IV SA/Po 1143/14

WyrokWSA w Poznaniu2015-03-12

Skład orzekający: Anna Jarosz, Donata Starosta, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba odbywająca karę pozbawienia wolności, której lokal został następnie rozebrany, powinna zostać wymeldowana z pobytu stałego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odbywanie kary pozbawienia wolności, a następnie rozbiórka budynku, w którym znajdował się lokal, stanowią wystarczające przesłanki do wymeldowania osoby z pobytu stałego. Brak dobrowolności opuszczenia lokalu nie jest przeszkodą, jeśli opuszczenie było wynikiem zawinionych działań strony lub nastąpiło wskutek zgodnego z prawem działania organów państwa. Rozbiórka budynku uniemożliwia dalsze zamieszkiwanie i prowadzi do fikcji meldunkowej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca (PKP S.A.) wystąpił o wymeldowanie J. P. z lokalu mieszkalnego, który został opuszczony i zdewastowany, a następnie rozebrany. J. P. opuścił lokal w związku z aresztowaniem i odbywaniem kary pozbawienia wolności, a wcześniej został prawomocnie zobowiązany do jego opuszczenia wyrokiem eksmisyjnym. Organy administracji wydały decyzje o wymeldowaniu, które zostały utrzymane w mocy przez Wojewodę. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenia proceduralne i materialne, w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego oraz kwestię utraconych rzeczy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi K. C. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie (...) zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) podwyższone o kwotę (...) zł ( (...) ) stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie (...) zł (...) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Podaniem z (...) r. (data wpływu: (...) r.) PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w P. wniósł o wymeldowanie J. P. i R. P. oraz ewentualnie innych osób zajmujących bez tytułu prawnego lokal mieszkalny położony na nieruchomości w B. przy ul. D. (...) 8 (strażnica kolejowa), oddanej PKP S.A. w użytkowanie wieczyste. W uzasadnieniu wniosku podano, że wyrokiem z (...) r., sygn. akt (...), Sąd Rejonowy w Ś.W. nakazał ww. osobom opuszczenie, opróżnienie i wydanie PKP S.A. przedmiotowego lokalu, wstrzymując jednocześnie wykonanie wyroku do czasu złożenia przez gminę K. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Ponadto wskazano, że R.P. zgłosiła opuszczenie przedmiotowego lokalu i została wyrejestrowana z ewidencji lokali mieszkalnych, natomiast nie wiadomo, czy dopełniła w związku z tym formalności związanych z wymeldowaniem z pobytu stałego z tego lokalu. Z kolei z uwagi na długotrwałe opuszczenie przez J. P. i dewastację lokalu, administrator, PKP S.A. Rejon Administrowania i Utrzymania Nieruchomości w P., w dniu (...) r. objął lokal w formalne władanie. Decyzją z (...) r. nr (...) Burmistrz Gminy K. (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji) – wskazując jako podstawę prawną art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.e.l.d.o."), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej w skrócie: "k.p.a.") – orzekł o: (1) wymeldowaniu J. P. (dalej: "Zainteresowany" lub "Skarżący") z pobytu stałego z nieruchomości położonej przy ul. D. (...) w B., gmina K.; (2) umorzeniu postępowania wobec nieletniej N. P. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie już decyzją z (...) r. Burmistrz wymeldował J. P. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Jednak na skutek odwołania Zainteresowanego, Wojewoda, decyzją z (...) r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Dalej organ I instancji wyjaśnił, że rozpatrując ponownie sprawę ustalił, iż R. P. w dniu (...) r. dopełniła obowiązku meldunkowego i zameldowała się w innym miejscu stałego pobytu. Natomiast nieletnia N. P. przebywa obecnie w rodzinie zastępczej, u której zameldowana jest na pobyt czasowy, a opiekun prawny zgłosił jej wymeldowanie ze spornego lokalu, wobec czego postępowanie wobec niej stało się bezprzedmiotowe. Podczas wizji przeprowadzonej w toku postępowania ustalono, że budynek mieszczący się pod adresem wskazanym we wniosku jest opuszczony, zdewastowany i przez nikogo nie zamieszkały. W budynku nie ma okien, drzwi oraz jakichkolwiek śladów pobytu osób, a teren wokół posesji jest bardzo zaniedbany. Zeznanie J.P. potwierdziło, że przedmiotowy lokal opuścił (...) r., kiedy to został aresztowany i osadzony w Areszcie Śledczym w Ś. Obecnie przebywa w Zakładzie Karnym w G., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Ś. z (...) r., sygn. akt (...). Ponadto w dniu (...) r. organ otrzymał od Wnioskodawcy protokół z rozbiórki przedmiotowego budynku, którą przeprowadzono (...) r. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że Zainteresowany nie mieszka w sposób stały pod wskazanym wyżej adresem. Opuszczenie lokalu było konsekwencją jego nagannego zachowania wobec rodziny we wcześniejszym okresie. W związku z tym, zdaniem organu, nawet jeżeli założyć, że rodzina Zainteresowanego w dalszym ciągu przebywałaby w przedmiotowym lokalu, a on sam nie zostałby aresztowany, to i tak na mocy ww. wyroku sądu karnego nie mógłby on wrócić do tego lokalu, ponieważ otrzymał zakaz zbliżania się do rodziny za przestępstwo znęcania się fizycznego i psychicznego nad córką. Ponadto przesłanką uzasadniającą wymeldowanie Zainteresowanego z przedmiotowego lokalu była, według organu I instancji, okoliczność, że lokal ten, ze względu na stan techniczny, został rozebrany. W odwołaniu od opisanej decyzji Burmistrza, J. P. zarzucił, że decyzja została wydana przed upływem wskazanego przez organ I instancji, przedłużonego terminu załatwienia sprawy (tj. przed (...) r.), co uniemożliwiło Skarżącemu ustosunkowanie się do zebranych materiałów dowodowych przed wydaniem decyzji, gdyż korespondencję z wyjaśnieniami wysłał do organu w dniu (...) r. Ponadto zarzucił, że rozbiórki przedmiotowego lokalu dokonano przed uprawomocnieniem się decyzji Burmistrza i bez zabezpieczenia jego rzeczy, mebli etc., które tam pozostały, oraz bez określenia sposobu pokrycia kosztów rzeczy przezeń utraconych. Decyzją z (...) r. nr (...) Wojewoda (dalej: "Wojewoda" lub "organ II instancji"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że dowody zebrane w niniejszej sprawie – w szczególności: wniosek, protokół oględzin przedmiotowego lokalu z (...) r., pismo Skarżącego z (...) r. oraz jego zeznanie z (...) r., wyrok eksmisyjny Sądu Rejonowego w Ś. z (...) r., wyrok karny Sądu Rejonowego w Ś. z (...) r., protokół rozbiórki przedmiotowego lokalu z (...) r. – potwierdzają bezspornie, że Skarżący opuścił ten lokal i nie mieszka w nim w sposób stały od (...) r., czyli od chwili, kiedy został aresztowany. Organ II instancji wskazał, że co do zasady opuszczenie miejsca pobytu powinno być dobrowolne, a o dobrowolności opuszczenia można mówić wtedy, gdy było ono wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce. Jednakże w orzecznictwie podkreśla się, że ustawowa przesłanka opuszczenia miejsca pobytu jest spełniona także w przypadku przymusowego opuszczenia lokalu, jeżeli ten przymus wynikał ze zgodnego z prawem działania organów państwa w związku z aresztowaniem, a następnie odbywaniem przez stronę kary pozbawienia wolności. Wojewoda podkreślił, że taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, gdyż Zainteresowany przebywa zakładzie karnym, odbywając karę 8 lat pozbawienia wolności. Tak długi okres daje podstawę do przyjęcia, że opuszczenie lokalu – które było następstwem zawinionych działań Skarżącego – ma charakter długotrwały. Skoro sąd karny skazał Skarżącego na karę pozbawienia wolności, a ponadto sąd cywilny nakazał opuszczenie przedmiotowego lokalu, to również rozstrzygnięcie organu administracji winno być zgodne z tymi orzeczeniami. Odmowa wymeldowania Skarżącego niweczyłaby skutki orzeczeń obu sądów i doprowadziłaby do funkcjonowania sprzecznych ze sobą rozstrzygnięć – co jest rzeczą niedopuszczalną. Ponadto przedmiotowa nieruchomość fizycznie przestała istnieć, ponieważ dokonano jej rozbiórki. Tym samym adres przy ul. D. (...) w B. przestał istnieć, a lokal pod tym adresem, jako nieistniejący, nie może być niczyim centrum życiowym. Nikt nie może być zameldowany w lokalu i pod adresem, który nie istnieje. W tej sytuacji nie ma prawnej i faktycznej możliwości powrotu Skarżącego do przedmiotowego lokalu po opuszczeniu zakładu karnego. W konsekwencji, zdaniem organu II instancji, argumenty podnoszone w odwołaniu nie mogą mieć wpływu na odmienną ocenę stanu faktycznego sprawy i prawidłowości zapadłego rozstrzygnięcia. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skardze na opisaną decyzję Wojewody, J. P. podniósł, że organy obu instancji pominęły kwestię losu jego rzeczy i mebli po wyburzeniu przedmiotowego lokalu, a Wojewoda ponadto nie odniósł się do zarzutu uniemożliwienia Skarżącemu przez organ I instancji wypowiedzenia się na temat zebranych w sprawie materiałów dowodowych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, jako opartej na nietrafnych zarzutach. Pismem procesowym z (...) r. pełnomocnik Skarżącego wyznaczony z urzędu, adw. K. C., złożył uzupełnienie skargi, w którym podtrzymał w całości skargę wniesioną przez Skarżącego oraz wyrażone przezeń stanowisko w dalszych pismach złożonych w toku postępowania sądowego. Dodatkowo zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, tj. naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 24 § 3 k.p.a., art. 25 k.p.a., art. 26 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez branie czynnego udziału pracowników administracji publicznej w wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji po uwzględnieniu odwołania Skarżącego od decyzji Burmistrza z 30 stycznia 2014 r., mimo że brali oni w tej sprawie udział w czynnościach procesowych oraz wydaniu decyzji z 30 stycznia 2014 r. oraz decyzji Wojewody z 21 marca 2014 r., a w konsekwencji nie wyłączenie organu I i II instancji od orzekania w niniejszej sprawie. Ponadto zarzucił liczne naruszenia przepisów postępowania, które, zdaniem pełnomocnika, miały istotny wpływ na wynik sprawy, a sprowadzały się do naruszenia przepisów (powołanych w piśmie w różnych konfiguracjach): art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 15, art. 75, art. 77, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 81, art. 104, art. 107 § 3, art. 136 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a., w szczególności przez niewyjaśnienie przez organy wszystkich okoliczności sprawy, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, nieustosunkowanie się do okoliczności podniesionych przez Skarżącego w piśmie z (...) r. oraz dowodów przedstawionych w odwołaniu, a także nie zawiadomienie Skarżącego przez organ II instancji o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się przez Skarżącego co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Pełnomocnik Skarżącego zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 u.e.l.d.o. poprzez jego błędne zastosowanie, wyrażające się w uznaniu, że zostały spełnione wynikające z jego treści przesłanki pozwalające na wymeldowanie Skarżącego. Z powołaniem się na te zarzuty pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza i przekazanie sprawy w tym zakresie organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 150% stawki minimalnej, które to koszty nie zostały pokryte w całości lub w części przez Skarżącego. Wniosek o przyznanie kosztów w takiej wysokości został umotywowany obszernością i złożonością materiału dowodowego, a także złożonym charakterem sprawy oraz wizytą u Skarżącego w Zakładzie Karnym w G. celem omówienia sprawy, co wiązało się, w ocenie pełnomocnika, z wykonaniem pracy nieproporcjonalnej do ustalonej stawki minimalnej. W referowany piśmie procesowym pełnomocnik Skarżącego zawarł także – jak zaznaczył: "na wyłączne żądanie Skarżącego" – wnioski o przesłuchanie J. T., P. T., R. G. oraz R. M. P., - na okoliczność braku podstaw do zastosowania treści art. 15 u.e.l.d.o., a w konsekwencji utrzymania zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy. Na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. pełnomocnik substytucyjny Skarżącego podtrzymał dotychczasowe wnioski i wywody, w tym wniosek o przesłuchanie świadków wskazanych w piśmie procesowym z (...) r. podkreślając, że wniosek ten został zgłoszony na wyraźne żądanie Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody z (...) r., Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, organy administracji wyczerpująco zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą dalszych rozważań. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a w szczególności jej art. 15 ust. 2, który zobowiązuje organ gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle tego przepisu podstawową przesłankę wymeldowania stanowi ustanie pobytu. Z prawidłowych ustaleń dokonanych przez organy administracji wynika, że Skarżący nie przebywa w spornym lokalu od (...) r., tj. od momentu jego aresztowania, a następnie osadzenia w Zakładzie Karnym w G. na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Ś. z (...) r. (kserokopia – k. 42-43 akt adm. I inst.). Już sama ta okoliczność stanowiła, w ocenie Sądu, dostateczną podstawę do wymeldowania Skarżącego z przedmiotowego lokalu, ponieważ odbywanie kary pozbawienia wolności, co do zasady, wiąże się z opuszczeniem miejsca pobytu stałego i potwierdzeniem zaistnienia przesłanki z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. Należy podkreślić, że w takiej sytuacji brak dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego nie stanowi przeszkody do wymeldowania. Opuszczenie lokalu jest bowiem zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez osobę pozbawioną wolności (por. wyroki NSA: z 29.07.2014 r., II OSK 394/13; z 11.04.2013 r., II OSK 2407/11; z 19.02.2013 r., II OSK 1976/11 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA"). Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd, że przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania jedynie wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań innych osób, a nie wtedy, gdy osoba jest zmuszona opuścić lokal wskutek zawinionych przez nią zachowań (zob. wyroki NSA: z 18.09.2009 r., II OSK 1396/08, oraz z 26.09.2007 r., II OSK 1251/06 – CBOSA). Kolejną okolicznością przemawiającą za zasadnością wymeldowania Skarżącego z przedmiotowego lokalu był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Ś. z (...) r. (kserokopia – k. 10 akt adm. I inst.), w sprawie z powództwa PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w P. przeciwko J. P., R. P. i małoletniemu Ł. P. o eksmisję, nakazujący J.P., R. P. opróżnić, opuścić i wydać powódce lokal (pkt 1 wyroku). Prawomocny wyrok eksmisyjny sądu powszechnego również potwierdza zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., gdyż z uwagi na ten wyrok ewentualne powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania nie mogłoby doprowadzić do przywrócenia Skarżącemu posiadania przedmiotowego lokalu (zob. wyrok NSA z 08.03.2012 r., II OSK 1515/10; CBOSA). Należy zauważyć, że w zapadłym w rozpatrywanej sprawie wyroku eksmisyjnym orzeczono o wstrzymaniu jego wykonania wobec pozwanych do czasu złożenia przez właściwą gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (pkt 4 wyroku). Jednakże w sytuacji, gdy Skarżący został faktycznie usunięty ze spornego lokalu w drodze przymusu i aresztowany, a następnie osadzony w zakładzie karnym, to owo uprzednie wstrzymanie wykonania wyroku eksmisyjnego nie może mieć już jakiegokolwiek znaczenia dla oceny zasadności wymeldowania Skarżącego, skoro opuścił on trwale lokal i utracił możliwość powrotu do niego. Ostatnią okolicznością determinującą wymeldowanie Skarżącego ze spornego lokalu była dokonana w dniu (...) r. rozbiórka budynku, w którym mieścił się sporny lokal, spowodowania złym stanem technicznym tego budynku – co bez żadnych wątpliwości potwierdza znajdujący się w aktach protokół ostatecznego odbioru rozbiórki z (...) r. (kserokopia – k. 70 akt adm. I inst.). Jak przyjmuje się w orzecznictwie, rozbiórka budynku i wiążący się z nią brak możliwości zamieszkiwania w tym obiekcie są równoznaczne w skutkach z dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., stanowiącym przesłankę do wymeldowania (por.: wyrok NSA z 28.03.2014 r., II OSK 2682/12, a także wyroki WSA: z 29.05.2014 r., II SA/Ke 330/14; z 04.12.2013 r., II SA/Rz 644/13; z 25.10.2007 r., III SA/Gd 252/07 – CBOSA). Skoro budynek został rozebrany, to niewymeldowanie Skarżącego z nieistniejącego lokalu byłoby niedopuszczalnym sankcjonowaniem fikcji meldunkowej. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.e.l.d.o., celem ewidencji ludności jest m.in. rejestracja danych o miejscu pobytu osób. Sądy administracyjne wielokrotnie wskazywały w swych orzeczeniach na obecnie wyłącznie rejestracyjno-porządkowy charakter tej ewidencji (por. wyrok NSA z 26.04.2002 r., V SA 2455/2001, LEX nr 357202; a ponadto wyrok TK z 27.05.2002 r., K 20/01, OTK-A 2002/3/34). Innymi słowy, obecnie ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan faktyczny (rzeczywisty) w zakresie stałego lub czasowego pobytu osób, natomiast w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym, aby na jego podstawie stwierdzić zaistnienie przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. i usunąć niezgodność rejestrową w ewidencji ludności z zaistniałym stanem faktycznym. W tej sytuacji zarzuty podniesione przez Skarżącego w skardze, a także przez jego pełnomocnika w piśmie procesowym z (...) r., dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego – niezależnie od oceny ich ewentualnej zasadności (o czym niżej) – nie mogły odnieść zamierzonego skutku, jako całkowicie pozbawione w okolicznościach sprawy wpływu na jej wynik. W szczególności należy zauważyć, że zarzut skargi dotyczący niewyjaśnienia przez organy losów rzeczy pozostawionych, jak twierdzi Skarżący, przezeń w rozebranym lokalu wykracza poza zakres rozpatrywanej sprawy o wymeldowanie. Z kolei zarzut pozbawienia Skarżącego możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów przed wydaniem decyzji organu I instancji nie ma potwierdzenia w aktach sprawy. Znajduje się w nich bowiem pismo z (...) r., przy którym organ I instancji przesłał Skarżącemu, osadzonemu w zakładzie karnym, akta toczącego się postępowania celem zapoznania się z zebranymi materiałami oraz poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego pisma (k. 65 akt adm. I inst.). Pismo zostało doręczone Skarżącemu w dniu (...) r. (k. 67 akt adm. I inst.), a więc termin na ewentualne zajęcie stanowiska przez Skarżącego upłynął z dniem (...) r. W zakreślonym terminie Skarżący nie skorzystał ze swych uprawnień. Wypada natomiast wyjaśnić stronie skarżącej, że wskazywany przez organ nowy (przedłużony) termin załatwienia sprawy (tu: do (...) r. – k. 75 akt adm. I inst.) jest terminem granicznym (maksymalnym), w którym winno zapaść końcowe rozstrzygnięcie w sprawie, a nie, jak zdaje się przyjmować Skarżący – terminem pierwszym możliwym. Natomiast odnosząc się do zarzutu nieumożliwienia Skarżącemu wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, Sąd stwierdza, że faktycznie w aktach administracyjnych sprawy brak dowodu powiadomienia stron o możliwości skorzystania z uprawnień przewidzianych w art. 10 § 1 k.p.a., tudzież wymaganej w świetle art. 10 § 3 k.p.a. adnotacji o przyczynach odstąpienia przez organ od zasady określonej w § 1. W ocenie Sądu naruszenie to w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie miało jednak żadnego wpływu na jej wynik, już choćby z tego względu, że organ II instancji nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego i nie zgromadził żadnych nowych dowodów czy materiałów. Podobnie, jako pozbawione wpływu na wynik sprawy, przyjdzie ocenić, zarzucane przez Skarżącego, nieodniesienie się przez organ II instancji do zarzutów odwołania – skoro same zarzuty odwołania, powtórzone następnie w skardze, okazały się, jak to już wyżej wskazano, całkowicie chybione. Również niezasadny okazał się, podniesiony przez pełnomocnika Skarżącego, zarzut naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, tj. naruszenia art. 24 § 1 pkt 5, art. 24 § 3, art. 25 art. 26, art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., poprzez cyt. "branie czynnego udziału pracowników administracji publicznej w wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji Organu pierwszej instancji po uwzględnieniu odwołania Skarżącej od decyzji Organu pierwszej instancji z dnia (...) r., mimo, że brali oni w tej sprawie udział w czynnościach procesowych oraz wydaniu decyzji przez Organ pierwszej instancji z dnia (...) r. oraz decyzji Organu drugiej instancji z dnia (...) r., a w konsekwencji nie wyłączenie Organu pierwszej instancji oraz Organu drugiej instancji od orzekania w niniejszej sprawie." Zgodnie z brzmieniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, ani literalne brzmienie przepisów k.p.a. normujących instytucję wyłączenia pracownika, ani system gwarancji procesowych, wynikający bezpośrednio z przepisów Konstytucji RP, ani wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 grudnia 2008 r., P 57/07, odnoszący się do omawianej regulacji, nie dają podstaw do takiej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., która rozciągałaby jego zastosowanie również na sytuacje, gdy organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie na skutek bądź to uprzedniego uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, bądź też uchylenia decyzji organu odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. To samo dotyczy organu I instancji, który na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji ponownie rozpoznaje sprawę. Omawiany przepis stosuje się jedynie do sytuacji, gdy ta sama osoba uczestniczy w wydaniu decyzji w sprawie zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu prowadzonym przez organ odwoławczy, a także do przypadków, kiedy zaskarżenie decyzji ostatecznej realizowane jest w trybach nadzwyczajnych (por. wyroki NSA: z 16.05.2013 r., II FSK 1699/11; z 05.11.2014 r., I OSK 1993/14; a także wyrok WSA z 28.11.2013 r., IV SA/Po 874/13 – CBOSA). Odnosząc się zaś do wniosku pełnomocnika Skarżącego o przesłuchanie przez Sad świadków wskazanych w piśmie procesowym z (...) r. należy podkreślić, że wniosek ten jest niedopuszczalny w świetle art. 106 ust. 3 p.p.s.a. – w myśl którego "[s]ąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające [jedynie – uw. Sądu] z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie – i jako taki jest w istocie sprzeczny z prawem. W związku z poczynionym przez pełnomocnika zastrzeżeniem, że owe, nieznane p.p.s.a., wnioski dowodowe zostały zgłoszone "na wyłączne żądanie Skarżącego", Sąd zwraca uwagę, że nawet wyraźne żądanie mocodawcy nie zwalnia zawodowego pełnomocnika od działania w sposób i w formach prawem przewidzianych. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej (punkt drugi sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 19 pkt 1 i 2 oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461). W ocenie Sądu, uwzględniając nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika Skarżącego, w tym zwłaszcza jego wyjazd do Zakładu Karnego w G., w którym przebywa Skarżący, celem omówienia sprawy, zasadnym było przyznanie pełnomocnikowi Skarżącego wynagrodzenia w wysokości 150% stawki minimalnej (wynoszącej 240 zł), tj. 360 zł, powiększonego, na zasadach ogólnych, o kwotę 82,80 zł stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie 442,80 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło