II SA/Rz 1054/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi K. W. I. P. i R. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 30 maja 2025 r. nr SKO.415/271/2018 w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego - oddala skargę - Przedmiotem skargi K. W., R. D. i I. P. (dalej: Skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: SKO, Kolegium, Organ II instancji lub Organ odwoławczy) z 30 maja 2025 r. nr SKO.415/271/2018 o umorzeniu postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta [...] (dalej: Prezydent lub Organ I instancji) z 17 lipca 2014 r. [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowieniem z 17 lipca 2014 r., Prezydent, po rozpoznaniu wniosku Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] (dalej: Dyrektor OUG) z 7 lipca 2014 r. nr [...], zaopiniował pozytywnie "[...]" na okres od 1 sierpnia 2014r. do 26 maja 2018 r. Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli: W. D., Z. P. oraz Skarżący. Decyzją z 28 lipca 2015 r. nr SKO.415/329/2014, SKO umorzyło postępowanie odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 (powołano Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., aktualny Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm. dalej: K.p.a.). Wyrokiem z 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1144/15, WSA w Rzeszowie uwzględnił skargę R. D. uchylając zaskarżoną decyzję SKO z 28 lipca 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie planu ruchu kopalni gazu. Skargi kasacyjna Kolegium została oddalona wyrokiem NSA z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4209/16. W uzasadnieniu NSA wskazał, że organ uchybił treści art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. umarzając postępowanie, bez uprzedniego sprecyzowania kręgu stron tego postępowania, czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. To z kolei pozwoliłoby podmiotom, którym przymiotu strony ewentualnie by odmówiono (a konsekwencji prawa wniesienia zażalenia), zwalczać merytorycznie niekorzystny dla siebie pogląd organu. Opisanym na wstępie postanowieniem z 30 maja 2025 r. Kolegium, po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 K.p.a oraz art. 108 ust. 11 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2014 r. poz. 613 ze zm. dalej: p.g.g.), umorzyło postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że jedyną stroną postępowania w przedmiocie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego oraz postępowania incydentalnego w przedmiocie wydania opinii dla planu ruchu tego zakładu górniczego było A. S.A., jako przedsiębiorca posiadający koncesję na wydobywanie węglowodorów z obszaru górniczego [....], sporządzający plan i ubiegający się o jego zatwierdzenie. Zwracając uwagę na prawomocne zakończenie postępowania głównego toczącego się przed Dyrektorem Okręgowego Urzędu Górniczego w [...], Kolegium wskazało, że niniejsze postępowanie zażaleniowe – w sprawie zaopiniowania planu ruchu zakładu górniczego - stało się bezprzedmiotowe. Skargę do WSA w Rzeszowie, na ww. postanowienie wnieśli Skarżący, zarzucając mu brak ustalenia całokształtu okoliczności sprawy. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga została oddalona w całości, bowiem nie okazała się zasadna. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w ramach współdziałania organów administracji publicznej. Postanowienie Prezydenta z 17 lipca 2014 r. zostało bowiem wydane na skutek wystąpienia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...], w toku postępowania prowadzonego w przedmiocie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego. Wydanie tego rodzaju postanowienia stanowi element tzw. postępowania incydentalnego, będącego częścią postępowania głównego zakończonego decyzją organu nadzoru górniczego. Zgodnie z art. 108 ust. 11 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2014 r., poz. 613, ze zm. dalej: p.g.g.) plan ruchu zakładu górniczego zatwierdza właściwy organ nadzoru górniczego w drodze decyzji, po uzyskaniu opinii właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Powołany przepis określa przy tym szczegółowe warunki, które przedsiębiorca musi spełnić, aby wystąpić ze stosownym wnioskiem. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 9 p.g.g. przedsiębiorcą - jest ten, kto posiada koncesję na prowadzenie działalności regulowanej ustawą. Oznacza to, że stanowisko organu gminy wyrażone w formie postanowienia ma charakter pomocniczy wobec postępowania prowadzonego przez organ nadzoru górniczego i stanowi jedynie element materiału dowodowego w sprawie zakończonej decyzją administracyjną. Z akt sprawy wynika, że postępowanie główne w przedmiocie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego zostało zakończone decyzją Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z 29 lipca 2014 r., o zatwierdzeniu plan ruchu zakładu górniczego na okres od 1 sierpnia 2014 r. do 26 maja 2018 r. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Dodatkowo WSA w Gliwicach wyrokiem z 23 września 2015r. III SA/Gl 50 /15 oddalił skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego tej decyzji. Zgodnie z wytycznymi zawartymi w wiążącym w sprawie wyroku NSA z 11 kwietnia 2018 r., kluczowe znaczenie w sprawie ma ustalenie kręgu podmiotów, posiadających przymiot strony, w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego. Sąd orzekający w całości podziela pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 1999 r. sygn. akt II SA/Ka 1546/97 oraz z dnia 29 sierpnia 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 1650/99, z dnia 10 maja 2004 r. II SA/Ka 490/02, WSA w Gliwicach, sygn.. III SA/GL 596/04 z 20 lipca 2005 r. czy NSA z 27 listopada 2012 r. II GSK 1796/11, II GSK 1098/13 z 9 września 2014 r. i II GSK 1818/12 z 22 października 2013 r. oraz WSA w Gliwicach z 7 listopada 2014 r., sygn. III SA/Gl 591/14 (wszystkie opublikowane w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl), że w postępowaniu koncesyjnym i o zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego przymiot strony posiada wyłącznie przedsiębiorca prowadzący działalność górniczą, który sporządza plan ruchu zakładu górniczego i ubiega się o jego zatwierdzenie. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w wyroku WSA w Gliwicach z 23 września 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 50/15, w uzasadnieniu którego wskazano, że osoby trzecie, w tym właściciele nieruchomości znajdujących się w pobliżu zakładu górniczego, nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego, gdyż postępowanie to odnosi się wyłącznie do sytuacji prawnej przedsiębiorcy wykonującego działalność górniczą. Mając na uwadze powyższe jedyną stroną postępowania w przedmiocie zatwierdzenia planu ruchu oraz postępowania incydentalnego w przedmiocie wydania opinii dla planu ruchu było A. S.A. jako przedsiębiorca posiadający koncesję na wydobywanie węglowodorów z obszaru górniczego [...], sporządzający plan i ubiegający się o jego zatwierdzenie. Co za tym idzie należy uznać, że Skarżący nie posiadali przymiotu strony ani w postępowaniu głównym, dotyczącym zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego, ani w postępowaniu incydentalnym dotyczącym wydania opinii przez organ współdziałający. Skoro bowiem postępowanie przed organem współdziałającym ma charakter pomocniczy wobec postępowania głównego, krąg jego uczestników nie może być szerszy niż krąg stron postępowania zasadniczego. Niezależnie od powyższego Sąd podziela również stanowisko Organu odwoławczego, co do bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawie. Jak trafnie wskazał Organ II instancji, postanowienie Prezydenta z 17 lipca 2014 r. zostało wydane w ramach współdziałania organów administracji publicznej, w toku postępowania prowadzonego przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] w przedmiocie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego. Postępowanie to zostało zakończone decyzją tego organu z 29 lipca 2014 r., o zatwierdzeniu plan ruchu zakładu górniczego, a decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. W tej sytuacji postanowienie organu współdziałającego stanowiło jedynie element materiału dowodowego w postępowaniu głównym i nie funkcjonuje samodzielnie w obrocie prawnym. Skoro zatem postępowanie główne zostało prawomocnie zakończone, brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w przedmiocie zażalenia na postanowienie wydane w jego toku. Dodatkowo zauważyć należy, że plan ruchu zakładu górniczego został zatwierdzony na czas określony – od 1 sierpnia 2014 r. do 26 maja 2018 r. – a zatem okres jego obowiązywania już upłynął. Okoliczność ta stanowi dodatkowy argument przemawiający za uznaniem, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe wówczas, gdy na skutek zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych brak jest możliwości wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a tym samym brak jest materialnoprawnych podstaw do dalszego prowadzenia postępowania. W takiej sytuacji właściwym rozstrzygnięciem jest jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Skoro zatem postępowanie główne zostało prawomocnie zakończone, a okres obowiązywania planu ruchu zakładu górniczego upłynął, brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania zażalenia na postanowienie wydane w ramach postępowania incydentalnego. W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.