IV SA/Po 970/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wyższej Szkoły [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Wyższej Szkoły [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Wyższa Szkoła [...] (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...], opisane w rubrum. Zaskarżonym postanowieniem zostało utrzymane w mocy postanowienie Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] o oddaleniu zarzutów Skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w tytule wykonawczym z dnia [...] czerwca 2015 r. nr rej. [...]. W skardze został zawarty m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowień utrzymanych przez nie w mocy. Uzasadniając ten wniosek Skarżąca podniosła, że znajduje się obecnie w bardzo trudnej sytuacji finansowej, przy czym kłopoty te nie są zawinione przez Skarżącą, gdyż do trudnej sytuacji finansowej doprowadziły ją po części niż demograficzny i trudna sytuacja na rynku usług edukacyjnych, a po części nierzetelne działanie pracowników, wobec których toczy się obecnie postępowanie cywilne. Zdaniem Skarżącej niewydanie przez sąd cyt. "postanowienia o wstrzymaniu wykonania postanowienia o nałożenia grzywny w celu przymuszenia" może zatem doprowadzić do nieodwracalnego skutku w postaci likwidacji Skarżącej i w efekcie utratę miejsc pracy przez wiele osób. Ponadto, w ocenie Skarżącej, prowadzenie egzekucji administracyjnej w sytuacji poważnych kłopotów finansowych Skarżącej, prowadzi do absurdalnej sytuacji, w której blokowane są środki, które mogłyby być przeznaczone na regulacje zadłużenia wobec pracowników. To z kolei doprowadzi do narastania zadłużenia Skarżącej wobec pracowników i w efekcie – nakładania przez organy Państwowej Inspekcji Pracy kolejnych grzywien w celu przymuszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem zaskarżenia w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, opisane w rubrum niniejszego orzeczenia, postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w przedmiocie oddalenia zarzutów. Wynika to jasno ze wskazanego w petitum skargi numeru zaskarżonego postanowienia, oraz z określonego w trzecim akapicie uzasadnienia tej skargi przedmiotu postanowienia ("utrzymał w mocy postanowienie oddalające zarzuty. Z rozstrzygnięciem tym nie można się zgodzić z niżej wskazanych względów"). W związku z tym należy zauważyć, że w argumentacji uzasadnienia swego wniosku o wstrzymanie wykonania ww. postanowienia, Skarżąca całkowicie błędnie odwołuje się do "postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia". Takie postanowienie, wydane wobec Skarżącej przez Okręgowego Inspektora Pracy w dniu [...] sierpnia 2015 r., posiada inny nr rej.: [...] (k. 62 akt adm.). Przechodząc do rozpoznania ww. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia (w przedmiocie oddalenia zarzutów) należy wyjaśnić, że przyznanie stronie skarżącej tzw. ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd administracyjny przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (odpowiednio: czynności), w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z tym – podzielając w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 830/15 oraz z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 1055/15 – należy wskazać, że w orzecznictwie sądowym i doktrynie trafnie przyjmuje się, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., co do zasady mogą być jedynie takie akty (czynności), które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają nałożone na niego obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Zasadniczo więc cechy wykonalności nie posiadają decyzje lub postanowienia odmowne. Wyjątkowo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności administracyjnej może polegać także na czasowym zawieszeniu skutków prawnych wynikających z rozstrzygnięcia zawartego w danym akcie (odpowiednio: wywołanych dokonaniem określonej czynności). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, którego dotyczył wniosek o wstrzymanie wykonania, nie kwalifikuje się do wykonania. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem postanowienie w przedmiocie oddalenia zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, a więc postanowienie w swej istocie odmowne. Postanowienie to zawiera jedynie negatywną ocenę zarzutów zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. W szczególności nie nakłada ono na zobowiązanego żadnych nowych obowiązków ani nie zmienia wysokości powstałego wcześniej zobowiązania, a tym samym nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw lub obowiązków materialnoprawnych strony i prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, że zaskarżony akt nie nadaje się do wykonania, jego skuteczność nie stwarza również niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Już sama ta okoliczność przesądza o niemożności uwzględnienia przedmiotowego wniosku Skarżącej. Ponadto wskazać należy, że z konstrukcji prawnej art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu oraz innych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli jest spełniona ww. ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość "wyrządzenia znacznej szkody" lub "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" w razie wykonania aktu (czynności). W judykaturze i doktrynie konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem formalnym, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu (czynności), ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje (jak czyni to np. w ramach instytucji prawa pomocy) możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. np. postanowienia NSA: z 26.11.2007 r., II FZ 338/07; z 12.08.2008 r., II GZ 177/08; z 29.05.2009 r., I FZ 148/09; z 13.08.2009 r., I OZ 779/09; z 03.12.2009 r., I OZ 1101/09; z 17.11.2010 r., II GZ 345/10; z 29.11.2010 r., II GZ 337/10; z 10.12.2010 r., II FZ 536/10; z 01.03.2011 r., II FZ 17/11; z 08.10.2013 r., II OZ 839/13; z 06.05.2014 r., I OZ 341/14; – wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"; por też: B. Dauter [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, uw. 9 do art. 61). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podniosła, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej oraz wskazała, czym ten stan jest spowodowany. Stwierdziła ponadto, że brak wstrzymania może doprowadzić do jej likwidacji. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że za całe uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie wystarczy samo tylko gołosłowne wskazanie, iż Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Uprawdopodobnienie okoliczności z art. 61 § 3 p.p.s.a. co do zasady nie może opierać się na samych tylko twierdzeniach (oświadczeniach) strony. Sąd powinien mieć możliwość oparcia się w swych rozważaniach na konkretnym materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. Skarżąca – notabene reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika – do wniosku nie załączyła żadnej dokumentacji, z której wynikałoby, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji, przy czym na mocy art. 61 § 5 p.p.s.a. uczynił to na posiedzeniu niejawnym.