III SA/Po 763/14

Dnia 2 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za zagospodarowanie postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dnia 4 grudnia 2014 roku powyższe orzeczenie zostało doręczone skarżącemu. Dnia 15 grudnia 2014 roku skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2014 roku referendarz sądowy przyznał Z. Z. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, którego w osobie J. M., wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w P. Pismem z dnia 21 stycznia 2015 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu o wyznaczeniu w sprawie Z. Z. pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat J. M. Pismem z dnia 23 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu poinformował J.M. o wyznaczeniu pełnomocnikiem w sprawie Z. Z. Pismem z dnia 26 lutego 2015 roku adwokat J. M. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz złożyła sporządzoną przez nią skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku adwokat powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 §1 P.p.s.a.), jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia o wyznaczeniu do występowania w sprawie (wyrok NSA z 16.12.2010 r., sygn. akt II FZ 610/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.10.2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1364/09). J. M. wyjaśniła, że w dniu 2 lutego 2015 roku odebrała pismo z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z informacją o ustanowieniu pełnomocnikiem w sprawie Z. Z. Jednocześnie oświadczyła, że zapoznała się z aktami sprawy w dniu 11 lutego 2015 roku. Natomiast z uwagi na liczne obowiązki zawodowe dopiero w dniu 26 lutego 2015 roku była w stanie sporządzić skargę kasacyjną w imieniu Z. Z. W konkluzji wniosku J. M. stwierdziła, że okres 30 dni od momentu zawiadomienia o wyznaczeniu do występowania w przedmiotowym postępowaniu upływa 4 marca 2015 roku, zaś uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej miało miejsce bez winy strony, która posiada niewielką wiedzę prawniczą oraz ma trudności z dostatecznym rozumieniem kierowanej do niej korespondencji urzędowej. W efekcie jej zdaniem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej był konieczny i uzasadniony. Pismem z dnia 17 marca 2015 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. poinformowała, że "o decyzji imiennego wyznaczenia pełnomocnika z urzędu powiadamia wyłącznie Sąd, nie zaś strony i adwokata w postępowaniu". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast stosownie do treści art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ustawa wymaga także, by równocześnie z wnioskiem dokonano czynności, której strona nie dokonała w terminie. W powołanych wyżej przepisach zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, aby wniosek mógł zostać uwzględniony. Jedną z nich jest dochowanie przez stronę siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody, stanowiącej przyczynę uchybienia. Pierwszorzędną kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. W myśl wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt SK 17/12 oraz orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że "(...) w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie" (por. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 70/14, postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 70/14, postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1544/13, postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I FZ 485/13, postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I OZ 869/13, postanowienie NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11, postanowienie NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07, postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06 i inne, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pismem z dnia 23 stycznia 2015 roku powiadomił adwokat J.M. o ustanowieniu jej jako pełnomocnikiem z urzędu w sprawie Z.Z. Powyższa informacja został doręczona do rąk adwokat J.M. dnia 2 lutego 2015 roku. Jednocześnie Okręgowa Rada Adwokacka w P. poinformowała, że nie informowała J. M. o ustanowieniu jej pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. W rozpoznawanej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy w dniu 11 lutego 2015 r., a więc w terminie trzydziestu dni od dnia zawiadomienia o wyznaczeniu do występowania w sprawie, co powoduje, że należy przyjąć, że w tym dniu ustała rzeczywista przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Tym samym rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i dokonania czynności w postaci złożenia skargi kasacyjnej. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną został natomiast złożony przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu w niniejszej sprawie dopiero dnia 26 lutego 2015 roku. Rozpoznawany wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną został zatem złożony po upływie siedmiodniowego terminu wynikającego z art. 87 § 1 P.p.s.a., zamiast w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, czyli od dnia 11 lutego 2015 roku w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu zapoznał się z aktami sprawy. W tym przypadku należy jednocześnie zaznaczyć, że gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. wyrok SN z dnia 21 lutego 2002 r., sygn. akt I PKN 903/00, OSNP 2002/19/11). Uchybienie wymogom czynności procesowej przez pełnomocnika nie może więc stanowić podstawy przywrócenia terminu, chyba że uchybienie nastąpiło na skutek okoliczności od niego niezależnych. Obowiązkiem pełnomocnika jest dołożenie wszelkiej należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej w imieniu jego mocodawcy. Staranność działań podejmowanych przez pełnomocnika ustanowionego w sprawie pozostaje w tym względzie miarą staranności skarżącego. Jednocześnie zaniedbania pełnomocnika obciążają jego mocodawcę. Zatem zaniedbania, jakich dopuścił się pełnomocnik traktowane być muszą tak samo, jak gdyby dopuściła się ich strona skarżąca, która ponosi konsekwencje czynności podejmowanych przez pełnomocnika w jej imieniu, jak i konsekwencje braku podjęcia tych czynności. Skutkiem zawinionego przez pełnomocnika strony skarżącej, niezłożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, pozostaje odmowa przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. W szczególności należy podkreślić, że obowiązkiem pełnomocnika ustanowionego z urzędu jest terminowe podjęcie odpowiednich czynności w imieniu i na rzecz mocodawcy. W tym względzie liczne obowiązki zawodowe, na które powołuje się w niniejszej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik, nie mogą stanowić okoliczności uzasadniającej niedokonanie czynności w ustawowym terminie. Wręcz przeciwnie należy stwierdzić, że dobór należytego sposobu organizacji pracy jest w pełni uzależniony od inwencji profesjonalnego pełnomocnika i nie może być uznany za niezależną przeszkodę nie dającą się przezwyciężyć. Jednocześnie w sprawie brak jest innych okoliczności faktycznych, które mogłyby stanowić podstawę do przyjęcia, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze samą skargą kasacyjną było niemożliwe do realizacji w terminie 7 dni od dnia zapoznania się z aktami. Wobec powyższego na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.