IV SAB/Po 42/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-09-04
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Donata Starosta, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej bez rozpoznania z powodu niewykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego, gdy organ uważa żądaną informację za przetworzoną, stanowi bezczynność organu?Ratio decidendi
Pozostawienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej bez rozpoznania z powodu niewykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego, gdy organ uważa żądaną informację za przetworzoną, stanowi bezczynność organu. W takiej sytuacji organ powinien wydać decyzję administracyjną odmawiającą udostępnienia informacji, a nie pozostawić wniosek bez rozpatrzenia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się do Burmistrza o udostępnienie kserokopii dokumentów dotyczących umów zlecających wykonanie usług technicznych i konferansjerskich, wraz z rachunkami i dowodami zapłaty, a także o wskazanie osób świadczących usługi konferansjerskie. Burmistrz wezwał Stowarzyszenie do uzupełnienia wniosku poprzez podanie szczególnie istotnego interesu publicznego, uznając żądane informacje za przetworzone. Po braku reakcji, Burmistrz pozostawił wniosek bez rozpoznania. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Burmistrza [...] do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia Miłośników [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Burmistrza [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 września 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Miłośników [...] na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. zobowiązuje Burmistrza [...] do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia Miłośników [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Burmistrza [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dnia [...] lutego 2014 r. do Urzędu [...] wpłynął wniosek stowarzyszenia zwykłego pod nazwą "Stowarzyszenie Miłośników [...]" z siedzibą we [...] (dalej jako: "Stowarzyszenie" lub "Skarżący"), z tej samej daty, adresowany do Burmistrza [...] (dalej jako: "Burmistrz"), o udostępnienie informacji publicznej poprzez:
1) udostępnienie kserokopii dokumentów stanowiących umowy zlecające wykonanie usługi technicznej "nagłośnienia", w czasie trwania wyszczególnionych imprez gminnych ([...]) wraz z rachunkami (fakturami) oraz dokumentami księgowymi potwierdzającymi zapłaty za wykonane usługi;
2) udostępnienie kserokopii dokumentów stanowiących umowy zlecające prowadzenie imprezy (konferansjer), w czasie trwania ww. imprez gminnych wraz z rachunkami (fakturami) oraz dokumentami księgowymi potwierdzającymi zapłaty za wykonane usługi;
3) wskazanie osób, które "faktycznie personalnie świadczyły usługi określone w pkt 2 niniejszego wniosku w zakresie imprez gminnych".
Ponadto we wniosku określono formę udostępnienia żądanej informacji (informacja pisemna, kserokopia dokumentów) oraz wskazano adres, na jaki ma zostać doręczona. Wniosek został podpisany przez Przedstawiciela Stowarzyszenia, K. O. (dalej jako: "Przedstawiciel Stowarzyszenia").
W reakcji na ten wniosek Burmistrz, pismem z [...] marca 2014 r. (znak: [...]) zatytułowanym "Wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku" – wskazując na art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 z późn. zm.; obecnie: Dz. U. z 2014 r. poz. 782; dalej w skrócie "u.d.i.p.") – zwrócił się do Przedstawiciela Stowarzyszenia "o uzupełnienie wniosku" poprzez podanie szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego uzyskanie żądanej informacji publicznej. Następnie, wobec braku reakcji na ww. wezwanie, Burmistrz, pismem z [...] marca 2014 r. (znak: [...]), poinformował Przedstawiciela Stowarzyszenia o pozostawieniu wniosku z 17 lutego 2014 r. bez rozpatrzenia.
Pismem z 29 kwietnia 2014 r. Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Burmistrza w zakresie udostępniania informacji publicznej, wnosząc o: (1) zobowiązanie Burmistrza do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty zwrócenia organowi akt sprawy; (2) zobowiązanie Burmistrza do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz (3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślono, że wnioskowana pismem z 17 lutego 2014 r. informacja, obejmująca zasadność i poprawność dysponowania publicznymi środkami, nie miała charakteru informacji przetworzonej, której uzyskanie wymagałoby wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Do dnia złożenia skargi organ administracji nie udostępnił żądanej informacji, ani nie wydał decyzji odmownej.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Stwierdził, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i dlatego wezwał Stowarzyszenie do uzupełnienia wniosku, poprzez wykazanie istnienia szczególnie istotnego interesu prawnego w uzyskaniu żądanych dokumentów i danych. Za błędne uznał stanowisko Skarżącego, jakoby jedynymi sposobami załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej było udostępnienie wnioskowanej informacji albo wydanie decyzji odmownej. Burmistrz podkreślił, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż w ustawowo zakreślonym terminie podjął działania odnoszące się do wniosku Stowarzyszenia i w terminie ustosunkował się do treści wniosku, w rezultacie załatwiając sprawę.
W piśmie procesowym z 29 sierpnia 2014 r., zatytułowanym "Uzupełnienie skargi", Stowarzyszenie, podtrzymując w całości zakres skargi, wniosło o "uznanie bezczynności organu skarżonego".
Na rozprawie w dniu 04 września 2014 r. Przedstawiciel Stowarzyszenia podtrzymał wywody i wnioski zawarte w skardze i późniejszych pismach procesowych, z tym że sprecyzował żądanie zawarte w piśmie z [...] sierpnia 2014 r. w ten sposób, iż wniósł o uznanie, iż bezczynność organu miała charakter rażący. A to z tego względu, że organ pozostawił wniosek bez rozpoznania, i że nie był to przypadek odosobniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do generalnej reguły z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną, i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej (także tej, której organ nie posiada), podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (tak trafnie wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA").
W myśl art. 21 in principio u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, CBOSA).
Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania tej skargi stwierdzić należy, że jej przedmiotem uczyniono bezczynność Burmistrza w udostępnieniu Stowarzyszeniu informacji określonych we wniosku z [...] lutego 2014 r. Zdaniem Skarżącego owa bezczynność wyrażała się w tym przypadku w fakcie pozostawienia bez rozpoznania ww. wniosku z powodu jego nieuzupełnienia o podanie szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego uzyskanie wnioskowanej informacji – w sytuacji, gdy, w ocenie Stowarzyszenia, nie miała ona charakteru informacji przetworzonej.
Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest wstępne ustalenie, czy żądana informacja jest informacją publiczną oraz czy Burmistrz jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Wprawdzie organ tych okoliczności w niniejszej sprawie nie kwestionował, ale Sąd w granicach swej kognicji był zobligowany z urzędu przeprowadzić w tym zakresie własne rozważania.
Wobec tego należy wskazać, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej jako: "Konstytucja"), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji).
Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, określają ustawy (art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji). Rudymentarnym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. Znalazły się w nim m.in. informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (zob. art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29).
Na tym tle normatywnym Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, w myśl którego informację publiczną stanowią w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku (por. np.: wyroki NSA z 11.09.2012 r., I OSK 903/12 i I OSK 916/12; a także wyroki WSA: z 30.09.2010 r., II SAB/Op 12/10; z 26.02.2010 r., II SAB/Wa 192/09; z 11.10.2012 r., IV SAB/Po 65/12; z 11.03.2013 r. II SAB/Wa 503/12; z 17.04.2013 r., II SAB/Bd 25/13; z 15.11.2013 r., II SAB/Wa 409/13 – CBOSA). Charakter taki mają również dokumenty związane z zawieraniem i wykonywaniem takich umów, w szczególności oferty przyjęte przez dysponenta środków publicznych oraz faktury lub rachunki wystawione przez wykonawcę umowy (por. np. wyroki WSA: z 09.12.2010 r., II SAB/Op 27/10 oraz z 17.04.2013 r., II SAB/Bd 25/13 – CBOSA). W tym więc zakresie wniosek Skarżącego musi być uznany za wniosek o udostępnienie informacji publicznej, podlegający rozpoznaniu na zasadach określonych w u.d.i.p.
Rozważając z kolei podmiotowy aspekt sprawy należy zauważyć, że adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne wymienione w przepisach art. 4 u.d.i.p. W szczególności są nimi organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), do których niewątpliwie zaliczają się także organy jednostek samorządu terytorialnego, w tym wójtowie lub burmistrzowie gmin (por. wyroki WSA: z 27.03.2013 r., II SAB/Bd 162/12 oraz z 10.09.2013 r., IV SAB/Wr 130/13 – CBOSA). Wobec tego Burmistrz jest bez wątpienia podmiotem obowiązanym do udzielania posiadanych informacji publicznych.
Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną – "zwykłym" pismem. Zastosowanie w takim przypadku formy decyzji byłoby równoznaczne z jej wydaniem bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. np. wyrok WSA z 10.07.2013 r., II SA/Gd 295/13, CBOSA). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (zob. art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) – tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jako istotne jawi się rozróżnienie na "prostą" informację publiczną oraz informację publiczną "przetworzoną". O ile bowiem dostęp do informacji należących do pierwszej kategorii ma właściwie nieograniczony charakter, o czym stanowi art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. – tj. każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, jak też stosować praktyk i procedur utrudniających dostęp do informacji publicznej – to już udostępnienie informacji publicznej przetworzonej wymaga wykazania po stronie wnioskodawcy, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zwraca uwagę, że w świetle tego przepisu nie wystarczy, iż uzyskanie informacji przetworzonej będzie dla interesu publicznego "istotne" – ma ono być dla tego interesu "szczególnie istotne". Przepis ten ma przeciwdziałać zalewowi wniosków zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów "niepublicznych", np. prywatnych lub komercyjnych (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa..., uw. 1 do art. 3, s. 53). Celem u.d.i.p. nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych itp. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (zob. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980–2005, s. 147). Jeżeli występowanie "szczególnie istotnego interesu publicznego" w uzyskaniu żądanej informacji nie wynika już z samej treści wniosku, organ winien wezwać wnioskodawcę do jego wykazania, z jednoczesnym zaznaczeniem, że dana informacja jest w jego ocenie informacją przetworzoną. Brak (niewykazanie przez wnioskodawcę pomimo wezwania) interesu publicznego powoduje, iż należy wydać decyzję odmawiającą udostępnienia przetworzonej informacji publicznej, opartą na art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. np. wyroki NSA z 11.09.2012 r., I OSK 1015/12 oraz z 05.04.2013 r., I OSK 89/13; a także wyroki WSA: z 17.05.2005 r., II SA/Wa 481/05; z 24.11.2011 r. II SA/Go 667/11; z 07.03.2013 r., II SA/Po 1060/12; z 17.06.2014 r., IV SA/Po 316/14 – CBOSA).
Mając powyższe na względzie nie można uznać – wbrew odmiennym twierdzeniom odpowiedzi na skargę – że pozostawienie przez Burmistrza bez rozpoznania wniosku Stowarzyszenia o udzielenie informacji publicznej stanowiło właściwe załatwienie sprawy.
Abstrahując nawet od istotnej wątpliwości występującej na tle odesłania z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do przepisów k.p.a., czy mianowicie art. 64 ust. 2 k.p.a. normujący przypadki pozostawiania podania bez rozpoznania znajduje w ogóle zastosowanie w sprawach z zakresu informacji publicznej – przesądzenie tej kwestii nie jest niezbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – w ocenie Sądu przepis ten na pewno nie może być stosowany w tej sprawie. Brak wykazania przez podmiot zainteresowany uzyskaniem informacji publicznej przetworzonej, przesłanki, iż jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie może być bowiem traktowany jako brak formalny podania inicjującego postępowanie administracyjne. W konsekwencji niedopuszczalne jest w takim wypadku zastosowanie sankcji pozostawienia podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA z 18.05.2012 r., IV SAB/Wr 12/12, ONSAiWSA 2013, nr 5, poz. 84). Niewykazanie tej przesłanki stanowi "brak" merytoryczny, uniemożliwiający uwzględnienie wniosku, a w rezultacie skutkujący, jak to już wyżej wskazano, odmową udzielenia wnioskowanej informacji, wyrażoną w formie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w zakreślonym przez ustawodawcę terminie. W postępowaniu tym sąd nie bada sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia czynności lub aktu przez organ, do których podjęcia był on zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego. Jest to badane przez sąd dopiero w przypadku wytoczenia skargi na rozstrzygnięcie organu. Wyrok uwzględniający skargę na bezczynność nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności (zob. wyrok NSA z 15.12.2011 r., I OSK 1721/11, CBOSA).
W okolicznościach badanej sprawy oznacza to, że w tym postępowaniu Sąd nie był władny rozstrzygać, czy żądane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, czy też nie, lecz zmuszony był poprzestać na konstatacji, iż jeżeli, jak twierdzi Burmistrz, mają one charakter informacji przetworzonej, to odmowa ich udostępnienia została dokonana przez organ w niewłaściwy sposób, bo poprzez formalne pozostawienie wniosku Stowarzyszenia bez rozpoznania, zamiast w drodze wydania decyzji administracyjnej, o jakiej mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Z tych względów jedynie ubocznie można zauważyć, że ustawodawca nie określił kryteriów, które pozwalałyby na odróżnienie informacji prostej od informacji przetworzonej. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że "informacją prostą" jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada (z zachowaniem ewentualnych ograniczeń wynikających z art. 5 u.d.i.p.) – a więc informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem – z tym wszakże, dodawanym niekiedy, zastrzeżeniem, że jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań itp.) nie jest związane z koniecznością poniesienia kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji (zob. np.: wyrok NSA z 09.08.2011 r., I OSK 792/11, CBOSA; por. też: wyrok NSA z 12.12.2012 r., I OSK 2149/12, CBOSA; tak też I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa..., uw. 1 do art. 3, s. 49). Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną poprzez sam proces tzw. anonimizacji – polegający na usunięciu (unieczytelnieniu, np. zamazaniu, wykreśleniu, zakryciu itp.) z udostępnianego dokumentu określonych jego elementów, które pozwalałyby na identyfikację występujących w dokumencie osób fizycznych – bo czynność ta, jak się przyjmuje, polega jedynie na przekształceniu informacji, a nie jej przetworzeniu. Podobnie nie stanowi o przetworzeniu informacji sięganie do materiałów archiwalnych (zob. wyrok NSA z 09.08.2011 r., I OSK 792/11, CBOSA).
Z kolei "informacja przetworzona" jest – w myśl powszechnie akceptowanego poglądu – jakościowo nową informacją, która w chwili złożenia wniosku nie istnieje w żądanej i ukształtowanej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego (por. wyrok NSA z 12.12.2012 r., I OSK 2149/12, CBOSA). Wytworzenie takiej informacji wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane materiały źródłowe (informacje proste). Może tu chodzić o konieczność wykonania pewnych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, wyciągów itp., połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych. Musi więc istnieć informacja źródłowa, podstawowa (prosta), której wykorzystanie w postaci zestawienia, obliczenia itd. spowoduje powstanie informacji jakościowo nowej, "przetworzonej" właśnie (por. wyrok WSA z 17.04.2013 r., II SAB/Kr 21/13, CBOSA) – w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych – a więc informacji, która zostanie przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy wedle określonych przez niego "parametrów", i której wytworzenie wymagać będzie, co do zasady, intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego (por. wyrok WSA z 11.06.2013 r., II SA/Bk 230/13, CBOSA). Takie określenie zasadniczych przypadków, w których ma się do czynienia z informacją przetworzoną, nie pozwala wykluczyć uznania, iż niekiedy nawet suma informacji prostych może tworzyć informację przetworzoną. W pewnych przypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych jemu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (tak wyrok NSA z 09.08.2011 r., I OSK 792/11, CBOSA; podobnie: wyrok NSA z 17.10.2006 r., I OSK 1347/05, CBOSA). Nawet jednak na gruncie tego poglądu nie sposób uznawać za przetworzoną informacji składającej się z kserokopii kilku lub kilkunastu niewielkich objętościowo dokumentów, choćby nawet wymagających przed ich udostępnieniem przeprowadzenia anonimizacji.
Z przedstawionych wyżej względów należało stwierdzić, iż Burmistrz, pozostawiając bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia z [...] lutego 2014 r., dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu tego wniosku. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p. (ten ostatni dotyczy możliwości poboru opłaty na pokrycie kosztów udostępnienia żądanej informacji). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W niniejszej sprawie wszystkie te terminy upłynęły bezskutecznie przed dniem wydania wyroku.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 286 § 2 p.p.s.a. oraz art. 13 ust. 1 u.d.i.p., zobowiązał Burmistrza do załatwienia przedmiotowego wniosku Stowarzyszenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego orzeczenia (pkt 1 wyroku).
Zarazem Sąd stwierdził, że bezczynność Burmistrza nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, mając na względzie, że organ nie pozostawił wniosku Skarżącego bez odpowiedzi, lecz nad nim procedował, a niezgodny z prawem sposób załatwienia wniosku wynikał nie tyle z lekceważenia przepisów prawa, ile raczej z błędnej ich interpretacji (pkt 2 wyroku).
O kosztach postępowania (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu (100 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło