II SA/Po 957/12

WyrokWSA w Poznaniu2013-02-19

Skład orzekający: Tomasz Świstak, Wiesława Batorowicz, Maria Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo skarżących zatytułowane jako "odwołanie" od decyzji o warunkach zabudowy, które zawierało argumenty uzasadniające wznowienie postępowania, powinno zostać potraktowane przez organ administracji jako wniosek o wznowienie postępowania, nawet jeśli nie zostało wprost tak nazwane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, błędnie traktując pismo skarżących jako samo odwołanie, a nie również jako wniosek o wznowienie postępowania. Sąd podkreślił, że organ ma obowiązek wyjaśnienia rzeczywistej woli strony i nie powinien opierać się wyłącznie na tytule pisma, lecz na jego treści. Niewłaściwe potraktowanie pisma mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ mogło doprowadzić do bezpodstawnego odrzucenia wniosku o wznowienie postępowania z powodu uchybienia terminu.
Stan faktyczny
Skarżący dowiedzieli się o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dopiero w toku postępowania o pozwolenie na budowę. Po stwierdzeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze niedopuszczalności ich odwołania od tej decyzji, złożyli wnioski o wznowienie postępowania. Wójt Gminy odmówił wznowienia z powodu uchybienia terminu, co zostało utrzymane w mocy przez SKO. Skarżący zaskarżyli postanowienie SKO, argumentując, że ich wcześniejsze pismo zatytułowane "odwołanie" powinno być potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania, a termin został zachowany.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzające je postanowienia Wójta Gminy S., zasądził zwrot kosztów sądowych i orzekł o niemożności wykonania zaskarżonego postanowienia.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. sprawy ze skargi E.D.– P., M. P., A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienia Wójta Gminy S. M. z dnia [...] 2012 r. znak [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. solidarnie na rzecz skarżących E.D.-P. i M. P. kwotę 200 zł (dwieście złotych) oraz na rzecz skarżącej A. D. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Decyzją nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] 2010 r. Wójt Gminy S. ustalił na rzecz L. K. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obręb [...], gmina S. Decyzja stała się ostateczna z dniem [...] października 2010 r. W dniu [...] czerwca 2012 r. do Urzędu Gminy S. wpłynęło pismo E. P., M. P. i A. D. z dnia [...] czerwca 2012 r. zatytułowane jako odwołanie od decyzji Wójta Gminy S. nr [...] z dnia [...] 2010 r. W uzasadnieniu tego pisma wyjaśniono, iż w trakcie prowadzonego przez Wydział Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w K. postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego L. K. na działce nr [...], jego autorzy dowiedzieli się, że w 2010 r. została w tej sprawie wydana przez Wójta Gminy S. decyzja o warunkach zabudowy. Podniesiono w nim także, iż decyzja ta została wydane bez wiedzy E. P., M. P. i A. D., czym pozbawiono ich możliwości uczestnictwa w postępowaniu na prawach strony, naruszając przy tym ich interes prawny. Wydanej decyzji zarzucono że została wydana z pogwałceniem art. 9, 10 i 28 k.p.a. Autorzy pisma wskazali, iż decyzja Wójta Gminy S. ustalająca warunki zabudowy dla działki nr [...] sąsiadującej z należącymi do nich działkami uprawnia do posadowienia budynku, którego elewacja frontowa od strony drogi powiatowej będzie wynosiła maksymalnie 8 m. Taki zapis oznacza przybliżenie budynku do granicy z ich działkami poniżej odległości określonych w § 12 ust 3 pkt 1 Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., bowiem działka nr [...] posiada szerokość zaledwie 12 m. Po zapoznaniu się z dokumentacją w Starostwie Powiatowym okazało się, że posadowienie budynku planowane jest w odległości 1,5 m od granicy z należącymi do E. P., M. P. i A. D. działkami, na co nie wyrażają oni zgody. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło niedopuszczalność odwołania E. P., M. P. i A. D. od decyzji Wójt Gminy S. nr [...] z dnia [...] 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W orzecznictwie, jak i doktrynie prawa administracyjnego ugruntowany jest pogląd, iż osoba, która nie brała udziału w postępowaniu, zachowuje termin do wniesienia środka zaskarżenia w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Oznacza to, że ostateczny i nieprzekraczalny termin do złożenia odwołania dla takiej osoby jest taki sam jak termin do złożenia odwołania dla strony, której jako ostatniej doręczono. Po upływie tego terminu decyzja ostateczna może być wzruszona tylko w jednym trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Dalej Kolegium stwierdziło, iż z akt sprawy nie wynika, aby E. i M. P. oraz A. D. brali udział w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy S. z dnia [...] 2010 r. Decyzja ta doręczona została wyłącznie inwestorowi. Tym samym przed wniesieniem przedmiotowego odwołania stała się ona ostateczna. W dalszej części uzasadnienia Kolegium wyjaśniło stronom, iż w niniejszej sprawie przysługuje im wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który powinien zostać złożony do właściwego organu w terminie jednego miesiąca od dowiedzenia się o decyzji. W niniejszym przypadku za "dowiedzenie się" należy uznać informację o tym, iż decyzja stała się ostateczna. W dniu [...] lipca 2012 r. do Urzędu Gminy S. wpłynęły wnioski A. D. oraz E. i M. P. o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją administracyjną Wójta Gminy S. z dnia [...] 2010 r., Nr [...], znak [...] w sprawie ustalenia na rzecz L. K. warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. W uzasadnieniu wniosków strony powtórzyły argumentację przywołaną w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r., wskazując, iż o ostatecznej decyzji w sprawie, dowiedziały się dopiero w toku toczącego się przed Starostą Powiatowym w K. postępowania o wydanie pozwolenia na budowę na działce nr [...]. Dwoma odrębnymi postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2012 r., o tym samym znaku: [...] Wójt Gminy S. postanowił odmówić wznowienia postępowania ze względu na uchybienie terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. W uzasadnieniach postanowień organ I instancji wyjaśnił, iż powinnością organu rozpatrującego wniosek o wznowienie postępowania jest ustalenie, czy pochodzi on od osoby uprawnionej, to znaczy będącej stroną w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został dochowany termin określony w art. 148 k.p.a. Dalej Wójt Gminy stwierdził, iż w sprawie nie został dochowany termin jednego miesiąca określony w art. 148 k.p.a. Wniosek w sprawie wznowienia postępowania datowany jest na [...] lipca 2012 r. (data wpływu [...] lipca 2012 r.), co sugeruje, że wnioskodawcy dowiedzieli się o istnieniu decyzji i jej treści nie wcześniej [...] czerwca 2012r. Tymczasem odwołanie od przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie nosi datę [...] czerwca 2012 r., co świadczy o znacznie wcześniejszym podjęciu wiadomości o istnieniu i treści decyzji będącej przedmiotem wniosku. Ponadto organ wskazał, iż jego obowiązkiem jest rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania z urzędu. W ocenie Wójta Gminy wnioskodawcy nie posiadają w przedmiotowej sprawie statusy strony. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...], z dnia [...] 2010 r. wbrew twierdzeniu odwołujących się nie została wydana z pogwałceniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zapisy zawarte w zaskarżonej decyzji, a w szczególności potencjalny wpływ inwestycji na zabudowę i użytkowanie działek sąsiednich nie zobowiązywał bowiem Wójta Gminy S. do uznania skarżących za strony w postępowaniu. Decyzja o warunkach zabudowy nie zawiera zapisów umożliwiających zlokalizowanie budynku na działce [...] w odległości mniejszej niż 3 metry i nie mniej niż 1,5 metra od granicy z działką sąsiednią. Zażalenia na powyższe postanowienia wnieśli A. D. oraz odrębnie E. i M. P. Autorzy jednobrzmiących zażaleń podnieśli, iż nie zgadzają się z zarzutem uchybienia terminu określonego w ar 148 § 2 k.p.a. Podkreślili, iż dopiero z postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r. dowiedzieli się, iż decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] 2010 r. jest ostateczna. Ponadto wskazali, iż decyzja ustalająca na rzecz L. K. warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] ogranicza ich prawa. Decyzja ta nie określa wprost zbliżenia planowanego budynku do granicy z ich działkami, natomiast faktycznie zezwala inwestorowi na zabudowę działki budynkiem mieszkalnym, którego elewacja frontowa od strony drogi powiatowej będzie wynosiła maksymalnie 8 m. Oznacza to wprost zbliżenie budynku do granicy z sąsiednimi działkami poniżej odległości określonych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.; albowiem działka [...] posiada szerokość zaledwie 12 m. Skutkuje to naruszeniem interesu wnoszących zażalenia polegającego na pomniejszeniu walorów użytkowych ich działek /zaciemnienie/ jak i wartościowych tych nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżone postanowienia Wójta Gminy S. w mocy. Organ w pierwszej kolejności wskazał, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Natomiast stosownie do przepisu art. 148 § 1 i 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Dalej Kolegium wyjaśniło, iż dowiedzenie się o decyzji oznacza nie tylko powzięcie wiadomości o jej istnieniu, ale również o zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie tej wiadomości nie musi być konsekwencją okazania stronie informacji w tym zakresie wprost przez organ, informacja ta może pochodzić również z innych źródeł. Strona powinna udowodnić, kiedy znalazła się w posiadaniu informacji o zapadłej decyzji, a organ administracji publicznej ocenić zgromadzone w sprawie dowody w tym przedmiocie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Otwarcie terminu do złożenia wniosku o wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje bowiem z dniem powzięcia przez stronę jakiejkolwiek wiarygodnej informacji o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Kolegium stwierdziło, iż wbrew stanowisku zawartemu w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., dla samego uruchomienia wznowienia postępowania, z powodu określonego w art. 145 § 1 pkt 4 kpa., nie jest konieczna dokładna znajomość treści kwestionowanej decyzji czy też informacja na temat jej ostateczności. Wystarczy tylko wiedza o tym, że decyzja taka została wydana, przez jaki organ i czego dotyczyła. Dalej organ wskazał, iż ze zgromadzonych w aktach sprawy dowodów wynika, że A. D. oraz E. i M. P. w dniu [...] maja 2012 r. sporządzili pisma skierowane do Starostwa Powiatowego w K., w których wyrazili sprzeciw co do budowy przez L. i A. K. budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o nr ewid. [...] w zbliżeniu na odległość 1,50 m od granic ich działek. Zatem termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania rozpoczął się z dniem [...] maja 2012 r., ponieważ najpóźniej w tym momencie strony pozyskały wiedzę o istnieniu decyzji. Zdaniem organu o powyższym świadczy także treść odwołania z dnia [...] czerwca 2012 r. jak i treść wniosków o wznowienie postępowania z dnia [...] lipca 2012 r. Niezależnie od powyższego Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zauważyło, że organ I instancji przedwcześnie w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2012 r., ocenił, że wnioskodawcom nie służył przymiot stron w postępowaniu zakończonym decyzją tego organu z dnia [...] 2010 roku. Taka ocena może nastąpić dopiero po wznowieniu postępowania. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli E. P., M. P. i A. D. Skarżący podnieśli, iż o decyzji w sprawie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji dowiedzieli się w toku toczącego się przed Starostą K. postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Organ przyjął w ślad za tym datę [...] maja 2012 r. za datę wszczynającą bieg miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania i okoliczność tę uznać należy za bezsporną. Jednakże skarżący nie zgadzają się z przyjętą przez tenże organ argumentacją, z której wynika, że wniesione przez skarżących podanie o wznowienie postępowania z dnia [...] lipca 2012 r. zostało dokonane z naruszeniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Bowiem już w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżący wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o podjęcie działań zmierzających do wzruszenia decyzji, o istnieniu której skarżący powzięli wiadomość, nie uczestnicząc w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie. Powyższe pismo, nazwane przez skarżących odwołaniem w treści swej zawierało elementy wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Skarżący wyjaśnili, iż nie podjęli działań zmierzających do wzruszenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r., które w ich ocenie winno być przekazane przez tenże organ według właściwości do organu pierwszej instancji jako wniosek o wznowienie postępowania, albowiem organ ten stwierdził w tymże postanowieniu, że bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie rozpoczyna swój bieg od dowiedzenia się o decyzji, a za "dowiedzenie się" należy uznać informację o tym, iż decyzja stała się ostateczna. Mając na uwadze powyższe stanowisko - skarżący wnieśli podanie o wznowienie do Wójta Gminy S., będąc przekonanym o zachowaniu ustawowego terminu do jego wniesienia. Zawarty w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] września 2012 r. pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odmienny od wyrażonego wcześniej przez tenże organ stanowiska powoduje, ze skarżący ponieśli ujemne konsekwencje prawne w postaci narażenia na zarzut naruszenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ wskazał, iż skoro skarżący uważali, iż ich pismo z dnia [...] czerwca 2012 r. zatytułowane: "odwołanie" stanowi wniosek o wznowienie postępowania to winni fakt ten podnieść w skardze od postanowienia Kolegium z dnia [...] lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Tytułem wstępu do dalszych rozważań wyjaśnić należy, iż stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Po rozpoznaniu sprawy w oparciu wyżej wskazane zasady Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienia Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2012 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) Bezspornym w sprawie jest okoliczność, iż skarżący domagają się na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy S. z dnia [...] 2010 r. o nr [...] (znak: [...]). Jak słusznie zauważyły organy obu instancji obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowanie na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest zbadanie z urzędu zachowania przez stronę terminu do wniesienia wniosku, a strona obowiązana jest udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o decyzji ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Trzeba podkreślić, iż zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. stanowi przesłankę skutecznego wznowienia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, iż wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia przez nią terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem godzi w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych - art. 16 § 1 k.p.a. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2056/10 oraz z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 15/11 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W orzecznictwie przyjmuje się też, iż określony w art. 148 § 2 k.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1296/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 601/10 – oba dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Sąd nie aprobuje jednak sposobu w jaki organy ustaliły, iż wnioski skarżących o wznowienie postępowania zostały złożone z uchybieniem terminu. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący wiedzieli o decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] 2010 r. już w dniu [...] maja 2012 r, a zatem ich wnioski z dnia [...] lipca 2012 r. (data wpływu do organu – [...] lipca 2012 r.) zostały złożone po upływie jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu podzielić należy zarzut skarżących, iż organy obu instancji błędnie przyjęły, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony dopiero pismami z dnia [...] lipca 2012 r., podczas gdy w już w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. zatytułowanym "Odwołanie" od decyzji Wójta Gminy S. nr [...] z dnia [...] 2010 r. skarżący podnieśli okoliczności stanowiące przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zauważyć należy, iż w myśl art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości - sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, publ. ONSA 1990, Nr 2-3, poz. 47). O tym, jaki charakter ma pismo, decyduje sama strona. Jeśli budzi ono wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Ma przy tym na podstawie art. 9 k.p.a. obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Obowiązek informowania stron ciąży na organach administracji zwłaszcza w sprawach, których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi nie mając przygotowania pozwalającego na ich rozeznanie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 1984 r., sygn. III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117). Wyjaśnienia i wskazówki powinny dotyczyć w dopuszczalności wniosku czy też stanu sprawy. Ponadto, żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego, a nie na podstawie tytułu pisma (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 761/10 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Należy zatem stwierdzić, iż z momentem wpłynięcia wniosku skarżących z dnia [...] czerwca 2012 r. w którym strony domagały się uchylenia decyzji Wójta Gminy S. z uwagi na fakt, iż bez swojej winy nie brały udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji, Wójt Gminy S., jako organ do którego wpłynęło to pismo, jak też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. do którego przesłano to pismo potraktowane jako odwołanie, winny były, mając na względzie treść tego pisma potraktować je zarówno jako odwołanie od decyzji, jak i wniosek o wznowienie postępowania, a ewentualnie mając w tym zakresie wątpliwości, winny były zwrócić się do skarżących o sprecyzowanie, czy ich pismo z dnia [...] czerwca 2012 r. stanowi zwyczajny środek odwoławczy (odwołanie) od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] 2010 r., czy też wniosek o wznowienie postępowania informując jednocześnie, iż decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] 2012 r. jest ostateczna. Należy także zaznaczyć, iż w skardze do Sądu skarżący wprost sprecyzowali, iż ich pismo z dnia [...] czerwca 2012 r. stanowiło wniosek o wznowienie postępowania. Arbitralne przyjęcie, iż pismo z dnia [...] czerwca 2012 r. stanowi odwołanie od decyzji Wójt Gminy S. z dnia [...] 2010 r. stanowi naruszenie art. 7, 9 i 77 § 1 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem na tym etapie postępowania nie można wykluczyć, iż wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] czerwca 2012 r. został wniesiony przez skarżących z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę Wójt Gminy S. winien mieć na względzie wyżej wyrażoną ocenę prawną i przyjmując, iż pismo skarżących z dnia [...] czerwca 2012 r. stanowi wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta z dnia [...] 2010 r. o nr [...] dokonać stosownych ustaleń, czy wniosek ten został złożony w jednomiesięcznym terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika bowiem kiedy dokładnie skarżący dowiedzieli się o istnieniu decyzji Wójt Gminy S. z dnia [...] 2010 r. Z akt organu odwoławczego wynika jedynie, iż pismem z dnia w dniu [...] maja 2012 r. skarżący zostali zawiadomieni przez Starostę K. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w zbliżeniu do granic działki [...] i [...] w S. W odpowiedzi na to pismo skarżący z dnia [...] maja 2012 r. wyrazili sprzeciw dotyczący tego zamierzenie budowlanego. Z pism tych nie wynika, w którym momencie czy skarżący posiedli wiedzę na temat istnienia decyzji Wójt Gminy S. z dnia [...] 2010 r. Należy zaznaczyć, iż to strona obowiązana jest udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o decyzji, natomiast organ winieni te twierdzenia i dowody zweryfikować zgodnie z zasadą swobodnej ocen dowodów (art. 80 k.p.a.) Należy także zaznaczyć, iż w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium odwoławcze słusznie zauważyło, iż kwestia oceny czy skarżący posiadają przymiot strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obręb [...], gmina S. podlegać będzie ewentualnej ocenie dopiero po skuteczny wznowieniu postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2064/09 oraz z 24 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1158/11 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a. Natomiast w punkcie III sentencji Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł o niemożności wykonania zaskarżonego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło