IV SA/Po 399/22
WyrokWSA w Poznaniu2024-04-10
Skład orzekający: Monika Świerczak, Katarzyna Witkowicz-Grochowska, Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana bez projektu geotechnicznego, gdy obiekt został zaliczony do drugiej kategorii geotechnicznej, a sporządzono dokumentację geologiczno-inżynierską?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak projektu geotechnicznego stanowił istotne naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W sytuacji, gdy obiekt został zaliczony do drugiej kategorii geotechnicznej, a sporządzono dokumentację geologiczno-inżynierską, opracowanie projektu geotechnicznego jest obligatoryjne zgodnie z przepisami wykonawczymi do Prawa budowlanego. Organy obu instancji przedwcześnie uznały projekt budowlany za kompletny, nie dostrzegając tego braku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku hotelowego. Skarżący zarzucali naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak projektu geotechnicznego, niezgodność z warunkami zabudowy, naruszenie przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz naruszenie zasady czynnego udziału stron. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na brak projektu geotechnicznego.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego G. S. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej A. w P. kwotę 1.014 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2024 r. sprawy ze skarg G. S. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej A. w P. na decyzję Wojewody z dnia 22 kwietnia 2022 r. [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego G. S. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej A. w P. kwotę 1.014 zł (słownie: jeden tysiąc czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z 19 stycznia 2022 r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla P. W. prowadzącej działalność pod nazwą "M. " w P., obejmującą budowę budynku hotelowego wraz z lokalami usługowymi w parterze i garażem w kondygnacji podziemnej przy ul. [...] w P., tj. na działkach o nr ewid. [...], [...], ark. 07, obręb P. z zachowaniem warunków wymienionych w rozstrzygnięciu decyzji.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
P. W. prowadząca działalność gospodarczą pn. "M. " złożyła do Prezydenta Miasta P. wniosek o pozwolenie na budowę budynku hotelowego wraz z lokalami usługowymi w parterze i garażem w kondygnacji podziemnej na działkach o nr ewid. [...], [...], ark. 07, w P.. Do wniosku załączono m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 4 egzemplarze projektu budowlanego, decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z 7 kwietnia 2017 r. (znak: [...]) o warunkach zabudowy - dalej: "warunki zabudowy", przeniesioną na inwestora decyzją Prezydenta Miasta P. z 16 października 2018 r. (znak: [...]) oraz decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z 11 września 2017 r. (znak: [...]) udzielającą pozwolenia na rozbiórkę garaży indywidualnych, a także decyzję Zarządu Dróg Miejskich z 14 września 2018 r. (znak: [...]) zezwalającą na przebudowę zjazdu z ul. [...] i stosowne pełnomocnictwa.
Zawiadomieniem z 11 stycznia 2019 r. organ I instancji poinformował strony o wszczęciu przedmiotowego postępowania oraz umożliwił im zajęcie stanowiska w sprawie.
Prezydent Miasta P. decyzją nr [...] z 24 maja 2019 r. (znak: [...]) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa A. w P.. Wojewoda zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze. Wojewoda postanowieniem z 30 listopada 2020 r. z uwagi na prawomocne zakończenie postępowań o ustanowienie kuratora dla osób nieznanych z miejsca pobytu podjął zawieszone postępowanie, jednocześnie umożliwiając stronom zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. wypowiedzenie się co do zebranych dowodów.
Wojewoda decyzją z 25 stycznia 2021 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podstawą ww. rozstrzygnięcia było niedostateczne ustalenie kręgu stron postępowania, w tym kwestii dziedziczenia spadku po W. B. oraz adresu pobytu spadkobierców, jak również pobytu A. B..
Sprzeciw od decyzji organu odwoławczego złożyła Wspólnota Mieszkaniowa A. w P.. Wojewódzki Sądu Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 8 października 2021 r. (sygn. akt IV SA/Po 270/21) oddalił sprzeciw.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta P. decyzją nr [...] z 19 stycznia 2022 r., nr [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla powyżej opisanej inwestycji.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że projekt budowlany spełnia wytyczne konserwatorskie zawarte w pozwoleniu Miejskiego Konserwatora Zabytków, jak i został pozytywnie zaopiniowany pod względem wymagań higienicznych, zdrowotnych oraz przeciwpożarowych bez uwag. Ponadto organ I instancji podkreślił, że analiza akustyczna, analiza przesłaniania i nasłonecznienia oraz obszaru oddziaływania wskazuje na zapewnienie poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. W związku z faktem, iż projekt budowlany został sporządzony przez projektantów posiadających stosowne uprawnienia budowlane, którzy przynależeli do właściwej izby samorządu zawodowego, a złożony wniosek o pozwolenie na budowę był kompletny i zawierał elementy wskazane w art. 33 Prawa budowlanego, w tym poprawnie wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ I instancji nie mógł - w myśl art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z uwagi na zakres inwestycji, Prezydent Miasta P. w decyzji o pozwoleniu na budowę nałożył na inwestora obowiązek ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego w myśl § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. Nr 138, poz. 1554).
Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta P. z 19 stycznia 2022 r. o pozwoleniu na budowę złożyła pismem z 3 lutego 2022 Wspólnota Mieszkaniowa A. oraz pismem z 4 lutego 2022 r. G. S..
Wspólnota reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika zarzuciła Prezydentowi Miasta P. naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
1) art. 4 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że inwestycja jest zgodna z przepisami, w tym z warunkami technicznymi;
2) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. e Prawa budowlanego poprzez uznanie, że inwestycja spełnia wymagania ochrony przed hałasem,
3) art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez brak projektu geotechnicznego,
4) art. 34 ust. 1 i art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że projekt budowlany jest zgodny z warunki zabudowy w zakresie funkcji budynku, w sytuacji gdy treść projektu nie zawiera elementów jakie powinny być zaprojektowane dla obiektu spełniającego funkcję hotelowe, tj. obiekt będzie posiadał funkcję mieszkaniową nie hotelową,
5) art. 34 ust. 3 pkt 5 Prawa budowlanego poprzez niedostatecznie określenie obszaru oddziaływania obiektu,
6) art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że inwestycja jest zgodna z warunkami technicznymi,
7) art. 45 ustawy o usługach turystycznych poprzez brak wskazania w projekcie budowlanym, jakiej kategorii budynek hotelowy jest projektowany,
oraz naruszenie przepisów postępowania
1) art. 9 oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na nieustaleniu rzeczywistego kręgu podmiotów, które w toczącym się postępowaniu winny mieć status strony, co doprowadziło do braku zapewnienia wszystkim podmiotom czynnego udziału w postępowaniu,
2) art. 76a § 2 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, polegające na przyznaniu mocy dowodowej przedłożonym przez inwestora kserokopiom dokumentów, które nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem,
3) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na wydaniu decyzji pomimo niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiałów dowodowego,
4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. niewskazanie w treści uzasadnienia decyzji faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz brak uzasadnienia prawnego.
Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w trybie autokontroli alternatywnie o uchylenie decyzji przez Wojewodę i odmowę zatwierdzenia projektu budowanego i udzielenia pozwolenia na budowę, alternatywnie o uchylenie decyzji Prezydenta i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
G. S. w odwołaniu wskazał, że organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak również z naruszeniem przepisów postępowania. Zarzucił nieustalenie wszystkich stron postępowania, w szczególności przedstawiciela dla E. B., niezależnie od tego organ nie zapewnił udział w postępowaniu kuratorowi spadku po J. E. B.. Nadto wskazał, że podpisy złożone na wniosku o wydanie pozwolenia na budowę oraz na oświadczeniu o dysponowaniu nieruchomością zasadniczo się różnią, brak jest pełnomocnictwa dla osoby, która działa w imieniu inwestora oraz pomimo nałożonych obowiązków organ nie zakreślił rygoru odmowy wydania decyzji o pozowaniu na budowę. Dalej odwołujący się zarzucił, że organ zastosował nieobowiązujące akty wykonawcze do ustawy prawo budowane, nie uzupełnił wniosku o oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością według wzoru obowiązującego od 25 czerwca 2021 r. oraz nie uzgodnił projektu budowlanego pod względem zgodności z przepisami ochrony przeciwpożarowej zgodnie z rozporządzeniem z 17 września 2021 r., a projekt nie spełnia wymogów określonych w rozporządzeniu z 11 września 2020 r. Odwołujący się zarzucił niezgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie funkcji obiektu, ilości miejsc parkingowych oraz braku funkcji usługowej, niezgodność z przepisami technicznymi w zakresie minimalnego czasu nasłonecznienia oraz zapewnienia drogi pożarowej w sposób zgodny z przepisami.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r., nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z 19 stycznia 2022 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla P. W. prowadzącej działalność pod nazwą "M. ", obejmującą budynek hotelowy wraz z lokalami usługowymi w parterze i garażem w kondygnacji podziemnej przy ul. [...] w P., tj. na dz. o nr ewid. [...], [...], ark. 07 w P.
W uzasadnieniu Wojewoda przywołał przepisy postępowania a następnie przepisy materialne, w tym art. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Rolą organu administracji nie jest zatem uniemożliwianie korzystania z prawa zabudowy, w przypadku, gdy projektowana inwestycja spełniać będzie obowiązujące przepisy prawa. Dalej organ opisywał charakter planowanej inwestycji oraz jej parametry. Wojewoda przywołał także art. 28 ust. 1, art. 29-31, art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji (zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471).
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, co do zgodności inwestycji z wymaganiami warunków zabudowy. Poruszając kwestię rzeczywistego przeznaczenia projektowanego budynku, organ odwoławczy wyjaśnił, że kwalifikacja prawna danej inwestycji powinna opierać się na rzeczywistych rozwiązaniach funkcjonalnych przyjętych w projekcie, a nie na formalnym nazewnictwie. Organ podał, że wielkość budynku, ilość wewnętrznych klatek schodowych, ilość przewidzianych w nim pomieszczeń i ich rozkład oraz domysły, że budynek ten może w przyszłości być przekształcony w budynek mieszkalny wielorodzinny - tak jak wnioskuje Odwołująca się Wspólnota, nie stanowią, kryteriów określonych w art. 35 Prawa budowlanego, które powinien brać pod uwagę organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Dodatkowo Wojewoda wskazał, że z przedłożonej dokumentacji wynika, że w budynku zaprojektowano magazyny pościeli czystej i brudnej, na parterze recepcję hotelową, a na następnych piętrach apartamenty hotelowe o różnym standardzie, w tym zarówno takie, które posiadać będą pokoje hotelowe wraz z aneksem kuchennym, osobnymi sypialniami, łazienką jak i garderobą. Organ podał, że zdaje sobie sprawę, że dokładne rozdzielenie funkcji hotelowej od mieszkaniowej jest trudne, niemniej to do inwestora należy wybór zakresu inwestycji. Odnosząc się do miejsc parkingowych organ stwierdził, że zostały one zapewnione w sposób zgodny z przepisami.
Dalej organ odnosił się do przepisów postępowania i stwierdził, że nie dopatrzył żadnych istotnych uchybień, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania, zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu czy kwestii uzasadnienia decyzji organu I instancji. Wojewoda wskazał także, że projekt budowlany został sporządzony przez projektantów posiadających stosowne uprawnienia budowlane, którzy złożyli w myśl art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Ponadto projektanci legitymowali się aktualnymi zaświadczeniami o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia art. 76a § 2 k.p.a., a także uchybień w zakresie pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi inwestora. Organ II instancji odniósł się również do wątpliwości Odwołującego się co do przepisów mających zastosowanie w sprawie, w kontekście nowelizacji ustawy Prawo budowlane.
Dalej organ II instancji podkreślił, że nie zostały przekroczone administracyjne normy zakłóceń (uciążliwości) inwestycji m.in. w zakresie hałasu, jednakże nie wyłącza możliwości oceny, dokonywanej na gruncie art. 144 k.c., że zakłócenia mogą w przyszłości przekraczać "przeciętną miarę". Zasada ta działa jednak także w sytuacji odwrotnej, to jest nie zawsze, gdy przekroczone zostaną normy emisyjne, dojdzie do zakłóceń przekraczających przeciętną miarę. O tym, czy tak będzie, decydować będzie społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości, w której korzystanie następuje ingerencja oraz stosunki miejscowe. Zdaniem Wojewody podnoszone w odwołaniu argumenty (możliwe emisja hałasu) wskazują na zdarzenia przyszłe, niepewne, które mogą być ewentualnie podnoszone w postępowaniu przed sądami powszechnymi w sytuacji występowania rzeczywistych nadmiernych immisji związanych z faktycznym funkcjonowaniem projektowanego obiektu.
Odnosząc się do zarzutu braku projektu geotechnicznego organ wyjaśnił, że do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor załączył dokumentację geologiczno-inżynierską zatwierdzoną decyzją Prezydenta Miasta P. z 30 października 2018 r. (znak: [...]). Z tej dokumentacji wynika, że planowany obiekt budowlany będzie posiadał drugą kategorię geotechniczną. Wyniki badań ww. dokumentacji posłużyły projektantowi do zastosowania w projekcie budowlanym odpowiednich rozwiązań konstrukcyjnych oraz stworzenia informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Organ zauważył, że przepis art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego wskazuje, iż zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Zgodnie zaś z art. 34 ust. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, projekt budowlany powinien zawierać w zależności od potrzeb wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. Zdaniem organu skoro w przepisie wyżej powołanym przyjęto, że takie wyniki badań należy wykonać w zależności od potrzeb, to wymóg dołączenia do projektu tychże informacji nie jest obligatoryjny. Oznacza natomiast to, że dokumentacja taka powinna być opracowana tylko wówczas, gdy uzna to za konieczne projektant konstrukcji obiektu budowlanego w sytuacji skomplikowanych warunków gruntowych. W niniejszej sprawie taka dokumentacja została załączona, o czym świadczy zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Poruszając kwestię zgodności inwestycji z warunkami technicznymi organ wyjaśnił, że zarzuty stawiane w odwołaniach nie mają odzwierciedlenia w przedłożonym projekcie budowlanym. Odnosząc się do kwestii bezpieczeństwa przeciwpożarowego Wojewoda zauważył, że projekt budowlany został 27 kwietnia 2019 r. uzgodniony z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych bez uwag, a także że z jego treści wynika, że spełnia wszelkie obowiązujące normy przeciwpożarowe.
Odpowiadając na wniosek peł. skarżącej Wspólnoty r. pr. W. S. dotyczącego dopuszczenia i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny ogniotrwałości i ochrony przeciwpożarowej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Przesłanką skutecznego zaskarżenia decyzji nie może być jednak sam fakt niepowołania biegłego, ale wadliwe ustalenie stanu faktycznego będące następstwem niepowołania biegłego. W niniejszej sprawie projekt budowlany został zaopiniowany bez uwag przez rzeczoznawcę przeciwpożarowego, a zamieszczony w projekcie budowlanym opis zabezpieczeń przeciwpożarowych został rzetelnie sporządzony w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, w związku z czym tutejszy organ nie widzi podstaw do podważenia przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań technicznych.
Odnosząc się do zarzutów błędnie sporządzonej analizy przesłaniania organ wyjaśnił, że zakres kontroli projektu budowlanego przez organ architektoniczno-budowlany ma ograniczony charakter. Nie jest do pogodzenia zdaniem Wojewody z obowiązującym porządkiem prawnym sytuacja, w której zgoda na realizację określonej inwestycji w praktyce wyklucza realizację takiej (czy choćby podobnej) inwestycji na nieruchomości sąsiedniej. Wobec konstytucyjnej równości wobec prawa o prawie do zabudowy nie może decydować zasada, "kto pierwszy, ten lepszy". Ochrona interesów osób trzecich w zasadzie konkretyzuje się w konieczności przestrzegania warunków technicznych i innych przepisów prawa. Regułę tę należy rozumieć w ten sposób, że ocena zgodności przedstawionego projektu budowlanego z przepisami winna być dokonywana także w odniesieniu do możliwości zabudowy nieruchomości sąsiedniej. Innymi słowy organ architektoniczno-budowlany winien sprawdzić czy i na ile kryteria prawne, którym formalnie odpowiada przedłożony projekt, będą w porównywalnym stopniu spełnione dla inwestycji na działce sąsiedniej. Organ odwoławczy podał, że jak wynika z projektu budowlanego inwestor w części graficznej uwzględnił również hipotetyczną możliwość zabudowy sąsiednich nieruchomości, tj. dz. o nr ewid.[...] i [...], a wymagania § 13 warunków technicznych uznaje się za spełnione dla obiektów możliwych do wybudowania na sąsiednich nieruchomościach. Weryfikując analizę przesłaniania, jaka znajduje się w projekcie budowlanym, organ odwoławczy doszedł do wniosku, że planowana inwestycja nie spowoduje ograniczeń zabudowy działek znajdujących się w obszarze oddziaływania. Analizując pozostałe przepisy warunków technicznych organ stwierdził, że projektowany budynek spełnia m.in. wymagania § 12 dotyczące sytuowania obiektu względem granic sąsiednich nieruchomości.
Na marginesie sprawy organ odwoławczy zauważył, że pełnomocnik inwestora pismem z 15 marca 2022 r. podkreślił, iż zarzuty stawiane w odwołaniach są bezzasadne, wobec czego wniesiono o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, ponieważ pozwolenie to zostało wydane zgodnie z prawem. Powyższa okoliczność miała wpływ na odstąpienie tutejszego organu od skierowania sprawy - zgodnie z żądaniem odwołującego r. S., do mediacji, albowiem wszystkie podnoszone przez skarżących zarzuty okazały się bezpodstawne. W zaistniałych okolicznościach sprawy organ odwoławczy nie podziela również wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, ponieważ jej przeprowadzenie nie zapewniłoby przyspieszenia lub uproszczenia postępowania, na co wskazuje art. 89 § 1 k.p.a. Zauważyć należy, że wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w postępowaniu administracyjnym nie wiąże organu. Nie jest ona też formą realizacji wskazanej w art. 11 k.p.a. zasady objaśniania stronom przesłanek załatwienia sprawy. Rozprawa ma służyć organowi do jak najpełniejszego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza gdy wymaga tego udział świadków, biegłych lub przeprowadzenie oględzin. Jej celem nie jest więc wyjaśnianie stronom postępowania przesłanek, którymi kieruje się organ, ani polemika z jego stanowiskiem. Objaśnianiu stronom przyczyn określonego załatwienia sprawy służy przede wszystkim możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz uzasadnienie decyzji. W niniejszej sprawie projekt budowlany został sporządzony z uwzględnieniem warunków zabudowy i przepisów techniczno-budowlanych. Skarżący mieli możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym na etapie organu I instancji, a wobec faktu, że nie został on zmieniony na etapie odwoławczym.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarejestrowaną pod sygn. akt IV SA/Po 399/22 wniósł G. S. wnosząc o jej uchylenie orz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzji Wojewody Skarżący zarzucił:
a) naruszenie przepisów postępowania w sposób wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez:
- uniemożliwienie wszystkim stronom udziału w postępowaniu odwoławczym,
- naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;
- uwzględnienie nieuwierzytelnionych kopii dokumentów (naruszenie art. 76a k.p.a.)
b) naruszenie przepisów prawa materialnego a w szczególności art. 35 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu wskazał, że doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania skutkującego naruszeniem prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu i zasady dwuinstancyjności. W uzasadnieniu decyzji bowiem Wojewoda przyznał (str. 12), że organ I instancji nie zagwarantował wszystkim stronom udziału w postępowaniu. Jednocześnie Wojewoda wyjaśnił, że błąd ten został konwalidowany na etapie odwoławczym. Zdaniem G. S. konwalidacja taka jest niedopuszczalna bowiem art. 10 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Poprzez błąd organu I instancji E. B. (E. K.) została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu organu I instancji oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji przez ten organ. Co więcej, skutkiem naruszenia przepisów k.p.a. osoba ta została pozbawiona możliwości wniesienia bezpłatnego odwołania od decyzji organu I instancji. Chcąc kwestionować decyzję o pozwoleniu na budowę E. K. musi wszcząć kosztowną procedurę sądowo-administracyjną przy czym decyzja o pozwoleniu na budowę jest już ostateczna. E. K. znalazła się zatem bez swojej winy w sytuacji znacznie gorszej niż strony, którym zapewniono czynny udział w postępowaniu.
Niezależnie od powyższego Skarżący wskazał, iż organ I instancji nie zapewnił udziału w postępowaniu kuratorowi spadku po J. B. wyznaczonemu przez Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z dnia 8 stycznia 2021 r. sygn. akt: [...]. Co istotne organ I instancji ma świadomość, że został ustanowiony kurator spadku po J.B. bowiem kurator złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy (nr spraw: [...] oraz [...]). Nie ma racji Wojewoda twierdząc, iż wobec ustalenia spadkobierców J. B. zbędny jest udział w postępowaniu kuratora spadku po J. B..
Dalej argumentował, że Wojewoda nie wyjaśnił w jaki sposób zostały zweryfikowane uprawnienia projektantów, którzy do akt przedłożyli jedynie niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów mających potwierdzać rzekome uprawnienia. Organ w sposób nieuprawniony zaliczył także do dowodów nieuwierzytelnione kopie wielu innych dokumentów.
G. S. wskazał, że Wojewoda nie zbadał sygnalizowanej przez strony niezgodności projektu z decyzją ustalającą warunki zabudowy w następujących zakresach:
- niezgodność funkcji obiektu - z części opisowej projektu (bilans miejsc postojowych) wynika jednoznacznie, iż inwestor zamierza przeznaczyć część budynku o powierzchni 278,89 m˛ na biura podczas gdy decyzja o warunkach zabudowy nie przewiduje w ogóle takiej funkcji budynku;
- ilość miejsc parkingowych - inwestor w żaden sposób nie wykazał ilości łóżek w części hotelowej.
Końcowo wskazał, że w zakresie nasłonecznienia projektant, jak i organy obu instancji odwoływały się do możliwości zredukowania czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny w przypadku zabudowy śródmiejskiej. Skarżący podniósł, iż przez zabudowę śródmiejską należy rozumieć zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia, określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego - w studium Uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Okoliczność czy faktycznie mamy do czynienia z zabudową śródmiejską na nie została w żaden sposób zbadana przez organy administracji.
Skargę zarejestrowaną pod sygn. akt IV SA/Po 397/22, a następnie pod sygn. akt IV SA/Po 446/23 na decyzję Wojewody z dnia 22 kwietnia 2022 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z 19 stycznia 2022 r., wniosła Wspólnota Mieszkaniowa A. w P., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji Wspólnota zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, tj.
a. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej "k.p.a", poprzez w szczególności niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niezweryfikowania budzących wątpliwości twierdzeń P. W., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą M. , ul. [...], zwanej dalej "Inwestorem", a także twierdzeń projektantów, dotyczących przedłożonej wraz z projektem analizy przesłaniania, twierdzeń dotyczących planowanych rozwiązań w kwestii ochrony przed hałasem, a także wyznaczenia niewystarczającej wielkości obszaru oddziaływania inwestycji;
b. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego polegającą w szczególności na dokonaniu oceny planowanej funkcji budynku w oparciu o deklaracje Inwestora, pomijając charakter rzeczywistych rozwiązań funkcjonalnych zawartych w projekcie;
c. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie w sposób należyty stronie - E. K. - czynnego udziału w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych w niniejszej sprawie dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań z uwagi na wydanie zaskarżonej Decyzji w dniu następnym po doręczeniu E. K. zawiadomienia o toczącym się postępowaniu, podczas gdy przesyłka zawierająca ww. zawiadomienie została jej prawidłowo doręczona i termin do wypowiedzenia się co do powyższych kwestii zakreślony przez organ w zawiadomieniu, wynoszący 7 dni, do dnia wydania zaskarżonej Decyzji jeszcze nie upłynął;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zwanej dalej "Pr. bud", poprzez utrzymanie w mocy przyznanego Inwestorowi przez organ I instancji prawa do realizacji zabudowy nieruchomości gruntowej, do której Inwestor posiada tytuł prawny, podczas gdy zamierzenie budowlane nie jest zgodne z przepisami, w szczególności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
b. art. 5 ust. 1 pkt 1) lit. e) Pr. bud. poprzez uznanie, iż projektowany budynek hotelowy wraz z lokalami usługowymi w parterze i garażem w kondygnacji podziemnej spełnia wymagania stawiane obiektom budowlanym oraz ich poszczególnym częściom przez przepisy powszechnie obowiązującego prawa, w szczególności przez załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie dotyczącym zapewnienia ochrony przed hałasem,
c. art. 32 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. poprzez utrzymanie w mocy wydanego przez organ I instancji pozwolenia na budowę mimo braku uzyskania przez Inwestora wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów, w szczególności braku projektu geotechnicznego,
d. art. 34 ust. 1 Pr. bud. poprzez przyjęcie, że projekt budowlany spełnia wymagania określone w decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia 7 kwietnia 2017 r. o warunkach zabudowy (numer sprawy: [...]), podczas gdy projekt budowlany zakłada de facto funkcję mieszkaniową projektowanego budynku, a nie funkcję hotelową, o której mowa w ww. decyzji o warunkach zabudowy,
e. art. 34 ust. 2 Pr. bud. poprzez przyjęcie, że zakres i treść projektu budowlanego są dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych, podczas gdy projekt budowlany nie zawiera w swej treści wielu istotnych elementów, które powinny zostać zaprojektowane dla obiektu mającego spełniać funkcje hotelowe,
f. art. 34 ust. 3 pkt 5) Pr. bud. poprzez uznanie, iż projekt budowlany stanowiący podstawę wydania zaskarżonej Decyzji (i uprzednio decyzji organu I instancji) spełnia wszystkie wymagania co do jego treści stawiane przez przepisy prawa, podczas gdy określony w projekcie obszar oddziaływania obiektu wyznaczony został w niewystarczającym zakresie,
g. art. 35 ust. 1 pkt 2) Pr. bud. poprzez przyjęcie, że projekt zagospodarowania terenu, na którym realizowana ma być inwestycja polegająca na budowie obiektu hotelowego, jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w szczególności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podczas gdy projekt ten zawiera w swej treści istotne luki.
Z uwagi na powyższe zarzuty Skarżąca Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz o uchylenie decyzji organu I instancji - Prezydenta Miasta P. 19 stycznia 2022 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla P. W. prowadzącej działalność gospodarczą pn. "M. ".
Nadto, Wspólnota wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o rozstrzygniecie o kosztach postępowania. Wspólnota zwróciła się o podjęcie stosownych kroków zmierzających do zapewnienia czynnego udziału spadkobiercom zmarłej strony – B. Z. i przeprowadzenie dowodu z kopii aktu zgonu.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Skarżąca wskazała, że organ administracji publicznej (zarówno I jak i II instancji):
- nie zweryfikował prawdziwości danych zaprezentowanych w przedłożonej wraz z projektem analizie przesłaniania,
- nie podważył w żaden sposób wskazanego przez Inwestora (projektantów) obszaru oddziaływania obiektu, mimo iż ocena całokształtu materiału dowodowego winna prowadzić do wniosku, że wyznaczony obszar jest za mały,
- w zakresie dotyczącym ochrony przed hałasem poprzestał na gołosłownych twierdzeniach Inwestora (projektantów), iż projektowany budynek spełnia wymogi określone w rozporządzeniu Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zwanego w dalszej części uzasadnienia "Rozporządzeniem". , podczas gdy szczegółowa analiza materiału dowodowego - całości dokumentacji projektowej - winna prowadzić do odmiennych wniosków bądź co najmniej wzbudzić w organie II instancji (ale także i uprzednio w organie I instancji) wątpliwości co do prawdziwości twierdzeń Inwestora (projektantów) i w konsekwencji doprowadzić do podjęcia jakichkolwiek czynności wyjaśniających, co nie miało miejsca,
- nie odniósł się do zgłoszonych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji zastrzeżeń dotyczących kwestii bezpieczeństwa pożarowego przedmiotowego zamierzenia budowlanego; organ poprzestał na stwierdzeniu, że zarzuty stawiane w odwołaniach nie mają odzwierciedlenia w przedłożonym projekcie budowlanym, na dowód czego organ II instancji wskazał jedynie, że poszczególne elementy projektu dotyczące tej kwestii zostało bardzo szczegółowo opisane; ww. organ stwierdził ponadto, ta część projektu została zaopiniowana bez uwag przez rzeczoznawcę przeciwpożarowego, a twierdzenie to wywiedzione zostało z okoliczności, że na projekcie zagospodarowania terenu znajduje się prezentata z podpisem ww. rzeczoznawcy.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a. podano, że organ odwoławczy, dysponując obszernym materiałem dowodowym wskazującym na rzeczywistą funkcję, którą, w zamierzeniu inwestora, pełnić ma projektowany budynek, stwierdził, że kwalifikacja prawna danej inwestycji powinna opierać się na rzeczywistych rozwiązaniach funkcjonalnych przyjętych w projekcie, a nie na formalnym nazewnictwie. Jakkolwiek z twierdzeniem tym należy się zgodzić, to organ, w ocenie Skarżącej, wyprowadził z niego błędny wniosek. W konsekwencji powyższy wniosek, w świetle powołanego w niniejszej skardze naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. polegającego m. in. na niespełnieniu przez projekt zagospodarowania terenu, na którym realizowana ma być inwestycja polegająca na budowie obiektu hotelowego, wymagań właściwych dla budynków mieszkalnych, powinien prowadzić do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie.
Uzasadniając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. wskazano, że E. K., będąca spadkobierczynią po zmarłym W.B., zawiadomiona została przez organ o toczącym się postępowaniu pismem z dnia 15 kwietnia 2022 r., które doręczone zostało jej w dniu 21 kwietnia 2022 r. Zaskarżona decyzja została wydana następnego dnia - 22 kwietnia 2022 r. Nie ulega wątpliwości, że jeden dzień na zapoznanie się z obszernymi aktami niniejszej sprawy zlokalizowanymi w P., a zatem mieście oddalonym o 120 km od miejsca zamieszkania E. K. (tj. od miejscowości T.) w żadnym wypadku nie był terminem wystarczającym, zwłaszcza wobec braku świadomości strony co do zamiaru wydania decyzji w niniejszej sprawie już kolejnego dnia.
Według Wspólnoty istota uprawnienia strony, przewidzianego w art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. polegającego na końcowym zapoznaniu się z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego (niezależnie od uprawnienia do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i składania dalszych wniosków dowodowych) polega na tym, że przed wydaniem decyzji ma ona możliwość dowiedzieć się, jakie okoliczności faktyczne, wynikające z zebranych dowodów, organ będzie uwzględniał przy wydaniu rozstrzygnięcia. Natomiast zbyt późne powiadomienie pełnomocnika strony o terminie wyznaczonym do zapoznania się z aktami postępowania, które uniemożliwia lub znacznie utrudnia pełnomocnikowi wzięcie udziału w tej czynności, bez względu na fakt, iż strona została znacznie wcześniej zawiadomiona o terminie zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie, jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym.
Odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego - art. 4 Pr. bud., art. 5 ust. 1 pkt 1) lit. e) Pr. bud., art. 32 ust. 1 pkt 2) Pr. bud., art. 34 ust. 1 Pr. bud., art. 34 ust. 2 Pr. bud., art. 34 ust. 3 pkt 5) Pr. bud. oraz art. 35 ust. 1 pkt 2) Pr. bud. Wspólnota podała, że nie kwestionuje uprawnień, jakie posiada inwestor do dysponowania terenem przy ul. [...]. W ocenie Skarżącej naruszenie przepisu art. 4 Pr. bud. nastąpiło wskutek braku respektowania drugiego z wymogów stawianych przez tenże przepis, mianowicie wymogu dla nieskrępowanego dysponowania nieruchomością i zgodności planowanego zamierzenia budowlanego z przepisami.
Wspólnota stoi na stanowisku, iż projekt, w oparciu o który została wydana decyzja, nie czyni zadość uwarunkowaniom, o których mowa w § 13 Rozporządzenia. Analiza rysunku o numerze [...] znajdującego się w dokumentacji projektowej (Analiza przesłaniania) oraz opis towarzyszący rysunkowi wskazują m.in., iż przedmiotowej analizy dokonano także z uwzględnieniem działek, na których zabudowy jeszcze nie ma, ale hipotetycznie może powstać w przyszłości. W niniejszej sprawie zdaniem Skarżącej organ II instancji w uzasadnieniu decyzji w żaden sposób nie odniósł się do kwestii tego, na jakiej podstawie ocenił wiarygodność i prawidłowość przedłożonej wraz z projektem analizy przesłaniania, co stanowiło nie tylko naruszenie prawa materialnego, ale także procedury administracyjnej, co zostało wykazane we wcześniejszej części uzasadnienia poświęconej zarzutom naruszenia przepisów proceduralnych. Uchybienie to stanowi samodzielną podstawę do twierdzenia, że zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym. Zaznaczyć należy zdaniem Wspólnoty, że w ostatnim czasie wybudowano w okolicy planowanej inwestycji kolejne budynki mieszkalne (od ul. [...] oraz od ulicy [...])), które nie były uwzględnione na etapie składania wniosku o pozwolenie na budowę, a winny znaleźć się w obszarze analizy (przesłaniania).
Odnośnie ochrony przed hałasem wskazano, że organ II instancji nie pochylił się także nad problemem związanym z hałasem, który może być generowany przez planowany obiekt budowlany. Zdaniem Skarżącej projektowany budynek wymogów z § 323 Rozporządzenia nie spełnia. Projekt przewiduje, że obiekt zaopatrzony będzie w wentylator nawiewny N4 z silnikiem EC na dachu oraz że lokale usługowe posiadać będą układ klimatyzacyjny VRV z jednostką zewnętrzną zlokalizowana na dachu budynku. Powyższe rozwiązania w ocenie Skarżącej generować będą hałas, który słyszalny będzie w najbliższym sąsiedztwie, w tym w szczególności w budynkach WM P. , na poziomie uniemożliwiającym niezakłóconą regenerację podczas snu, a także odpoczynek, czy pracę w ciągu dnia. Umotywowane jest to m.in. faktem spokojnego sąsiedztwa - w najbliższej okolicy nie ma infrastruktury, która generowałaby jakikolwiek hałas, działki nie są także położone w bezpośrednim sąsiedztwie ruchliwej drogi, w związku z czym hałas generowany przez urządzenia zamontowane na dachu projektowanego budynku związane z jego wentylacją i klimatyzacją będzie - zwłaszcza w bezwietrzne dni - uciążliwy dla mieszkańców WM P. oraz mieszkańców innych działek sąsiednich, zwłaszcza mieszkających w lokalach położonych na wyższych kondygnacjach. W związku z powyższym Skarżąca wskazuje również, że w jego ocenie projektant winien wyznaczyć zdecydowanie większy obszar oddziaływania obiektu, aniżeli tylko działki, które objęte mają być obszarem inwestycji. W obszarze oddziaływania obiektu winny znaleźć się także działki sąsiednie. Istotnym jest to również z uwagi na to, że w ostatnim czasie wybudowano w okolicy planowanej inwestycji kolejne budynki mieszkalne (od ul. [...] oraz od ulicy [...]).
Kontynuując niejako rozważania dotyczące obszaru oddziaływania, Wspólnota wskazała, że winien on zostać rozszerzony także przez wzgląd na kwestie związane z projektowanymi rozwiązaniami komunikacyjnymi projektowanego budynku, a rozszerzenie obszaru powinno obejmować nie tylko sąsiadujące nieruchomości przy ul. [...], ale także właścicieli nieruchomości oraz budynków położonych wzdłuż ul. [...]. W projekcie łącznie przewidziano 21 miejsc parkingowych, zlokalizowanych w garażu podziemnym, co odpowiada wytycznym wskazanym w decyzji o warunkach zabudowy. Jednakże w treści tej decyzji określono także, że niedopuszczalne jest zatrzymywanie się pojazdów (nawet chwilowe - na czas dostaw do części usługowej lub przywozu-odbioru gości hotelowych) na jezdni i chodnikach przyległych ulic lub poza miejscami wyznaczonymi do parkowania.
Mając na uwadze powyższy zakaz i fakt, że w projekcie budowlanym nie przewidziano żadnych innych rozwiązań umożliwiających legalne zatrzymywanie się pojazdów dostawczych oraz pojazdów zapewniających przywóz i odbiór gości (oraz że zarówno wzdłuż ul. [...], jak i wzdłuż ul. [...], wyznaczone są miejsca do parkowania, należy przewidywać, że goście hotelowi, jak i dostawcy, będą z tych miejsc korzystać, zajmując miejsca mieszkańcom. Niewykluczonym jest także - wskutek braku zaproponowanych w tym zakresie w projekcie rozwiązań - łamanie zakazu i krótkotrwałe zatrzymywanie się pojazdów w miejscach niedozwolonych, co może wprowadzać chaos komunikacyjny oraz m.in. utrudniać wyjazd z posesji mieszkańcom ul. [...], który to problem występuje już w chwili obecnej w związku z powstaniem nowego budynku mieszkalnego przy ul. [...] i wykorzystywaniem okolicznych działek jako parking.
Dalej wskazywano, że z projektu budowlanego nie wynika, ażeby przygotowany został projekt geotechniczny, co stanowi uchybienie wymogowi stawianemu przez ww. akt wykonawczy tj. Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Wodnej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych, a tym samym - w wyniku braku reakcji organu II instancji na brak tego elementu - stanowi naruszenie przepisów prawa warunkujących wydawanie pozwoleń na budowę, mianowicie naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 2) Pr. bud.
Odnośnie instalacji elektrycznej wskazano, że projekt instalacji elektrycznej nie spełnia standardów dotyczących niezawodności, co w przypadku hotelu ma kluczowe znaczenie. W pierwszej kolejności należy wskazano, iż potrzeba zastosowania układów, w których należy wydzielić sekcję o podwyższonym poziomie niezawodności zawierającą zespół prądotwórczy zachodzi w obiektach takich jak: kina, teatry, hotele, hale sportowe, stadiony, domy handlowe, banki, czy biurowce. Pozostaje to w nierozerwalnym związku z funkcją danego obiektu - gdy funkcja obiektu jest strategiczna z punktu widzenia działania całej organizacji, stwarza zagrożenie życia ludzkiego lub przerwa w zasilaniu może przynieść bardzo duże straty. Zważywszy na funkcję budynku hotelowego oraz towarzyszących mu lokali usługowych, związaną bezpośrednio z obsługą dużej ilości osób, wskazać należy, iż brak zapewnienia odpowiednich rozwiązań gwarantujących co do zasady nieprzerwaną dostawę energii elektrycznej będzie w przypadku awarii - generował straty finansowe, a w pewnych przypadkach nie jest wykluczonym, iż awaria może zagrażać życiu i zdrowiu osób (powyższe przypuszczenie pozostawia poza zakresem oceny kwestię mechanizmu działania przeciwpożarowych wyłączników prądu i braku prądu związanych z ich zadziałaniem).
Odnosząc się w dalszym ciągu do kwestii niezawodności zasilania, wskazano, że dla hoteli winno się wymagać co najmniej dwóch niezależnych źródeł zasilania z sieci zewnętrznej, z których każde z osobna byłoby zdolne pokryć szczytowe zapotrzebowanie na moc. Zgodnie z dobrymi praktykami prezentowanymi w branży elektrycznej za niezależne źródła zasilania uważa co najmniej zasilanie z osobnych sekcji szyn zbiorczych średniego napięcia (SN) tego samego GPZ (Głównego Punktu Zasilającego NN/SN), czyli sytuację, kiedy połączenie rozważanych dwóch torów zasilania następuje w pierwszym możliwym punkcie przejścia ich na poziom napięcia 110 kV. Niezależnie od powinności spełnienia co najmniej powyższych standardów, projekt budowlany w części dotyczącej instalacji elektrycznej winien gwarantować dodatkowe, alternatywne źródło energii elektrycznej, gdyby zawiodły oba powiązania z zewnętrzną siecią rozdzielczą albo gdyby uległy uszkodzeniu oba transformatory w stacji transformatorowo-rozdzielczej hotelu.
Dalej szeroko odniesiono się do warunków ochrony przeciwpożarowej. Odnośnie ogniotrwałości ścian podano, że według posiadanej przez Skarżącą wiedzy projektowane ściany zewnętrzne budynku od strony południowej nie spełniają standardów w zakresie zapewnienia ich odpowiedniej ogniotrwałości, co w sposób znaczący zwiększa zagrożenie pożarowe, a nie zostało ujęte w części projektu budowlanego poświęconego tematyce ochrony przeciwpożarowej. W konsekwencji powyższego, taki stan rzeczy, ograniczy prawo zabudowy nieruchomości sąsiadującej.
Skarżąca zauważyła, że w projekcie brak jest zapisów dotyczących tego, jak dokładnie wyglądać będzie droga pożarowa; ponadto, ze względu na małą liczbę miejsc parkingowych istnieje duże prawdopodobieństwo niedrożności pożarowej na skutek ustawionych na niej samochodów. Rozwiązanie takie jest niedopuszczalne i istotnie zagraża bezpieczeństwu. Co jednak najistotniejsze, droga pożarowa, zgodnie z zapisami dokumentacji projektowej, powinna zapewniać dostęp do 30 % obwodu projektowanego budynku, tj. 30,12 m. Biorąc pod uwagę lokalizację przedmiotowego odcinka drogowego (drogi pożarowej) wskazanego na Planie Zagospodarowania Terenu, stanowiącego integralną część projektu budowlanego oraz uwarunkowania lokalne (betonowe ogrodzenie, spadki terenu) oraz techniczne możliwości prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych przy użyciu drabin i podnośników (uwzględniające pole pracy), przedstawiony w projekcie układ drogi pożarowej zapewnia możliwość dostępu co najwyżej do elewacji frontowej przedmiotowego budynku o szerokości 19,35 m, co stanowi 19,27 %. Tym samym właściwości drogi pożarowej są niezgodne z § 12 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030). Dodatkowo wskazano na niezgodność z § 12 ust. 9 ww. rozporządzenia
Skarżąca podała, że w tym celu wniosła o przeprowadzenie przez organ II instancji, w postępowaniu związanym z zastosowaniem instytucji autokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a. dowodu z opinii biegłego z dziedziny ochrony przeciwpożarowej na okoliczność ustalenia, czy przyjęte rozwiązania technologiczne i ochrony przeciwpożarowej będą wystarczające i czy spełniać będą wymogi przeciwpożarowe, zwłaszcza w kontekście projektowanej drogi pożarowej. Konieczność przeprowadzenia tego dowodu dodatkowo uzasadniona jest faktem, że, wbrew licznym wnioskom Skarżącego, dowód ten nie został przeprowadzony na wcześniejszych etapach postępowania pomimo wielu nieprawidłowości w zakresie rozwiązań związanych z ochroną przeciwpożarową wskazywanych przez Skarżącego.
Dalej wskazano, że w analizowanym stanie faktycznym brak jest hydrantu zewnętrznego w odległości do 75 m. Najbliższy hydrant znajduje się w odległości ok. 100 m, co nie jest wystarczające dla ochrony przeciwpożarowej budynku.
Ponadto, jak wskazano w określonych przez A. w piśmie z dnia 4 września 2018 r. warunkach technicznych podłączenia do sieci wodociągowej, na terenie przedmiotowej posesji zlokalizowane jest przyłącze do sieci wodociągowej o średnicy 63 mm z rur PE, a więc przyłącze nie spełnia wymagań określonych w ww. rozporządzeniu. A. podkreśla konieczność wykonania nowego przyłącza wodociągowego, jednocześnie wskazując na zagrożenie, że w związku ze zwiększonym poborem wody w rejonie objętym inwestycją może wystąpić zmniejszony wypływ z hydrantu, przy zmniejszonym ciśnieniu wypływu. Taki stan rzeczy wpływa na zapewnienie ochrony przeciwpożarowej mającego powstać budynku hotelowego, osłabia zaopatrzenie wodne do zewnętrznego gaszenia pożaru oraz wydajność hydrantów wewnętrznych.
Zdaniem Wspólnoty w projekcie słusznie zauważono konieczność zastosowania zabezpieczeń przeciwpożarowych ze względu na przykrycie wiat garażowych znajdujących się na południe od działki inwestycyjnej. Zaproponowano ścianę REI 120, która przesłoni istniejące wiaty garażowe w pasie 8 m. Nie określono jednak, jakiej wysokości będzie to ściana, a także, czy będzie to ściana dodatkowa, czy też ściana budynku hotelowego o podwyższonych normach ognioodporności. Ma to istotne znaczenie przede wszystkim z punktu widzenia odległości między poszczególnymi ścianami.
Należy zwrócić również zdaniem Wspólnoty uwagę na stosowane do wykończenia wnętrz materiał i wyroby łatwo zapalne, których produkty rozkładu termicznego są bardzo toksyczne lub intensywnie dymiące. W projekcie budowlanym nie określono, z jakich dokładnie materiałów będą wykonane meble w apartamentach hotelowych, wyposażenie wnętrz, wykładziny hotelowe. Nie wskazano także, czy stosowane będą materiały wykończeniowe luźno zwisające, takie jak kurtyny, zasłony, draperie, kotary czy żaluzje; w przypadku tych elementów konieczne jest określenie ich zapalności i rozprzestrzenianie płomienia oraz zgodności z Polskimi Normami.
Następnie podano, że drzwi ewakuacyjne z budynku powinny zawsze umożliwiać natychmiastowe otwarcie. W analizowanym projekcie budowlanym brak jest zapisu wskazującego, gdzie znajdować się będą wyjścia ewakuacyjne, w jaki sposób będą oznakowane, czy będą zamykane (np. na patent), czy też nie, co uniemożliwia szybką ewakuację i bezpieczne opuszczenie budynku. Ponadto, w budynku hotelowym konieczne jest wyznaczenie i oznakowanie miejsca zbiórki w przypadku ewakuacji. Miejsce zbiórki powinno być wyznaczone w obszarze uznanym za bezpieczny dla osób, które opuściły budynek i nie powinno w żaden sposób ograniczać możliwości prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych. W przedmiotowym projekcie nie wskazano jednoznacznie, czy na drodze ewakuacyjnej będą umieszczane przedmioty w sposób zmniejszający ich szerokość albo wysokość poniżej wymaganych wartości.
Zdaniem Skarżącej w projekcie brakuje wskazania, jaki rodzaj gaśnic będzie stosowany do poszczególnych grup pożaru. Oczywistym jest, że materiały stałe gaszone są gaśnicą innego rodzaju niż, na przykład, ciecze czy gazy. W założeniach projektowych nie przewidziano takiego rozróżnienia, co może powodować istotne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi przebywających w mających powstać obiekcie. W ocenie Skarżącej koniecznym jest zobowiązanie inwestora do przedstawienia projektu rozmieszczenia gaśnic ze wskazaniem ich właściwości.
Dalej wskazano również, że miejsca, w których zlokalizowano urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice oraz urządzenia sterujące urządzeniami przeciwpożarowymi, np. ręczne ostrzegacze pożaru, przyciski uruchomienia oddymiania, dźwig przeciwpożarowy, hydranty wewnętrzne itp., powinny zostać oznakowane znakami według aktualnie obowiązujących Polskich Norm. Projekt natomiast nie odnosi się do tych wymogów.
Dodatkowo zagęszczenie budynków, zawężenie dróg dojazdowych, podłączenie dodatkowych odbiorników wody oraz niekorzystne usytuowanie przedmiotowego budynku, są czynnikami wpływającymi negatywnie na obecną infrastrukturę oraz bezpieczeństwo ludzi w mającym powstać obiekcie, jak i w budynkach sąsiadujących.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 34 ust. 2 Pr. bud. wskazano, że w ocenie Wspólnoty P. zakres i treść projektu sporządzonego w niniejszej sprawie nie jest dostosowana do specyfiki i charakteru obiektu hotelowego, a do budynku o funkcji mieszkaniowej (budynek mieszkalny wielorodzinny).
Wspólnota poinformowała, że ten sam podmiot ubiegał się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem podziemny, którą to uzyskał (decyzja nr [...] o warunkach zabudowy wydania w dniu 12 kwietnia 2017 r. przez Prezydenta Miasta P., numer sprawy: [...]). W oparciu o tę decyzję nie doszło do uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast 21 lipca 2016 r. złożony został odrębny wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na tych samych działkach, jednakże na budynek hotelowy wraz z lokalami usługowymi w parterze i garażem podziemnym. Decyzja o warunkach zabudowy również została wydana (decyzja nr [...] o warunkach zabudowy wydania w dniu 7 kwietnia 2017 r. przez Prezydenta Miasta P., numer sprawy: [...]). Decyzje ustanawiały tożsame warunki zabudowy dla obu rodzajów inwestycji.
W ocenie Skarżącej wybór ten umotywowany był tym, że dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej należałoby spełnić więcej kryteriów, aby projekt był zgodny z decyzją o warunkach zabudowy, m.in. należałoby zapewnić po jednym miejscu parkingowym dla jednego mieszkania, co mogłoby okazać się trudne do zrealizowania (m.in. przez wzgląd na aspekt ekonomiczny - konieczność budowy parkingu podziemnego wielopoziomowego lub konieczność wdrożenia innych rozwiązań), podczas gdy dla budowy hotelu wymogi w zakresie ilości miejsc postojowych zostały określone zdecydowanie korzystniej z punktu widzenia Inwestora (30 miejsc postojowych na 100 łóżek).
Wspólnota Mieszkaniowa P. stoi na stanowisku, iż projektowany budynek - niezależnie od użytych sformułowań (pokój hotelowy), czy projektowanych rozwiązań, takich jak np. recepcja, pomieszczenia na brudną pościel - spełnia funkcje mieszkaniowe, a nie hotelowe. Wskazuje na to wielkość projektowanych pokoi (apartamentów) hotelowych, to że będą wyposażone w aneksy kuchenne, co w przypadku standardowych hoteli jest niespotykane. Szczegółowa analiza projektu pozwala na odnalezienie zdaniem Wspólnoty także innych rozwiązań, które charakterystyczne są dla budynków pełniących funkcje mieszkaniowe, a nie hotelowe.
Kolejną skargę, zarejestrowaną pod sygn. akt IV SA/Po 398/22, na decyzję Wojewody z 22 kwietnia 2022 r. w imieniu E. K. wniósł G. S.. W związku z nieuzupełnieniem braków formalnych tej skargi została ona prawomocnie odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 27 września 2022 r.
Wojewoda w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w treści wydanej decyzji.
P. W. prowadząca działalność pod firmą "M. " reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła pismo procesowe zawierające ustosunkowanie się do zarzutów skargi Wspólnoty i wniosła o jej oddalenie z uwagi na bezpodstawność zarzutów i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji oraz pozwolenia na budowę, gdyż obie decyzje zostały wydane zgodnie z prawem. Nadto, wniesiono o połączenie spraw.
W uzasadnieniu odniesiono się do udziału E. K. w postępowaniu wskazując, że zarzut w tym zakresie jest chybiony, albowiem miała ona możliwość wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów dowodowych.
Dalej inwestor wskazywał na prawidłowość sporządzonego w sprawie projektu budowlanego. Odnośnie analizy przesłaniania podano, że przeprowadzona analiza została wykonana zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać warunki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690; dalej: "Rozporządzenie ws. warunków technicznych") względem zabudowy istniejącej. Inwestor nie dopatrzył się uchybień w zakresie ochrony przed hałasem, projektowanej drogi dojazdowej, projektu technicznego. Odnośnie instalacji elektrycznej argumentowano, ogniotrwałości ścian, drogi pożarowej, hydrantów, usytuowania ze względu na bezpieczeństwo pożarowe, materiałów o odpowiednim stopniu palności, drzwi ewakuacyjnych, miejsca zbiórki, drogi ewakuacyjnej, rodzaju gaśnic, oznakowania znakami bezpieczeństwa miejsca usytuowania urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic oraz miejsca usytuowania elementów sterujących urządzeniami przeciwpożarowymi, brak możliwości efektywnego wykorzystania sprzętu ratowniczego, balkonów i tarasów, funkcji budynku również argumentowano o poprawności projektu budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 21 lipca 2023r. połączył do wspólnego rozpoznania sprawy o sygnaturach IV SA/Po 446/23 i IV SA/Po 399/22 i zarządził dalsze ich prowadzenie pod sygn. akt IV SA/Po 399/22.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 21 lipca 2023r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody z 22 kwietnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 grudnia 2023 r. oddalił zażalenie na powyższe postanowienie w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 7 marca 2024r. odrzucił wnioski skarżącego G. S. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów składu wyznaczonego do rozpoznania przedmiotowej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2023r., poz. 1634 dalej "p.p.s.a."). Przy czym podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja Wojewody z dnia 22 kwietnia 2022 r., nr [...], którą Wojewoda orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z 19 stycznia 2022 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla P. W. prowadzącej działalność gospodarczą pn. "M. ", budynku hotelowego wraz z lokalami usługowymi w parterze i garażem w kondygnacji podziemnej przy ul. [...] w P., tj. na działkach o nr ewid. [...], [...], ark. 07, obr. [...].
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów obu skarg odnoszących się do kwestii procesowych.
Zarówno G. S. jak i Wspólnota w swoich skargach wskazywali na naruszenie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako: k.p.a.), poprzez niezapewnienie w sposób należyty stronie - E. K. - czynnego udziału w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych w niniejszej sprawie dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji w dniu następnym po doręczeniu E. K. (B. ) zawiadomienia o toczącym się postępowaniu, podczas gdy przesyłka zawierająca ww. zawiadomienie została jej prawidłowo doręczona i termin do wypowiedzenia się co do powyższych kwestii zakreślony przez organ w zawiadomieniu, wynoszący 7 dni, do dnia wydania zaskarżonej decyzji jeszcze nie upłynął.
Z jednej strony, słusznie wskazywał organ II instancji, że już Prezydent nie dopełnił należytych czynności przy informowaniu E. K. (B. ) o toczącym się postępowaniu. Niemniej błąd ten został konwalidowany na etapie odwoławczym (k. 451 akt adm. II inst.). Z drugiej strony, z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została wydana dzień po odebraniu przez E. K. zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. Jednak zainteresowana w sprawie administracyjnej w istocie nie skorzystała z tego prawa. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że samo naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu, tj. art. 10 k.p.a., którego w powyższym przypadku można się dopatrzyć, nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji, ponieważ naruszenie tego przepisu jest istotne (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.), gdy skarżący wykaże, że jego zaniechanie albo uchybienie wpłynęłoby na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego naruszenia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. W przedmiotowej sprawie Skarżący nie wykazali, by naruszenie komentowanego przepisu ograniczyło podjęcie czynności procesowych i to przez inną stronę postępowania, które doprowadziłoby do zmiany rozstrzygnięcia. Skarżący poza samym wytoczeniem zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. nie podali żadnych okoliczności z których można by wywodzić, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy i tego rodzaju że konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 10 § 1 k.p.a. w tym zakresie okazał się tym bardziej nieuzasadniony, że pomimo próby wniesienia skargi przez E. K. (B. ) przez innego Skarżącego, nie wykazała ona żadnego zainteresowania przedmiotową sprawą, czego konsekwencją stało się prawomocnie odrzucenie skargi.
Natomiast zarzut dotyczący zapewnienia udziału w postępowaniu kuratorowi spadku po J. B. nie ma znaczenia w sprawie, bowiem w postępowaniu przed organami zostali ustaleni spadkobiercy po zmarłym i to oni stali się stronami postępowania.
Odnośnie natomiast wniosku Wspólnoty o ustalenie następców prawnych po B. Z. wskazać należy, że zmarła ona 1 maja 2022 r. (k. 497 akt adm. II inst.), a zatem po wydaniu decyzji organu II instancji, a przed wniesieniem skargi. Z uwagi na to nie stała się ona uczestniczką postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego skargą wniesioną po jej śmierci. Jeśli zgon strony postępowania administracyjnego nastąpił przed dniem wniesienia skargi, to nie ma podstaw do konieczności ustalania przez Sąd następców prawnych tej osoby. Śmierć strony lub uczestnika może zostać uznania za spełnienie wymogu warunkującego zawieszenie postępowania sądowego z urzędu w celu ustalania następców prawnych zmarłego wyłącznie wówczas, gdy dojdzie do niej w toku tego postępowania i dotyczy jego strony lub uczestnika, a nie strony postępowania administracyjnego, która zmarła przed zainicjowaniem postępowania sądowego (zob. wyrok NSA z 2 grudnia 2022 r., II OSK 819/22, LEX nr 3518408; postanowienie NSA z 31 sierpnia 2022 r., I OZ 386/22, LEX nr 3406292). Z tego powodu zarządzeniem z dnia 23 sierpnia 2022 r. (k. 21, 125 akt sąd. IV SA/Po 398/22 i k. 68 i 69 akt sąd. IV SA/Po 399/22) wykreślono ją z listy uczestników postępowania.
Podstawę materialnoprawną decyzji wydanych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1993 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej: "p.b.") w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Z dniem 19 września 2020 r. uległy zmianie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. 2021, poz. 2351 ze zm.). Zmiana ta została wprowadzona ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020, poz. 471, dalej "ustawa zmieniająca"). Jednakże, przepis art. 25 ustawy zmieniającej stanowi, iż "do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym". Skoro postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem inwestora z dnia 4 grudnia 2018 r. i nie zostało zakończone przed wejściem w życie nowelizacji (19 września 2020 r. bo decyzja Wojewody jest z 22 kwietnia 2022 r.), to zastosowanie znajdują przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020 r.
Konsekwentnie zastosowanie znajdują rozporządzenia wykonawcze wydane do ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r.
Nadto z treści art. 27 ustawy zmieniającej wynika, że do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych w przypadkach, o których mowa w art. 25 i art. 26, przepisy ustaw zmienianych w art. 1 (chodzi o Prawo budowlane) stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Jeżeli projekt budowlany, o którym mowa w ust. 1, wymaga uzgodnienia na podstawie przepisów ustaw zmienianych w art. 2 oraz w art. 3, uzgodnień tych należy dokonać na podstawie przepisów tych ustaw w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie natomiast z treścią art. 26 ustawy zmieniającej w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane inwestor do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę albo wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, albo zgłoszenia budowy może dołączyć projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Analiza powyższego przepisu pozwala w ocenie Sądu na uznanie, że inwestor w niniejszej sprawie mógł załączyć do przedmiotowego wniosku projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do 19 września 2020 r. Sąd w pełni podzielił w tym zakresie pogląd zawarty w wyroku WSA w Lublinie z 8 czerwca 2021 r., II SA/Lu 129/21 (dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"), że racjonalny ustawodawca, decydując się na możliwość posługiwania się przez pewien okres standardami sporządzania projektu budowlanego na poprzednich zasadach, objął tą normą nie tylko ustawę Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do 19 września 2020 r., ale także wszystkie niezbędne do sporządzenia dokumentacji projektowej na cele prawne akty wykonawcze wydane na podstawie tej ustawy powiązane z jej nieobowiązującą wersją. W innym wypadku cel art. 26 ustawy zmieniającej nie zostałby osiągnięty, gdyż ustawa Prawo budowlane reguluje tylko podstawowe aspekty i zasady sporządzenia tej dokumentacji. W ocenie Sądu odmienna interpretacja art. 26 ustawy zmieniającej skutkowałaby, że przepis ten byłby de facto przepisem "martwym". Prawidłowo zatem organy obu instancji dokonały oceny projektu budowlanego z przepisami wynikającymi z rozporządzeń wykonawczych do ustawy - Prawo budowlane obowiązujących przed nowelizacją tej ustawy ustawa zmieniającą z 13 lutego 2020 r.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że zasadą jest, iż wydanie pozwolenia na budowę następuje w decyzji administracyjnej w przypadku spełnienia przesłanek ustawowych, określonych w szczególności w art. 32 – 35 p.b. Wśród nich przesłanka z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 p.b., zgodnie z którą pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W myśl przepisu art. 35 ust. 1 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Stosownie do treści art. 35 ust. 3 p.b. w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 p.b. właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Ponadto, stosownie do pkt 4, sprawdza, czy wykonanie i ewentualnie sprawdzenie projektu nastąpiło przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się stosownym zaświadczeniem. Powyższa regulacja oznacza, że organ zasadniczo nie ma uprawnienia do merytorycznego badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi w zakresie określonym w art. 5 p.b. Zasadą bowiem jest, że odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno-budowlanego ponoszą wyłącznie projektant oraz ewentualnie osoba sprawdzająca projekt, którzy mają obowiązek złożyć oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 p.b.), wyr. NSA z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1323/15, LEX nr 2288746.
Po pierwsze, Sąd nie dopatrzył się żadnych naruszeń w związku z art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Słusznie wskazywał Wojewoda, że projekt budowlany został sporządzony przez projektantów posiadających stosowne uprawnienia budowlane, którzy złożyli w myśl art. 20 ust. 4 p.b. oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (k. 3-12 Tom 2 Projekt architektoniczno-budowlany cz. 2 Konstrukcja; k. 40-45 Tom 2 Projekt architektoniczno-budowlany cz. 3 Instalacje sanitarne; k. 26-35 Tom 2 Projekt architektoniczno-budowlany cz. 4 Instalacje elektryczne; k. 3-7 Tom 2 Projekt architektoniczno-budowlany cz. 5 Projekt drogowy; k. 23-28 Tom 1 Projekt zagospodarowania terenu). Z powyższych kart wynika także, że projektanci legitymowali się aktualnymi zaświadczeniami o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
Odnosząc się do zarzutu G. S. odnośnie przyznania mocy dowodowej przedłożonym przez inwestora kserokopiom zaświadczeń i innych dokumentów potwierdzających kwalifikacje zawodowe projektantów, wskazać należy, że organ administracji architektoniczno-budowlanej zobligowany był sprawdzić, czy projekt budowlany został sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności. W tym zakresie szczegółowej ocenie podlega również zakres uprawnień budowlanych. Zaznaczyć przy tym należy, że organ, przyjmując wniosek inwestora o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, nie jest zobligowany do żądania potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii uprawnień budowlanych. Z przepisu § 3 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1935) nie wynika obowiązek załączenia do projektu uwierzytelnionych kopii uprawnień budowlanych projektantów, lecz jedynie numeru posiadanych uprawnień budowlanych. W takim przypadku nie można uzależniać wydania pozwolenia na budowę od dołączenia do wniosku o pozwolenie na budowę potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii uprawnień budowlanych. Tym samym stawiany w skardze zarzut uznać należy za bezpodstawny.
Przedmiotem sprawy jest budowa budynku hotelowego wraz z lokalami usługowymi w parterze i garażem w kondygnacji podziemnej punkt I warunków zabudowy). Projektowany budynek będzie obiektem sześciokondygnacyjnym, z pięcioma kondygnacjami nadziemnymi i jedna podziemną (punkt II.1.4 warunków zabudowy). Część podziemna inwestycji przeznaczona jest m.in. na halę garażową z 21 miejscami postojowymi. Część nadziemna o wymiarach 29,30 m x 19,32 m przeznaczona została na hotel z 37 apartamentami i 3 lokalami usługowymi. Budynek będzie posiadać wysokość 16,43 m (rzędna mierzona do najwyższego punktu dachu skośnego, 16,45 m rzędna attyki) i kryta zostanie dachem mansardowym podzielonym przez lukarny. W budynku zaprojektowano windę osobową przystosowaną do przewozu mebli, chorych na noszach i osób niepełnosprawnych, a także windę samochodową w postaci dźwigu hydraulicznego. Od strony południowej zaprojektowano podcięcie w pasie 4 m od granicy działki i wysokości 3,5 m w świetle zgodnie z wytycznymi wskazanymi w warunkach zabudowy. Powierzchnia zabudowy planowanego budynku wynosić będzie 500,77 m˛ i zajmować będzie 43,6% powierzchni działki (punkt II.1.2 warunków zabudowy). Wokół budynku zaplanowano obszary zieleni pokryte niską roślinnością obsadzone ozdobnymi krzewami o wysokości do 1,5 m oraz zieleń na płycie garażu. Łącznie powierzchnia biologicznie czynna wyniesie 310,77 m˛ (zieleń nad garażem liczona jako 50%), co stanowić będzie 27,10% powierzchni działki inwestycyjnej. Miejsce do gromadzenia odpadów zaplanowano na parterze budynku (pomieszczenie 0/K/08). W celu umożliwienia posadowienia płyty fundamentowej pod kondygnację podziemną, posadowionej na głębokości ok. 4,7 m poniżej rzędnej ± 0,00 budynku (62,57 m n.p.m.), z lokalnymi przegłębieniami, do głębokości przekraczającej 5 m, przy zabudowie dużej części działki nieruchomości, w bezpośredniej bliskości granic działki, zaprojektowano wygrodzenie wykopu ścianami szczelinowymi grubości 50 cm. Jak wynika z projektu budowlanego ściany szczelinowe, zaprojektowane z tymczasową konstrukcją rozparcia, zwieńczone zostaną ciągłym żelbetowym oczepem o szerokości 50 cm i wysokości ok. 60 cm. Woda opadowa zostanie odprowadzona poprzez nadanie nawierzchni odpowiednich spadków podłużnych i poprzecznych do projektowanego wewnętrznego zbiornika retencyjnego, a następnie do miejskiej sieci kanalizacji ogólnospławnej. Ciepło do budynku będzie dostarczane z sieci miejskiej poprzez węzeł cieplny zlokalizowany na kondygnacji podziemnej. Ścieki bytowo-gospodarcze odprowadzane będą do miejskiej sieci kanalizacji ogólnospławnej. Dla obiektu zaprojektowane zostało podłączenie do miejskiej sieci wodociągowej, natomiast zasilanie w energią elektryczną możliwe będzie poprzez złącze kablowe z istniejącej sieci. W ramach inwestycji zaplanowano budowę utwardzeń na potrzeby komunikacji (droga wewnętrzna i manewrowa, szerokości jezdni i zjazdu z ul. [...],00 m, pochylenie poprzeczne 2%, pochylenie podłużne zmienne i nie większe niż 5%, szerokość pobocza min. 0,5 m) oraz budowę chodników na potrzeby funkcjonowania budynku hotelowego. W projektowanym budynku hotelowym znajdować się będzie 83 łóżek, dla których zgodnie z warunkami zabudowy przewidziano 17 miejsc postojowych, natomiast z uwagi na zaprojektowanie ok. 274 m˛ usług projekt przewidział - zgodnie z wymaganiami warunków zabudowy, dodatkowe 4 miejsca postojowe. Wymienione wyżej miejsca postojowe dla samochodów osobowych przewidziano w podziemnej hali garażowej, natomiast miejsca dla osób niepełnosprawnych oraz dostaw dla lokali usługowych i dojazdu/odbioru gości hotelowych przewidziano na powierzchni terenu od frontu budynku. Przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę realizowane będzie za pomocą dwóch hydrantów DN80 usytuowanych w odległości od budynku odpowiednio nie więcej niż 75 m dla pierwszego hydrantu (projektowany) oraz 150 m dla drugiego hydrantu (istniejący). Teren inwestycji od północnej, wschodniej i częściowo zachodniej strony otoczony jest istniejącym wymurowanym z cegły ogrodzeniem sąsiedniego kompleksu mieszkaniowego. Od południowej strony działki zaprojektowano ogrodzenie murowane stanowiące kontynuację ogrodzenia istniejącego w kolorze antracytowym. Na fragmentach ogrodzenia przewidziano ścianę oddzielenia pożarowego EI120 o wysokości do 3,30 m. Od strony ul. [...] nie przewidziano ogrodzenia.
Po pierwsze, wskazać należy, że w niniejszej sprawie słusznie uznały organy obu instancji, na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy Prezydenta Miasta P. nr [...] z 7 kwietnia 2017 r. (znak: [...]) o warunkach zabudowy - dalej: "warunki zabudowy", którą następnie przeniesiono na inwestora decyzją Prezydenta Miasta P. z 16 października 2018 r. (znak: [...]) (k. 6 i nast. akt adm.).
Zarówno w skardze G. S. jak i Wspólnoty podniesiono zarzuty co do zgodności zaskarżonej decyzji z decyzją o warunkach zabudowy. Pozwolenie na budowę zostało wydane dla tego podmiotu, który dysponował ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, rodzaj inwestycji opisany w decyzji o warunkach zabudowy odpowiada dyspozycji wniosku o pozwolenie na budowę, a projektowany obiekt spełnia stawiane ww. decyzją o warunkach zabudowy wymagania, w tym m.in. dotyczące obowiązującej linii zabudowy, pasa ograniczonej zabudowy, powierzchni zabudowy, szerokości elewacji frontowej, wysokości budynku, geometrii dachu oraz ilości miejsc postojowych, a także warunki w zakresie ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji.
Odnosząc się do związanego z tym zarzutem Wspólnoty, co do funkcji budynku i jego rzeczywistego przeznaczenia wskazać należy, że kwalifikacja prawna danej inwestycji powinna opierać się na rzeczywistych rozwiązaniach funkcjonalnych przyjętych w projekcie, a nie na formalnym nazewnictwie. Kontrola projektu ze strony organów architektoniczno-budowlanych ma określone granice. Przypuszczenia Skarżącej, że budynek ten może w przyszłości być przekształcony w budynek mieszkalny nie stanowią kryteriów określonych w art. 35 p.b., które powinien brać pod uwagę organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że przyznanie, iż obiekt ma inną kwalifikację, aniżeli zakłada inwestor powinno być poparte szczegółową analizą istotną z punktu widzenia tej regulacji. To z kolei wymaga precyzyjnego wskazania, gdzie konkretnie lokale miałyby się znaleźć, z jakich składać pomieszczeń oraz czy posiadają stosowne wyposażenie pozwalające wykorzystywać je jako przeznaczone na stały pobyt ludzi. W tym też kontekście podkreślenia wymaga fakt, że przedmiotowy projekt budowlany sporządzony został dla budynku hotelowego, w którym mieścić się będą 37 apartamenty i 3 lokale usługowe zaprojektowane w parterze budynku. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że na poziomie -1 w pomieszczeniach -l/G/08 i 09 zaprojektowano magazyny pościeli czystej i brudnej, na parterze w pomieszczeniu 0/K/02 recepcję hotelową, a na następnych piętrach apartamenty hotelowe o różnym standardzie, w tym zarówno takie, które posiadać będą pokoje hotelowe wraz z aneksem kuchennym, osobnymi sypialniami, łazienką, jak i garderobą. Świadczy to jednoznacznie o funkcji hotelowej budynku. Zaprojektowanie pokoi hotelowych z aneksem kuchennym, czy garderobą nie może podważać hotelowej funkcji obiektu. Brak też przepisu zakazującego umieszczanie aneksów kuchennych w hotelach. Wspólnota wyprowadza tezę, że inwestor zdecydował się na realizację hotelu, a nie budynku mieszkaniowego wielorodzinnego, ze względu na mniej rygorystyczne przepisy. Jednakże jak zasadnie podnosił inwestor m.in. rozwiązania przeciwpożarowe stosowane dla budynków hotelowych są bardziej rygorystyczne aniżeli dla budynków mieszkalnych wielorodzinnych (warunki i strategia ewakuacyjna dla części hotelowej ZLV, system sygnalizacji pożarowej k. 31, 33 Tom 2 cz. 1 Projektu). Przy czym nie można czynić inwestorowi zarzutu z tego powodu, że wybiera ten konkretny rodzaj inwestycji. Bez znaczenia jest dla rozpoznania sprawy istnienie innych decyzji o warunkach zabudowy dla tego samego terenu.
Ewentualna zmiana funkcji budynku bez wymaganej prawem zmiany sposobu użytkowania obiektu będzie działaniem nielegalnym, jednakże będzie to miało znaczenie dopiero na późniejszym etapie funkcjonowania przedmiotowego obiektu po wybudowaniu całej inwestycji.
Odnosząc się kwestii instalacji elektrycznych w części dotyczącej tablic piętrowych, gdzie użyto w opisie frazę "(...) układów pomiarowych dla mieszkania (...)", pełnomocnik inwestora wyjaśnił, że element ten został zamieszczony w projekcie do uproszczenia terminu "unity mieszkalne". Również w ww. piśmie wyjaśniono, że zaprojektowany system domofonowy zapewnić ma całodobowy dostęp do budynku w godzinach poza funkcjonowaniem obsługi. Okoliczność zaprojektowania systemu domofonów w budynku także nie stanowi skutecznego zakwestionowania zgodności funkcji przedmiotowego budynku z ustaleniami warunków zabudowy.
Odnosząc się do kwestii niezgodności inwestycji z warunkami zabudowy w zakresie miejsc postojowych, na co zwracał uwagę G. S. w swojej skardze, wskazać należy, że na terenie objętym wnioskiem, inwestor zobowiązany jest zapewnić minimum 20 miejsc postojowych na 100 łóżek oraz 11 miejsc postojowych na 1000 m2 powierzchni użytkowej części usługowej (punkt II.2 decyzji nr [...] o warunkach zabudowy). Z projektu budowlanego wynika, że lokale usługowe oznaczone na parterze budynku symbolem 0/H/01, 0/H/02 i 0/H/03 posiadać będą następujące wielkości: 91,09 m2, 148,88 m2 i 34,37 m2 (łącznie ok. 274 m2). Mając na względzie postanowienia decyzji o warunkach zabudowy inwestor zobligowany był do zapewnienia co najmniej 4 miejsc postojowych dla funkcji usługowej, co uczynił w hali garażowej. Ponadto w apartamentach hotelowych umieszczonych zostanie łącznie 83 łóżek, co oznacza, że dla gości hotelowych zapewnionych musi być co najmniej 17 miejsc postojowych, które to w całości zaprojektowano w hali garażowej (k. 38 Tom 2 cz. 1 Projektu budowlanego). W tym też kontekście zarzut stawiany przez G. S. uznać należy za chybiony. Z treści Projektu wynika, że zaprojektowano stanowisko postojowe dla osób niepełnosprawnych na terenie inwestycyjnym oraz dla dostaw, dojazdu i odbioru osób, czyli użytkowników przebywających okresowo zgodnie z § 18 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm., dalej jako: warunki techniczne), k. 4 i 13 Tom 1 Projektu budowlanego.
Zestawienie postanowień decyzji o warunkach zabudowy z treścią projektu budowanego przedstawionego w tematycznych częściach dowodzi, że zostały one w projekcie uwzględnione i jest on zgodny z decyzją o warunkach zabudowy. Z powyższych względów zarzuty dotyczące zaprojektowania obiektu niezgodnie z postanowieniami warunków zabudowy uznać należy za niesłuszne.
W tym miejscu wskazać należy, że niezasadny okazał się zarzut nienależytego określenia przez organy architektoniczno-budowlane obszaru oddziaływania inwestycji. W ocenie Sądu obszar ten obejmuje teren inwestycji (działki nr [...] i [...]) oraz nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji. Brak było podstaw do dalszego rozszerzenia obszaru oddziaływania inwestycji tylko z tego powodu, że jej realizacji może spowodować zwiększenie ruchu drogowego na ul[...]. W niniejszej sprawie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę zastosowanie znajduje przepis art. 28 p.b., który ma charakter przepisu szczególnego wobec uregulowania art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 28 ust. 2 p.b. przewiduje, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Wspomniany obszar oddziaływania zdefiniowany został w art. 3 ust. 20 p.b. Należy przez niego rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu, w tym w szczególności przepisy regulujące kwestie związane z ochroną środowiska, ochroną zabytków, ochroną przeciwpożarową, drogami publicznymi, a także przepisy regulujące sposób projektowania określonych rodzajów inwestycji budowlanych. Wskazanymi przepisami odrębnymi w przedmiotowej sprawie dotyczącej budynków mieszkalnych są przepisy zawarte w przywołanym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że obszar oddziaływania obiektu nie może być tak rozumiany, że w praktyce stanowi barierę nie do przebycia dla większości podmiotów posiadających nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, a którym odmawia się przymiotu strony w postępowaniu tylko z tego powodu, że zgodnie z założeniami projektowymi nie będzie potrzeby w przyszłości wprowadzania ograniczeń w zagospodarowaniu terenu na podstawie przepisów odrębnych. Postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na budowę powinno dać możliwość szerszemu kręgowi podmiotów uczestniczyć jako strony w tym postępowaniu, nie ograniczając tak hermetycznie rozumienia pojęcia obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 p.b.). Stroną postępowania, o którym mowa w art. 28 ust. 2 p.b. powinien być każdy podmiot, który ma w tym interes prawny, a nie dopiero wtedy, kiedy ten interes prawny zostanie naruszony, tak jak by mogła na to wskazywać wykładnia zawężająca art. 3 pkt 20 p.b. Wyznacznikiem jedynym i ostatecznym obszaru oddziaływania obiektu nie może być wyłącznie dokumentacja projektowa i założenia przyjęte w niej przez inwestora i projektanta. Materiały te powinny podlegać szczegółowej analizie i krytycznej weryfikacji organu administracji architektoniczno-budowlanej, do którego należy wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu, a w konsekwencji tego ustalenie kręgu stron postępowania (por. wyrok NSA z 15.06.2016 r., II OSK 2759/14, CBOSA). Sąd wskazywał również, że ustalenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę w istocie zawiera w sobie pewien element "potencjalności". Oznacza to przede wszystkim - na co trafnie zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowym - że "posiadanie przymiotu strony również w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie jest związane z naruszeniem interesu prawnego podmiotu, któremu przymiot ten jest przyznawany, ale z jego posiadaniem. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (...). I tak m.in. w wyroku z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2619/14 (...) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ustalenie stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera element potencjalności. Stroną tego postępowania powinny być zatem nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane i przepisów odrębnych. W innym orzeczeniu z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1552/14 (...) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle art. 28 k.p.a., jak też art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane przy badaniu legitymacji procesowej wnioskodawcy lub innych osób nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny danej osoby, a jedynie to, czy interes taki jej przysługuje" (zob. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., II OSK 807/15, CBOSA). Innymi słowy, stroną postępowania administracyjnego o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony planowanym zamierzeniem inwestycyjnym, ale też takie, na których nieruchomości planowane roboty budowlane mogą potencjalnie oddziaływać (por. wyroki NSA: z 17 maja 2017 r., II OSK 2347/15; z 08 listopada 2017 r., II OSK 392/16; z 24 stycznia 2019 r., II OSK 514/17; CBOSA).
W świetle powyższych stanowisk, Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela ustalenia organów obu instancji o oddziaływaniu planowanej inwestycji na działki bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji, w tym na działki niezabudowane. Słusznie wskazały organy, że ocena przesłaniania i nasłonecznienia (§ 13 i § 60 warunków technicznych) zasadnie została wykonana także w stosunku do budynków o podobnych gabarytach możliwych do zrealizowania na niezabudowanych działkach nr [...] nr [...] i wykazała, że wymagania zgodnie z powyższymi przepisami zostaną spełnione (k. 16 Tom 1 Projektu). W ocenie Sądu, brak natomiast innych regulacji prawa administracyjnego, mogących wykluczać bądź ograniczać zagospodarowanie nieruchomości położnych w dalszej odległości niż bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji, jak tego domaga się Wspólnota. Skarżąca podnosi tylko ogólne zarzuty wprowadzania ograniczeń o charakterze faktycznym (natężenie ruchy samochodowego), bez ich konkretyzacji w przepisach prawa materialnego. Również organy analizując przepisy odrębne, nie dopatrzyły się takiej podstawy do uznania właścicieli innych jeszcze działek za stronę postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji.
Przypomnieć należy, że interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 612/17, CBOSA). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 150/18 CBOSA). Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1527/19). Podnoszony zarzut konieczności rozszerzenia obszaru oddziaływania wynika z interesu faktycznego, jednakże nie prawnego w rozumieniu art. 28 p.b. w związku z art. 3 pkt 20 p.b., w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Nadto zauważyć należy, że w istocie skutecznie taki zarzut mogliby podnieść właściciele działek znajdujących w obszarze oddziaływania, wywodzący uprawnienia do bycia stroną przedmiotowego postępowania, a nie Skarżąca Wspólnota, której ten przymiot już zapewniono.
Odnosząc się do art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b., czyli badania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi wskazać należy, że w obu skargach zawarto szereg zarzutów w tym zakresie.
Odnosiły się one w znakomitej większości do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wydanego na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 p.b., który zawiera normę kompetencyjną do wydania aktu wykonawczego przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa dla budynków oraz związanych z nimi urządzeń. Przepisy tego rozporządzenia należą do grupy tzw. przepisów techniczno-budowlanych. Jak stanowi art. 5 ust. 1 p. b., obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.Urz. UE L Nr 88, s. 5, ze zm.).
Odnosząc się w pierwszej kolejności do skargi G. S. wskazać należy, że jego zdaniem w sprawie nie ustalono dokładnie, czy na terenie inwestycji występuje zabudowa śródmiejska, a powiązał on ten fakt z naruszeniem § 60 warunków technicznych.
Zgodnie z § 3 pkt 1 warunków technicznych przez zabudowę śródmiejską należy rozumieć zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia, określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Zgodnie z obecnie obowiązującą Uchwałą Nr [...] Rady Miasta P. z dnia 11 lipca 2023 r. w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta P. obszar śródmieścia obejmuje: [...] w tym [...], historyczne dzielnice: [...], a także obszar [...]. Szczegółowy przebieg granicy obszaru wskazany został na rysunku Studium 2A, a teren inwestycji się w nim zawiera. Również na podstawie poprzedniego obowiązującego studium ten teren znajdował się w zabudowie śródmiejskiej (Uchwała Nr [...] Rady Miasta P. z dnia 23-09-2014 w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta P.).
Wobec tego niezasadny jest jego zarzut G. S. odnoszący się do błędnego wykonania analizy nasłonecznienia. O kwestii ograniczenia nasłonecznienia pomieszczeń mowa właśnie w § 60 warunków technicznych. Zauważyć należy, że na str. 6-10 projektu zagospodarowania terenu (k. 6-10, 16 Tom 1 Projektu budowlanego), inwestor wykazał, że w przypadku mieszkań wielopokojowych w budynku Wspólnoty Mieszkaniowej wymagania dotyczące nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w dniach równonocy w godzinach 7:00-17:00 będą spełnione przynajmniej dla jednego pokoju, przy czym projektant słusznie wskazał, że w zabudowie śródmiejskiej powyższe ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia może zostać zredukowane do 1,5 godziny, na co jednoznacznie wskazuje § 60 ust. 3 warunków technicznych.
Przechodząc do zarzutów Wspólnoty odnośnie naruszenia poszczególnych przepisów warunków technicznych należy wskazać po pierwsze, że niezasadny jest zarzut sporządzenia błędnej analizy przesłaniania.
Przeprowadzona analiza została wykonana zgodnie z § 13 warunków względem zabudowy istniejącej. Dodatkowo dokonano dodatkowej analizy - hipotetycznej, tj. przedstawiającej możliwą zabudowę na działkach sąsiednich, niezabudowanych, wykazując również spełnienie wymagań przepisów także w tym przypadku. Szczegółowe wyjaśnienia odnośnie przesłaniania zostały opisane i wyjaśnione w projekcie budowlanym oraz na etapie wyjaśnień jeszcze przed wydaniem pozwolenia na budowę.
Projektant wykonał analizę przesłaniania zgodnie z przepisami stosując kąt 60°, analizując wysokość zabudowy jak dla zabudowy śródmiejskiej. Przeprowadzona analiza została wykonania rzetelnie i zgodnie z przyjętą formą analizy przesłaniania. Dla budynku możliwego do zbudowania na działce nr [...] przeanalizowano 2 elementy przesłaniające projektowanego budynku: górną krawędź zabudowy balkonów usytuowaną na rzędnej ok. 12,8 m oraz linię dachu, dla której przyjęto w uproszczeniu maksymalną wysokość wynoszącą 16,00 m. W obu przypadkach możliwe jest usytuowanie kąta o rozpiętości ramion równej 60° i długości ramion równej połowie wysokości przesłaniania zgodnie z wymaganiami dla zabudowy śródmiejskiej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia ochrony przed hałasem wskazać trzeba, że zgodnie z § 323 warunków technicznych budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu na który będą narażeni użytkownicy lub ludzie znajdujący się w ich sąsiedztwie, nie stanowił zagrożenia dla ich zdrowia, a także umożliwiał im pracę, odpoczynek i sen w zadowalających warunkach.
Zdaniem Sądu projektowany budynek spełnia te wymogi. Jak przewiduje projekt budowlany w budynku zastosowano wentylator N4, który nie będzie emitować żadnego hałasu na zewnątrz. Dodatkowo lokalizacja urządzeń klimatyzacyjnych znajduje się na samym dachu we wnęce attykowej, co wpływa na tłumienie emitowanego hałasu. Ponadto w opisie architektury określono ochronę przed hałasem, gdzie szczegółowo przedstawiono rozwiązania techniczne wpływające na ograniczenie niekorzystanego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Wśród zastosowanych rozwiązań projektanci wskazują m.in. wznoszenie ścian wewnętrznych i zewnętrznych z bloczków betonu komórkowego z wysokiej izolacyjności akustycznej, wykorzystanie okien i fasad o izolacyjności akustycznej RA3 co najmniej 23dB, wykonanie przekładek ze styropianu akustycznego na stropach między apartamentami hotelowymi (k. 25 Tom 2 cz. 1 Projektu budowanego) zgodnie z § 326 ust. 1 i 2 warunków technicznych. Z treści projektu nie wynika, że jego rozwiązania naruszają treść § 323 warunków technicznych.
Zgodzić się należy z organem II instancji, że fakt, iż nie zostały przekroczone administracyjne normy zakłóceń (uciążliwości) inwestycji, nie wyłącza możliwości oceny, dokonywanej na gruncie art. 144 k.c., że zakłócenia mogą w przyszłości przekraczać "przeciętną miarę". Inaczej mówiąc, podnoszone w odwołaniu argumenty (możliwe emisja hałasu) wskazują na zdarzenia przyszłe, niepewne, które mogą być ewentualnie podnoszone w postępowaniu przed sądami powszechnymi w sytuacji występowania rzeczywistych nadmiernych immisji związanych z faktycznym funkcjonowaniem projektowanego obiektu. Jednakże to potencjalne oddziaływanie obiektu na działki Skarżącego w chwili obecnej jest nie do ustalenia. Obiekt jest w fazie realizacji inwestycji, potencjalne a wiec przyszłe jego ewentualne uciążliwości będą możliwe do określenia dopiero w okresie jego funkcjonowania. Wtedy to zajdzie dopiero możliwość pomiarów ustalających przekroczenie, bądź nie norm hałasu dla danej jednostki urbanistycznej zarówno w porze nocnej jak i w ciągu dnia.
Odnośnie zarzutu dotyczącego drogi dojazdowej, Wspólnota stoi na stanowisku, że obszar oddziaływania inwestycji powinien zostać rozszerzony. Sąd natomiast w pełni podziela stanowisko organów i inwestora. Zarówno przebieg drogi dojazdowej, jaki i ilość samochodów osobowych przewidzianych w projektowanym budynku nie mają wpływu na ustalenie zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu. Jedyny przepis definiujący wpływ samochodów na środowisko oraz ich oddziaływania, to przepis znajdujący się w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i dotyczy przypadków, gdy parking przekracza 5 tys. m2 (0,5 ha) powierzchni, co jednak nie ma miejsca na gruncie niniejszej spraw (§ 3 ust. 1 pkt 58). Również Skarżąca nie przywołuje w tym zakresie żadnych innych przepisów prawa, które w tym kontekście mogłyby zostać naruszone. Rodzaj inwestycji wskazuje, że nie zalicza się ona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Podobnie w zakresie zarzutu Wspólnoty odnośnie instalacji elektrycznej stwierdzić należy, że nie wskazano na naruszenie żadnego konkretnego przepisu prawa, a również Sąd nie doszukał się takowego. Jak wskazywał inwestor, co Sąd podziela, zgodnie z obowiązującymi przepisami dla projektowanego budynku nie występuje wymóg wyposażenia budynku w gwarantowane źródło zasilania. Zgodnie z przeprowadzoną analizą projektową na etapie realizacji prac projektowych, obiekt nie jest wyposażony ani nie stanowi infrastruktury strategicznej, jak również zanik napięcia w projektowanym obiekcie nie stwarza bezpośredniego zagrożenia życia ludzkiego.
Dodatkowo obiekt został wyposażony w odpowiednie urządzenia awaryjne jak np. oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne umożliwiające w razie zaniku napięcia bezpieczną ewakuację ludzi w przypadku zaistnienia takiej potrzeby. Budynek również został wyposażony w przeciwpożarowy wyłącznik prądu wraz z elementem uruchamiającym w postaci przycisku przeciwpożarowego, który jest elementem mechanicznym umożliwiającym użycie również w przypadku zaniku zasilania dla obiektu, co uniemożliwi załączenie instalacji odbiorczej nawet w przypadku powrotu zasilania. Ponadto, całość budynku została objęta systemem sygnalizacji pożaru co również wpływa na zwiększenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w przestrzeni obiektu. Dla projektowanego obiektu została wydzielona sekcja odbiorów, których funkcjonowanie jest niezbędne również w czasie pożaru. W tym celu wprowadzono odpowiedni podział sieci zapewniający zasilanie tych urządzeń sprzed przeciwpożarowego wyłącznika prądu wraz z zastosowaniem odpowiednich parametrów zabezpieczeń oraz okablowania zapewniające ich funkcjonowanie w czasie pożaru (k. 4-19 Tom 2 cz. 4 Projektu).
Dalsze zarzuty Skarżącej Wspólnoty odnoszą się do kwestii ochrony przeciwpożarowej budynku.
Projekt budowlany został 27 kwietnia 2019 r. uzgodniony z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych bez uwag przez inż. F. G. (nr upr. [...]). Ponadto w części opisowej projektu architektonicznego (str. 27-37) bardzo szczegółowo opisano warunki ochrony i zabezpieczenia przeciwpożarowego, w tym m.in. strategie ewakuacji ludzi, sygnalizacji pożarowej, wewnętrznej sieci hydrantowej, awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, instalacji detekcji dwutlenku węgla oraz przygotowania obiektu i terenu do prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych.
Ściany zewnętrzne zostały zaprojektowane zgodnie z obowiązującymi przepisami (§ 232 warunków technicznych). Wymogi odnośnie ścian zawarte zostały w opisie technicznym architektury warunki ochrony pożarowej i spełniają wymogi klas odporności pożarowej budynków. Budynek zlokalizowany został ponad 4 m od granicy działki południowej, co spełnia przepisy warunków technicznych i nie wymaga dodatkowego zabezpieczenia pożarowego ani wydzielenia ścian jako oddzielenia pożarowego. Ponadto, na granicy z działką południową zaprojektowano mur o odporności ogniowej REI120 oddzielający zgrupowania blaszanych garaży po stronie działki sąsiedniej, zapewniając odpowiednie zabezpieczenie budynku przed rozprzestrzenianiem się ognia. W związku z tym zarzut odnoszący się do niezachowania odpowiedniej ogniotrwałości ścian jest bezzasadny (k. 27-37 Tom 2 cz. 1 Projektu).
Odnośnie drogi pożarowej, w części opisowej projektu architektonicznego wskazano, że przy uwzględnieniu ukształtowania terenu i zabudowań, droga pożarowa od ul. [...] zapewniona zostanie co najmniej dla 30% obwodu zewnętrznego budynku przy jego rozpiętości nieprzekraczającej 60 m. Całkowity obwód budynku wynosi 100,4 m, przy czym zapewnia się dostęp do 32,95m, co stanowi wspomniane 32,8% obwodu. Zawrócenie pojazdów pożarniczych zapewnione poprzez cofanie na odcinku nie dłuższym niż 15 m. Droga pożarowa w odległości 5+15 m od ścian projektowanego budynku. Szerokość drogi pożarowej co najmniej 4 m. Droga pożarowa umożliwia przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnię jezdni co najmniej 100 kN. Najmniejszy promień zewnętrznego łuku drogi pożarowej nie mniejszy niż 11 m.". Analiza została również poparta rysunkiem w architekturze - dostęp elewacji do drogi pożarowej (k. 17 Tom 1 Projektu). Z treści Projektu budowanego wynika, że spełnione zostały wymogi przewidziane w § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3 pkt 1, ust. 10, 12 oraz § 13 ust. 1 2 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. (Dz.U. Nr 124, poz. 1030, dalej "rozporządzenie przeciwpożarowe).
Wymagana ilość wody do zewnętrznego gaszenia pożaru wynosić będzie 20 dm3/s. W stanie projektowanym przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę realizowane będzie za pomocą dwóch hydrantów DN80. Poruszając kwestię odległości hydrantów do budynku, wyjaśnia się, że na projekcie zagospodarowania terenu (k. 14 Tom 1 Projektu budowlanego) wskazano, iż przed głównym wejściem do budynku znajdować się będzie nowy hydrant, który zapewni bezpieczeństwo przeciwpożarowe projektowanemu budynkowi, jak również budynkom znajdującym się w otoczeniu inwestycji. Wskazać należy w ślad za inwestorem, że zgodnie ze skalą rysunku projektu zagospodarowania terenu należy wskazać, że zachowane są wymagane 150 m od projektowanego obiektu dla drugiego hydrantu, z uwagi na to zarzuty w tym zakresie okazały się bezzasadne (§ 5, § 9 i § 10 rozporządzenia przeciwpożarowego).
Odnośnie uzgodnień dokonanych z A. (k. 51 Tom 2 cz. 3 Projektu) zauważyć należy, że dla projektowanego obiektu wydane zostały warunki przyłączeniowe dołączone do projektu - opis techniczny instalacji sanitarnych. Zgodnie z rysunkiem planszy zbiorczej sieci w tomie architektury zaprojektowano nowe przyłącze wodociągowe PE Ř 90. Wymagane ciśnienie zostanie zapewnione poprzez zaprojektowany zestaw hydroforowy usytuowany w garażu. Informację zawarto w opisie technicznym instalacji sanitarnych oraz na rysunku instalacja wodociągowa rzut poziomu -1.
Jak wskazał inwestor, przyłącze wodociągowe będzie uzgadnianie z gestorem sieci i realizowane na podstawie odrębnego postępowania administracyjnego, co jest zgodne z przepisami Prawa budowlanego. Ponadto na budowę takiego przyłącza nie jest konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenie (art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego).
Niezasadny jest zarzut dotyczący odległości od obiektów sąsiadujących w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Teren inwestycji otoczony jest istniejącym murem ceglanym. W ramach zabezpieczenia projektowanego budynku hotelowego zaprojektowano i oznaczono mur od strony południowej o wymaganej odporności pożarowej REI120 jako ścianę oddzielenia pożarowego na terenie działki inwestora oddzielającą zgrupowanie wiat garażowych oznaczonych na mapie. Zgodnie z rysunkiem projektu zagospodarowania terenu ściana stanowi ogrodzenie niezależne od projektowanego budynku. Skarżąca nie podważyła zatem zasadności prawidłowego zastosowania przepisów przeciwpożarowych.
Odnośnie materiałów o odpowiednim stopniu palności i toksyczności w opisie technicznym Projektu budowlanego architektury w warunkach ochrony pożarowej określono jakich materiałów nie wolno stosować: "Elementy wykończenia wnętrz - okładziny sufitów oraz sufity podwieszane należy wykonać z materiałów niepalnych lub niezapalnych, niekapiących i nieodpadających pod wpływem ognia. Projektant wskazał, że występujące materiały nie są zaliczane do łatwopalnych, nie ulegają samozapaleniu i nie powodują stężeń wybuchowych. W pomieszczeniach zlokalizowanych w strefie pożarowej ZL III i ZL V zabronione jest stosowanie do wykończenia wnętrz materiałów i wyrobów łatwo zapalnych, których produkty rozkładu termicznego są bardzo toksyczne lub intensywnie dymiące. Na drogach ewakuacyjnych stosowanie materiałów i wyrobów budowlanych łatwo zapalnych jest zabronione.". Brak zatem naruszenia § 258 i § 262 warunków technicznych.
Odnośnie drzwi ewakuacyjnych, miejsca zbiórki i drogi ewakuacyjnej wskazać należy za inwestorem, że w opisie technicznym projektu budowlanego architektury w warunkach ochrony pożarowej określono sposób ewakuacji z budynku, a także wymagania jakie mają spełniać drzwi ewakuacyjne i drogi ewakuacyjne, ich minimalne szerokości i wysokości. Drzwi ewakuacyjne z budynku oznaczone są na rzucie architektury jako rozwierne. Szczegółowe wytyczne znajdują się w opisie warunków ochrony pożarowej: "Warunki i strategie ewakuacji ludzi lub ich uratowania w inny sposób". W opisie instalacji elektrycznych (k. 11) zawarta jest informacja o wyposażeniu drzwi wejściowych do budynku w klamkę od strony wewnętrznej, która jednoznacznie wskazuje na możliwość otwarcia drzwi w trakcie ewakuacji (§ 236 ust. 3 i 4 warunków technicznych). Zarządca budynku musi kierować się warunkami ochrony pożarowej, przepisami i normami jakie należy spełniać przy wyposażeniu budynku. Określono w projekcie wymóg spełnienia 1,4 m szerokości korytarzy ewakuacyjnych i taki wymóg musi być spełniony przez właściciela budynku (§ 242 warunków technicznych). Przy czym, na obecnym etapie postępowania ocenie nie podlega zarzucany przez Wspólnotę brak jednoznacznego określenia czy na drodze ewakuacyjnej będą umieszczane przedmioty zmniejszające jej szerokość. Projekt w ocenie Sądu spełnia wymogi przepisów warunków technicznych w tym zakresie, a to jak przestrzegane będą powyższe regulacje w toku jego użytkowania podlegać będzie odrębnej kontroli na etapie jego udostępnienia i zachowania wymogów przeciwpożarowych w czasie jego użytkowania.
W warunkach ochrony pożarowej określone są wymagania dla oświetlenia ewakuacyjnego: "Na drogach ewakuacyjnych oświetlonych światłem sztucznym przewidziano awaryjne oświetlenie ewakuacyjne. Natężenie oświetlenia na drodze ewakuacyjnej o szerokości do 2 m, mierzone w jej osi przy podłodze, nie może być niższe niż 1 lx. Dla oświetlenia urządzeń przeciwpożarowych należy zapewnić minimalny poziom natężenia oświetlenia co najmniej 5 lx. Minimalny czas działania oświetlenia ewakuacyjnego nie może być krótszy niż 1 godzina. Oprawy oświetlenia ewakuacyjnego rozmieścić z zachowaniem natężenia oświetlenia. Po zewnętrznej stronie budynku przy wyjściu ewakuacyjnym należy również zapewnić oprawę oświetlenia awaryjnego. Awaryjne oświetlenie ewakuacyjne wykonać według Polskiej Normy.". Tak samo szczegółowe wytyczne są podane w opisie technicznym instalacji elektrycznych. Nie sposób zatem zarzucić niezgodność rozwiązań przewidzianych w Projekcie z normami technicznymi i przepisami warunków technicznych. Miejsce zbiórki do ewakuacji określane jest na etapie realizacji w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Nie jest wymagane na etapie projektu budowlanego.
Odnośnie rodzaju gaśnic Sąd wskazuje, że w projekcie wskazano, że budynek w częściach ZL III i ZL V należy wyposażyć w podręczny sprzęt gaśniczy z uwzględnieniem, że jednostka masy środka gaśniczego 2 kg (lub 3 dm3) zawartego w gaśnicach powinna przypadać na każde 100 m˛ powierzchni strefy pożarowej, a w garażu podziemnym jednostka masy środka gaśniczego 2 kg (lub 3 dm3) zawartego w gaśnicach powinna przypadać na każde 300 m˛ powierzchni strefy pożarowej. Gaśnice powinny być rozmieszczone w miejscach łatwo dostępnych i widocznych, a w szczególności: przy wejściach do budynku lub do strefy pożarowej, przy wyjściach z pomieszczeń na zewnątrz, na ciągach komunikacyjnych. Przy rozmieszczaniu gaśnic należy uwzględnić następujące warunki:
- odległość z każdego miejsca w obiekcie, w którym może przebywać człowiek, do najbliższej gaśnicy nie może być większa niż 30 m,
- do gaśnic należy zapewnić dostęp o szerokości co najmniej 1 m.
Projekt budowlany instalacji elektrycznych zawiera również wszelkie wymagane przepisami informacje i opisy jakie muszą spełniać oznakowania związane z zabezpieczeniem pożarowym wymaganym do pozwolenia na budowę. Bezzasadny jest zdaniem Sądu zarzut braku możliwości efektywnego wykorzystania sprzętu ratowniczego.
Kolejnym z zarzutów Wspólnoty zarzucono naruszenie § 319 warunków technicznych, który stanowi, że tarasy winny mieć spadki umożliwiające odpływ wód opadowych i z topniejącego śniegu do rynien i wewnętrznych lub zewnętrznych rur spustowych. Zdaniem Sądu również ten zarzut jest bezzasadny. W projekcie określone zostały spadki na balkonach na rzutach architektury, odprowadzenie wód opadowych do rur spustowych. W projekcie instalacji sanitarnych również uwzględniono podłączenie rur do wewnętrznej kanalizacji deszczowej i następnie zrzut wód do miejskiej sieci kanalizacji ogólnospławnej. Co więcej, z treści Projektu wynika, że o ile balkony zostały zaprojektowane jako płyty żelbetonowe bez spadków, to czytamy dalej, że należy je zaizolować od góry styropianem ze spadkiem, przy czym zastosowane będzie odpowiednie odwodnienie (k. 20 Tom 2 cz. 1 Projektu).
Projekt budowlany określa wymagania jakie muszą spełniać materiały budowlane. Określono je w warunkach ochrony pożarowej. Elementy budynku wykonane będą jako nierozprzestrzeniające ognia (NRO). Dobór konkretnych materiałów z certyfikatami i aprobatami należy do wykonawcy budynku w uzgodnieniu z inwestorem na etapie realizacji inwestycji/budowy. Dozwolone jest stosowanie materiałów drewnianych czy okładzin, jeżeli spełnione zostaną warunki NRO, czyli materiałów nierozprzestrzeniających ogień. W świetle powyższego, zestawienie założeń przyjętych w Projekcie budowanym z przepisami technicznymi oraz przeciwpożarowymi nie doprowadziło Sądu do stwierdzenia naruszenia przepisów w zakwestionowanym przez Skarżących zakresie.
Odnosząc się do podnoszonego w toku postępowania administracyjnego zarzutu braku wskazania dla projektowanego budynku klasy budynku hotelowego wskazać należy, jak słusznie zauważa pełnomocnik inwestora w piśmie procesowym z 24 sierpnia 2022 r., że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1944, dalej "u.u.t.") przedsiębiorca jest obowiązany uzyskać zaszeregowanie tego obiektu do odpowiedniego rodzaju i kategorii dopiero przed rozpoczęciem świadczenia usług hotelarskich w obiekcie hotelarskim, o którym mowa w art. 35 ust. 1 u.u.t. Oznacza to, że na etapie pozwolenia na budowę nie jest wymagane uzyskanie odpowiedniej kategorii hotelowej. Otrzymanie odpowiedniego zaszeregowania jest niezbędnym warunkiem możliwości świadczenia usług hotelarskich w obiekcie hotelarskim. Z przepisu tego nie wynika jednak, że przedsiębiorca taki w ogóle nie może świadczyć usług hotelarskich, jedynie, że nie może ich świadczyć w obiekcie hotelarskim. Oznacza to, że do świadczenia usług hotelarskich nie może używać nazw rodzajów i oznaczeń kategorii obiektów hotelarskich (art. 43 u.u.t.), tak P. Cybula [w:] Usługi turystyczne. Komentarz, Warszawa 2012, art. 39.
Końcowo jednak należy się odnieść do zarzutu stawianego w zakresie braku sporządzenia w sprawie projektu geotechnicznego, który okazał się zasadny.
Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 p.b. projekt budowlany powinien zawierać, w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.
Na podstawie art. 34 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego wydano Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 r. poz. 463). Zgodnie z § 7 tego rozporządzenia w przypadku obiektów budowlanych wszystkich kategorii geotechnicznych opracowuje się opinię geotechniczną (ust. 1). Natomiast w przypadku obiektów budowlanych drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej opracowuje się dodatkowo dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny (ust. 2). Zgodnie z ust. 3 tego przepisu w przypadku obiektów budowlanych trzeciej kategorii geotechnicznej oraz w złożonych warunkach gruntowych drugiej kategorii wykonuje się dodatkowo dokumentację geologiczno-inżynierską, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981).
Sąd wskazuje, że przedmiotowy obiekt został zaliczony przez projektanta do drugiej kategorii geotechnicznej, a z zestawienia poszczególnych części Projektu budowlanego nie wynika, by taki projekt geotechniczny załączono (k. 13 i 14 Tom 2 cz. 2 Projektu).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że to projektant konstrukcji obiektu budowlanego decyduje o tym, czy w danej sprawie występuje potrzeba przeprowadzenia badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechnicznych warunków posadowienia obiektu, a jeżeli taka potrzeba istnieje, wyniki tych badań dołączane są do projektu budowlanego (por. wyroki NSA: z 4 lipca 2019 r., II OSK 757/19, z 5 marca 2018 r., II OSK 2125/17, z 23 stycznia 2013 r., II OSK 1740/11, z dnia 18 stycznia 2017 r. II OSK 1510/16). Potrzebę wykonania tych badań i warunków posadowienia określa projektant, który określa kategorię geotechniczną obiektu budowlanego (§ 4 ust. 4 rozporządzenia). W tej sprawie sporządzona została dokumentacja geologiczno-inżynierska załączona do projektu, zatwierdzona decyzją Prezydenta Miasta P. z 30 października 2018 r. (k. 24 akt adm. I inst.), co wskazuje, że wystąpiła potrzeba przeprowadzenia badań geologiczno-inżynierskich. W tym stanie, skoro w oparciu o tą dokumentację geologiczno-inżynierską i opinię geologiczną projektant zaliczył przedmiotowy budynek do drugiej kategorii geotechnicznej w złożonych warunkach gruntowo-wodnych, to przepis § 7 ust. 2 powyższego rozporządzenia jednoznacznie wskazuje na potrzebę opracowania dodatkowo projektu geotechnicznego, którego brak w aktach sprawy. Nie zaprzeczył temu także inwestor, który stwierdził tylko tyle, że sporządzona została dokumentacja geologiczno-inżynierska zatwierdzona decyzją z 30 października 2018 r. i dołączona do wniosku.
W dokumentacji projektowej znajduje się dokumentacja geologiczno-inżynierska, o której mowa w § 7 ust. 3 rozporządzenia, jednak z § 7 ust. 3 rozporządzenia wynika, że dokumentację geologiczno-inżynierską wykonuje się dodatkowo, a więc oprócz dokumentacji badań podłoża gruntowego i projektu geotechnicznego. Dokumentacja geologiczno-inżynierska nie jest zaliczana do dokumentów opisujących geotechniczne warunki posadowienia obiektu (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Skoro w tej sprawie projektant uznał, że dla tego obiektu konieczne jest spełnienie warunków z § 7 ust. 3 rozporządzenia, to tym bardziej powinny zostać spełnione warunki z § 7 ust. 2 rozporządzenia.
Wskazane okoliczności dawały podstawę do stwierdzenia, że organy I i II instancji przedwcześnie uznały, że Projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony zgodnie z przepisami prawa. Wskazać więc należy, że organy badając kompletność projektu budowlanego (art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) w zakresie wymaganych opinii i sprawdzeń, nie dostrzegły, że dokumentacja projektowa wymaga w tym zakresie uzupełnienia o projekt geotechniczny, którego nie ma w Projekcie budowlanym ani w aktach administracyjnych sprawy.
Odnosząc się do twierdzeń organu odwoławczego w tym zakresie wskazać należy, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem, że dokumentacja taka powinna być opracowana tylko wówczas, gdy uzna to za konieczne projektant konstrukcji obiektu budowlanego w sytuacji skomplikowanych warunków gruntowych. W niniejszej sprawie skoro sporządzono dokumentacje geologiczno-inżynierską i projektant zaliczył obiekt do drugiej kategorii geotechnicznej, to tym samym wymagane stało się sporządzenie projektu geotechnicznego, o jakim mowa w § 7 ust. 2 rozporządzenia.
W tym stanie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja Prezydenta Miasta P. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., gdyż nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności faktyczne tej sprawy. Sąd doszedł jednak do wniosku o zasadności uchylenia jedynie decyzji organu odwoławczego, gdyż nie można wykluczyć, że ta wadliwość może być usunięta w toku postępowania odwoławczego i nie przekracza możliwości działania organu odwoławczego wynikających z art. 136 § 1 k.p.a.
Sąd wskazuje, że przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części przez organ odwoławczy byłoby sprzeczne z treścią art. 136 k.p.a. statuującego możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy jedynie uzupełniającego postępowania dowodowego. Naruszałoby, więc zawartą w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, przy czym zasada ta nie powinna być rozumiana w sposób formalny. Do uznania, że została ona zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch różnych organów. Konieczne jest też, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Każda sprawa winna być nie tylko rozstrzygnięcia, ale i rozpoznana przez dwa organy administracji różnych stopni. Tylko tak rozumiana zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego stwarza gwarancje realizacji praw i interesów stron oraz uczestników postępowania (tak: wyrok NSA w Warszawie z 20 maja 1998 r. o sygn. akt IV SA 2058/97, LEX nr 43276).
W świetle powyższego, w niniejszej sprawie dostrzeżony brak decyzji organu I instancji może być uzupełniony w postępowaniu odwoławczym przy zastosowaniu reguł wynikających z art. 136 § 1 k.p.a.
Możliwość wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej przewiduje art. 138 § 2 k.p.a. Z regulacji tej wynika, że decyzja uchylająca w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia może być wydana wyłącznie wtedy, gdy spełnione zostaną przesłanki wymienione w cytowanym przepisie, tj. wówczas, gdy organ I instancji naruszył przepisy postępowania i nie został dostatecznie wyjaśniony stan sprawy, istotny z punktu widzenia trafności rozstrzygnięcia. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że kompetencja organu odwoławczego do wydawania decyzji kasacyjnych stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy. Dlatego też została ukształtowana w taki sposób, aby nie sprzeciwiać się zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zobowiązującej do dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia tej samej sprawy przez dwa różne organy. W świetle zasady dwuinstancyjności nie może jednak dojść do sytuacji, że większość faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zostałaby wyjaśniona dopiero w postępowaniu odwoławczym.
Tym niemniej, w niniejszym postępowaniu należy przyjąć, że organ odwoławczy zdoła w trybie art. 136 § 1 k.p.a. uzupełnić postępowanie dowodowe w wymaganym zakresie i na podstawie przepisu art. 35 ust. 3 p.b. nałoży na inwestora obowiązek usunięcia wskazanego uchybienia, tj. braku projektu geotechnicznego, określając termin jego usunięcia. W razie konieczności jednak organ odwoławczy uchyli zaskarżoną decyzję I instancji i przekaże sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Z uwagi na to decyzja organu II instancji o utrzymaniu decyzji organu I instancji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę okazała się przedwczesna, a organ naruszył art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 p.b. W tym stanie rzeczy, Sąd uwzględnił skargi i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 205 p.p.s.a. i art. 210 § 2 p.p.s.a., zasądzając w punkcie 2 i 3 wyroku na rzecz Skarżącego G. S. zwrot kosztów postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 500 zł zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), oraz na rzecz W. B. w P. kwotę 1.014 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu w kwocie 500 zł, zwrot wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 480 zł równoważne minimalnej stawce za czynności adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964) oraz zwrot uiszczonej opłat skarbowych od pełnomocnictw w wysokości 34 zł.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym z uwagi na wniosek w tym zakresie złożony w treści skargi Wspólnoty Mieszkaniowej, a żadna ze stron w zakreślonym terminie nie zażądała rozprawy (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło