IV SA/Po 950/12
WyrokWSA w Poznaniu2013-07-04
Skład orzekający: Anna Jarosz, Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę może obejmować jedynie część zamierzenia budowlanego, która nie może samodzielnie funkcjonować, a w szczególności czy drenaż stabilizujący poziom wód gruntowych, będący integralną częścią inwestycji, może być objęty odrębnym zgłoszeniem robót budowlanych zamiast pozwoleniem na budowę?Ratio decidendi
Pozwolenie na budowę musi obejmować całe zamierzenie budowlane, w tym urządzenia budowlane niezbędne do jego funkcjonowania zgodnie z przeznaczeniem, takie jak drenaż stabilizujący poziom wód gruntowych. Drenaż ten nie jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej i wymaga pozwolenia na budowę. Wydanie pozwolenia na budowę na część inwestycji, która nie może samodzielnie funkcjonować, stanowi naruszenie prawa materialnego i obejście przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych z usługami i halą parkingową. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów dotyczących projektu budowlanego, pozwolenia wodnoprawnego oraz interesów osób trzecich w związku ze skomplikowanymi warunkami gruntowo-wodnymi i projektowanym drenażem stabilizującym. Organ II instancji uchylił częściowo decyzję organu I instancji, a następnie organ I instancji ponownie wydał decyzję zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na istotne naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia (...) r. nr (...).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia (...) r. nr (...), 2. określa, ze zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasadza od Wojewody W. na rzecz skarżącego J. S. kwotę (...) zł ((...)) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Prezydent Miasta P. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j. t. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, dalej P.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę – A. Sp. z o.o. ul. T. (...) w P. – zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami w parterze oraz dwupoziomową halą parkingową przy ul. R. (...) w P. (działki nr ewid.(...) ,(...), (...) oraz (...), (...), (...), arkusz (...), obręb W.).
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu (...) r. inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę dla planowanej inwestycji.
Decyzją z dnia (...) r. Prezydent Miasta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla wnioskowanej inwestycji.
Organ I instancji podkreślił, że zatwierdził projekt wykonawczy drenażu stabilizującego wzdłuż zachodnich granic działek nr (...), (...), (...) natomiast część tego drenażu zlokalizowanego na działce nr (...) nie była przedmiotem wniosku z dnia (...) r. o pozwolenie na budowę. Planowane budynki posadowione będą w skomplikowanych warunkach gruntowo-wodnych, stąd decyzją z dnia (...) r. zatwierdzono projekt prac geologicznych dla określenia warunków geologiczno – inżynierskich dla planowanej inwestycji i pismem z dnia (...) r.. zawiadomiono o przyjęciu bez zastrzeżeń dokumentacji geologiczno-inżynierskiej dla tej inwestycji. Zatwierdzony projekt budowlany jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy nr (...) i (...). Wnioskodawca przedłożył decyzję środowiskową z dnia (...) r., orzeczenie techniczne dotyczące oceny stanu budynku usytuowanego w P. przy ul. R. (...) w związku z planowaną w jego sąsiedztwie inwestycją.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika podniósł szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów prawa budowlanego m. in. art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 3, art. 35 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 3 pkt 1, art. 29 oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7,8,12,75,77,78,80,84 K.p.a. Odwołujący podkreślił, że zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia (...) r. nr (...) orzekającą o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego tj. drenażu francuskiego stabilizującego poziom wód gruntowych dla planowanej inwestycji został ustalony zakres korzystania z wód. Z ustaleń tej decyzji wynika, że inwestor zobowiązany został do wykonania urządzenia wodnego odwadniającego i stabilizującego poziom wód gruntowych na rzędnej 69,0-70,90 m npm na działkach nr (...),(...) i (...) ark.(...), obręb W. składającego się z drenażu francuskiego o długości 84 m. Z zatwierdzonego projektu drenażu stabilizującego wynika, że rzędne dna studni M7, M6, M5, M4 są zaprojektowane powyżej tego poziomu (69,00-70,90 m npm), a wiec nie gwarantują zakładanego decyzją pozwolenia wodnoprawnego, poziomu stabilizacji zwierciadła wody gruntowej. Ponadto z opinii "Oceny urządzeń zabezpieczających budynki na posesji przy ul. R. (...) przed zwiększoną filtracją wód gruntowych, w związku z budową zespołu budynków przy ul. R. (...), (...), (...) w P." opracowanej przez mgr inż. W. C. wynika, że drenaż powyżej studni M4 powinien być obniżony o 1,0 m, za konieczne uważa się wykonanie drenażu na działce nr (...) o długości 28 m, od studni M6, wykonanie w styku południowej ściany szczelinowej z gruntem dwóch przepon przeciw filtracyjnych celem zabezpieczenia destrukcji podłoża pod fundamentem ściany szczelinowej przy R. (...).
Decyzją z dnia (...) r. Wojewoda W. na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 104 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji w pierwszej kolejności wskazał, że w związku z uchyleniem przepisu art. 35 ust. 2 p.b. (od 11 lipca 2003 r.) organ nie ma obecnie podstaw prawnych do badania zgodności projektów architektoniczno-budowlanych z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami w zakresie określonym w art. 5. Ponadto wskazano, że z akt sprawy wynika, że dla inwestora została wydana decyzja o warunkach zabudowy z nr (...) i nr (...). W pkt IV ww. decyzji ustalono, że projektowane obiekty budowlane winny spełniać wymogi określone w art. 5 ust. 1 p.b. Zgodnie z tym przepisem obiekty budowlane wraz z urządzeniami z nimi związanymi powinny miedzy innymi zapewnić poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich. W tej sprawie inwestor i odwołujący zgodnie twierdzą, że teren inwestycji charakteryzuje się skomplikowanymi warunkami gruntowo-wodnymi (m.in. decyzja środowiskowa z (...) r., dokumentacja geologiczno-inżynierska ze (...) r.). Zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym z dnia (...) r. urządzeniem związanym z projektowanym zespołem mieszkaniowym jest urządzenie wodne odwadniające i stabilizujące poziom wód gruntowych na rzędnej 69,0-70,90 m npm. Zarzut podnoszony w odwołaniu dotyczący zaprojektowania tego drenażu powyżej rzędnej dna określonej w pozwoleniu wodnoprawnym jest uzasadniony. Fakt naniesienia odręcznej poprawki tej rzędnej przy studni M4 i M5 bez daty jej naniesienia i czytelnego podpisu narusza przepis art. 76 § 1 K.p.a. dotyczący wymogów dokumentów stanowiących dowód w postępowaniu. Przed zatwierdzeniem projektu budowlanego (w tym drenażu stabilizującego) organ I instancji powinien wypełnić obowiązek określony w art. 35 ust. 3 p.b, tj. wezwać inwestora do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w projekcie zagospodarowania terenu, którego częścią integralną jest przedmiotowy drenaż stabilizujący. Zgodnie z art. 33 ust. 1 p.b. pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. Jak wynika z decyzji pozwolenia wodnoprawnego zamierzenie budowlane obejmuje również urządzenia wodno-odwadniające i stabilizujące poziom wód gruntowych. Fakt poinformowania organu, że drenaż stabilizujący na działce nr (...) był przedmiotem odrębnego postępowania zgłoszeniowego nie może być w tej sprawie uwzględniony, ponieważ zgodnie z art. 33 p.b. zespół opisanych wyżej budynków wielorodzinnych bez przedmiotowego urządzenia wodnego nie może samodzielnie funkcjonować co najmniej w okresie roku po zakończeniu budowy (dokumentacja geologiczno-inżynierska), a jak twierdzi odwołujący przez co najmniej 10 lat od zakończenia budowy ("Ocena urządzeń zabezpieczających" opracowana przez W. Ci.). Budowa urządzenia wodnego nie jest wykonywaniem urządzenia melioracji wodnych, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 9 p.b. Wydając zaskarżone pozwolenie na budowę organ I instancji naruszył art. 7 K.p.a. nie wyjaśniając w sposób dokładny sprawy budowy wymaganego urządzenia wodnego. Stąd też zasadnym jest wydanie decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., gdyż wskazane naruszenia prawa mają istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy i nie mogą być sanowane w postępowaniu odwoławczym.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji wydał w dniu (...) r. decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla planowanej inwestycji.
W uzasadnieniu wskazano, że projektant wniósł poprawki do projektu drenażu, opatrując je podpisem i datą, polegające na wskazaniu odpowiedniego poziomu drenażu stabilizacji zwierciadła wody gruntowej. Rysunek drenażu został również uzupełniony o informację "od studni M5 do studni M7 drenaż objęty zgłoszeniem". Projekt drenażu został również sprawdzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Zakres robót budowlanych, dotyczący wykonania drenażu jako urządzenia budowlanego związanego z projektowanymi obiektami budowlanymi nie wymagał uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Pismem z dnia (...) r. pełnomocnik inwestora przekazał oświadczenie z dnia (...) r. z-cy kierownika budowy firmy "S.", że drenaż przyjęty zgłoszeniem z dnia (...) r. został już wykonany, w celu zabezpieczenia sąsiedniej nieruchomości przy R. (.... Wobec tego nie wchodzi on w zakres robót budowlanych objętych niniejszym wnioskiem o pozwolenie na budowę. Postanowienie z (...) r. zobowiązujące inwestora do uzupełnienia w ciągu 7 dni nieprawidłowości w projekcie budowlanym zostało odebrane przez pełnomocnika inwestora w dniu (...) r., natomiast wszystkie braki zostały uzupełnione (...) r. Termin zakreślony w tym postanowieniu nie jest terminem zawitym. Odmowa wydania pozwolenia na budowę, żądana przez odwołującego z powodu przekroczenia o jeden dzień terminu wskazanego w tym postanowieniu nie zapewniałaby słusznego interesu inwestora. Ponadto mimo błędu w oznaczeniu numeru geodezyjnego jednej z działek w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia (...) r. organ I instancji nie miał wątpliwości, jakich działek dotyczy owa decyzja. W związku z tym, że kwestia oczywistej omyłki pisarskiej nie ma charakteru zagadnienia wstępnego, dlatego nie znalazł zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. dotyczący zawieszenia postępowania. Pismem z dnia (...) r. strony postępowania zostały zawiadomione, zgodnie z art. 10 K.p.a. o zakończeniu postępowania dowodowego. W dniu (...) i (...) r. wpłynęły pisma odwołującego zgłaszające uwagi i zastrzeżenia do przedmiotowej inwestycji wskazujące na brak podstaw do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W ocenie organu I instancji projekt budowlany został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane (zaświadczenia projektantów i sprawdzających z właściwej izby samorządu zawodowego oraz oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej).
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik J. S. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 3, art. 35 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego, art. 9 pkt 19, art. 29, art. 122 prawa wodnego, art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 6,7,8, 73,12,57,58,59,75,77,78,80,84,84,97 § 1 pkt 4, 107 § 3 K.p.a. Odwołujący podkreślił, że zaprojektowany drenaż stabilizujący na działkach (...), (...) i (...) nie gwarantuje zapewnienia interesu osób trzecich, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w związku ze skomplikowanymi warunkami gruntowo-wodnymi opisanymi w dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucił m. in., że zatwierdza projekt budowlany bez wymaganych podpisów projektantów, oświadczeń projektantów o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, bez sporządzenia planu zagospodarowania terenu i drenażu na kopii mapy zasadniczej nie przyjętej do zasobu geodezyjnego. Odwołujący wniósł także o wydanie odmownej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę dla planowanej inwestycji, ponieważ inwestor w terminie przewidzianym w art. 35 ust. 3 p.b. nie usunął naruszeń wskazanych w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2011 r. W ocenie odwołującego wystąpiła przesłanka zawieszenia postępowania administracyjnego, ponieważ wniesiono zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia (...) r. prostującego omyłkę pisarską w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia (...) r.
Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Wojewoda W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 K.p.a., art. 35 ust. 1 pkt 1-4, art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej poziomu drenażu stabilizującego przy studni M5-71,75 m n.p.m., studni M4-71,71 m n.p.m. i w to miejsce zatwierdził poziom drenażu stabilizującego przy studni M5-70,75 m n.p.m. i M4-70,71 m n.p.m, w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z treści odwołania, wskazującego na wiele naruszeń w projekcie budowlanym i przeprowadzonym postępowaniu przez organ I instancji wynika, że odwołujący nie jest przeciwny tej budowie, jednak w jego ocenie, zatwierdzony projekt budowlany nie gwarantuje nieruchomości przy ul. R. (...) bezpiecznego dalszego użytkowania. Spowodowane jest to skomplikowanymi warunkami gruntowo-wodnymi i projektowanym sposobem zabudowy przewidującym podziemny, dwupoziomowy parking dla samochodów osobowych i projektowaną ścianą szczelinowa przy granicach nieruchomości inwestora i przy granicy z działką przy ul. R. (...) (działka nr (...)). Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy organ II instancji ustalił, że zaprojektowany drenaż stabilizujący przy studni M5 i M4 (objętej wnioskiem z dnia (...) r.) naruszał ustalenia wiążącej organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzji z dnia (...) r. o pozwoleniu wodnoprawnym. Decyzja ta nakładała na inwestora obowiązek wykonania urządzenia wodnego odwadniającego i stabilizującego poziom wód gruntowych na rzędnej 69,0-70,90 na działkach nr (...), (...) i (...). Niezgodność tę usunięto w ramach obowiązku określonego w art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., w postępowaniu odwoławczym wzywając inwestora postanowieniem z dnia (...) r. Zarzuty podnoszone w odwołaniu dotyczące sposobu wykonania drenażu pomiędzy studniami M7 i M5 nie mogą być ocenianie w tym postępowaniu, ponieważ dla tego zakresu budowy inwestor złożył odrębny wniosek. Nie znajduje uzasadnienia także zarzut dotyczący wystąpienia przesłanki zawieszenia postępowania w związku z przyjętą przez organ procedurą sprostowania omyłki w decyzji pozwolenia wodnoprawnego z dnia (...) r. dotyczącej numerów działek (w decyzji wymienione są działki (...), (...) i (...) , a powinny być(...), (...) i (...)). Do akt dołączono postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia (...) r. umarzające postępowanie zażaleniowe w przedmiocie sprostowania omyłki w decyzji pozwolenia wodnoprawnego. Z akt sprawy wynika, że sporządzający projekt budowlany (projektanci wymienieni na s. 1) projekt ten podpisali i złożyli stosowne oświadczenia wymagane przepisem art. 20 ust. 4 p.b. (projekt budowlany s. 151-179). Słusznie wskazuje odwołujący, że na części rysunków osoby wpisane do metryki rysunku nie złożyły podpisu. Osoby te jednak nie zostały zamieszczone na stronie tytułowej projektu budowlanego ( § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia (...) r.). Nie przywołując specjalności i numeru posiadanych uprawnień organ I instancji wykonując obowiązki określone w art. 35 ust. 1 pkt 3 p.b. nie był zobowiązany do sprawdzenia zaświadczeń, o których mowa w art. 12 ust. 7 p.b. Odnośnie przeprowadzenia dodatkowych dowodów i sprawdzeń rozwiązań technicznych podnoszonych w odwołaniu wyjaśniono, że od 11 lipca 2003 r. w związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. . z 2003 r. Nr 80, poz. 718 ze zm.) organy administracji architektoniczno-budowlanej nie maja kompetencji do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5 p.b. .Ponadto organ przywołując treść art. 20 ust. 4 p.b. wskazał, że odpowiedzialność za błędy w sztuce budowlanej ponoszą, zgodnie z wolą ustawodawcy uczestnicy procesu inwestycyjnego wymienieni w art. 17 p.b. Na podstawie zebranych dowodów ustalono również, że projekt drenażu stabilizującego sporządziła osoba posiadająca uprawnienia do projektowania bez ograniczeń w zakresie projektowania obiektów gospodarki wodnej i melioracji wodnych (projekt drenażu (s. 8-11). Odnośnie zarzutu dotyczącego treści pozwolenia na budowę stwierdzono, że decyzja organu I instancji nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 listopada 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę. Akta sprawy wskazują, że inwestor wypełnił obowiązki określone przepisami ustawy Prawo budowlane, w tym art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 (złożył wniosek o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (projekt budowlany tom I, II s. 93-110, akta I instancji), art. 34 ust. 1 i 2 (projekt budowlany spełnia wymagania decyzji o warunkach zabudowy oraz jego treść i zakres jest dostosowany do specyfiki i charakteru obiektu), art. 34 ust. 2 projekt budowlany zawiera projekt zagospodarowania terenu, projekt architektoniczno-budowlany, art. 43 ust. 3 zawiera oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła, gazu, odbioru ścieków, warunki przyłączenia obiektu sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, cieplnej, gazowej, elektroenergetycznej, telekomunikacyjnej, drogi publicznej (projekt budowlany tom I, II s. 77-93, 116-117). Projekt budowlany spełnia ustalenia decyzji o warunkach zabudowy m.in. odnośnie odprowadzenia wód deszczowych oraz decyzji pozwolenia wodnoprawnego i decyzji środowiskowej w zakresie stabilizacji poziomu wód gruntowych na rzędnej 69-70-90 (projekt budowlany tom I-V s 1-12, rys. IS-02, IS-04). Inwestor wypełnił nałożone przepisami prawa budowlanego obowiązki określone m.in. w art. 32 ust. 1 pkr 2, ust. 4 pkt 1 i 2, art. 33 ust. 1, ust. 2 pkt 1-3. Zatem podnoszone zarzuty niezadowolenia z uzasadnienia decyzji i formy projektu budowlanego oraz wniosek o rozstrzygnięcie zagadnień wykraczających poza ramy prowadzonego postępowania, w świetle powyższych wyjaśnień nie zasługują na uwzględnienie.
W skardze na powyższą decyzję i decyzję ją poprzedzającą z dnia (...) r. skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł o stwierdzenie w całości nieważności tych decyzji ewentualnie o ich uchylenie. Wniesiono także o przeprowadzenie dowodu z 1) odpisu księgi wieczystej KW nr (...), obejmującej działki (...), (...) oraz (...) arkusz nr (...) , obręb W., z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, na okoliczność, że nieruchomość obejmująca działki o wskazanych wyżej numerach stanowi wyłączną własność Miasta P., 2) kserokopii oświadczenia z dnia (...) r. , które skarżący otrzymał od organu I instancji przed wydaniem decyzji z dnia (...) r. na okoliczność, ze na dokumencie tym pod pieczęcią i podpisem H. J. widnieje słowo Sprawdzający, 3) kserokopii rysunków M-01 i M-1a, które skarżący otrzymał od organu I instancji przed wydaniem decyzji z dnia (...) r. na okoliczność, że na rysunkach w metryce dokumentów H.J. podpisała się i złożyła pieczęć w rubryce Sprawdzający a nie w rubryce Projektant.
Zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej zarzucono:
1) rażące naruszenie prawa polegające na skierowaniu tych decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Obydwie decyzje dotknięte są wadami określonymi w art. 156 § 1 pkt 2 oraz pkt 4 K.p.a. Odnośnie działek o numerach ewidencyjnych 132/9, 132/10 oraz 132/11, ark 6, obręb W., których właścicielem jest Miasto P. objętych zaskarżoną decyzją (które to działki są immanentnie związane z całym planowanym zamierzeniem) postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało na wniosek osoby, która nie była ani nie jest stroną, bowiem nie wykazała, że ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., nie wykazała, że przysługuje jej legitymacja do złożenia wniosku w niniejszej sprawie i która nie przedłożyła do akt pełnomocnictwa, z którego wynikałoby, że działa w imieniu Miasta P., będącego właścicielem ww. działek
Wady te stanowią rażące naruszenie art. 28, art. 61 § 1, art. 32, art. 33 K.p.a., art. 3 konstytucji RP, art. 33 p.b. i spowodowały, ze zaskarżone decyzje odnośnie ww. działek skierowany zostały do osoby nie będącej stroną w sprawie,
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie treści:
- art. 10 K.p.a., art. 28 K.p.a., 29 K.p.a., art. 73 K.p.a., art. 78 K.p.a., art.81 K.p.a., poprzez nie zapewnienie stronom postępowania czynnego udziału w mniejszym postępowaniu,
- art. 35 ust 3 p.b. w związku z art. 57 K.p.a. oraz art. 58 K.p.a. i art. 59 K.p.a., poprzez nie uchylenie przez organ II instancji decyzji organu I instancji i nie orzeczenie przez organ II instancji, iż odmawia się wnioskodawcy zatwierdzenia projektu budowlanego i odmawia się udzielenia pozwolenia na budowę, pomimo, że wnioskodawca nie dochował terminu do usunięcia nieprawidłowości, wyznaczonego w postanowieniu z dnia (...) r.
- art. 7 K.p.a., poprzez zapewnienie przez organ I instancji jedynie "słusznego interesu strony – inwestora z pominięciem uwzględnienia interesów pozostałych stron postępowania,
- rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności naruszenie treści art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a. w związku z art. 73 K.p.a., poprzez wydanie przez organ I instancji pełnomocnikowi wnioskodawcy dokumentacji budowlanej dla inwestycji, będącej przedmiotem niniejszego postępowania, stanowiącej immanentną część akt sprawy
- naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3, art. 12 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust.6 oraz ust. 7, art. 88 a ust. 1 pkt. 3, art. 88 a ust 2, art. 20 ust 2 oraz ust 4 p.b., art. 35 ust. 3 w związku z art. 32 ust. 1 pkt. 2, art. 33 ust. 1 , art. 33 ust.2 pkt. 1 p.b., art. 34 ust. 3 pkt. 1 p.b., w związku z § 3, § 4 , § 7, §8 ust. 1, §8 ust.3, § 8 ust.3pkt. 2 oraz pkt. 6, § 11 ustęp 2 pkt. 10 oraz § 12 ustęp 1 pkt. 5 , § 12 ust 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w związku z § 3, § 4 oraz § 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 lutego 2009 r. w sprawie wzorów i sposobu prowadzenia w formie elektronicznej centralnych rejestrów osób posiadających uprawnienia budowlane, rzeczoznawców budowlanych oraz ukaranych z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie (Dz. U. Nr.23 poz.136) w związku z art. art. 7 K.p.a. art. 8 K.p.a., art. 12 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nie sprawdzenie przez organ I i II instancji kompletności projektu budowlanego jak również nie sprawdzenie posiadania przez inwestora wszystkich wymaganych pozwoleń dotyczących tego projektu,
- art. 35 ust.1, art. 35 ust. 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt. 9 p.b. w związku z art. 29 Prawa wodnego, w związku z § 7, § 8 ust 3 pkt 2, § 11 ust. 2 pkt. pkt 10 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, w związku z § 204 ust. 1 i ust. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak również w związku z art. 140 oraz art. 144 K. c. oraz w związku z art. 21 ust 1 oraz art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP, poprzez nie zbadanie przez organy prowadzące postępowanie kompletności projektu budowlanego w trybie art. art. 35 ust. 1 i ust. 3 p. b. przed wydaniem zaskarżonej decyzji, nie sprawdzenie projektu budowlanego z punktu widzenia zasad prawa budowlanego, wyrażonych w art. 5 ust. 1 pkt. 9 p. b. oraz w pozostałych przepisach powołanych wyżej, a w szczególności nie zbadanie czy na skutek wydania pozwolenia na budowę nie dojdzie do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, w tym poprzez nie zbadanie czy cały drenaż francuski stabilizujący zwierciadło wód gruntowych dla planowanej inwestycji, zaprojektowany przez wnioskodawcę (od studni M1 do M7, drenaż wykonany obecnie przez wnioskodawcę na odcinku od studni M5 do studni M7, cały drenaż na odcinku od studni M1 do studni M7, powstały z połączenia obecnej wykonanej części drenażu od studni M5 do studni M7 z pozostałą projektowaną częścią drenażu od studni M1 do studni M5) zabezpieczy dwa budynki, usytuowane na nieruchomości położonej przy ul. R. (...), której współwłaścicielem jest skarżący
- naruszenie art. 35 ustęp 1 punkt 1, w związku z art. 35 ustęp 3 p.b. poprzez nie sprawdzenie przez organy prowadzące niniejsze postępowanie przed wydaniem zaskarżonej decyzji zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia (...) r. nr (...) oraz z dnia (...) r. nr (...), z których to decyzji z ich punktów IV. 1 wynika obowiązek organów do sprawdzenia czy projektowany obiekt spełnia wymogi określone w art. 5 ust. 1 p.b., w tym wymogi określone w art. 5 ust. 1 pkt. 9 tej ustawy, poprzez nie sprawdzenie czy projekt ten nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, występujących w obszarze oddziaływania tego projektu oraz poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo nie sprawdzenia czy projektowany obiekt spełnia wymogi określone w art. 5 ust. 1 pkt. 9 p.b. .
- naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 36 ust. 1 pkt 1, 35 ust. 1, art. 35 ust. 3 p.b., oraz art. 7 K.p.a., poprzez nie zobowiązanie wnioskodawcy do poszerzania projektu o konkretne rozwiązania, w tym o rozwiązania projektowe, techniczne i budowlano – konstrukcyjne (tak aby rozwiązania te stały się częścią składową projektu budowlanego),wskazywane i wnioskowane przez skarżącego w toku postępowania, skutkiem czego bez uzupełnienia projektu budowlanego o wyżej opisane rozwiązania projektowe, techniczne, budowlano-konstrukcyjne powstanie zagrożenie dla nieruchomość przy ul. R. (...) spowodowane napływem wody z nieruchomości wnioskodawcy na skutek wykonania głębokich ścian szczelinowych oraz spowodowane spiętrzaniem się tej wody na ww. nieruchomości na skutek tego, że drenaż zaprojektowany przez wnioskodawcę nie zabezpieczy przedmiotowej nieruchomości przed napływem wody z nieruchomości wnioskodawcy.
- art. 35 ust. 1, art. 35 ust. 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt. 9 p.b., w związku z § 7 , § 8 ust 3 pkt. 2, § 11 ust. 2 pkt.10, pkt 7, pkt 8, § 12 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz w związku z § 204 ust 1 oraz ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania, jak również w związku z art. 140 oraz art. 144 K.c. oraz w związku z treścią art. 21 ust 1 oraz 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP, poprzez nie zbadanie kompletności projektu budowlanego w trybie art. 35 ustęp 1 p. b. przed wydaniem zaskarżonej decyzji, a w szczególności nie zbadanie, czy na skutek wydania pozwolenia na budowę nie dojdzie do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, a w szczególności poprzez nie zbadanie czy planowana inwestycja w formie przewidzianej w projekcie budowlanym nie zagraża bezpieczeństwu konstrukcji budynków usytuowanych przy ul R (...), których skarżący jest współwłaścicielem i które pozostają w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, w tym również poprzez nie zbadanie czy wykonanie głębokich ścian szczelinowych przez wnioskodawcę nie uszkodzi tego budynku i nie zagrozi bezpieczeństwu jego konstrukcji, który to brak był skutkiem nie zobowiązania wnioskodawcy do uzupełnienia dokumentów dołączonych do projektu budowlanego, w postaci analizy oddziaływania głębokiego wykopu ze (...) r. będącej częścią składową projektu budowlanego - o nowe dane, które wnioskodawca uzyskał po wykonaniu odkrywek fundamentów podpiwniczonej części budynku przy ul R. (...) w dniu (...) r., zwymiarowania odległości ściany szczelinowej nowo stawianego budynku przy ul. R. (...), (...), (...) od lica ściany fundamentu budynku położonego przy ul. R. (...) jak również nie
zobowiązania wnioskodawcy do wpisania zwymiarowanej odległości
obu ścian w projekcie budowlanym, w tym na rysunku NR A-23 -
Przekroju AA , będącego częścią składową projektu budowlanego,
- art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a. , art. 12 K.p.a., art. 1 K.p.a. § 1 i § 2 K.p.a., art. 78 § 1 i § 2 K.p.a, art. 80 K.p.a, art. 84 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie przez organy prowadzące postępowanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, m. in. poprzez nie przeprowadzenie dowodów, o których przeprowadzenie wnioskował skarżący, pomimo, że dowody te miały niezwykle istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym również między innymi nie wyjaśnienie: czy na skutek wydania pozwolenia na budowę nie dojdzie do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, a w szczególności poprzez nie zbadanie czy drenaż francuski stabilizujący zwierciadła wód gruntowych dla planowanej inwestycji, zaprojektowany przez wnioskodawcę od studni M1 do studni M7, drenaż wykonany obecnie przez wnioskodawcę na odcinku od studni M5 do studni M7, cały drenaż na odcinku od studni M1 do studni M7, powstały z połączenia obecnej wykonanej części drenażu od studni M5 do studni M7 z pozostałą projektowaną częścią drenażu od studni M1 do studni M5 zabezpieczy dwa budynki, usytuowane na nieruchomości położonej przy ul. R. (...) przed przepływem wody gruntowej z nieruchomości wnioskodawcy jak również czy zabezpieczy przed spiętrzaniem się tej wody na ww. nieruchomości po wykonaniu przez wnioskodawcę głębokich ścian szczelinowych na nieruchomości wnioskodawcy, czy na skutek wydania pozwolenia na budowę nie dojdzie do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, a w szczególności poprzez nie zbadanie czy planowana inwestycja w formie przewidzianej w projekcie budowlanym nie zagraża bezpieczeństwu konstrukcji budynków usytuowanych przy ul R. (...) i które pozostają w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, w tym również poprzez nie zbadanie czy wykonanie głębokich ścian szczelinowych przez wnioskodawcę nie uszkodzi tego budynku i nie zagrozi bezpieczeństwu jego konstrukcji,
- art. 15 K.p.a. w związku z art. 138 § 2 K.p.a. , w związku z art. 136 K.p.a., w związku z treścią art. 10 K.p.a. polegające na tym, że organ II instancji zamiast uchylić decyzję organu I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające i dowodowe w zakresie mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, czym naruszył przepis art. 15 K.p.a. ,
- art. 107 § 3 K.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w taki sposób że nie zawiera ono wskazania faktów, które organ I instancji uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
3) dokonanie ustaleń sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, a polegających na przyjęciu przez organy prowadzące postępowanie, że
- projekt drenażu francuskiego obejmujący część drenażu przebiegającą przez działkę nr ew. (...) (odcinek drenażu od studni M5 do studni M7) nie jest objęty niniejszym postępowaniem i niniejszym wnioskiem o pozwolenie na budowę, pomimo, że okoliczność ta nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym,
- " (...) sporządzający projekt budowlany projektanci, wymienieni na str.1 projekt ten podpisali i złożyli stosowne oświadczenia wymagane przepisem art. 20 ust. 4 p.b. (...)"( str. 4 uzasadnienia decyzji organu II instancji z dnia (...) r.), pomimo, że okoliczność ta nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym,
- inwestor wypełnił obowiązki nałożone na niego przepisami prawa budowlanego pomimo, że okoliczność ta nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym,
- że rzędne drenażu studni M5 wynoszą 70,75 m n.p.m., i na tym poziomie nastąpiło zatwierdzenie rzędnych tej studni przez organ, pomimo, że okoliczność ta nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym (studnia ta została bowiem wykonana przez wnioskodawcę przed wydaniem zaskarżonej decyzji na rzędnych wlotu rur drenarskich - 70,68 m n.p.m., a rzędnych wylotu rur drenarskich na 70,67 m n.p.m., co stanowi różnicę 8 cm pomiędzy rzędnymi faktycznymi, a rzędnymi zatwierdzonymi przez organ II instancji)
4) naruszenie prawa materialnego, w szczególności:
- art. 33 ust. 1 p.b., w związku z treścią § 7, § 8 ust. 3 pkt. 2 oraz pkt. 6, § 11 ustęp 2 pkt. 10 oraz § 12 ustęp 1 pkt. 5 cyt wyżej Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, poprzez wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej wnioskodawcy pozwolenia na budowę jedynie na część drenażu stabilizującego poziom zwierciadła wód gruntowych dla planowanej inwestycji autorstwa J. R. i K. P., sporządzonego w (...) r., bez objęcia tą decyzją całego drenażu, co stanowi naruszenie treści cyt. wyżej przepisów, polegające na ich niewłaściwej wykładni, polegającej na przyjęciu, że pozwolenie na budowę może być wydane jedynie na cześć drenażu, która nie może prawidłowo funkcjonować samodzielnie, bez pozostałych części tego drenażu,
- art. 29 ust. 2 pkt. 9 p. b. , w związku z treścią art. 70 ust 1 , art. 73 ust. 1 prawa wodnego z poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu przez organy, że drenaż stabilizujący poziom wód gruntowych nie wymaga pozwolenia na budowę,
- § 3 ust 1 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego
zakresu i formy projektu budowlanego poprzez błędną wykładnię tego przepisu oraz naruszenie treści § 4 ust 1 pkt. 3 cyt wyżej rozporządzenia polegające na nie zastosowaniu tego przepisu, skutkiem czego organ II instancji błędnie przyjął, że na rysunkach wchodzących w skład projektu budowlanego, a w szczególności w metrykach tych rysunków nie są wymagane podpisy projektantów, skoro projektanci ci nie zostali wymienieni na stronie tytułowej projektu budowlanego,
- naruszenia art. 33 ust 2 pkt 1 p.b. w związku z art. 12
ust 7 p.b. w związku z § 3 ust 1 pkt. 4 oraz § 3 ust 2
Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy
projektu budowlanego w związku z § 4 ust 1 pkt. 3 oraz § 4 ust 2 cyt wyżej rozporządzenia oraz w związku z art. 35 ust. 1 pkt, 3 p.b. poprzez:
- niezastosowanie w niniejszej sprawie art. 33 ust 2 pkt. 1 p.b. oraz § 3 ust 1 pkt. 4 oraz § 3 ust 2 oraz § 4 ust 1 pkt. 3 oraz § 4 ust 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 listopada 2004 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. z dnia 10 lipca 2003 r.) do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, polegającego na przyjęciu przez organ II instancji, że projektanci i sprawdzający projekt budowlany nie przedłożyli do wniosku o pozwolenie na budowę zaświadczeń, o których mowa w art. 12 ust 7 p.b. i nie podali specjalności i numeru posiadanych uprawnień, a skutkiem niezastosowania przez organ II instancji art. 33 ust 2 pkt 1 p.b. oraz nie zastosowania § 3 ust 1 pkt. 4 oraz § 3 ust 2 oraz § 4 ust 1 pkt. 3 oraz § 4 ust 2 cyt. wyżej rozporządzenia, organ ten błędnie uznał, że nie przywołanie przez wnioskodawcę w projekcie budowlanym specjalności i numeru posiadanych uprawnień projektantów i sprawdzającego projekt budowlany, powoduje że organ I instancji nie był zobowiązany do sprawdzenia zaświadczeń, o których mowa w art. 12 ust 7 p.b. (zaświadczeń wydanych przez właściwą izbę samorządu zawodowego o prawie do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie)
- art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną wykładnię tego przepisu, polegającą na przyjęciu, że w przypadku braku planu miejscowego, na wykonanie robót budowlanych, polegających na budowie drenażu stabilizującego poziom wód gruntowych nie jest wymagane uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, dotyczącej tego drenażu.
Po wniesieniu skargi pełnomocnik skarżącego w pismach procesowych z dnia 8 stycznia 2013 r. i 19 czerwca 2013 r., podtrzymał zarzuty poniesione w skardze i wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu, w postaci poświadczonej kserokopii wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 listopada 2012 r. wydanego w sprawie IV SA/Po 425/12, opinii z (...) r., sporządzonej przez H. Biuro Studiów i Projektów Budownictwa Wodnego Sp. z o. o. w P. do poprawionego w dniu (...) r. przez inwestora projektu budowlano-wykonawczego drenażu stabilizującego wód gruntowych dla planowanej inwestycji, poświadczonej kserokopii postanowienia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia (...) r. nr (...) uchylającego w całości postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia (...) r. nr (...) prostującą oczywistą omyłkę pisarska w decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia (...) r. nr (...) i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponadto pełnomocnik wskazał, że skoro postanowienie z dnia (...) r. nie jest postanowieniem ostatecznym, to nadal obowiązuje ostateczna, nie sprostowana decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia (...) r. nr (...) będąca pozwoleniem wodnoprawnym na wykonanie drenażu na działkach nr (...), (...) i (...) arkusz (...), obręb W., nie obejmująca działki o nr (...). W związku z powyższym zaskarżona decyzja zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę, w tym udzielająca pozwolenia na budowę drenażu na działce nr (...) została wydana bez wszystkich, wymaganych prawem pozwoleń, z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 3 p.b.) i jako taka nie może się ostać.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca swoje umocowanie w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm, dalej P.p.s.a.) i zgodnie z tą zasadą Sąd Administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Zasadnicze znaczenie przy kontroli legalności zaskarżonej decyzji mają regulacje zawarte w art. 32-35 i art. 36 p. b. oraz rozporządzeń wykonawczych, do których odsyła , jak również przepisy K.p.a., z uwzględnieniem zmian wynikających z art. 28 ust. 2 -4 p.b.
Szczególne wymogi jakie powinien spełniać wniosek o pozwolenie na budowę oraz warunki jego skutecznego złożenia zostały określone w art. 32 p. b., przy czym kontrola realizacji tam wymienionych przesłanek należy do organu właściwego do wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Nadto, stosowanie do art. 35 ust. 1 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska , w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;
4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymująca się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Artykuł 35 ust. 3 p.b. stanowi, że w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzje o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Niespełnienie tych wymaga winno zatem skutkować wydaniem decyzji odmownej.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 35 ust. 1 i ust. 3 p.b., a także art. 33 ust. 1 p.b.
W szczególności, zgodnie z art. 33 ust. 1 p.b., pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1 p.b, dla całego zamierzenia budowlanego. Taka regulacja pozostaje w ścisłym związku z zasadami wyrażonymi w art. 5 p.b., z którego wynika, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając między innymi spełnienie warunków użytkowych zgodnych z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie zaopatrzenia w wodę i energię elektryczną oraz odpowiednio do potrzeb, w energię cieplną i paliwa, przy założeniu efektywnego wykorzystania tych czynników, jak również usuwania ścieków, wody opadowej i odpadów..
Artykuł 33 p.b. nie wprowadza żadnego wyjątku dopuszczającego udzielenie pozwolenia na budowę dla części obiektu budowlanego. Stosowanie zaś do art. 3 pkt 1a p.b., ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym, należy przez to rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Z definicji legalnej zawartej w art. 3 pkt 9 p.b. wynika, że przyłącza przynależą do urządzeń budowlanych, przez które należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniając możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Poza przyłączami wymieniono w tym przepisie urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Definicję budynku wprowadza art. 3 pkt 2 p.b.
Powyższe regulacje wskazują zatem, że urządzenia techniczne i instalacje budynków stanowią część obiektów budowlanych, które są niezbędne do ich wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem. O ile zatem zamierzeniem budowlanym jest budowa obiektu budowlanego jakim jest budynek, pozwolenie na budowę – winno objąć całe zamierzenie, w tym instalacje i urządzenia budowlane zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Prezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które także nie zwalniają od obowiązku udzielania pozwolenia na budowę tylko dla takich budynków, które spełniają warunki użytkowania ich zgodnie z przeznaczeniem. W dziale II rozporządzenia znajduje się rozdział 5, zatytułowany "Uzbrojenie techniczne działki i odprowadzenie wód powierzchniowych". Stosownie do zawartego nim § 26 działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej (ust. 1). Zgodnie natomiast z § 28 ust. 1 działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzanie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej.
W orzecznictwie sądowym dopuszcza się co prawda dzielenie inwestycji na etapy, o ile inwestor złoży taki wniosek. Jednakże podstawowym warunkiem jest wówczas to, aby każda część inwestycji (każdy jej etap) stanowił kompletną całość, spełniającą wszystkie wymogi, wynikające z przepisów prawa. Etapowanie uznaje się za dopuszczalne tylko wówczas, gdy poszczególne części zamierzenia inwestycyjnego stanowią odrębną całość, mogącą samodzielnie funkcjonować (wyrok WSA w Lublinie z 30 grudnia 2009 r., II SA/Lu 652/09, LEX nr 583029). W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jedne obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Wydanie pozwolenia na budowę na podstawie wniosku obejmującego jedynie część, nie mogącą prawidłowo funkcjonować samodzielnie, zamierzenia budowlanego stanowi naruszenie prawa materialnego, ewidentnie mające wpływ na wynik kontrolowanej sprawy. Odmiennie od przedstawionej należy ocenić jedynie sytuację, w której istnieje już uprzednio obiekt budowlany, co do którego zachodzi potrzeba budowy przyłączy. Rozdzielanie poszczególnych etapów procesu budowlanego i eliminowanie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę poszczególnych jego części stanowi obejście prawa (wyrok WSA w Krakowie z 23 listopada 2010 r., II SA/Kr 895/10, LEX nr 795022). Trafny jest pogląd, zgodnie z którym Prawo budowlane nie przewiduje możliwości formalnego podziału zamierzenia inwestycyjnego i stosowania do tak podzielonych części odmiennych przepisów ustaw dotyczących pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2008 r., VII SA/Wa 2121/07, LEX nr 485796).
Organy administracji architektoniczno-budowlanej mają zatem obowiązek weryfikacji, czy wymogi, wynikające z tak rozumianej treści art. 33 ust. 1 p.b. zostały spełnione. Jest to bowiem okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, a jej ustalenia wymagają przepisy postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie pozwolenie na budowę obejmowało inwestycję polegającą na budowie zespołu budynków mieszkalnych z usługami w parterze oraz dwupoziomową halą parkingową przy ul. R. (...) w P. (działki nr ewid.(...), (...), (...) oraz (...), (...), (...), ark. (...) obręb W.). Wraz z wnioskiem o wydanie decyzji pozwolenia na budowę z dnia (...) r. przedłożony został przez inwestora projekt drenażu od studni M1 do studni M7, który jest integralną częścią projektu budowlanego., co zresztą wskazał inwestor w piśmie z dnia (...) r. (k. 122 akt adm.). Dla odcinka od studni M1 do studni M5 wydano pozwolenie na budowę. Natomiast projekt drenażu od studni M5 do studni M7 na terenie działek (...), (...) i (...) został objęty zgłoszeniem robót budowlanych z dnia (...) r. tj. przed uzyskaniem pozwolenia na budowę (organ nie wniósł sprzeciwu) (k. K. 954 akt adm.)
Przedmiotowy drenaż jest urządzeniem technicznym ściśle związanym z przewidzianym do budowy zespołem budynków mieszkalnych wraz z halą garażową. Jego zadaniem ma być odprowadzanie wód gruntowych, które mogą piętrzyć się na podziemnych ścianach przewidzianych do budowy obiektów budowlanych. Wobec powyższego drenaż ten należy uznać za urządzenie budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 9 p.b., które nie jest zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 2 pkt 9 p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robot budowlanych polegających na wykonywaniu urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, z wyjątkiem: a) ziemnych stawów hodowlanych, b) urządzeń melioracji wodnych szczegółowych usytuowanych w granicach parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych. Do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zgodnie z art. 73 ust.1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145)) zalicza się 1) rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, 1a) drenowania, 2) rurociągi o średnicy poniżej 0,6 m, 30 stacje pomp do nawodnień ciśnieniowych, 4) ziemne stawy rybne, 4a) groble na obszarach nawadnianych, 5) systemy nawodnień grawitacyjnych i ciśnieniowych jeżeli służą celom, o których mowa w art. 70 ust. 1 tj. celom polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz ochronie użytków rolnych przed powodziami.
W świetle wskazanych wyżej przepisów stwierdzić należy, że drenaż stabilizujący poziom wód gruntowych nie może być uznany za urządzenie melioracji wodnej szczegółowej. Z tego też względu wymienione w art. 73 ust. 1 pkt 1a drenowania nie mogą być utożsamiane z drenażem technicznym związanym z budową obiektów budowlanych. Wykonanie takiego drenażu nie jest zatem zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Wobec powyższego rację ma skarżący, że wykonanie całego drenażu od studni M1 do studni M7, który jest integralną częścią przedmiotowego projektu budowlanego powinno być objęte pozwoleniem na budowę. Zresztą już organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia (...) r. (uchylającej decyzję Prezydenta z dnia (...) r. w przedmiocie pozwolenia na budowlę planowanej inwestycji) wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 1 p.b. pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. Jak wynika z decyzji pozwolenia wodnoprawnego całe zamierzenie budowlane obejmuje również urządzenie wodno-odwadniające i stabilizujące poziom wód gruntowych. Fakt poinformowania organu, że drenaż stabilizujący na działce nr 87 był przedmiotem zgłoszenia nie może być w tej sprawie uwzględniony, ponieważ zespól budynków mieszkalnych przy ul. R. (...) bez przedmiotowego urządzenia wodnego nie może samodzielnie funkcjonować i to co najmniej w okresie 1 toku po zakończeniu budowy (dokumentacja geologiczno-inżynierska s. 14).
Zatem wydanie pozwolenia na budowę obejmującego jedynie część zamierzenia budowlanego, nie mogącego samodzielnie prawidłowo funkcjonować stanowi naruszenie prawa, w stopniu mającym znaczący wpływ na wynik sprawy. Rozdzielenie poszczególnych etapów procesu budowlanego i eliminowanie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę poszczególnych jej części stanowi, jak już wcześniej wskazano, obejście prawa.
Kolejnym istotnym naruszeniem prawa jest wydanie decyzji pozwolenia na budowę zanim pozwolenie wodnoprawne stało się ostateczne.
Zgodnie z ustawą prawo budowlane, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć opinie, uzgodnienia, pozwolenia wymagane przepisami szczególnymi, co oznacza, że w przypadku realizacji zamierzenia inwestycyjnego uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego obejmującego także wykonanie urządzenia wodnego, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane do złożonego wniosku o pozwolenie na budowę, Pozwolenie wodnoprawne należy uzyskać przed udzieleniem pozwolenia na budowę. Pozwolenie wodnoprawne powinno być wydane przed wykonaniem inwestycji i nie może być pozwoleniem następczym, wydawanym już po wykonaniu decyzji. Tak, więc co do zasady, inwestycja może być realizowana, jeśli pozwolenie wodnoprawne jest ostateczne i niedopuszczalne jest realizacja inwestycji na podstawie decyzji, która nie jest ostateczna (wyrok WSA w Warszawie z 13 stycznia 2010 r. , IV SA/Wa 1749/09, Lex Polonica nr 2237241).
W przedmiotowej sprawie pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego na działkach (...), (...) i (...) arkusz (...), obręb W. zostało wydane decyzją z dnia (...) r. przez Prezydenta Miasta P., a następnie sprostowane postanowieniem z dnia (...) r. Postanowieniem z dnia (...) r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. (dalej Dyrektor RZGW) umorzył postępowanie zażaleniowe w przedmiocie oczywistej omyłki pisarskiej wskazując, że J.S. nie ma interesu prawnego i nie może być stroną tego postępowania. W wyniku wniesionej skargi do WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r. w sprawie IV SA/Po 425/12 Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z dnia (...) r. Na skutek ww. wyroku Dyrektor RZGW w dniu (...) r. wydał postanowienie uchylające w całości postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia (...) r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W tej sytuacji, słusznie zauważył skarżący, że skoro postanowienie organu I instancji z dnia (...) r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej nie jest postanowieniem ostatecznym, to nadal obowiązuje ostateczna nie sprostowana decyzja Prezydenta z dnia (...) r. udzielająca pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego na działkach nr (...), (...) i (...), nie obejmującego działki nr (...). Natomiast zaskarżona decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę obejmuje projekt drenażu przebiegającego przez działki nr (...), (...) i (...). W związku z powyższym skoro pozwolenie wodnoprawne, które nie obejmowało działki nr (...), stanowiło podstawę do wydania decyzji pozwolenia na budowę, stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja wydana została bez wymaganych prawem wszystkich pozwoleń, a więc z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 3 p.b.
Również zarzut naruszenia art.33 ust. 2 pkt 1 p. b. oraz § 3 ust. 1 pkt 4, ust. 2 oraz § 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego okazał się zasadny.
Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć cztery egzemplarze projektu budowlanego (...) wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu. W myśl powołanego wyżej przepisu podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie stanowi wpis, w drodze decyzji, do centralnego rejestru, o którym mowa w art. 88a ust. 1 pkt 3 lit.a, oraz – zgodnie z odrębnymi przepisami – wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności. W znajdującym się w aktach sprawy projekcie drenażu stabilizującego ze (...) r. jeden z autorów tego projektu inż. J. R. nie załączył do projektu zaświadczenia o przynależności do izby samorządu zawodowego, decyzji o wpisie do rejestru osób posiadających odpowiednie uprawnienia budowlane oraz nie przystawił na projekcie pieczęci ze specjalnością i numerem posiadanych uprawnień. Brak jest również jego oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Natomiast zgodnie z art. 20 ust. 2 p.b. projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Osoba sprawdzająca projekt drenażu mgr inż. H. J. nie załączyła zaświadczenia o przynależności do izby samorządu zawodowego oraz decyzji o wpisie do rejestru osób posiadających odpowiednie uprawnienia budowlane. Brak jest również na przedmiotowym projekcie daty sprawdzenia projektu pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (pomimo wezwania przez organ pismem z dnia (...) r.).
Mając zatem na uwadze powyższe stwierdzić należy, że badany projekt drenażu stabilizującego ze (...) r. nie zawiera wszystkich obligatoryjnych elementów, co stanowi istotne naruszenie wskazanych wyżej przepisów.
Ponadto w ocenie Sądu zasadny pozostaje zarzut niewyjaśnienia wpływu inwestycji na nieruchomość skarżącego, w tym budowy przedmiotowego drenażu. Przepis art. 5 ust. 1 p.b. nakazuje projektowanie obiektu budowlanego z zapewnieniem poszanowania występujących w obszarze obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. W świetle tego przepisu należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wskazywano, że w celu oceny, czy nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 p.b., konieczne jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom techniczno-budowlanym i czy nie spowoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Niepoczynienie nawet prób wyjaśnienia wielokrotnie podnoszonych przez skarżącego zarzutów odnośnie wpływu planowanego drenażu stabilizującego na uprawnienia właścicielskie świadczy o ignorancji organów obydwu instancji. Te okoliczności, zdaniem Sądu wymagają wyjaśnienia, w szczególności, czy planowany drenaż od studni M1 do studni M7 spełni swoje zadanie i zabezpieczy dwa budynku usytuowane na nieruchomości skarżącego przed napływem wody gruntowej z nieruchomości wnioskodawcy jak również czy zabezpieczy przed spiętrzaniem się tej wody.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należało, że pozostają one bezzasadne.
Zdaniem skarżącego postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto na wniosek osoby, która nie była ani nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. Inwestor nie wykazał, że przysługuje mu legitymacja do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, bowiem nie przedłożył do akt pełnomocnictwa, z którego wynikałoby, że działa w imieniu Miasta P., będącego właścicielem działek (...), (...) oraz (...) ark (...), obręb W.
Do znajdującego się w aktach sprawy wniosku o pozwolenie na budowę dla przedmiotowej inwestycji inwestor, wbrew twierdzeniom skarżącego, załączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością obejmującą działki nr (...), (...) i (...) na cele budowlane (lokalizacja wykuszy i balkonów znajdujących się na ww. działkach). Zgodę na tę lokalizację wyraził Zarząd Dróg Miejskich w P. pismem z dnia (...) r. nr (...) (k. 17 akt adm.).
Ponadto zdaniem skarżącego wnioskodawca nie przedłożył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością obejmująca działkę nr (...) ark.(...), obręb W. na cele budowlane.
W aktach sprawy znajduje się oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmującą ww. działkę (k. 92 akt adm.). Prawo do dysponowania ww. nieruchomością na cele budowlane potwierdza pismo Dyrektora Przedszkola nr (...) w P. z dnia (...) r. (k. 90 akt adm.).
W tym miejscu zaznaczyć należy, że organ rozstrzygający sprawę o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę nie bada, czy rzeczywiści wnioskodawca posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, skoro dysponuje tylko oświadczeniem strony odpowiadającym wymogom art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 3 pkt 11 p.b. Organ jest związany oświadczeniem wnioskodawcy i może go nie uwzględnić tylko wówczas, gdy z zebranych w sprawie dowodów wynika bezspornie, że wnioskodawcy w rzeczywistości nie przysługuje prawo, na które on się powołuje (wyrok NSA z 14 czerwca 2012 r., II OSK 507/11, LEX nr 1216735).
W niniejszej sprawie, inwestor przedłożył stosowne oświadczenie, które wskazano wyżej, a z akt sprawy nie wynika, aby w rzeczywistości nie przysługiwało inwestorowi prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością. Zatem powyższy zarzut jest bezzasadny.
Również zarzut dotyczący naruszenia art. 35 ust. 3 p.b. okazał się bezzasadny. Według skarżącego niedochowanie przez wnioskodawcę terminu do usunięcia nieprawidłowości wyznaczonego w postanowieniu z dnia (...) r. skutkować powinno odmową zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym, w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
W rozpoznawanej sprawie, postanowieniem z dnia (...) r. Prezydent nałożył na wnioskodawcę na podstawie art. 35 ust. 3 p.b. obowiązek usunięcia nieprawidłowości związanych z kompletnością projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji oraz do wyjaśnienia terenu wskazanego w pozwoleniu wodnoprawnym z (...) r. określonego we wniosku o pozwolenie na budowę (brak działki nr (...)), w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego wezwania (k. 316 akt adm.). Przedmiotowe postanowienie wnioskodawca odebrał w dniu (...) r., a obowiązek wykonał w dniu (...) r., a więc z przekroczeniem terminu, co słusznie zauważył skarżący (k. 317 i 320 akt adm.). Jednakże termin, o którym mowa w art. 35 ust. 3 p.b. nie jest terminem materialnoprawnym, lecz procesowym i w związku z tym może być przedłużony (wyrok NSA z 7 lutego 2012 r., II OSK 996/11, LEX nr 1138218). Fakt przekroczenia terminu (jeden dzień) nie jest przesłanką stanowiącą uchybienie mające znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy, pomimo tego, że wnioskodawca nie występował o przedłużenie terminu. W istocie było to działanie w celu doprowadzenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego do zgodności z ustawowymi wymaganiami określonymi w art. 35 ust. 1 p.b.
Także zarzut naruszenia art. 10 K.p.a poprzez niezapewnienie stronom postępowania czynnego udziału w niniejszym postępowaniu nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy.
W niniejszej sprawie, przed wydaniem decyzji z dnia (...) r. organ I instancji zawiadomił strony pismem z dnia (...) r. o zakończeniu postępowania dowodowego i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (k. 124 akt adm.) Również Wojewoda przed wydaniem decyzji z dnia (...) r. poinformował strony o przysługujących im uprawnieniach w trybie art. 10 K.p.a. (k. 259 akt adm.). Także przed wydaniem kolejnych decyzji z dnia (...) r. i (...) r. zarówno organ I jak i II instancji zawiadomił strony pismami z dnia (...) r., (...) r., i (...) r. o przysługujących im uprawnieniach w trybie art. 10 K.p.a. (k. 290, 357 i 300 akt adm.). Zarzut skarżącego, że decyzja organu II instancji wydana została w dniu (...) r., a więc zanim otrzymał zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (zawiadomienie doręczono w dniu (...) r.) nie ma wpływu na wynik sprawy.
Zapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu wynikające z przepisu art. 10 K.p.a. nie jest obowiązkiem bezwzględnym i z tego względu, zarówno organ prowadzący postępowanie na drodze administracyjnej, jak i sąd administracyjny dokonując weryfikacji decyzji obowiązany jest do dokonania oceny, czy naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2007 r. I OSK 1512/06, opubl. LEX nr 417767, z dnia 16 października 2007 r. I OSK 1192/06, opubl. LEX nr 427561 oraz z dnia 18 maja 2006 r. II OSK 831/05, opubl. ONSAiWSA 2000 nr 6, poz. 157). Analogiczny pogląd zaprezentowano w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. FPS 6/04(ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 66), wydanej na tle odpowiadającego treści art. 10 § 1 kpa przepisu art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), stwierdzając, że naruszenie tego przepisu jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono, że badanie w tym zakresie jest dokonywane przez sąd w każdej indywidualnej sprawie na podstawie art. 134 P.p.s.a. Wskazano również, że prawo strony do wypowiedzenia się "w sprawie zebranego materiału" oznacza także prawo do stwierdzenia, że materiał ten nie został zebrany w koniecznym zakresie i w sytuacji gdy zarzut naruszenia art. 200 § 1 podnosi strona, w jej interesie leży wykazanie wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Jeżeli natomiast przed sądem skarżący nie przedstawi istotnych argumentów dotyczących zebranego w sprawie materiału dowodowego, to znaczy, że naruszenie art. 200 § 1 nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że wcześniejsze wydanie decyzji uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Niezasadny okazał się również zarzut, że zgodnie z art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 23 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej u.p.z.p.) w przypadku braku planu miejscowego, na wykonanie robót budowlanych polegających na budowle drenażu stabilizującego poziom wód gruntowych wymagane jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy.
Jak już zaznaczono wyżej urządzenia techniczne i instalacje budynków stanowią część obiektów budowlanych, które są niezbędne do ich wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem. O ile zatem zamierzeniem budowlanym jest budowa obiektu budowlanego jakim jest budynek, pozwolenie na budowę – winno objąć całe zamierzenie, w tym instalacje i urządzenia budowlane zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. W niniejszej sprawie takim urządzeniem budowlanym jest drenaż stabilizujący, którego zadaniem jest zachowanie istniejących poziomów zwierciadła wód gruntowych.
Na terenie planowanej inwestycji nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w związku z czym dla tej inwestycji wydane zostały dwie decyzje o warunkach zabudowy. Pierwsza z nich z dnia (...) r. nr (...) dotyczyła inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami w parterze oraz dwupoziomową halą parkingową, w której w pkt III zawarto warunki w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji (w tym obsługę komunikacyjną, zasilanie w energię elektryczną, zasilanie w wodę, odprowadzanie ścieków sanitarnych, odprowadzanie wód deszczowych, ogrzewanie). Zatem z powyższego wynika, że decyzja o warunkach zabudowy obejmuje całe zamierzenie, w tym instalacje i urządzenia budowlane związane z budynkiem i w związku z tym na wykonanie przedmiotowego drenażu, który jest jednym z takich urządzeń nie wydaje się odrębnej decyzji o warunkach zabudowy, jak tego domagali się skarżący.
Mając powyższe na uwadze, z podanych przyczyn, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Rzeczą organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie eliminacja wytkniętych uchybień, w tym usuniecie nieprawidłowości w zakresie projektu budowlanego na podstawie art. 35 ust. 3 p.b., wyjaśnienie charakteru przedmiotowego drenażu, a co za tym idzie również kwestii objęcia całego drenażu pozwoleniem na budowę oraz oparcie pozwolenia na budowę na ostatecznym pozwoleniu wodnoprawnym.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło