II SA/Po 848/24

Dnia 13 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 24 października 2024 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga M. C. (zwanej dalej "wnioskodawczynią" lub "skarżącą") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "SKO", "Kolegium," lub "organem II instancji") z dnia 24 października 2024 r., nr [...]. W decyzji tej utrzymano w mocy decyzję Burmistrza N. (zwanego dalej "Burmistrzem" lub "organem I instancji") z dnia 29 listopada 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad S. D. – jej ojcem (ur. w 1938 r.). Zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie orzeczenia sądowe powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl, chyba że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia. Dnia 16 lutego 2023 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wpłynął wniosek skarżącej, reprezentowanej przez pełnomocnika – adw. M. Ż. – o przyznanie jej ww. świadczenia. Z treści wniosku wynika, że S. D. jest wdowcem, zamieszkuje razem ze swoją córką – wnioskodawczynią. Sama wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy, nie pobiera żadnego świadczenia emerytalno-rentowego. Do wniosku dołączono kopię orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia 7 kwietnia 2010 r., w którym zaliczono S. D. na stałe do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dnia 1 marca 2023 r. odbył się wywiad środowiskowy, podczas którego ustalono, że wnioskodawczyni opiekuje się swoim ojcem. Ojciec mieszka u niej od 5 lat. Wnioskodawczyni prowadzi dom, ale pomaga ojcu ubierać się, wykonywać czynności dnia codziennego. Wnioskodawczyni nigdzie nie pracuje na stałe, ani dorywczo. S. D. potwierdza wszystkie te okoliczności. Nie jest osobą leżącą, porusza się po domu przy pomocy laski. Decyzją z dnia 17 marca 2023 r., nr [...], Burmistrz odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego. Na skutek rozpoznania odwołania wniesionego przez wnioskodawczynię, decyzją z dnia 7 sierpnia 2023 r., nr [...], Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem wydania decyzji kasatoryjnej było niedopuszczalne zastosowanie art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm., zwanej dalej "u.ś.r."), a poza tym brak ustaleń po stronie organu I instancji, które mogłyby dowieść, o spełnieniu przez wniosko-dawczynię wymagań z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Nie wiadomo bowiem jakie dokładnie czynności opiekuńcze wykonuje wnioskodawczyni, czy jest to opieka stała i długotrwała, skoro S. D. swobodnie porusza się po mieszkaniu. Dnia 13 września 2023 r. odbył się kolejny wywiad środowiskowy. Tego dnia ustalono, że wnioskodawczyni pomaga ojcu w toalecie całego ciała, pomaga mu w ubieraniu górnej części ciała w zależności od potrzeby, zakładaniu skarpet. Wnioskodawczyni zawozi ojca do lekarza, robi zakupy, przygotowuje leki, sprząta w jego pokoju, przygotowuje posiłki, prowadzi cały dom. Wnioskodawczyni podniosła, że nie może zostawić ojca samego w domu. Jej ojcu zdarza się zapomnieć zakręcić kran, zamknąć lodówkę, zamrażalkę, drzwi do domu. S. D. czasami zostawia klucze w drzwiach albo je gubi. Zdarzało się, że po powrocie do domu wnioskodawczyni zastała ojca z zupełnie obcą osobą. Wnioskodawczyni zostawia ojca na 4-5 godzin dziennie, ponieważ sama musi zadbać o swoje zdrowie (umiarkowany stopień niepełnosprawności). Raz w tygodniu ojciec sam się kąpie na tyle na ile może. Wnioskodawczyni nie pracuje od lutego 2023 r. Nie może podjąć pracy, ponieważ demencja u jej ojca pogłębia się. Ojciec lekceważy zalecenia lekarskie. Ostatnia dorywcza praca miała miejsce w sierpniu 2023 r., która trwała 3 dni. Burmistrz pozyskał z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wykaz danych podmiotów, którzy ubezpieczali wnioskodawczynię z tytułu stosunku pracy albo innego stosunku cywilnoprawnego. Z tego wykazu wynika, że wnioskodawczyni pracowała dwukrotnie na zlecenie jeszcze w 2023 r. Były to okresy: 18-30.04.2023 oraz 28-30.08.2023. Te doniesienia potwierdzili również dwaj pracodawcy. Wnioskodawczyni dwukrotnie podejmowała umowę zlecenia w 2023 r. Było to sprzątanie w wymiarze kilkugodzinnym przez kilka dni. Decyzją z dnia 29 listopada 2023 r. nr [...], Burmistrz odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad jej ojcem. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz podniósł, że wnioskodawczyni nie sprawuje stałej i długotrwałej opieki nad ojcem. Obowiązki opiekuńcze nie zajmują wnioskodawczyni tyle czasu, aby nie mogła podjąć pracy. Świadczą o tym chociażby dane o pracy wnioskodawczyni w okresach 18-30.04.2023 oraz 28-30.08.2023. Wnioskodawczyni, reprezentowana przez adwokata, wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Podniesiono zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną przez wnioskodawczynię nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wnioskodawczyni podniosła, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie wymaga całodobowego sprawowania opieki. Decyzją z dnia 15 stycznia 2024 r., nr [...], Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie administracyjne przed Burmistrzem. Kolegium stwierdziło, że na skutek nowelizacji u.ś.r. nie można już przyznać świadczenia pielęgnacyjnego, skoro od teraz, tj. od dnia 1 stycznia 2024 r. świadczenie to przysługuje opiekunom podopiecznych do 18. roku życia. Na skutek rozpoznania skargi wniesionej przez skarżącą, prawomocnym wyrokiem z dnia 17 lipca 2024 r. o sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję SKO. Sąd podniósł, że skoro niepełnosprawność S. D. powstała przed 1 stycznia 2024 r., bowiem istnieje od lat 90-tych XX wieku, to zastosowanie w sprawie znajduje stan prawny obowiązujący do dnia 31 grudnia 2023 r. Decyzją z dnia 24 października 2024 r., nr [...], Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji SKO podniosło, że na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), organ II instancji jest związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania. Nakazem sądu administracyjnego, w sprawie ma znaleźć zastosowanie u.ś.r. w brzmieniu na dzień 31 stycznia 2023 r. Kwestia niepełnosprawności S. D. jest jasna – jest on niepełnosprawny w stopniu znacznym na stałe. Nie da się ustalić od kiedy, ale na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13, nie jest to istotne dla sprawy. Dlatego też art. 17 ust. 1b u.ś.r., w zakresie w jakim uzależnia się prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od daty powstania niepełnosprawności podopiecznego, nie posiada mocy obowiązującej. SKO podniosło, że z akt sprawy wynika, iż wnioskodawczyni po raz ostatni pracowała w 2023 r., tj. trzy ostatnie dni sierpnia, a więc w okresie po złożeniu wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Czynności, jakie wykonuje wnioskodawczyni względem ojca, pozwalają jej na podjęcie pracy, czemu dowodzi jej aktywność zawodowa. Dorywcza, ale jednak jest to praca zarobkowa. Świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane jako rekompensata dla osoby w wieku produkcyjnym z tego tytułu, że w pełni świadomie rezygnuje z pracy albo intencjonalnie jej nie podejmuje, aby zaopiekować się osobą z rodziny, która z uwagi na swoją niepełnosprawność nie jest w stanie samodzielnie egzystować. W niniejszej sprawie, zdaniem Kolegium, nie może być o tym mowy. Samo sprawowanie opieki to za mało, aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne. Sytuacja wnioskodawcy musi być taka, aby na skutek sprawowanej opieki nie istniała żadna możliwość na podjęcie zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. SKO skonstatowało, że wnioskodawczyni nie zrezygnowała z pracy w związku z opieką nad swoim mężem [SKO zapewne chodziło o ojca – uw. Sądu]. Zdaniem organu II instancji, nie istnieje związek przyczynowy, którego istnienie jest warunkiem sine qua non dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę do Wojewó-dzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, kwestionując decyzję organu II instancji w całości. Podniesiono tożsamy zarzut, jak w odwołaniu od decyzji Burmistrza. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca wniosła także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi podniesiono te same argumenty, jak w odwołaniu od decyzji Burmistrza – opieka nad niepełnosprawnym nie musi być całodobowa. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał stanowisko, jakie zajął w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy". Składając skargę do tut. Sądu, skarżąca zaznaczyła, że wnosi o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Organ II instancji nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy. Z tych względów, zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2025 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu wyznaczyła termin posiedzenia niejawnego na dzień 13 lutego 2025 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Sądowa kontrola obejmuje swoją kognicją m.in. decyzje administracyjne, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, choćby nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą. Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem decyzji SKO, utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad jej ojcem – S. D.. Analiza całokształtu sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji. Zanim Sąd rozpocznie właściwe rozważania nad zapadłym wyrokiem, należy przypomnieć, że Sąd w składzie orzekającym jest związany prawomocnym wyrokiem tut. Sądu o sygn. akt II SA/Po [...]. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a.: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Zacytowany przepis wyraża normę prawną ustanawiającą zasadę, że jeżeli w postępowaniu sądowoadministracyjnym zapadło już prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego, to stanowisko, jakie zostało w nim zajęte, jest wiążące dla organu administracji publicznej, i jeżeli nie zaszły okoliczności uzasadniające odstąpienie od tego stanowiska – zmiana stanu faktycznego, prawnego albo podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny – to organ administracji publicznej jest zobowiązany z urzędu uwzględnić takie stanowisko. Innymi słowy, organ administracji publicznej ma obowiązek postępować według zaleceń sądu administracyjnego, aby rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty. Norma art. 153 p.p.s.a. nie determinuje rozstrzygnięcia organu w tym znaczeniu, że po wyroku uchylającym może zostać wydana decyzja o tożsamej treści, jak decyzja wcześniej uchylona. Nie oznacza to jednak, że organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę może pominąć zalecenia wynikające z wyroku sądu administracyjnego, bowiem do ich uwzględnienia jest wyraźnie zobligowany na mocy art. 153 p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1872/12). Jeżeli organ administracji publicznej uchyli się od obowiązku realizacji zaleceń, jakie skierował do niego sąd administracyjny albo przyjmie odmienną wykładnię przepisów prawa niż przeprowadził ją sąd, świadczy to o wadliwości decyzji, co kwalifikuje ją do uchylenia w ponownie toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2669/15). W prawomocnym wyroku tut. Sądu o sygn. akt II SA/Po [...] przesądzono, że z uwagi na powstanie niepełnosprawności S. D. przed dniem 1 stycznia 2024 r., w sprawie znajdują zastosowanie przepisy u.ś.r. obowiązujące do dnia 31 stycznia 2023 r. Należy więc odwołać się do głównego założenia o tym, komu przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w brzmieniu do końca 2023 r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r.: "Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji". Zacytowany przepis wskazuje przede wszystkim rodzaj świadczenia o charakterze pomocowym. Świadczenie to jest przyznawane opiekunowi osoby, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności wraz ze wskazaniami. Między opiekunem a podopiecznym musi istnieć ponadto obowiązek alimentacyjny. Innymi warunkami, jakie należy spełnić, aby otrzymać ww. świadczenie jest niemożność podejmowania zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2024 r., sygn. akt I OSK 163/24). To zaś jest definiowane, w myśl art. 3 pkt 22 u.ś.r., jako wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. W samej nazwie świadczenia, o które stara się skarżąca, została zawarta "filozofia" tej instytucji. Ustawodawca sam wskazuje, że świadczenie to jest dedykowane opiekunom z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Oznacza to, że opiekun, aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne musi, po pierwsze, opiekować się osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, a po drugie, zrezygnować z pracy albo intencjonalnie tej pracy nie podejmować. W zamyśle ustawodawcy było to, aby świadczenie pielęgnacyjne było rekompensatą za to, że osoba w wieku produkcyjnym zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na rzecz sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad najbliższą jej osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Po 701/23). Ten stan rzeczy potwierdził niejako Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13, kiedy Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że nie można uzależniać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od daty powstania niepełnosprawności podopiecznego. Świadczenie jest zatem dedykowane osobom, które nie mają możliwości pracy, mimo iż są w wieku produkcyjnym, ponieważ opiekują się najbliższymi. Są to bowiem warunki sine qua non dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niespełnienie choćby jednego wymogu skutkować musi odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W niniejszej sprawie ustalono, że skarżąca opiekuje się swoim ojcem. Ta opieka nie jest całodobowa i taka być nie musi. Ważne jest bowiem, aby miała ona charakter stały, a więc aby była opieką powtarzalną co do charakteru wykonywanych czynności opiekuńczych. Opieka ta musi być też długotrwała, a więc musi obejmować długą perspektywę czasową. Skarżąca, zdaniem Sądu w składzie orzekającym sprawuje opiekę, która spełnia znamiona stałej i długotrwałej opieki. Wykonywanie czynności domowych, podawanie właściwej dawki leków, wyprowadzanie na spacery, wspieranie w wykonywaniu podstawowych czynności dnia codziennego nie może być uznane za zwykłe czynności, jakie wykonuje każdy człowiek. Należy zaznaczyć to, że S. D., jako osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności, został zakwalifikowany do kategorii takich osób przez kompetentny do tego organ posiadający profesjonalną wiedzę z zakresu medycyny (k. [...] akt administracyjnych organu I instancji). Jest to osoba wymagająca zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie tej osoby według zaleceń lekarza (pkt V.5. orzeczenia), korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzy-stencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki (pkt V.6. orzeczenia) oraz wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt V.7. orzeczenia). Roz-strzygnięcie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] o stanie zdrowia osoby wymagającej opieki nie podlega weryfikacji przez organ administracji publicznej. Jest to bowiem orzeczenie wydane w odrębnej procedurze, jednakże i w niej przewiduje się zasadę trwałości takich orzeczeń. Należy więc przyjmować, że rzeczywistość kształtuje się tak, jak orzeczono w związku z domniemaniem legalności tegoż orzeczenia. To z kolei powinno prowadzić do wniosku, że S. D. jest istotnie osobą wymagającą pomocy, aby samodzielnie egzystować w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z orzeczenia o niepełnosprawności ojca skarżącej wynika niespornie, że potrzebuje on pomocy w codziennym życiu. Tę pomoc świadczy jego córka – skarżąca. Sąd podkreśla słowo "opieka", które wybrzmiewa w części wspólnej art. 17 ust. 1 u.ś.r. Kolegium nie kwestionuje faktu, że świadczona opieka przez skarżącą na rzecz jej ojca nie ma charakteru stałej i długotrwałej. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem słowa "opieka", oznacza ono "troszczenie się, dbanie o kogoś, doglądanie, pilnowanie kogoś, czegoś." (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003, s. 608). Ustawodawca w swojej racjonalności stanowi prawo przede wszystkim używając znaczeń słów przyjętych w języku polskim, gdyż język ten jest narzędziem komunikacji ustawodawcy z adresatami norm prawnych. Oznacza to, że ustawodawca przyjmuje takie znaczenie słownictwa stosowanego w tekstach aktów normatywnych, jakie jest ich znaczenie w języku polskim. Słownikowe znaczenie słowa "opieka" obejmuje szerokie spektrum czynności zmierzających do zachowania dobrostanu osoby, nad którą sprawuje się ją. Nie oznacza to, że sprawowanie opieki w myśl przepisów u.ś.r. ma, czy też miałoby polegać na opiekowaniu się osobą schorowaną wyłącznie w jeden określony sposób, np. osobą wyłącznie leżącą. Twierdzenie Sądu w składzie orzekającym jest w pełni akceptowane przez orzecznictwo. "Opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie dotyczy wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby." (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 996/21, zob. także wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 795/20). Pamiętać należy, że rezygnacja z zatrudnienia, czy też intencjonalne niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobą potrzebującą oznacza całkowite poświęcenie się na rzecz drugiej osoby, co stanowi wielokrotnie o poświęceniu fizycznym oraz psychicznym. Okoliczności powyższe muszą niewątpliwie być uwzględniane również w sytuacji przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Po 489/21). Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności jest wystarczające do przyjęcia, że stała lub długotrwała opieka jest konieczna, tylko zmiana tego orzeczenia we właściwym trybie przez odpowiednie organy pozwala na odmienną ocenę (wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 175/20). Wywiad środowiskowy dowiódł tego, że skarżąca świadczy opiekę na miarę wskazań, jakie orzeczono przy ustalaniu stopnia niepełnosprawności S. D. – wykonuje wszystkie czynności związane z prowadzeniem domu, opiekuje się nim pomagając w wykonywaniu podstawowych czynności np. higienicznych, organizuje wizyty u lekarza i towarzyszy ojcu. Zagrożenie zdrowia lub życia S. D. (pacjenta neurologicznego, co trzeba przypomnieć), istniejące w związku ze znaczną niepełnosprawnością, wymaga także gotowości do podjęcia natychmiastowej reakcji na w sytuacji regresu zdrowotnego. Ponadto, najogólniej rzecz ujmując, konieczność prowadzenia spraw domowych także jest elementem sprawowania opieki nad osobą jej wymagającej, ponieważ dzięki temu osoba schorowana może skoncentrować się na trosce o siebie, a nie czas poświęcony na rekonwalescencję poświęcać dodatkowo na sprzątanie, gotowanie, prasowanie, palenie w piecu. Skarżąca przejmując na siebie całokształt obowiązków domowych przyczynia się tym samym chociaż w takim zakresie do dobrostanu swojego ojca. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, które Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela. "Na stałą i bezpośrednią opiekę nad osobą niepełnosprawną składają się między innymi czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, czyli przygotowywanie posiłków, sprzątanie, robienie zakupów gdy osoba ze znacznym stopnie niepełnosprawności nie może sama tych czynności wykonywać, są one bowiem niezbędne do jej codziennego funkcjonowania. Taki zakres opieki wynika z normy § 29 ust. 1 rozporządzenia z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2018 r. poz. 2027 z późn. zm.), jak i z zasad doświadczenia życiowego." (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 967/21). W innym orzeczeniu ten sam Sąd uznał, że: "«Konieczność sprawowania opieki» oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospo-darstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem, zaś «konieczność udzielania pomocy» oznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospo-darstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych. Cały zakres wymienionych czynności składa się na sprawowanie opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r." (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 699/21). O ile Sąd w składzie orzekającym jest w stanie stwierdzić bezsprzecznie, że skarżąca opiekuje się swoim ojcem w sposób, w jaki stanowi o tym art. 17 ust. 1 u.ś.r., to jednak nie można skonstatować, że został spełniony drugi warunek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca nie zrezygnowała z pracy w związku z opieką nad ojcem, ale co ważniejsze, nadal ją podejmuje, a nawet jest w stanie ją podjąć. Sąd wyjaśnił, że opieka nie musi być całodobowa, ale mimo wszystko nie może ona dawać nawet szansy na podjęcie zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Opieka, w sensie czynności opiekuńcze, musi być połączona z gotowością do niesienia pomocy, gdy tych czynności nie trzeba wykonywać. W niniejszej sprawie ustalono, że skarżąca może wykonywać pracę zarobkową i co więcej, wykonywała ją jeszcze w toku postępowania administracyjnego. Burmistrz ustalił, dzięki Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, że skarżąca dwukrotnie zawarła umowę cywilnoprawną na świadczenie usług sprzątających. Usługi te świadczyła między 18 a 30 kwietnia 2023 r. oraz 28 a 30 sierpnia 2023 r. (k. [...]-[...] akt administracyjnych organu I instancji). Te okoliczności potwierdzili zleceniodawcy – "M. Firma sprzątająca" E. Ż. w dniu 15 września 2023 r. oraz B. sp. z o.o. z siedzibą w K. w dniu 14 września 2023 r. (odpowiednio k. [...] i [...] akt administracyjnych organu I instancji). Przywołane ustalenia dowodzą zatem, że skarżąca, pomimo sprawowanej opieki, znajduje czas na wykonywanie pracy zarobkowej, co w świetle filozofii świadczenia pielęgnacyjnego w kształcie do dnia 31 grudnia 2023 r., jest niedopuszczalne. Nie może być tak, że skarżąca pobierałaby świadczenie pielęgnacyjne i dorabiała sobie do budżetu gospodarstwa domowego. "Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu sprawowania osobistej pieczy nad niepełnosprawnym członkiem rodziny." (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Po 53/24). Wobec możliwości podejmowania pracy przez skarżącą, należy stwierdzić, że świadczenie pielęgnacyjne skarżącej oczywiście nie przy-sługuje. Jednocześnie należy nadmienić, że niemożliwe byłoby przyznanie świadczenia z pominięciem tych miesięcy, w których skarżąca pracowała. Z art. 24 ust. 2 u.ś.r. wynika bowiem, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje od miesiąca, w którym złożono wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Przepis ten nie przewiduje możliwości ujęcia wypłaty świadczenia w miesiącach, w których wnios-kodawca pracował. "Ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być zawsze dokonywana jako aktualna, tj. odnosząca się do czasu, w którym opiekun wystąpił o przyznanie świadczenia. Istotne jest zatem to, czy na dzień złożenia wniosku, a najpóźniej na dzień przyznania świadczenia decyzją administracyjną, opiekun spełniał przesłanki przyznania oczekiwanego świadczenia, w tym, przesłankę niepodejmowania zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki." (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 359/24). Podsumowując, skarżąca sprawuje opiekę nad swoim ojcem w sposób długotrwały i stały. Nie spełnia ona jednak wymogu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej tudzież niepodejmowania jej. Świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane za opiekę nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym w zamian za realną utratę możliwości zarobkowania. Jeżeli jakakolwiek możliwość zarobkowania istnieje pomimo sprawowanej opieki, to świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Wymóg rezygnacji z rzeczywistej, bądź potencjalnej, możliwości zarobkowania w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie został zarazem powiązany z żadnym zakresem - czy to etatowym, czasowym, godzinowym, czy też zadaniowym - jak również jest niezależny nie tylko od wysokości uzyskiwanych dochodów, ale również od tego, czy takie dochody w ogóle są uzyskiwane (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Po 630/24). Nie jest istotne, że skarżąca pracowała kilka dni, czy kilka godzin. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest obwarowane całkowitą niemożnością podejmowania pracy. SKO prawidłowo oceniło wszystkie okoliczności niniejszej sprawy. Sąd dostrzega jednak możliwość uzyskania przez skarżącą świadczenie pielęgnacyjne. Tutejszy Sąd stwierdził w prawomocnym wyroku o sygn. akt II SA/Po 156/24, że z uwagi na powstanie niepełnosprawności S. D. przed dniem 1 stycznia 2024 r., świadczenie pielęgnacyjne może przysługiwać według stanu prawnego sprzed tej daty. Związanie wyrokiem sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a. nie jest terminowe, chyba że zajdą okoliczności uzasadniające odstąpienie od związania wyrokiem. Złożenie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po dniu 1 stycznia 2024 r. może prowadzić do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego według "starego" reżimu prawnego, jeżeli niepełnosprawność podopiecznego powstała przed dniem 1 stycznia 2024 r. Trzeba jednak dopełnić pozostałych wymagań warunkujących przyznanie tego świadczenia. Jeżeli skarżąca złoży nowy wniosek o przyznanie świadczenia pielę-gnacyjnego i wykaże, że intencjonalnie nie podejmuje ona pracy, aby całkowicie poświęcić się opiece nad ojcem, tj. wykonuje wobec niego czynności opiekuńcze i pozostaje do jego dyspozycji również wtedy, gdy tych czynności nie trzeba wykonywać, to skarżąca może liczyć na pozytywne rozpatrzenie jej wniosku. Warto to powtórzyć, skarżąca nie może mieć możliwości podjęcia pracy nawet w wymiarze kilku godzin. Jedyny zarzut skargi okazał się niezasadny. Nikt w toku postępowania admi-nistracyjnego ani sądowoadministracyjnego nie zanegował charakteru sprawowanej opieki. Skarżąca opiekuje się swoim ojcem w tym sensie, że wykonuje wobec niego czynności opiekuńcze. Te zaś nie muszą być wykonywane całodobowo, co Sąd w składzie orzekającym wyjaśnił powyżej. Problemem jest to, że mimo sprawowanej opieki, skarżąca miała możliwość podjęcia pracy i z tej okazji skorzystała. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutu skargi i jej samej. Kierując się wspomnianym już przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł żadnej przesłanki, jaka mogłaby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji lub poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.