IV SA/Po 989/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-04-01

Skład orzekający: Maciej Busz, Tomasz Grossmann, Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w części, jeżeli organ nadzoru budowlanego wydał decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia projektu zamiennego tylko dla tej części inwestycji?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest związany treścią decyzji organu nadzoru budowlanego wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego i obowiązany jest uchylić pozwolenie na budowę tylko w zakresie wskazanym w tej decyzji. Nie ma uprawnienia do samodzielnej oceny istotności odstąpienia od projektu budowlanego ani do uchylenia decyzji w szerszym zakresie niż wynika to z decyzji nadzoru budowlanego. Przeprowadzenie mediacji w takim postępowaniu nie jest obowiązkowe ze względu na charakter decyzji związanej.
Stan faktyczny
Spółka W. z o.o. z siedzibą w S. zaskarżyła decyzję Wojewody z października 2021 r., który utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z lipca 2021 r. uchylającą decyzję o pozwoleniu na budowę z 2014 r. w części dotyczącej zagospodarowania terenu na określonych działkach. Decyzja ta była następstwem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z stycznia 2021 r., nakładającej obowiązek sporządzenia projektu zamiennego w części inwestycji. Spółka podniosła zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów prawa budowlanego i proceduralnego oraz niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 01 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi W. I. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w części oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z [...] października 2021 r. (znak: [...]) Wojewoda (dalej jako "Wojewoda" lub "organ II instancji") – po rozpatrzeniu odwołania spółki W. Sp. z o.o. z siedzibą w S. – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] lipca 2021 r. (znak: [...]) o uchyleniu decyzji własnej o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] września 2014 r. (znak: [...]) w części zagospodarowania terenu na działkach [...] i [...] (arkusz [...], obręb Ż.). Zaskarżona decyzja Wojewody zapadła, jak wynika z jej uzasadnienia, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Przywołaną wyżej decyzją nr [...] z [...] września 2014 r. (zwaną dalej "Decyzją PnB"), Prezydent Miasta P. (dalej jako "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego (trzysegmentowego) z usługami towarzyszącymi przy ul. [...] w P. (działki nr [...] i [...] powstałe z podziału działki [...], działki [...], [...], [...], ark [...], obr. Ż. ). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z [...] listopada 2014 r. (znak: [...]). Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2021 r. (znak: [...]; zwaną dalej "Decyzją PINB") Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej w skrócie "PINB") nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w części zagospodarowania terenu budynku mieszkalnego wielorodzinnego (trzysegmentowego) z usługami towarzyszącymi przy ul. [...] w P. (działki nr [...] i [...] powstałe z podziału działki [...], działki [...], [...], [...], ark [...], "obr. S. "), uwzględniającego zmiany dokonane w trakcie realizacji inwestycji. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2021 r. Postanowieniem nr [...] z [...] września 2021 r. PINB sprostował swą decyzję w zakresie obrębu ewidencyjnego (było: "S. ", powinno być: "Ż. "). Pismem z [...] kwietnia 2021 r. PINB zwrócił się do Prezydenta [...] z wnioskiem o uchylenie Decyzji PnB. Przywołaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2021 r. Prezydent Miasta uchylił ostateczną Decyzję PnB – wydaną dla Q. Sp. z o.o. z siedzibą w S., przeniesioną decyzją z [...] marca 2015 r. na rzecz W. Sp. z o.o. Sp. j. z siedzibą w S. (która zmieniała nazwę na obecną: W. Sp. z o.o. z siedzibą w S.), zmienioną decyzją nr [...] z [...] lipca 2015 r. (znak: [...]). Odwołanie od ww. decyzji z [...] lipca 2021 r. wniosła W. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (zwana też dalej "Spółką" lub "skarżącą"), reprezentowana przez pełnomocnika, r.pr. A. L.. Utrzymując w mocy kwestionowaną decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2021 r. – przywołana na wstępie decyzją z [...] października 2021 r. – Wojewoda wyjaśnił, że Decyzja PINB została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, dalej w skrócie "p.b."), która zyskała walor ostateczności z dniem [...] stycznia 2021 r. Mając zatem na uwadze treść art. 36a ust. 2 p.b. Prezydent Miasta był uprawniony do wydania decyzji o uchyleniu własnej, ostatecznej Decyzji PnB, wypełniając tym samym kompetencje nadana przez ww. przepis. Wojewoda podkreślił, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie analizuje zasadności wydania decyzji przez organ nadzoru budowlanego. Zarazem za niezasadne uznał organ II instancji zarzuty odwołania dotyczące niezastosowania art. 96a § 1 k.p.a., wyjaśniając, że mając na uwadze charakter przedmiotowej sprawy oraz fakt, że decyzja wydawana na podstawie art. 36a ust. 2 p.b. jest decyzją związaną, przeprowadzenie mediacji byłoby niecelowe, gdyż w takim postępowaniu jedyną kwestią, która podlega ustaleniu, jest istnienie ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego wydanej w oparciu o art. 52 ust. 1 pkt 3 p.b. A w rozpoznawanej sprawie fakt ostateczności oraz pozostawania w obiegu takiej decyzji (tj. Decyzji PINB) jest jasny i nie wymaga czynienia dalszych ustaleń. Ponadto Wojewoda wytknął, że skarżąca nie udowodniła, żeby zarzucone (nie)wystosowanie zawiadomienia przez organ I instancji o możliwości wypowiedzenia się w sprawie i zajęcia stanowiska miało wpływ na wynik sprawy i uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji z tego powodu. Prezydent Miasta był zobligowany na podstawie art. 36a p.b. do wydania decyzji uchylającej Decyzję PnB, a zakres uchylenia zależny jest od Decyzji PINB. Organ II instancji odstąpił od procedury z art. 10 k.p.a. mając na uwadze ekonomikę postępowania wynikającą z art. 12 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję Wojewody, Spółka, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika – zarzuciwszy naruszenie: 1. art. 36a ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 34 ust. 3 pkt 1 p.b. w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. przez ich błędną wykładnię skutkującą niewłaściwym uznaniem, że wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., każdorazowo (niezależnie od okoliczności faktycznych) obliguje organ administracji architektoniczno-budowlanej do uchylenia wydanego przez siebie pozwolenia na budowę; 2. art. 36a ust. 2 w zw. z art. 59 ust 1 p.b. przez błędne uznanie, że uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę w części zagospodarowania terenu było dopuszczalne, w sytuacji gdy inwestor legitymuje się ostateczną i prawomocną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie m.in. dla całego "terenu zewnętrznego" objętego projektem zagospodarowania terenu; 3. art. 96a § 1 i 2 oraz § 4 pkt 1 w zw. z art. 13 § 1 pkt 2 i § 2 in principio k.p.a. przez błędne uznanie, że charakter przedmiotowej sprawy nie pozwala na przeprowadzenie mediacji; 4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta [...], w sytuacji gdy prawidłowym było jej wyeliminowanie z obrotu prawnego; 5. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niedostateczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, co skutkowało pozostawieniem w obrocie prawnym wadliwej decyzji administracyjnej – wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją z decyzji Prezydenta [...] oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi jej autorka, przedstawiwszy stan faktyczny sprawy, rozwinęła i umotywowała podniesione zarzuty. Ponadto podała, że [...] lipca 2021 r. wystąpiła do organu nadzoru budowlanego o uchylenie Decyzji PINB i że sprawa ta nie została dotychczas rozstrzygnięta. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z [...] marca 2022 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095; dalej w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z [...] marca 2022 r. Pismem procesowym z [...] marca 2022 r. Spółka wniosła o zawieszenie postępowania na podstawie art. 126 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs4 ust. 3 u-COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia. Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w kontrolowanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonawszy tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody z [...] października 2021 r. ([...]) – utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] lipca 2021 r. ([...]) o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej nr [...] z [...] września 2014 r. o pozwoleniu na budowę ("Decyzji PnB") w części zagospodarowania terenu na działkach nr [...] i [...] (arkusz [...], obręb Ż.) – Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, względnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, organy obu instancji w niezbędnym zakresie zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy konieczny do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą faktyczną dalszych rozważań. Jest to tym bardziej uzasadnione, że wbrew ogólnikowemu zarzutowi skargi (z pkt 5 jej petitum): "niedostatecznego ustalenia stanu faktycznego sprawy", prawnie relewantne okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy nie były pomiędzy stronami sporne. W szczególności niespornym pozostawało, że decyzja nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z [...] stycznia 2021 r. ("Decyzja PINB") – nakładająca na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w części zagospodarowania terenu budynku mieszkalnego wielorodzinnego (trzysegmentowego) z usługami towarzyszącymi przy ul. [...] w P. (działki nr [...] i [...] powstałe z podziału działki nr [...], działki nr [...], [...], [...], ark [...], obr. Ż. ) uwzględniającego zmiany dokonane w trakcie realizacji inwestycji – stała się ostateczna z dniem [...] stycznia 2021 r. i nadal pozostawała w obrocie prawnym. W efekcie rzeczywisty spór w niniejszej sprawie dotyczył w istocie jedynie właściwej kwalifikacji prawnej niespornych faktów, a ściślej – zasadności zastosowania w okolicznościach faktycznych tej sprawy przepisu art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333; w skrócie "p.b."), i w rezultacie uchylenia Decyzji PnB we wskazanej części. W myśl przywołanego art. 36a ust. 2 p.b. – w aktualnym brzmieniu, obowiązującym od 31 maja 2004 r. (z niewielką zmianą redakcyjną wprowadzoną od 01 stycznia 2017 r.) – "Organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3". Wydanie takiej decyzji (tu: Decyzji PINB) jest – jak to już wyżej wskazano – w niniejszej sprawie bezsporne. Organy obu instancji zasadnie przyjęły, że stwierdzenie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej wystąpienia takiego przypadku obliguje ten organ do uchylenia pozwolenia na budowę. Przy tym wypada zaznaczyć, że na przeszkodzie zastosowaniu art. 36a ust. 2 p.b. nie stoi ewentualne ustalenie, że inwestycja została już zakończona. Przemawia za tym jednoznacznie wykładnia art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 4 p.b. Przepis ten znajduje zastosowanie zarówno do robót budowlanych wykonywanych, jak i do budowy już zakończonej (por. np. wyroki NSA: z 24.03.2017 r., II OSK 683/16; z 07.09.2017 r., II OSK 2161/16; z 28.04.2020 r., II OSK 480/19; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). Już samo brzmienie przepisu pokazuje, że decyzja wydawana na podstawie art. 36a ust. 2 p.b. ma charakter związany, a nie uznaniowy – co oznacza, że organy administracji architektoniczno-budowlanej są zobowiązane wszcząć i przeprowadzić postępowanie w omawianym trybie, a jedyną przesłanką orzekania w tego rodzaju sprawach o uchyleniu własnej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest uprzednie wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. (por. np. wyrok WSA z 19.02.2020 r., II SA/Po 708/19, CBOSA). Skoro zaś jedyną przesłanką orzekania w tego rodzaju sprawach jest uprzednie wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., to nie sposób wymagać od organu administracji architektoniczno-budowlanej ponownego badania, czy ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego jest zgodna z prawem (tak trafnie m.in. wyrok NSA z 07.09.2017 r., II OSK 2161/16, CBOSA). W szczególności więc organ architektoniczno-budowlany w ramach swych kompetencji, w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 36a ust. 2 p.b., nie może samodzielnie rozstrzygać, czy w ogóle doszło do samowoli budowlanej (i w jakim zakresie), czy też nie, ani czy możliwe jest zalegalizowanie dokonanej samowoli budowlanej – wyłączną kompetencję do wydania takiego orzeczenia ma organ nadzoru budowalnego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest związany treścią decyzji organu nadzoru budowlanego wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. i nie może dokonać samodzielnej oceny stanu faktycznego sprawy ustalonego w ramach prowadzonego przez nadzór budowlany postępowania naprawczego (por. wyrok NSA z 20.04.2021 r., II OSK 3169/20, CBOSA). Choć zatem w świetle art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. jedną z podstawowych przesłanek wydania Decyzji PINB było stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że inwestor dopuścił się istotnego odstąpienia od projektu budowlanego, to w kontrolowanej sprawie organy architektoniczno-budowlane obu instancji nie były władne badać, czy do takiego odstąpienia doszło, ani jaki był jego zakres, ani też – czy stwierdzone odstąpienie miało rzeczywiście charakter istotny. W konsekwencji zawarte w skardze rozważania odnośnie do nieistotnego, jakoby, odstąpienia od projektu budowlanego w przypadku "brakujących" miejsc parkingowych – i to nawet z powołaniem się na wyroki WSA w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 613/17 oraz o sygn. akt IV SA/Po 1113/19, zapadłe w sprawie (odmowy) udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji – nie mogły odnieść zamierzonego skutku w niniejszej sprawie. Argumenty te mogłyby być ewentualnie podnoszone w sprawie zakończonej Decyzją PINB, jednak decyzja ta – z przyczyn znanych wyłącznie inwestorowi – nie została przezeń zaskarżona. Odmienne swe stanowisko – jakoby w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 36a ust. 2 p.b. organ architektoniczno-budowalny był uprawniony do samodzielnej oceny, czy bez zmiany pozwolenia na budowę doszło do istotnego odstąpienia od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – strona skarżąca oparła na poglądzie zaczerpniętym z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 lipca 2002 r. o sygn. akt II SA/Gd 441/00 (ONSA 2003, nr 4, poz. 134). Najwyraźniej jednak uszło uwagi pełnomocnika skarżącej, że pogląd ten został wyrażony w odmiennym stanie prawnym – a mianowicie pod rządem art. 36a p.b. w pierwotnym brzmieniu, który wówczas stanowił, że: "1. Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. 2. W przypadku naruszenia przepisu ust. 1, właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę." Jak z powyższego wynika, ówczesne brzmienie art. 36a ust. 2 p.b. dawało pewne oparcie dla forsowanego przez skarżącą stanowiska o niezwiązaniu organu architektoniczno-budowlanego treścią decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., które to stanowisko wszakże jawi się jako całkowicie nieuprawnione na tle aktualnego, relewantnego w niniejszej sprawie, brzmienia ww. przepisu, który już nie odsyła do ust. 1 w art. 36a, lecz wprost do decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Z powyższego odesłania wynika, zdaniem Sądu, także i to, że określony w tej ostatniej decyzji zakres inwestycji, dla którego należy sporządzić projekt zamienny, determinuje również zakres, w jakim powinno następnie dojść do uchylenia pierwotnej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę (od warunków której to decyzji bezpodstawnie odstąpiono). Oczywiście zasadą jest, że projekt zamienny sporządza się dla całej inwestycji (z uwzględnieniem zmian dokonanych w trakcie jej realizacji), a w konsekwencji – że w trybie art. 36a § 2 p.b. uchylana jest również cała pierwotna decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę. Jeżeli jednak – tak jak w kontrolowanej sprawie – w decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. zakres wymaganego projektu zamiennego został ograniczony, to – konsekwentnie – w odpowiednio ograniczonym zakresie uchyleniu podlega także decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę. Jest to, w ocenie Sądu, kolejny z przejawów wynikającego z art. 36a ust. 2 p.b. związania organu architektoniczno-budowlanego orzekającego w trybie ww. przepisu ustaleniami decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Odnosząc się w tym miejscu do przywołanego w skardze passusu z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 07 marca 2018 r. o sygn. akt II OSK 1194/16 (CBOSA) – w myśl którego: "skoro organ nadzoru budowlanego stwierdził istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie projektu zagospodarowania działki, czyli zakwestionował zgodność realizowanej inwestycji z istotnym elementem udzielonego pozwolenia na budowę, to w konsekwencji powyższego organ administracji architektoniczno-budowlanej winien był w trybie art. 36a ust. 2 prawa budowlanego uchylić całą decyzję o pozwoleniu na budowę, bo bez projektu zagospodarowania działki decyzja o pozwoleniu na budowę nie mogłaby samodzielnie funkcjonować" – należy zauważyć, że powołanie się na ów passus w okolicznościach niniejszej sprawy jest chybione już z tego powodu, że w tej sprawie PINB nie stwierdził istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie całego projektu zagospodarowania działki, a jedynie jego wyodrębnionej części: obejmującej dwie działki ewidencyjne (nr [...] i [...]) spośród wszystkich pięciu, które podlegały zainwestowaniu w ramach przedmiotowego zamierzenia budowlanego (nr [...], [...], [...], [...] i [...]; według aktualnej numeracji). Wobec tego nawet jeżeliby przyjąć, że rzeczywiście – jak twierdzi skarżąca, z powołaniem się na ww. wyrok NSA – bez projektu zagospodarowania działki decyzja o pozwoleniu na budowę nie może samodzielnie funkcjonować, to trzeba podkreślić, że taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. W niej bowiem Decyzja PnB nie została "pozbawiona" całości projektu zagospodarowania działki, a jedynie jego dającej się wyodrębnić części (uchylonej). Niezależnie od tego wypada zaznaczyć, że ze statuowanej w art. 36a ust. 2 p.b. zasady związania organu architektoniczno-budowlanego ustaleniami decyzji "naprawczej" wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. wynika, że zarzuty skargi dotyczące niedopuszczalności uchylenia Decyzji PnB we wskazanej części, która to część wynikała wprost z ustalonego w decyzji "naprawczej" zakresu projektu zamiennego, należało w istocie kierować pod adresem tej ostatniej decyzji (tj. Decyzji PINB, przez inwestora wszakże niezaskarżonej). Nie sposób bowiem zaakceptować sytuacji, w której – jak chciałaby tego strona skarżąca – nawet gdy decyzją z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nałożono na inwestora obowiązek sporządzenia projektu zamiennego jedynie w odniesieniu do określonej części zamierzenia inwestycyjnego, to wydane uprzednio dla tego zamierzenia pozwolenie na budowę podlegałoby uchyleniu w trybie art. 36a ust. 2 p.b. i tak w całości. W takim bowiem przypadku – w razie pomyślnego zakończenia postępowania naprawczego wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego – w odniesieniu do formalnie "zalegalizowanej" inwestycji, w obrocie prawnym pozostawałby de facto jedynie projekt budowlany (zamienny) obejmujący tę część inwestycji, która była dotknięta sanowanym odstąpieniem, zaś jej część niewadliwa nie miałaby "pokrycia" w projekcie (pierwotnym), gdyż ten ostatni zostałby wcześniej wyeliminowany (w całości) wraz z całym pozwoleniem na budowę, w trybie art. 36a ust. 2 p.b. Zdaniem Sądu, skoro decyzja o zatwierdzeniu projektu zamiennego (art. 51 ust. 4 p.b.) zastępuje pierwotne pozwolenie na budowę (por. A. Gliniecki [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016, uw. 13 do art. 51), to art. 36a ust. 2 p.b. nie może być wykładany w taki sposób, który dopuszczałby uchylenie w tym trybie pierwotnego pozwolenia na budowę w zakresie szerszym niż wynikający z wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia projektu zamiennego. Z tych wszystkich względów zarzut podniesiony w pkt 1 petitum skargi – naruszenia art. 36a ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 34 ust 3 pkt 1 p.b. – należało uznać za niezasadny. Ze wspomnianej zasady związania organu architektoniczno-budowlanego ustaleniami Decyzji PINB wynika również brak relewancji prawnej – przy ocenie dopuszczalności uchylenia w kontrolowanej sprawie, w trybie art. 36a ust. 2 p.b., Decyzji PnB we wskazanej części – faktu uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie dla części przedmiotowej inwestycji (w tym obejmującej, ogólnikowo ujęte, "tereny zewnętrzne"), decyzją PINB nr [...] z [...] czerwca 2017 r. (na marginesie, dla dopełnienia obrazu stanu faktycznego, dodajmy, że w odniesieniu do pozostałej części tej inwestycji, prawomocnie odmówiono wydania pozwolenia na użytkowanie; zob. wyrok NSA z 21.09.2021 r., II OSK 98/21, CBOSA). Fakt ten mógłby być bowiem, co najwyżej, brany pod uwagę w ramach postępowania naprawczego, na jego wcześniejszym etapie – przy wydawaniu Decyzji PINB i ustalaniu jej zakresu. Tym bardziej, że wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, samo w sobie, nie stoi na przeszkodzi ewentualnemu późniejszemu wyeliminowaniu z obrotu prawnego poprzedzającego ją pozwolenia na budowę, a co najwyżej może stanowić przeszkodę we wszczęciu postępowania naprawczego (por. A. Gliniecki [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016, uw. 7 do art. 51). Z tych względów również zarzut podniesiony w pkt 2 petitum skargi – naruszenia art. 36a ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 p.b. – nie zasługiwał na uwzględnienie. Podobnie chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 96a § 1, 2 i § 4 pkt 1 w zw. z art. 13 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. (pkt 3 petitum skargi). Zgodnie bowiem z art. 96a § 1 k.p.a. w toku postępowania może być przeprowadzona mediacja, jeżeli pozwala na to charakter sprawy. Poza tym Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 lutego 2021 r. o sygn. akt II GSK 210/19 (CBOSA), że o braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie można wnioskować na tej tylko podstawie, iż w postępowaniu, w którym została ona wydana, organ administracji nie przeprowadził mediacji, o którą wnioskowała strona. Zwłaszcza, że jej przeprowadzeniu w kontrolowanej sprawie sprzeciwiał się również charakter sprawy, albowiem w sytuacji gdy przepisy prawa przewidują wydanie tzw. decyzji związanej, zaś stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, to nie zachodzą przesłanki do przeprowadzenia mediacji. W konsekwencji również zarzut naruszenia przez organ II instancji przepisu "wynikowego" – art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – przez jego zastosowanie (pkt 4 petitum skargi) nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd nie znalazł również uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło