisu ustawowego ponosi więc odpowiedzialność obiektywną. Jak wielokrotnie podkreślał w swoich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny rodzajem sankcji administracyjnej jest niewątpliwie stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu w sytuacjach, o których mowa w art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy. (por. m.in. wyroki NSA z dnia 31 sierpnia 2011 r. o sygn. akt II GSK 768/10 oraz z dnia 3 czerwca 2014 r. o sygn. akt II GSK 560/13 – oba dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zgodnie z art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wygasa m.in. w przypadku niedokonania opłaty w wysokości określonej art. 111 ust. 5 w terminach, o których mowa w ust. 7 tego artykułu. Zatem nieuiszczenie raty opłaty rocznej za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w terminie określonym w powołanym art. 111 ust. 7 powoduje wygaśnięcie zezwolenia z mocy prawa (ex lege). Decyzja stwierdzająca wygaśniecie zezwolenia na sprzedaż alkoholu z przyczyn wskazanych w art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ma charakter deklaratoryjny (patrz. wyrok NSA z dnia 4 marca 2011 r. o sygn. akt II GSK 71/10 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu podkreślić należy, iż organ w zaskarżonej decyzji, prawidłowo stwierdził, że określenie, przez wskazanie konkretnego dnia kalendarzowego, granicznego terminu płatności każdej raty w art. 111 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oznacza, że mamy w takim przypadku do czynienia z terminem prawa materialnego, przez który należy rozumieć ustanowiony przepisem prawa materialnego termin do dokonania określonej czynności nie związanej z toczącym się postępowaniem administracyjnym. Innymi słowy, art. 111 ust. 7 stanowi o obowiązku związanym z prawem do sprzedaży napojów alkoholowych, a przepisy dotyczące przesłanek, treści, powstania, zmian lub wygaśnięcia prawa czy roszczenia materialnego należą do przepisów prawa materialnego (por. wyroki NSA z 13 maja 2009 r. o sygn. akt II GSK 897/08, z z dnia 4 marca 2011 r. o sygn. akt II GSK 71/10, z dnia 31 sierpnia 2011 r. o sygn. akt II GSK 768/10 oraz z dnia 3 czerwca 2014 r. o sygn. akt II GSK 560/13 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Jak przyjmuje się w doktrynie oraz w orzecznictwie, uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym (patrz. B. Adamiak [w] Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, C.H. Beck, 11 wyd., str. 275, oraz wyrok NSA z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 897/08, wyrok NSA z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt II GSK 79/09, wyrok NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt II GSK 816/08 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, iż na wygaśniecie zezwolenia z mocy prawa, nie mają wpływu przyczyny uchybienia terminowi, o którym mowa w art. 111 ust. 7 powoływanej ustawy. Niedopuszczalne jest zatem przywrócenie terminu do dokonania tej czynności (patrz ponownie wyroki NSA z dnia 13 maja 2009 r. o sygn. akt II GSK 897/08, oraz z dnia z dnia 3 czerwca 2014 r. o sygn. akt II GSK 560/13, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lipca 2006 r. o sygn. akt VI SA/Wa 962/06 i wyrok WSA w Rzeszowie z dni a5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II SA/Rz 21/13 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności (choroba) w wyniku zaistnienia których nie uiściła II raty opłaty w terminie do dnia 31 maja 2013 r., pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonych decyzji. Na marginesie Sąd pragnie zauważyć, iż skarżąca jako osoba, która (jak twierdzi) od wielu lat prowadzi na własny rachunek działalności gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych, winna była tak zorganizować pracę swojej firmy, aby w razie takiego zdarzenia jakim jest choroba, zapewnić sobie zastępstwo w podstawowych czynnościach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zwłaszcza, gdy z twierdzeń skarżącej złożonych na rozprawie wynika, iż zatrudnia 10 osób, co wskazuje, że potencjalnie były osoby, którymi mogła się wyręczyć. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika strony skarżącej o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego wyjaśnić należy, iż skład orzekający w przedmiotowej sprawie nie dostrzega niezgodności wskazanych przez stronę przepisów art. 18 ust. 12 pkt 5 i 6 z ustawą zasadniczą. Z unormowań Konstytucji RP wynika, iż przewidziana w tym akcie zasada swobodnej wolności gospodarczej (art. 20 Konstytucji) nie ma charakteru absolutnego. Art. 22 Konstytucji dopuszcza ograniczenie wolności działalności gospodarczej w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Ponadto w art. 31 ust. 3 Konstytucji stwierdzono, iż ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Nie budzi wątpliwości Sądu, że do takich wartości należy życie obywateli w trzeźwości, czego w żaden sposób nie da się porównać z utratą korzyści majątkowych przedsiębiorcy prowadzącego sprzedaż napojów alkoholowych. System poboru opłat związanych z umożliwieniem przedsiębiorcy prowadzenia działalności związanej z obrotem napojami alkoholowymi, ma charakter nie tylko fiskalny ale również gwarancyjny. Restrykcyjny system poboru opłat chroni również uczciwą konkurencję wśród przedsiębiorców uniemożliwiając obrót napojami alkoholowymi podmiotom, które nie uiszczałyby należnych opłat, by w ten sposób uzyskać korzystniejszą pozycję na rynku. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2014 r. o sygn. akt II GSK 560/13 prowadzenie handlu artykułami alkoholowymi jest możliwe jedynie na podstawie określonego w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zezwolenia. Ustawa ta w sposób precyzyjny wskazuje jakie warunki musi spełnić podmiot ubiegający się o zezwolenie, a także określa okoliczności, które powodują wygaśnięcie zezwolenia oraz sytuacje, kiedy może ono być cofnięte. Przepisy regulujące powyższe kwestie stosowane są, zgodnie z zasadą równości, wobec wszystkich podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, a ich wprowadzenie było niezbędne ze względu na powołaną w art. 31 ust 3 Konstytucji ochronę zdrowia i moralności publicznej. Ponadto także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 kwietnia 1998 r. sygn. akt K 10/97 wyraził pogląd usprawiedliwiający rygoryzm w określaniu zasad obrotu napojami alkoholowymi. Między innymi, Trybunał stwierdził, że trudno odmówić ustawodawcy prawa do poddawania stosunkowo ścisłej reglamentacji rynku napojów alkoholowych, ze względu na indywidualne i społeczne skutki wywołane jego nadmiernym spożyciem. Trybunał uznał za oczywiste, że działalność gospodarcza, ze względu na jej charakter, a zwłaszcza na bliski związek zarówno z interesami innych osób, jak i interesem publicznym, może podlegać różnego rodzaju ograniczeniom w stopniu większym niż prawa i wolności o charakterze osobistym bądź politycznym. Poddanie obrotu napojami alkoholowymi reglamentacji prawa publicznego nakazuje przy kolizji interesu jednostki z interesem publicznym uwzględniać w pierwszej kolejności interes publiczny. Podobne stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zajął w wyroku z dnia 5 kwietnia 2011 r. o sygn. akt P 26/09. Zdaniem Sądu wygaśnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu z uwagi na przyczyny wskazane w art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie narusza konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Inną natomiast kwestią jest ocena konstytucyjności uniemożliwienia przedsiębiorcy przez ustawodawcę, niezwłocznego wystąpienia o udzielenie kolejnego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, w sytuacjach gdy do wygaśnięcia zezwolenia doszło bez winy przedsiębiorcy. Rozważania takie wykraczają jednak poza przedmiot niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło