IV SA/Po 438/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-08-02
Skład orzekający: Donata Starosta, Anna Jarosz, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku, zgłoszona na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego, wymaga pozwolenia na budowę, czy też wystarczające jest zgłoszenie, a w konsekwencji, czy organ administracji prawidłowo wniósł sprzeciw?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły prawidłowej analizy kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia z punktu widzenia Prawa budowlanego. Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, w tym instalacja anten i urządzeń zasilająco-sterujących na dachu budynku, stanowi całość techniczno-użytkową i w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych zazwyczaj wymaga pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, dotyczący instalowania urządzeń, nie może być stosowany rozszerzająco do budowy całej stacji bazowej. W związku z tym, organy powinny były rozważyć wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, a nie art. 30 ust. 7 pkt 4 czy art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Spółka zgłosiła zamiar budowy stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku. Organ I instancji wniósł sprzeciw, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, uznając, że instalacja urządzeń o wysokości powyżej 3m na obiektach budowlanych nie wymaga pozwolenia, a jedynie zgłoszenia. Wojewoda uchylił decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej, wskazując na art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, utrzymując jednak sprzeciw w mocy. Spółka wniosła skargę, zarzucając m.in. przekroczenie terminu do wniesienia sprzeciwu oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Anna Jarosz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy uchyla zaskarżoną decyzję
W dniu 08 stycznia 2018 r. do Urzędu Miasta P. Wydziału Urbanistyki i Architektury wpłynęło zgłoszenie Spółki [...] S.A. dotyczące zamiaru budowy stacji bazowej telefonii komórkowej [...] [...] na dachu budynku przy ul. [...], w P., na działce nr ewidencyjny [...], ark. [...], obręb Ł..
Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nałożył na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o braki wskazane w tym postanowieniu. W dniu 02 lutego 2018 r. do organu wpłynęło uzupełnienie zgłoszenia. Organ I instancji po analizie akt sprawy w dniu [...] lutego 2018 r. wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia dotyczącego zamiaru budowy przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej, na podstawie art. 30 ust. 5 i 7 pkt 4 Prawa budowlanego i jednocześnie nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Organ przyjął, na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit b Prawa budowlanego, że wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, o wysokości powyżej 3m na obiektach budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę tylko zgłoszenia właściwemu organowi.
Od powyższej decyzji odwołała się Spółka [...] S.A. zarzucając wniesienie sprzeciwu po upływie 21-dniowego terminu, niewłaściwe zastosowanie art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego, gdy realizacja planowanych robót budowlanych nie wprowadza, nie utrwala i nie zwiększy ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich i nie będzie generować ponadnormatywnego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie.
Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2018r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dyspozytywnej przywołującej podstawę prawną - art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.) i nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, a w to miejsce przywołał podstawę prawną tj. art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
Organ odwoławczy motywował, że zaskarżony sprzeciw został wniesiony w terminie nienaruszającym przepis art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Wniosek zgłoszeniowy wpłynął do Urzędu Miasta P. 08 stycznia 2018 r., postanowienie o uzupełnieniu braków wydano w dniu [...] stycznia 2018 r., które uzupełniono w dniu [...] lutego 2018 r. natomiast decyzję sprzeciwu nadano w dniu [...] lutego 2018 r. Jak wynika z treści przepisów regulujących kwestię terminu wydania decyzji sprzeciwu, zgodnie z art. 30 ust. 5d Prawa budowlanego nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 5c, przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 5 Prawa budowlanego, dlatego też wydanie postanowienia przez organ I instancji. Organ powołując się na doktrynę i orzecznictwo sądowe wskazał, że w momencie nałożenia przez organ na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, termin do wydania sprzeciwu zaczyna biec na nowo od dnia złożenia tych dokumentów. W przypadku wydania postanowienia o uzupełnieniu braków w zgłoszeniu, co w opisanej sprawie miało miejsce, wyłącznie kompletne, spełniające ustawowe wymagania, zgłoszenie wywołuje rozpoczęcie biegu terminu określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, dlatego też w analizowanym przypadku, bieg 21 dniowego terminu rozpoczął się z dniem 02 lutego 2018 r., a więc w momencie wpływu pisma uzupełniającego zgłoszenie. Jednocześnie oznacza to, że organ administracji architektoniczno-budowlanej musi mieć zarezerwowany określony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego termin na podjęcie niezbędnych czynności mających na celu przyjęcie zgłoszenia czy też wydania w sprawie decyzji sprzeciwu.
Wydając zaskarżony sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego Prezydent Miasta P. uwzględnił, iż tryb zgłoszeniowy jest uproszczonym trybem postępowania administracyjnego, który zakazuje dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanek wnoszenia sprzeciwu określonych w art. 30 ust. 5c, ust. 6 oraz ust. 7 Prawa budowlanego.
Wojewoda nadto wskazał, że Spółka planuje na dachu budynku biurowego usytuowanego przy ul. [...] w P. instalację anten telefonii komórkowej zainstalowanej na wspornikach posadowionych na dachu tego budynku oraz urządzeń zasilająco-sterujących umieszczonych na ramie posadowionej na dachu budynku. Inwestycja przewiduje montaż w sumie sześciu anten sektorowych skierowanych w trzech azymutach (70°, 220°, 300°). Na każdym azymucie będą zainstalowane po dwie anteny (ASI, AS2), gdzie zgodnie z kwalifikacją przedsięwzięcia moc EIRP na antenę będzie wynosić odpowiednio dla anteny AS 1 - 4992 W, a dla anteny AS2 - 4997 W. Niewątpliwie w analizowanej sprawie znaczenie będzie miało zakwalifikowanie inwestycji do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, gdzie w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2009 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71) - zwanej dalej rozporządzeniem w sprawie przedsięwzięć, ustawodawca określił rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jak wynika z przedstawionej kwalifikacji przedsięwzięcia sporządzonej w listopadzie 2017 r., główna oś wiązki promieniowania na azymucie 220° (sektor 2), w badanej odległości wynikającej z rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć, wynoszącej 150 metrów znajduje się na wysokości 5,7 m od poziomu terenu. Jak słusznie zauważył organ I instancji dla działki w bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji, została wydana decyzja nr [...] z dnia [...] października 2016 r. zmieniająca decyzję pozwolenia na budowę i zatwierdzająca zamienny projekt budowlany, decyzja ta jest ostateczna. Analiza projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego ww. decyzją prowadzi do wniosku, że oś głównej wiązki promieniowania anten na azymucie 220° znajdować się będzie w miejscu dostępnym dla ludności z powodu planowanej lokalizacji jedenastokondygnacyjnego obiektu budowlanego zatwierdzonego w decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2016 r. Wskazano, że zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.) "przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego", dlatego też znajdowanie się w osi głównej wiązki promieniowania anten budynku wobec którego istnieje wydana decyzja pozwolenia na budowę prowadzi do wniosku, że inwestycja ta zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć. Nadto wskazano, że poprzez miejsca dostępne dla ludności rozumieć należy nie tylko tereny, na których istnieje już zabudowa, ale również obszary na których może powstać zabudowa, zgodnie z przepisami prawa.
Wskazać również należy, że oprócz powyższego, inwestor w sporządzonej kwalifikacji przedsięwzięcia nie przeprowadził analizy pod względem kumulowania się głównych osi wiązek promieniowania projektowanych anten. Ustawodawca przewidział wystąpienie sytuacji, gdy na terenie jednego zakładu lub obiektu są planowane, realizowane lub zrealizowane przedsięwzięcia tego samego rodzaju. W § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć wskazano, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w § 3 ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcia rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U z 2017 r., poz. 1405 ze zm.) lub dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. la tej ustawy. Oznacza to, że kwalifikacja przedsięwzięcia powinna uwzględnić sumaryczną analizę mocy promieniowania izotropowo dla wszystkich systemów nadawczych i anten znajdujących się w jednym sektorze na danym azymucie. Z tego powodu kwalifikacja powinna być przeprowadzona również dla sumarycznej mocy EIRP. Z przedstawionej analizy kwalifikacji przedsięwzięcia sumaryczna moc EIRP na antenę na jednym azymucie wynosi 9989 W (stanowi to sumę mocy anteny ASI wynoszącą 4992 W oraz anteny AS2 wynoszącą 4997 W, zlokalizowaną na każdym z azymutów). Przeprowadzona w taki sposób analiza świadczy o niespełnieniu progów wynikających z § 3 ust. 1 pkt 8 ppkt f) rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć, które stanowi, iż do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,003 MHz do 300000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Dlatego też przy zaprojektowanym maksymalnym tiltem projektowanych anten sektorowych, wynoszącym 15° i wzięciu pod uwagę sumaryczną moc EIRP na antenę na jednym azymucie wynoszącą 9989 W, stwierdzić należy, że planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ w odległości określonej w § 3 ust. 1 pkt 8 ppkt f) znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm.) uzyskanie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach wymagane jest również dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W związku z tym, w przypadku niezakwalifikowania inwestycji do przedsięwzięć zawsze mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zasadnym było wydanie decyzji sprzeciwu i nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego, ze względu na możliwość wprowadzenia, utrwalenia bądź zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Z tych powodów wobec wydanej przez Prezydenta Miasta P. decyzji o sprzeciwie nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Wojewoda podjął działania naprawcze, polegające na zmianie jej podstawy prawnej z powodu naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć i w to miejsce przywołania art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od powyższej decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2018r. wniosła Spółka [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję organu I instancji, umorzenia postępowania w sprawie ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. przepisów art. 30 ust. 5 ustawy z 07 lipca 1994r. Prawo budowlane polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, iż organ i instancji wniósł sprzeciw z zachowaniem dwudziestojednodniowego terminu;
2. przepisu art. 30 ust. 5d ustawy z 07 lipca 1994r. - Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że po przerwaniu biegu terminu do zgłoszenia sprzeciwu i uzupełnieniu zgłoszenia przez inwestora termin 21-dniowy biegnie od początku;
3. przepisu art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy z 07 lipca 1994r. - Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy realizacja planowanych robót budowlanych nie wprowadzi, nie utrwali bądź zwiększy ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich;
4. art. 20 ust. 1 punkt c) oraz art. 28 ust. 2 ustawy z 07 lipca 1994r. Prawo budowlane polegający na ich nieprawidłowym zastosowaniu i w konsekwencji przyjęciu, iż oddziaływanie planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie choćby może spowodować ograniczenia w ich zagospodarowaniu, w tym zabudowy, obligujące organ do prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i uznania właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców tych nieruchomości za strony tego postępowania, podczas gdy inwestycja nie oddziaływać będzie na nieruchomości sąsiednie w sposób przewidziany w art. 3 punkt 2) ustawy Prawo budowlane;
5. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na wydaniu skarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przyczyn uznania, iż planowane przedsięwzięcie będzie generować ponadnormatywne oddziaływania na miejsca dostępne dla ludności na nieruchomościach sąsiednich;
6. naruszenie art. 8 i 11 kpa w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa, polegające na sporządzeniu uzasadnienia skarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia przyczyn, dla których organ uznał inwestycję za taką, która może utrwalić bądź zwiększyć ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
7. przepisu art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy realizacja planowanych robót budowlanych nie wprowadzi, nie utrwali bądź zwiększy ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich;
8. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia polegający na uznaniu, iż tymczasowa stacja bazowa przewidziana do rozbiórki przed upływem 180 dni oddziaływać będzie na działki sąsiednie w taki sposób, że wprowadzi ograniczenia w ich zagospodarowaniu, w tym zabudowy podczas gdy zrealizowanie jakiejkolwiek inwestycji na terenach sąsiednich, którą planowana inwestycja by utrudniła bądź uniemożliwiła, w terminie krótszym niż 180 dni jest niemożliwe.
Skarżąca wskazała, że nie można zgodzić się organami obu instancji, że decyzja Prezydenta Miasta P. została zgłoszona w ustawowym terminie. Zgłoszenie wykonania zamierzonych prac wpłynęło do organu 08 stycznia 2018r. i od upływu tego dnia należy liczyć termin do wniesienia sprzeciwu (art. 57 § 1 kpa). Po upływie 14 dni (22 stycznia) organ wezwał inwestora do uzupełnienia zgłoszenia. Wnioskodawca uzupełnił zgłoszenie zgodnie z wezwaniem 02 lutego 2018r. i od tego czasu biegł przerwany termin (pozostałe 7 dni) do zgłoszenia sprzeciwu. Decyzję zgłaszającą sprzeciw organ I instancji winien był zatem nadać najpóźniej do 09 lutego 2018r. Powyższe wynika z faktu, iż od dnia zgłoszenia (08 stycznia) do dnia wezwania do uzupełnienia zgłoszenia (22 stycznia) upłynęło 14 dni, a kolejne brakujące 7 dni należy liczyć od dnia uzupełnienia (02 lutego), czyli do 09 lutego 2018r. Sprzeciw w sprawie winien zatem zostać zgłoszony najpóźniej 09 lutego 2018r. (decyduje data stempla pocztowego). Tymczasem sama decyzja datowana jest na [...] lutego 2018r., zatem już po terminie przewidzianym przepisem art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane (z uwzględnieniem przerwy w biegu tego terminu, zgodnie z ust. 5d.
Skarżąca podnosiła, że przepis art. 30 ust. 5d został dodany ustawą z dnia 20 lutego 2015r., która weszła w życie 28 czerwca 2015r. Wojewoda uzasadniając swoje stanowisko powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zapadł jeszcze przed wejściem w życie spornej regulacji, a więc w innym stanie prawnym. Z tego względu nie może stanowić podstawy uzasadnienia poglądu zaprezentowanego przez organ II instancji.
Niemniej jednak skarżąca spółka stoi na stanowisku, iż przed wprowadzeniem przepisu art. 30ust. 5d dopuszczalne było przyjęcie, że po uzupełnieniu zgłoszenia na wezwanie organu termin do zgłoszenia sprzeciwu biegł od początku. Od 28 czerwca 2015r. jednak taka wykładnia nie jest uprawniona, bowiem intencją ustawodawcy było skrócenie i odformalizowanie procedury zgłoszenia budowlanego. Skoro decyzja Prezydenta [...] została wydana z uchybieniem terminu, tj. z naruszeniem przywołanych przepisów, konieczne jest jej uchylenie przez organ II instancji, a w konsekwencji również umorzenie postępowania.
Następnie skarżąca wskazała, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 punkt 12) ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Nadto Skarżąca argumentowała, że planowana inwestycja nie będzie również generować uciążliwości dla terenów sąsiednich, bowiem inwestor tak ją zaplanował, by moce anten i emitowane promieniowanie nie kwalifikowało jej do przedsięwzięć mogących znacząco czy choćby potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z 09 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jednolity Dz. U. 2017.71). Inwestor do zgłoszenia załączył dokument kwalifikacji przedsięwzięcia, który wszystkie powyższe dane zawierał. Obowiązkiem organów obu instancji była ich rzetelna ocena, a w razie wątpliwości zgłoszenie ich inwestorowi i zażądanie uzupełnienia materiału dowodowego. Taki sposób procedowania przewiduje art. 30 ust. 5c ustawy Prawo budowlane stanowiąc, iż w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów. Dopiero w przypadku ich nieuzupełnienia organ wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Nałożenie powyższego obowiązku nie pozbawia organu możliwości wniesienia sprzeciwu, bowiem przerywa on bieg terminu do jego zgłoszenia (ust. 5d). żaden z organów nie skorzystał jednak z przysługujących mu uprawnień, nie zapoznał się i nie wyciągnął wniosków ze zgromadzonego materiału, w tym kwalifikacji przedsięwzięcia.
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej nie należy do tych przedsięwzięć, które zawsze powodują takie oddziaływania i ograniczenia, z powodu których konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Wniosek przeciwny, który zdaje się prezentować organy obu instancji, stoi w całkowitej sprzeczności z obowiązującymi przepisami, w tym przede wszystkim art. 30 ust. 2 punkt 15 ustawy Prawo budowlane.
Wyjaśnienia wymaga, że inwestor ma możliwość kształtowania parametrów urządzeń i instalacji radiokomunikacyjnej i konstrukcji masztu, by stacja bazowa nie oddziaływała na środowisko i nie wymagała uzyskania decyzji środowiskowej. Ta możliwość została inwestorowi przyznana mocą powszechnie obowiązujących przepisów. Dzięki temu nie ma konieczności przeprowadzania skomplikowanego postępowania środowiskowego w każdym przypadku budowy stacji bazowych. Ochrona środowiska jest zapewniona w takich przypadkach w inny sposób, bowiem inwestor jest zobligowany do wykonania kwalifikacji przedsięwzięcia zwierającej jego charakterystykę, a nadto - uzyskania w odpowiednich organach administracji pozwolenia radiokomunikacyjnego przed realizacją inwestycji, a po jej realizacji wykonania pomiarów PEM środowiskowych i BHP potwierdzających przyjęte przez inwestora założenia, oraz wykonanie zgłoszeń środowiskowych zgodnie z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska. Wszystkie te aspekty jednoznacznie rozstrzygają o możliwości budowania stacji bazowych telefonii komórkowej w oparciu o zgłoszenie, o którym mowa w art. 30 ustawy Prawo budowlane.
Inwestor podkreśla również, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości dopuszczalność budowy tymczasowych stacji bazowych telefonii komórkowej na podstawie art. 29 ust 2 punkt 15 ustawy Prawo budowlane, o ile jej charakterystyka nie będzie obligowała do przeprowadzenia postępowania środowiskowego.
Zdaniem inwestora, brak należytej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego doprowadził organ II instancji do błędnego wniosku skutkującego wydaniem zaskarżonej decyzji, czym Wojewoda dopuścił się naruszenia przepisów wskazach w odwołaniu. Mając jednak na względzie, że treść wniosku nie budzi wątpliwości, pomimo wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji wniosek o umorzenie postępowania jest w ocenie inwestora zasadny.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaznaczył, że zgodnie ze złożonym zgłoszeniem z dnia 08 stycznia 2018 r. nie wynika, że przedmiotem przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego była budowa tymczasowej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] z przeznaczeniem do rozbiórki przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna, chociaż z innych powodów niż w niej podniesiono.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w przedmiotowej sprawie stała się decyzja Wojewody uchylająca w części - co do podstawy prawnej - oraz utrzymująca w mocy w pozostałym zakresie decyzję Prezydenta [...] wnoszącą sprzeciw i nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] [...] na dachu budynku przy ul. [...], w P., na działce nr ewidencyjny [...], ark. [...], obręb Ł..
W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutu przekroczenia terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ I instancji, o jakim mowa w art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowane (Dz.U. z 2017r., poz. 1332 ze zm.). Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo zgodne są w tym zakresie, że jako dzień doręczenia zgłoszenia właściwemu organowi należy przyjąć dzień, w którym nastąpiło doręczenie kompletnego zgłoszenia, spełniającego wszystkie wymogi ustawowe, niewymagające uzupełnienia. W sytuacji, kiedy zgłoszenie wymaga uzupełnienia, to za dzień jego doręczenia właściwemu organowi należy przyjąć dzień, w którym zgłaszający doręczył organowi uzupełnienie braków zgłoszenia, lub dzień, w którym upłynął termin wyznaczony przez organ w postanowieniu, wydanym na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego (zob. wyrok NSA z 6 czerwca 2013 r., II OSK 341/12, dostępne www.cebois.nsa.gov.pl; wyroki NSA z 6 grudnia 2002 r., IV SA 2765/00, ONSA 2004, nr 2, poz.49; z 24 lutego 2006 r. II OSK 593/05, LexPolonica nr 2588702; z 25 lipca 2006 r., II OSK 956/05, ONSAiWSA 2007, nr 1, poz. 12).
Termin, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowanego do wniesienia przez właściwy organ sprzeciwu jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że nie może być przez organ przedłużany, skracany lub też zawieszany. Oznacza z jednej strony wymóg powstrzymania się przez inwestora od zamierzonego (zgłoszonego) działania przez określony w przepisie czas, liczony od daty wpływu zgłoszenia do organu. Natomiast, skutkiem upływu tego terminu jest dla organu brak możliwości wniesienia sprzeciwu, co ma związek z utratą podstawy prawnej do wydania decyzji o sprzeciwie. Jako początkowy dzień terminu należy zatem przyjąć dzień następny po dniu, w którym nastąpiło dokonanie zgłoszenia (wpływu zgłoszenia do organu), czy też – w przypadku nałożenia postanowieniem organu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia – dzień następny po dniu, w którym to uzupełnienie nastąpiło, bądź też dzień następny po upływie terminu wskazanego w postanowieniu nakładającym obowiązek uzupełnienia zgłoszenia. Wydanie natomiast postanowienia wzywającego do uzupełnienia braków zgłoszenia z woli ustawodawcy przerywa termin do wniesienia sprzeciwu, jak to stanowi dodany do Prawa budowlanego przepis art. 30 ust. 5d. Oznacza to, że podmiot dokonujący zgłoszenia ma określony przez organ czas na dostarczenie brakującej dokumentacji, zaś organ musi mieć czas na zapoznanie się z kompletnym zgłoszeniem. Zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze, co wskazano powyżej uznaje się, że wyłącznie kompletne, tj. spełniające ustawowe wymagania, zgłoszenie wywołuje skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu wskazanego w art. 30 ust. 5 Prawa budowanego. Oznacza to, według dotychczasowego orzecznictwa, że organ musi mieć zagwarantowany, pełny przewidziany ustawą, termin na podjęcie czynności wyjaśniających oraz sprawdzających w odniesieniu do zgłoszenia i zajęcie stanowiska bądź też przekazanie stronie ewentualnego sprzeciwu. W sytuacji nałożenia przez organ obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów do zgłoszenia, termin do wyrażenia sprzeciwu rozpoczyna bieg na nowo od dnia złożenia tych dokumentów (por. wyroki NSA z 12 grudnia 2006 r., II OSK 79/06, LEX nr 319177; z 25 lipca 2006 r., II OSK 956/05, ONSAiWSA 2007/1, poz. 12; z 21 kwietnia 2009 r., II OSK 574/08, LEX nr 555017; z 25 sierpnia 2011 r., II OSK 1185/10, LEX nr 1068962; podobnie K. Buliński, Sprzeciw jako odrębna instytucja w sprawach budowlanych (w:) Proces inwestycji budowlanych. Zagadnienia prawne, red. M. Wierzbowski, A. Plucińska-Filipowicz, Warszawa 2015, s. 101). Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela wyżej przedstawione stanowisko.
W ocenie Sądu przyjąć należy, że poglądy te są nadal aktualne po wprowadzeniu przepisu art. 30 ust. 5 d) obowiązującego od 28 czerwca 2015r. mocą ustawy zmieniającej Prawo budowlane (Dz.U. z 2015r., poz. 443). Przepis ten w istocie sprecyzował i wyraził poglądy orzecznictwa dotyczące tego, jak należy liczyć ustawowy termin do wniesienia przez organ sprzeciwu w sytuacji konieczności wydania postanowienia o uzupełnieniu zgłoszenia.
W tym miejscu podkreślić należy, że ustawodawca wychodząc naprzeciw potrzebom odformalizowania, uproszenia i skrócenia procesu budowlanego dla inwestycji o mniejszym rozmiarze i znaczeniu z punktu widzenia prawa budowlanego, dla których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, uznał za celowe skrócenie – i to istotne – dotychczasowego terminu na wniesienie sprzeciwu z 30 dni do 21. Nowelizacja art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego w tym zakresie obowiązuje od 1 stycznia 2017r. (Dz.U. z 2016r., poz. 2255). Obliguje to właściwy do przyjęcia zgłoszenia organ do zwiększenia wysiłku koniecznego dla zachowania wymienionego terminu, jeżeli zachodzi potrzeba ingerencji ze względów publicznych w zamierzenie budowlane inwestora. Można też przyjąć, że skrócenie terminu do zgłoszenia przez organ sprzeciwu tym bardziej uzasadnia powyższą argumentację, że w przypadku wydania postanowienia o uzupełnieniu zgłoszenia, termin ten musi biec od nowa po doręczeniu organowi wymaganych dokumentów, aby zapewnić organowi pełne 21 dni na ocenę prawidłowego i kompletnego zgłoszenia. Tym bardziej, że termin ten ustawodawca skrócił z 30 do 21 dni.
Zgodnie ze zmienionym tekstem ustawy dla zachowania terminu do wniesienia sprzeciwu wystarczające jest nadanie decyzji o sprzeciwie w placówce pocztowej, co miało miejsce w niniejsze sprawie. Po doręczeniu uzupełnienia zgłoszenia organowi w dniu 02 lutego 2018r.(k. 22 akt adm. I inst.) ustawowy termin do wniesienia sprzeciwu upływał z końcem dnia 23 lutego 2018r. Z akt sprawy wynika, że organ nadał w urzędzie pocztowym decyzję o sprzeciwie w dniu 12 lutego 2018r. (k. 45 akt adm. I inst.), zatem w terminie o jakim mowa w art. 30 ust. 5 w zw. z art. 30 ust. 5d Prawa budowlanego.
Wobec powyższego, za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 30 ust. 5 oraz 5d Prawa budowlanego.
Istotą natomiast naruszenia prawa procesowego skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji jest całkowity brak przeprowadzenia w rozpoznawanej sprawie przez organ I instancji, a zwłaszcza przez organ odwoławczy, rozważań dotyczących kwalifikacji przedmiotowego zamierzenia budowlanego objętego zgłoszeniem z punktu widzenia prawa budowlanego. W tym miejscu przypomnieć należy, że inwestor w zgłoszeniu z 08 stycznia 2018r. wskazał na zamiar budowy stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na [...].
Generalną zasadą wynikającą z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego jest, że wszelkie roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29–31, w których to przepisach wymieniono roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Wykonywanie robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej nie zostało wymienione w żadnym z przepisów, tym samym należy przyjąć, że roboty takie wymagają pozwolenia na budowę, niezależnie od kryteriów środowiskowych przyjętych w art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego. Jak wynika z powyższego zasadą jest wykonywanie robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę, a wyjątkiem od zasady wykonywanie takich robót na podstawie zgłoszenia. Wyjątków od zasady nie można zaś nigdy interpretować w drodze wykładni rozszerzającej. Jeżeli więc budowy stacji bazowej telefonii komórkowej nie wymieniono w ust. 1 art. 29 Prawa budowlanego ani też robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej nie wymieniono wprost w ust. 2 art. 29 Prawa budowlanego, to nie można przyjmować, że tego typu zamierzenie budowlane można realizować na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego na podstawie zgłoszenia w przypadku określonym w art. 30 ust. 1 pkt 3b Prawa budowlanego.
Mając natomiast na uwadze treść zgłoszenia – budowa stacji - organ I instancji bez jakiegokolwiek uzasadnienia swojego stanowiska przyjął, że zgłoszone zamierzenie stanowi wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, o wysokości powyżej 3m na obiektach budowlanych, skutkiem powyższego nie wymaga pozwolenia na budowę tylko zgłoszenia właściwemu organowi. Tymczasem, z dokumentu Kwalifikacji przedsięwzięcia dołączonego do zgłoszenia wynika, że stacja składać się będzie z anten zainstalowanych na wspornikach posadowionych na dachu budynku biurowego oraz urządzeń zasilająco-sterujących umieszczonych na ramie posadowionej również na dachu budynku(str. 4 Karty). Poszczególne odrębne elementy stacji wyraźnie zaznaczono na planie rozmieszczenia anten (k. 5 akt adm. I inst.). Nadto na formularzu wniosku odręcznie napisano – "Błąd w nazewnictwie przedm. nie jest budowa stacji!".
W tym stanie rzeczy, przyjąć należy, że organ I instancji w decyzji o sprzeciwie nie wyjaśnił w żaden sposób na jakiej podstawie zakwalifikował przedsięwzięcie jako roboty budowlane wymienione w art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, a nie jako roboty budowlane z art. 28 Prawa budowlanego. Ustalenie organu I instancji, a za nim organu odwoławczego, że planowaną budowę stacji należy zakwalifikować jako roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń o jakich mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego uznać należy za przedwczesne. Uchybienia tego nie usunął też organ II instancji całkowicie pomijając obowiązek oceny w pierwszej kolejności rodzaju i charakteru przedsięwzięcia budowlanego objętego zgłoszeniem inwestora. Odpowiednia kwalifikacja przedsięwzięcia determinuje bowiem właściwą podstawę prawna sprzeciwu. W przypadku zakwalifikowania inwestycji jako wymagającej uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż nie stanowi wyjątku określonego w art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, prowadzi do wniosku, że podstawą prawną sprzeciwu jest art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. Natomiast dopiero uznanie, że roboty budowlane objęte zgłoszeniem kwalifikują się jako nie wymagające pozwolenia na budowę z art. 28 Prawa budowlanego i mogą być dopuszczone do uproszczonej procedury zgłoszenia, uprawnia organ do zgłoszenia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 albo art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, po ziszczeniu się oczywiście dodatkowych przesłanek wynikających z tych przepisów.
Dodatkowo Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W definicji tej nie wymienia się tego rodzaju czynności, jak "instalowanie", które to pojęcie, pomimo że występuje w art. 29 ust. 2 pkt 6, 14 i 15 Prawa budowlanego nie zostało zdefiniowane ustawowo. Przyjmuje się nawet, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego może mieć wyłącznie zastosowanie przy instalowaniu poszczególnych elementów stacji bazowej telefonii komórkowej, które jako takie, nie połączone w jedną całość, nie emitują fal elektromagnetycznych, ale nie przy budowie nowej stacji bazowej telefonii komórkowej jako całego zamierzenia budowlanego. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego może mieć też zastosowanie przy instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń antenowych, konstrukcji wspornych i instalacji radiokomunikacyjnych o charakterze odbiorczym, nie powodujących emisji fal elektromagnetycznych (por. wyr. NSA z 15 grudnia 2017r., sygn. akt II OSK 613/17, dostępne www.cebois.nsa.gov.pl).
Należy podkreślić, że przypadki wymienione w art. 29 Prawa budowlanego są wyjątkami od zasady wyrażonej w art. 28 tej ustawy. W systemie prawa wyjątki od zasady, z uwagi na swój charakter, nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W konsekwencji przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego odnoszący się do instalowania urządzeń na budynku nie może znaleźć zastosowania do zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę całości stacji.
Należy przypomnieć, że w przedmiotowej sprawie inwestor oprócz posadowienia anten na wspornikach na dachu budynku zamierza wykonać urządzenia zasilająco-sterujące umieszczone na ramie posadowionej również na dachu budynku. Rolą organu była ocena tak zaprojektowanych robót budowlanych, czy wystarczające jest objęcie ich zgłoszeniem, czy też ich zakres kwalifikuje je do uzyskania pozwolenia na budowę. Obowiązku tego organy administracji publicznej w rozpoznawanej sprawie nie dopełniły.
Podkreślić bowiem należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych stoi się na stanowisku, że budowa stacji bazowych na dachu budynku wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Na szczególną uwagę zasługuje wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1709/09, którego fragment uzasadnienia warto przytoczyć w całości: "W odniesieniu do zagadnienia, czy inwestycja na dachu budynku polegająca na wykonaniu masztu wraz z antenowymi konstrukcjami wsporczymi i instalacjami radiokomunikacyjnymi stanowi instalowanie urządzenia, czy też budowę obiektu (budowli) w orzecznictwie zarysowała się rozbieżność. Przykładowo można wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1458/07 stwierdził, że o instalacji czy też montażu urządzenia można mówić wówczas, gdy na dachu budynku istnieje już nośnik (konstrukcja wsporcza), na którym zainstalowane zostaną anteny i inne urządzenia wyposażenia stacji. Stąd roboty budowlane polegające na wykonaniu masztu z antenami należy kwalifikować jako budowę obiektu. Jednakże nawet w sytuacji przyjęcia, że tego rodzaju roboty budowlane podlegają uproszczonej procedurze zgłoszeniowej w orzecznictwie zdecydowanie dominuje pogląd wskazujący na potrzebę wniesienia sprzeciwu i nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego (por. wyroki NSA z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 841/08; z dnia 28 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 439/08)."
Nadto w wyroku z 15 grudnia 2017r. w sprawie o sygnaturze akt II OSK 596/17 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pojęcie "urządzenia techniczne" występuje w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego jako element definicji urządzeń budowlanych, nie wynika jednak z tego, że stacja bazowa telefonii komórkowej usytuowana na dachu budynku stanowi urządzenie budowlane związane z tym budynkiem. Do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego zostały zaliczone także "urządzenia techniczne" oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. W pojęciu "emisji" zdefiniowanym w art. 3 pkt 4 Prawa ochrony środowiska mieści się również wprowadzanie bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności człowieka, do powietrza pola elektromagnetycznego. Stacja bazowa telefonii komórkowej w świetle powyższych uwarunkowań prawnych jest niewątpliwie zamierzeniem budowlanym (przedsięwzięciem) zaliczanym do budowli w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, natomiast w świetle przepisów Prawa ochrony środowiska jako instalacja stanowi zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie emitujących do powietrza pole elektromagnetyczne.
Tak więc stację bazową telefonii komórkowej na gruncie przepisów Prawa budowlanego należy traktować jako obiekt budowlany z wszelkimi tego konsekwencjami, składający się z szeregu urządzeń technicznych, będących instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego).
W orzecznictwie sądowym najczęściej przyjmuje się, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami wymagającą pozwolenia na budowę (wyr. NSA z 21 listopada 2013r., sygn. akt II OSK 1407/12; z 11 kwietnia 2013 r., II OSK 2400/11; z 4 lutego 2014 r., II OSK 1793/13; z 21 stycznia 2016 r., II OSK 1224/14, dostępne www.cebois.nsa.gov.pl).
Pogląd ten podziela również skład rozpoznający niniejszą sprawie, bowiem przepisy art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3b Prawa budowlanego mogą mieć jedynie zastosowanie w przypadku instalowania pojedynczych urządzeń, konstrukcji wsporczych, anten i instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych, nie mogą natomiast stanowić podstawy prawnej do budowy takiego zamierzenia budowlanego, jakim jest stacja bazowa telefonii komórkowej.
Powyższe stanowisko, podzielane przez Naczelny Sąd Administracyjny, zamyka spory co do kwalifikacji robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku, albowiem prowadzi ostatecznie do wniosku, że nawet przy założeniu rozbieżności w orzecznictwie, budowa stacji bazowej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, bądź bezpośrednio w oparciu o art. 28 Prawa budowlanego, bądź też pośrednio poprzez konieczność zastosowania art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego i wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji.
Reasumując, wniesienie sprzeciwu i nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, a po uchyleniu w części przez Wojewodę i przywołanie jako podstawy prawnej art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, może dotyczyć tylko takich budów lub robót budowlanych, które są objęte obowiązkiem zgłoszenia z mocy prawa, co wynika z art. 29 w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie można nałożyć takiego obowiązku, jeżeli z mocy prawa budowa lub wykonanie określonych robót budowlanych wymagają pozwolenia na budowę o jakim mowa w art. 28 Prawa budowlanego (por. wyr. WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2004 r., IV SA 162/03, LEX nr 158969; WSA w Krakowie z 6 marca 2018r., sygn. akt II SA/Kr 122/18, dostępne www.cebois.nsa.gov.pl).
Jeżeli w niniejszej sprawie inwestor miał zamiar realizować określone roboty budowlane na podstawie dokonanego zgłoszenia, a wymagały one pozwolenia na budowę, to organ powinien zgłosić sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 prawa budowlanego. Stąd też istnieje konieczność stanowczego ustalenia, czy taka sytuacja w niniejszej sprawie zachodzi, czego organy administracji nie wykonały. Wyjaśnienie tej okoliczności mogło zaś mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w sytuacji, gdy inwestor zgłasza organowi w trybie art. 30 Prawa budowlanego zamierzenie wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, to organ winien niewątpliwie wnieść sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.
Brak odniesienia się przez organ odwoławczy do kwalifikacji przedsięwzięcia z punktu wiedzenia prawa budowlanego stanowi niewątpliwie naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego w tym zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 K.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) i zasady dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.), a także naruszał art. 107 § 3 K.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., albowiem organ II instancji pomimo zmiany podstawy prawnej rozstrzygnięcia I instancji – w żaden sposób nie odniósł się do tego, czy planowane zamierzenie rzeczywiście stanowi inwestycję o jakiej mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy uchybił, zatem normie prawa wynikającej z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., co musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem istota sprawy nie była dostatecznie wyjaśniona.
Wobec treści rozstrzygnięcia niniejszej sprawy za przedwczesne uznać należy rozpatrywanie pozostałych podniesionych w skardze zarzutów kwestionujących zwiększenie uciążliwości wywołanej przez inwestycję oraz jej oddziaływanie na tereny sąsiednie.
Ubocznie Sąd zauważa, że nieuzasadniony jest zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia dotyczących tymczasowej stacji bazowej przewidzianej do rozbiórki przed upływem 180 dni, gdyż jak wynika z akt administracyjnych sprawy przedmiotem zgłoszenia była budowa stacji bazowej telefonii komórkowej. Nie wynika z nich natomiast, by zgłoszenie dotyczyło zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie tymczasowej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] z przeznaczeniem do rozbiórki przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy.
Na podstawie art. 145 §1 pkt 1 c) P.p.s.a. i art. 134 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jako orzekł w wyroku.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rzeczą Wojewody będzie ocena kwalifikacji przedsięwzięcia z punktu widzenia prawa budowlanego – prawidłowości przyjęcia przez organ I instancji, że przedsięwzięcie stanowi roboty budowlane na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, zatem czy wystarczające jest zgłoszenie przedmiotowych robót budowanych, czy też wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy inwestycja zmierza do budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, jak to wynika z przedmiotu zgłoszenia. Wnioski w powyższym zakresie stanowić dopiero mogą podstawę prawną sprzeciwu w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 1 albo art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, czemu organ da wyraz w rozstrzygnięciu i uzasadnieniu decyzji II instancji. Organ uwzględni przy tym poglądy prawne wyrażone w niniejszym orzeczeniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło