II SA/Po 918/20

WyrokWSA w Poznaniu2021-07-07

Skład orzekający: Tomasz Świstak, Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz, Wiesława Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy urządzenie reklamowe, trwale związane z gruntem za pomocą stopy fundamentowej, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, a w konsekwencji wymaga pozwolenia na budowę, a jego samowolne wzniesienie uzasadnia nakaz rozbiórki w przypadku braku możliwości legalizacji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem za pomocą stopy fundamentowej stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Skoro obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia, a inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie w ramach procedury legalizacyjnej, organ nadzoru budowlanego był zobligowany do wydania nakazu rozbiórki. Działania inwestora oceniono jako pozorne i mające na celu jedynie przedłużenie postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę wolnostojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego. Urządzenie zostało wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Pomimo wstrzymania robót i wyznaczenia terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, inwestor nie dopełnił tych obowiązków. Organ nadzoru budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Inwestor zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. błędną kwalifikację obiektu jako budowli oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Syn akt II SA/Po 918/20 Uzasadnienie Decyzją z [...] października 2020 r., Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej jako: PINB) nr [...] z [...] maja 2019 r., którą nakazano inwestorowi M. Sp. z o.o. siedzibą w W. rozbiórkę wolnostojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w P. (działka nr [...], arkusz nr [...], obręb K.). Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy. Dnia [...] września 2018 r. pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne na nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. - działka nr [...], podczas której stwierdzili, że na działce tej zlokalizowane jest wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, usytuowane w odległości [...] m od ogrodzenia działki od strony posesji przy ul. [...] oraz [...] m od ogrodzenia posesji od strony ul. [...] w P.. Nośnik ten składa się z: stopy fundamentowej, betonowej, wylewanej, zagłębionej w gruncie, widoczna jest górna płaszczyzna stopy, słupa stalowego o średnicy [...] m zamocowanego do ww. stopy za pomocą kotew stalowych, dolna część słupa, mocowana do stopy posiada wymiary [...] m x [...] m, słup posiada znaczną wysokość, stalowa konstrukcja do mocowania dwóch tablic reklamowych, zamocowana do ww. słupa, - jedna tablica reklamowa o wymiarach [...] m x [...] m, oświetlona z góry lampami na wysięgnikach. M. M. - właściciel przedmiotowej nieruchomości, oświadczył, że przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało wybudowane pod koniec 2016 r. przez M. Sp. z o.o. na podstawie umowy najmu z dnia [...] października 2016 r. W trakcie prowadzenia postępowania wyjaśniającego PINB zwrócił się do Prezydenta Miasta P. z prośbą o udzielenie informacji, czy roboty budowlane, związane z wybudowaniem tego nośnika reklamowego zostały poprzedzone dokonaniem zgłoszenia, czy też uzyskaniem pozwolenia na budowę. Pismem z dnia [...] października 2018 r. Prezydent Miasta P. poinformował, iż nie odnaleziono wniosku o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowego nośnika oraz nie dokonano zgłoszenia zamiaru jego budowy. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] PINB wstrzymał inwestorowi - M. Sp. z o.o. prowadzenie robót budowlanych polegających na wybudowaniu wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia dokumentów określonych w sentencji ww. postanowienia nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Następnie PINB decyzją nr [...] z [...] maja 2019 r. nakazał inwestorowi rozbiórkę wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, wybudowanego na przedmiotowej nieruchomości. Inwestor pismem z [...] maja 2019 r. wniósł odwołanie od decyzji PINB, wnosząc jednocześnie o zmianę postanowienia PINB z [...] listopada 2018 r., nr [...] w zakresie wskazanego terminu wykonania obowiązków. PINB postanowieniem z [...] czerwca 2019 r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany w trybie art. 155 K.p.a. ostatecznego postanowienia PINB z [...] listopada 2018 r., nr [...]. WWINB rozpatrzył zażalenie na powyższe postanowienie PINB i postanowieniem z [...] grudnia 2019 r., znak: [...] uchylił je, orzekając jednocześnie o obowiązku przedłożenia dokumentów w terminie 90 dni od daty otrzymania postanowienia wydanego przez WWINB. Decyzją z [...] października 2020 r. WWINB utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] maja 2019 r. o nakazie rozbiórki. W ocenie organu odwoławczego PINB prawidłowo uznał obiekt posadowiony przy ul. [...] w P. (działka nr [...]) za trwale związany z gruntem, co z kolei uzasadnia uznanie go w świetle art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego za budowlę. Wybudowanie zaś budowli podlega ogólnej zasadzie wyrażonej w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2020, poz. 1133. ze zm., w brzemieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 19 września 2020 r., dalej: Prawo budowlane) "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Natomiast w świetle z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym". Zgodnie zaś z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, budowa takich obiektów wymaga zgłoszenia. Natomiast przedmiotowa reklama nie podlega w/w wyłączeniu, gdyż w świetle prawa budowlanego oraz orzecznictwa jest ona budowlą, a nie urządzeniem reklamowym wymienionym w art. 29 ust. 1 pkt 6. WWINB podniósł, że w niniejszej sprawie nie wydano pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu reklamowego. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 48 Prawa budowlanego. Zastosowanie procedury legalizacyjnej, zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego jest możliwe jedynie, gdy przedmiotowa budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jednakże dla nieruchomości na której postawiono rzeczony obiekt reklamowy nie uchwalono do tej pory miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mając na uwadze powyższe, organ pierwszej instancji umożliwił legalizację przedmiotowego obiektu reklamowego jego inwestorowi, wydając w dniu [...] listopada 2018 r. postanowienie nr [...] (którym wstrzymano prowadzenie robót budowlanych oraz nałożono obowiązek przedłożenia w określonym terminie dokumentów określonych w sentencji ww. postanowienia nr [...] z [...] listopada 2019 r. Natomiast organ odwoławczy postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. wyznaczył na wykonanie przedmiotowych obowiązków termin 90 dni (upływający w dniu [...] marca 2019 r.). Do dnia wydania zaskarżonej decyzji żądane dokumenty nadal nie wpłynęły. WWINB wskazał, że zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego "w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 7" (tj. wydany zostaje nakaz rozbiórki obiektu). Zatem nieprzedłożenie wymaganych dokumentów w wyznaczonym przez organ terminie jest wystarczającą przesłanką do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. PINB nie tylko miał prawo ale i obowiązek wydać decyzję już dnia [...] marca 2019 r., kierując się interesem strony wstrzymał się z wydaniem takowej decyzji do dnia [...] maja 2019 r. Mimo upływu ponad roku, Spółka nadal nie przedłożyła żadnych dokumentów. W ocenie WWINB biorąc pod uwagę nieprzedłożenie przez Spółkę dokumentów, decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu reklamowego jest w pełni uzasadniona. Skargę na decyzję WWINB wywiodła do tut. Sądu M. Sp. z o.o. siedzibą w W. zarzucając jej naruszenie: - art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy przedmiot postępowania nie jest obiektem budowlanym wymagającym dla jego posadowienia uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadku uznania, iż obiekt będący przedmiotem postępowania wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zastosowanie tego przepisu wobec możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego; - art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności nie ustalenie czy zachodzą przesłanki określone w art. 48 ust 2. Prawa budowlanego oraz poprzez błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na braku wyjaśnienia na jakiej podstawie organ przyjął, iż obiekt w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie dla swojej legalności wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy inwestor dokonał wyłącznie montażu nośnika reklamowego; - art. 97 § 1 pkt. 4 K.p.a. poprzez nie wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania w sytuacji gdy toczy się postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji stanowiące zagadnienie wstępne dla niniejszego postępowania. Wskazując na powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Odpowiednie zarządzenie Przewodniczący Wydziału II tut. Sądu wydal 26 stycznia 2021 r. o czym poinformowani zostali: pełnomocnik strony skarżącej, organ oraz uczestnicy postępowania. Przechodząc do wyjaśnienia motywów podjętego przez sąd rozstrzygnięcia wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. W rozpoznawanej sprawie znajdują zastosowane przepisy Prawa Budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020, poz. .471). Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. (art. 25 cyt. ustawy). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja nakazująca rozbiórkę wolnostojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego. Kontrolowane postępowanie było prowadzone w trybie art. 48 Prawa budowlanego Zgodnie z art. 48 ust. 1 i 2 tej ustawy, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło urządzenia reklamowego składającego się z ze stopy fundamentowej, betonowej, wylewanej, zagłębionej w gruncie, widoczna jest górna płaszczyzna stopy, słupa stalowego o średnicy [...] m, zamocowanego do ww. stopy za pomocą kotew stalowych, dolna część słupa, mocowana do stopy posiada wymiary [...] m x [...] m, słup posiada znaczną wysokość, stalowa konstrukcja do mocowania dwóch tablic reklamowych, zamocowana do ww. słupa, - jedna tablica reklamowa o wymiarach [...] m x [...] m, oświetlona z góry lampami na wysięgnikach. W/w stopa żelbetowa stanowi stabilną podstawę dla słupa z tablicą reklamową. Przepisy Prawa Budowlanego wyróżniają dwa rodzaje wolnostojących urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 – "wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę. Do drugiej zaś grupy należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi (art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b.). Pojęcie "instalowanie" jest przez ustawodawcę używane w p.b. zawsze w sposób zakładający związek instalowanego elementu (urządzenia) z istniejącym już obiektem np. instalowanie krat na obiektach budowlanych, instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych (art. 29 ust. 2 pkt 14 i 15), a nie instalowaniem na gruncie (zob. wyrok NSA z 12 października 2011 r., sygn. II OSK 1433/10, dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Odstępstwo od zasady wyrażonej w at. 28 ust. 1 p.b., ma charakter wyjątku, a wobec tego nie może też intepretowane rozszerzająco. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co sprowadza się do konieczności zapewnienia słupowi i tablicy stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru (wyroki NSA: z 12 maja 2009 r., sygn. II OSK 735/08, z 10 października 2010 r., sygn. II OSK 1596/09, z 1 października 2009 r., sygn. II OSK 1461/08, z 10 marca 2008 r., sygn. II OSK 186/07, z 5 stycznia 2011 r., sygn. II OSK 25/10, z 8 stycznia 2019 r., sygn. II OSK 1150/17, dostępne w CBOSA). W myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego budowlą są między innymi wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Wobec powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, że przedmiotowe urządzenie reklamowe należało uznać za budowlę. Wybudowanie zaś budowli podlega ogólnej zasadzie wyrażonej w art. 28 Prawa budowlanego Mianowicie roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W sprawie bezsprzeczne jest, iż przedmiotowe urządzenie reklamowe powstało bez pozwolenia na budowę, nie dokonano także zgłoszenia zamiaru jego budowy. Dla nieruchomości na której postawiono przedmiotowy obiekt reklamowy nie uchwalono też miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę zastosowanie znajduje art. 48 Prawa budowlanego. Należy bowiem mieć na uwadze, że decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje się dopiero wtedy gdy nie jest możliwa jego legalizacja. Organ I instancji umożliwił legalizację przedmiotowego obiektu reklamowego jego inwestorowi. Postanowieniem z [...] listopada 2018 r. wstrzymał inwestorowi - M. Sp. z o.o. prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia dokumentów określonych w sentencji ww. postanowienia z [...] listopada 2018 r. ( cztery egzemplarze projektu budowlanego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzję o warunkach zabudowy). Następnie WWINB uchylił postanowienie PINB z [...] czerwca 2019 r. oraz orzekł o obowiązku przedłożenia dokumentów w terminie 90 dni od daty otrzymania postanowienia wydanego przez WWINB. Spółka postanowienie otrzymała w dniu [...] stycznia 2020 r. i do dnia wydania decyzji w I instancji (tj. [...] maja 2020 r.) żądanych dokumentów nie przedłożyła. Na uwagę zasługuje fakt, iż decyzją z [...] marca 2020 r. Prezydent Miasta P. umorzył postępowanie administracyjne o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowego nośnika reklamowego z uwagi na stwierdzenie zrealizowania planowanej inwestycji oraz brak przedłożenia przez wnioskodawcę (skarżącą) dokumentacji potwierdzającej, iż toczy się postępowanie legalizacyjne dotyczące obiektu objętego wnioskiem. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika nadto, że wniosek inicjujący postępowanie w tej sprawie złożony został przez inwestora [...] listopada 2019 r. i dotyczył budowy nośnika reklamowego przewidzianej do realizacji na działce nr [...], a następnie, wobec ustalenia, iż wnioskowana inwestycja został już zrealizowana, organ pismem z [...] stycznia 2020 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia dokumentu z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, z którego wynika konieczność uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy w celu ewentualnej legalizacji obiektu oraz ujednolicenie parametrów inwestycji. W piśmie zawarto pouczenie, iż w przypadku nie dotrzymania określonego terminu (14 dni) istnieje możliwość złożenia wniosku o zawieszenie postępowania. Termin określony w wezwaniu upływał z końcem [...] lutego 2020 r. Przedmiotowe pismo wnioskodawca pozostawił bez odpowiedzi. Inwestor nie zaskarżył także decyzji o umorzeniu postępowania. W tej sytuacji organ procesowej organ nadzoru budowlanego był zobligowany wydać nakaz rozbiórki. Procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 Prawa Budowlanego nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury legalizacyjnej, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki. Żaden przepis Prawa Budowlanego nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż jak wynika z pism procesowych składanych w toku postępowania sądowoadministarcyjnego przez samą stronę skarżącą kolejny wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej, samowolnie wzniesionej budowli sporządziła ona dopiero w dniu [...] lipca 2020 r. (k. 70 akt sądowych, strona skarżąca nie przedstawiła dokumentów wskazujących na datę złożenia wniosku), przy czym także ten wniosek był niepełny i nie zawierał wskazania, iż składany je w ramach postępowania legalizacyjnego i nie zawierał wszystkich koniecznych załączników mapowych. Z powyższego jasno wynika, że inwestor nie wykonał nałożonych na niego obowiązków i nie zamierza ich wykonać, zaś podejmowane przez niego działania miały charakter jedynie pozoracji zmierzającej do przedłużenia czasu prowadzenia postępowania legalizacyjnego, a nie faktycznego zalegalizowania wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego. Na powyższe wyraźnie wskazuje stawienie dat składanych wniosków inicjujących postępowania w przedmiocie warunkowo zabudowy z termin ani określonymi przez organy nadzoru budowlanego, brak informowania tych organów o biegu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, czy wreszcie składanie wniosków niekompletnych i niewskazujacych, iż są one składane w ramach procedury legalizacyjnej. Znamiennym jest także, iż strona mimo złożenia kolejnego, datowanego na [...] lipca 2020 r. wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji nie poinformowała o tym fakcie organu nadzoru budowlanego prowadzącego postępowanie odwoławcze mimo, iż była w tym postępowaniu reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, informacje takową zgłaszając dopiero w skardze na decyzję z dnia [...] października 2020 r. Podkreślenia wymaga, iż tą samą metodę działania obliczoną na przewlekanie czasu trwania postępowania strona skarżąca próbowała także zastosować w postępowaniu sądowadministracyjnym. Zauważyć bowiem należy, iż mimo że skarga sporządzona został przez profesjonalnego pełnomocnika, to nie dołączono do niej jakichkolwiek dokumentów potwierdzających stanowiąca istotę argumentacji okoliczność, iż w sprawie toczy się postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowego obiektu, zaś odpowiadając w tym zakresie na wezwanie sądu dostarczono dokumentacje niepełną, obejmująca jedynie potwierdzona za zgodność z oryginałem kopię wniosku z [...] lipca 2020 r., nie opatrzoną jednakże potwierdzeniem złożenie tego wniosku w organie oraz w żaden sposób nieuwierzytelnione, a więc pozbawione wartości dowodowej kopie wezwania z [...] września 2020 r. (k. 77 akt sądowych) oraz niepodpisanego pisma złożonego w imieniu skarżącej Spółki stanowiącego jakoby odpowiedź na to wezwanie (k. 78 akt sądowych). W tych okolicznościach nie zasługują na aprobatę zarzuty skargi. Sąd nie podziela również stanowiska skarżącej jakoby organ w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie. Zdaniem Sądu wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 K.p.a., organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, Sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło