IV SA/Po 263/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 października 2013 r. sprawy ze skargi E.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Burmistrz Gminy i Miasta K. na podstawie art. 71 ust. 1 i 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 ust. 1 oraz art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm, dalej ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku), w związku z art. 104 K.p.a., § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397, dalej rozporządzenie z 2010 r.) określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie zespołu dwóch elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 2,0 MW realizowanego na działkach o nr ewid. (...) i (...) obręb J., gm. K.". Pismem z dnia (...) r. E. W. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Odwołująca wskazała, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania bez swojej winy, ponieważ nie dokonano prawidłowego wywieszenia decyzji na tablicy ogłoszeń. Odwołująca otrzymała decyzję w dniu (...) r., stąd zachowany został 7-dniowy termin do wniesienia odwołania. Wywieszenia przedmiotowej decyzji na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy i Miasta K. nie można traktować jako doręczenia stronom. Zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku jeżeli liczba stron postępowania przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. W omawianym przypadku zaskarżona decyzja dotyczy mniejszej liczby stron niż 20, zatem nie ma podstaw do doręczenia decyzji w formie obwieszczenia. Ponadto tablica ogłoszeń, na której była wywieszona decyzja znajduje się na II piętrze budynku Urzędu, co znacznie utrudniło dotarcie do niej. Postanowieniem z dnia (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 123 § 1 i 2 w zw. z art. 59 § 2 i art. 129 § 2 K.p.a. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało że w niniejszej sprawie obwieszczeniem z dnia (...) r. Burmistrz zawiadomił na podstawie art. 49 K.p.a. i art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu dwóch elektrowni wiatrowych. Z akt sprawy wynika, że liczba stron postępowania o wydanie decyzji środowiskowej przekraczała 20 stron (ustalono na podstawie wypisów z rejestru ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku gruntów nieruchomości, na które może oddziaływać planowane przedsięwzięcie), o wydaniu decyzji środowiskowej strony zostały powiadomione w drodze obwieszczenia, obwieszczenie datowane na dzień (...) r. zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu od (...) r. do (...) r. oraz na stronie internetowej w Biuletynie Informacji Publicznej www.bip.kleczew.pl od (...) r. do (...) r., Burmistrz zawiadomił przez obwieszczenie z dnia (...) r., że w dniu (...) r.. została wydana decyzja środowiskowa, która zawierała stosowne pouczenie o prawie do wniesienia odwołania. W tej sytuacji uznać należało, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu (...) r. Wobec tego 14-dniowy termin wynikający z art. 129 § 2 K.p.a. do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie w dniu 20 października 2011 r. Zatem odwołanie z dnia (...) r. wniesione zostało po terminie. Kolegium przytaczając treść art. 58 K.p.a. wskazało, że odwołująca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie wykazała istnienia obiektywnych przyczyn uniemożliwiających zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Nie stanowi bowiem okoliczności wyłączającej winę odwołującej niewiedza o wydaniu zaskarżonej decyzji i ogłoszeniu jej w trybie art. 49 K.p.a. Takiej okoliczności nie stanowi również fakt wywieszenia obwieszczenia o wydaniu kwestionowanej decyzji na II piętrze budynku Urzędu, co zdaniem odwołującej miało utrudniać dotarcie do niej po południu, albo w sobotę czy niedzielę, gdy Urząd jest zamknięty, skoro informacja o decyzji zamieszczona była na stronie internetowej BIP. Podstawy do przywrócenia terminu nie stanowi także późniejsze doręczenie kserokopii zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia (...) r. organ I instancji poinformował odwołującą, że doręcza kserokopię decyzji środowiskowej na jej wniosek i wyjaśnił, że decyzja ta została doręczona w trybie art. 49 K.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Z tej racji fakt ponownego doręczenia tej decyzji nie powoduje żadnych skutków w aspekcie obliczania terminu do wniesienia odwołania. Początek biegu terminu do wniesienia odwołania oblicza się od dnia, w którym dokonano zamieszczenia obwieszczenia o wydanej decyzji na tablicy ogłoszeń Urzędu i na jego stronie internetowej. W skardze na powyższe postanowienie E. W. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika zarzuciła naruszenie art. 129 § 2 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. art. 49 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania oraz naruszenie art. 58 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Wskazując na ww. zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko jak te zaprezentowane w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca swoje umocowanie w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm, dalej P.p.s.a.) i zgodnie z tą zasadą Sąd Administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa w stopniu skutkującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest sposób doręczenia decyzji środowiskowej z dnia (...) r. stronom postępowania oraz rozstrzygnięcie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. W myśl art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji środowiskowej przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 K.p.a. Stosownie do treści art. 49 K.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonywane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. A zatem w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej sposób zawiadamiania stron o czynnościach procesowych regulują kompleksowo przytoczone powyżej przepisy art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i art. 49 K.p.a. Wskazać należy, że postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej, ze względu na swój potencjalnie szeroki zasięg jeżeli chodzi o strony postępowania, jest postępowaniem szczególnym, w którym ustawodawca przewidział możliwość skorzystania z instytucji uregulowanej w art. 49 K.p.a. Wskazana tu norma może znaleźć bowiem zastosowanie jedynie wówczas, gdy przepis szczególny na to pozwala, nie może być natomiast samoistną podstawą przyjęcia tej formy zawiadamiania stron postępowania o czynnościach procesowych. Przepis art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku jest przepisem szczególnym, który jednak nie zwalania organów administracji z obowiązku precyzyjnego zbadania, komu w konkretnym przypadku przysługują przymioty strony i czy ze względu na ilość stron postępowania możliwe jest w związku z tym zastosowanie uproszczonego sposobu powiadamiania stron o czynnościach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania. Przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji środowiskowej mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia, przy czym pojęcie oddziaływania musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko (wyrok WSA w Białymstoku z 13 stycznia 2009 r., II SA/Bk 842/07, LEX nr 486235; wyrok NSA z 25 września 2009 r., II OSK 1476/08, LEX 597303, wyrok WSA w Krakowie z 20 marca 2012 r., II SA/Kr 1932/11, LEX nr 1138582). W kontrolowanym postępowaniu zasadnie przyjęto, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej dotyczyło ponad 20 stron postępowania (konkretnie 25 stron), co wynika z ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z rejestru ewidencji gruntów, na które może oddziaływać planowana inwestycja oraz z kopii mapy ewidencyjnej K.-J. z zaznaczonym działkami nr (...) i (...), na których zlokalizowano przedmiotową inwestycję oraz z działkami, na które może ona oddziaływać. Zatem, skoro w niniejszej sprawie ustalono ponad 20 stron postępowania, to słusznie Burmistrz zastosował tryb uproszczonego sposobu powiadamiania stron o czynnościach podjętych w toku postępowania, w tym o wydanej w dniu (...) r. decyzji środowiskowej. Odnosząc się natomiast do kwestii obliczania terminu uznania za doręczone decyzji ogłaszanej w drodze obwieszczenia podkręcić należy, że przepis art. 49 K.p.a. w sposób jednoznaczny stwierdza, ze w przypadku obwieszczenia, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Decyzja ta jest natomiast publicznie ogłoszona w dniu, w którym obwieszczenie zostało udostępnione w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim potencjalnym stronom postępowania. Niezależnie od faktycznej daty zapoznania się stron z treścią obwieszczanej decyzji, przyjmuje się w oparciu o treść art. 49 K.p.a. fikcję prawna, że doręczenie nastąpiło z upływem 14 dni od publicznego ogłoszenia (postanowienie NSA z 20 października 2011 r. II OSK 2136/11, LEX nr 1070376). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że tryb przewidziany w art. 49 K.p.a. został zachowany. O podjętej w sprawie decyzji środowiskowej strony postępowania były zawiadomione poprzez zamieszczenie decyzji na tablicy ogłoszeń Urzędu oraz na stronie internetowej BIP. W kwestii doręczenie decyzji środowiskowej stronom, Sąd podziela ustalenia dokonane przez Kolegium, iż doręczenie nastąpiło w dniu (...) r., zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu (...) r. W świetle powyższego organ II instancji słusznie wskazał, że odwołanie z dnia (...) r. wniesione zostało po terminie i prawidłowo rozpatrzył złożony przez skarżącą wniosek o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji środowiskowej. W myśl art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (zob. w szczególności wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 września 2010 r., I OSK 1459/09). Skoro art. 58 § 1 k.p.a. jako konieczną przesłankę przywrócenia terminu określa brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, należy uznać, ze jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela utrwaloną wykładnię art. 58 § 1 k.p.a., zgodnie z którą przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., II OSK 1397/05). W ocenie Sądu przywrócenie terminu jest dopuszczalne jedynie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2011 r., II OSK 1096/11). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala się na wyręczenie inną osobą, powódź, pożar itp. Aby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu należy w przekonujący sposób wykazać, że wskazana przez podmiot zainteresowany przywróceniem terminu przyczyna jego uchybienia istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 559/11). Niedokonanie czynności procesowej w czasie biegu terminu do jej dokonania, mimo obiektywnej możliwości takiego działania, stanowi bowiem co najmniej lekkie niedbalstwo, będące jedną z postaci winy - wyklucza więc dopuszczalność przywrócenia terminu przez organ administracji publicznej. W ocenie Sądu okoliczności, że dany podmiot nie ma dostępu do Internetu, czy też nie potrafi obsługiwać urządzenia umożliwiającego ten dostęp, jak również okoliczność, że zamieszczono decyzję na rzekomo trudno dostępnej tablicy informacyjnej Urzędu nie mogą być uznane za przyczynę świadczącą o braku winy w niedochowaniu terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2008 r., I OSK 1350/07). Na uwzględnienie nie zasługuje również okoliczność nieprawidłowego powiadomienia stron o toczącym się postępowaniu. Jak wskazano wyżej organ prawidłowo ustalił strony postępowania (25) i w związku z tym słusznie zastosował uproszczony tryb sposobu powiadamiania stron o czynnościach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania (art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zw. z art. 49 K.p.a.). W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. MZ