II SA/Rz 569/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-08-06

Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Joanna Zdrzałka, Karina Gniewek - Berezowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego rolnikowi, jeśli pobrał on dopłaty bezpośrednie za poprzedni rok, mimo że złożył oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego przed datą złożenia wniosku o świadczenie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w kwestii faktycznego zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego przez wnioskodawcę. Sam fakt pobrania dopłat za poprzedni rok lub bycia zarejestrowanym jako producent rolny nie przesądza o prowadzeniu gospodarstwa w dacie składania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, zwłaszcza gdy wnioskodawca złożył oświadczenie o zaprzestaniu działalności i przedstawił dowody na rezygnację z pracy.
Stan faktyczny
Skarżący Z. C. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na niespełnienie kryterium dotyczącego momentu powstania niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji, ale odmówiło przyznania świadczenia, uznając, że skarżący nadal prowadzi gospodarstwo rolne, co wynikało z faktu jego rejestracji jako producenta rolnego i pobierania dopłat. Skarżący w skardze podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując m.in. na rezygnację z pracy w gospodarstwie rolnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 19 marca 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 30 stycznia 2024 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 19 marca 2024 r. nr SKO.405.ŚR.373.213.2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 30 stycznia 2024 r. nr GOPS-ŚR.5231.11.2024. Przedmiotem skargi Z. C. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "SKO", "Organ II instancji" lub "Organ odwoławczy") z 19 marca 2024 r. nr SKO.405.ŚR.373.213.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z 30 stycznia 2024 r. nr [...] Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "Organ I instancji") odmówił Skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem – C. C. Powodem odmowy był fakt niespełnienia kryterium z art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 – dalej: "u.ś.r."), to jest niemożności ustalenia od kiedy istnieje niepełnosprawność u C. C. Od tej decyzji odwołanie złożył Skarżący. Wskazał na niezgodność decyzji z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Wyjaśnił, że sprawuje stałą opiekę nad niepełnosprawnym i chorym ojcem, który ze względu na stan zdrowia wymaga stałej opieki. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze Tarnobrzegu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z 30 stycznia 2024 r. nr [...] i odmówiło przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla Z. C. w związku z opieką nad ojcem C.C. Kolegium wskazało, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że C. C. posiada orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] wydane w dniu 20 lipca 2021 r., zgodnie z którym legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności. Orzeczenie wydane zostało na stałe. Zgodnie z jego treścią nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje. C. C. jest wdowcem, na stałe zamieszkuje z synem Z., który sprawuje nad nim opiekę. SKO stwierdziło, że Organ I instancji nie był uprawniony od odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wskazało na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych i wyrok Trybunał Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13, z którego wynika, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Pomimo tego, SKO podzieliło stanowisko Organu I instancji co do odmowy przyznania żądanego świadczenia, zwracając uwagę na treść oświadczenia Skarżącego, zgodnie z którym zadeklarował on, że z uwagi na sprawowaną opiekę nad niepełnosprawnym ojcem zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym, począwszy od 1 grudnia 2023 r. Niemniej z zaświadczenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 6 marca 2024 r. wynika, że Z. C. jest zarejestrowany jako producent rolny i wnioskuje o przyznanie płatności do gruntów rolnych za 2023 r. Organ wskazał, że do dnia wydania wskazanego zaświadczenia Skarżący nie został wyrejestrowany jako producent rolny. Ponadto jak wynika z pisma Urzędu Gminy w [...] z 11 marca 2024 r. Skarżący ubiegał się o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w pierwszym i drugim półroczu 2023 r. Reasumując, Organ stwierdził, że oświadczenie strony dotyczące zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym od 1 grudnia 2023 r. nie zasługuje na wiarę. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza bowiem, że Strona – jako producent rolny – nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zatem Skarżący nie spełnia przesłanki określonej w art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Z. C. wniósł o uchylenie decyzji Organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 6, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek do odmowy przyznania mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, czego konsekwencją jest naruszenie zasady przekonywania; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że Skarżący jest czynnym zawodowo rolnikiem pomimo, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika taki wniosek; - art. 17 ust. 1 u.ś.p. poprzez uznanie, że Skarżący nie spełnia wymagań uprawniających go do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem C. C., gdyż nadal podejmuje pracę w gospodarstwie rolnym, co jest sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. W piśmie z 7 lipca 2024 r. Skarżący wskazał, że w dniu 27 grudnia 2023 r. zakończył zatrudnienie w dotychczasowym zakładzie pracy Firmie K. K. C. z uwagi na konieczność opieki nad ojcem. Nadto w grudniu 2023 r. zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym, nie mając świadomości że aby ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego musi wykreślić się z ewidencji działalności producentów rolnych. Do pisma załączył decyzję nr [...] z dnia 8 lipca 2024 r. stanowiącą o wykreśleniu wpisu z ewidencji producentów rolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie została objęta decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeśli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie zaś do art. 17 ust. 1b u.ś.r. obowiązującego w dacie orzekania przez organ, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25.roku życia. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, w pierwszej kolejności należy wskazać, że Kolegium prawidłowo skorygowało błąd Organu I instancji co do podstaw odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Argumentacja Organu I instancji, który oparł decyzję odmowną m.in. na art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest wadliwa, ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wypada przypomnieć, że - na dzień wydania zaskarżonej decyzji - prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., niemniej jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się jednolity już pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. przykładowo wyroki NSA z 6 lipca 2016 r., I OSK 223/16; z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16; z 7 września 2016 r., I OSK 755/16; z 21 października 2016 r., I OSK 1853/16; z 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16; z 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16, wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu, tj. wyrok WSA w Lublinie z 7 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 55/19; wyrok z 28 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 87/19; wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 174/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 1 lutego 2022 r., II SA/Lu 20/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 maja 2022 r., II SA/Lu 185/22). Sąd podziela zatem trafność oceny Organu odwoławczego w zakresie wyeliminowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako przesłanki odmowy przyznania Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jakkolwiek SKO zakwestionowało prawidłowość powołanej argumentacji Organu I instancji o niemożności ustalenia daty powstania niepełnosprawności u niepełnosprawnego ojca Skarżącego, to ostatecznie utrzymało w mocy decyzję Wójta, wskazując na brak spełnienia określonego w cyt. art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. wymogu zaprzestania prowadzenia przez wnioskodawcę, gospodarstwa rolnego – z powołaniem się na fakt, że strona nadal jest zarejestrowana w ewidencji producentów rolnych ARiMR i pobiera dopłaty. Z zaświadczenia wydanego przez [....] Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że Z. C. był zarejestrowany jako producent rolny i ubiegał się o przyznanie płatności w 2023 r. Decyzję z 25 stycznia 2024 r. przyznano płatność w wysokości 3009,53 zł. Na podstawie wniosku z 26 kwietnia 2023 r. Z odpowiedzi udzielonej przez Wójta Gminy [...] wynika, że Skarżący ubiegał się o zwrot podatku akcyzowego zawartego w celnie oleju napędowego wykorzystywanego w produkcji rolnej. W tym przypadku wniosek złożono w dniu 10 lutego 2023 r., w dniu 3 marca 2023 r. wydano decyzję o zwrocie. Wójt Gminy zaznaczył, że w okresie od 1 sierpnia 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. Skarżący nie ubiegał się o zwrot podatku akcyzowego. Na podstawie analizy powyższych dokumentów Organ II instancji stwierdził, że Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne i w związku z tym odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący w piśmie z 1 marca 2024 r wyjaśnił, że od grudnia 2023 r. zrezygnował z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wyjaśnił, że ARMR wypłaca dopłaty bezpośrednie do gruntów pod koniec roku, w którym został złożony wniosek, lub nawet w roku następnym, w sytuacji gdy dopłaty są płacone w częściach. Zatem dopuszczalna jest taka sytuacja, że wypłacone w danym roku dopłaty dotyczą roku poprzedniego. Do skargi dołączył wydaną w dniu 8 lipca 2024 r. decyzję Kierownika Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wykreśleniu Skarżącego z ewidencji producentów rolnych i uchyleniu numeru identyfikacyjnego. Zgodnie z art. 17b ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia." Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 17b ust. 2 u.ś.r.). Co do zasady nie ma obowiązku badania treści tego oświadczenia (tj. co do faktów) przez organy orzekające w sprawie. Nie wyklucza to jednak możliwości oceny prawdziwości oświadczenia jako dowodu w sprawie – która powinna się odbywać z poszanowaniem ogólnych reguł swobodnej oceny dowodów, tym bardziej że oświadczenie jest składane właśnie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Konsekwencją złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego powinna być utrata statusu do ubezpieczenia społecznego rolników i zastosowanie mechanizmów wprowadzonych znowelizowanymi ustawami o systemie ubezpieczenia społecznego i o ubezpieczeniu społecznym rolników (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. I OSK 1073/21; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. II SA/Gd 614/23, to i wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika, że Skarżący w złożonym przez siebie wniosku z 29 grudnia 2023 r. oświadczył, że rezygnuje z pracy w gospodarstwie rolnym. Nie ulega równie najmniejszych wątpliwości, że w dniu 27 grudnia 2023 r. zrezygnował z pracy, co wynika bezpośrednio z dołączonego do akt świadectwa pracy. Skarżący przyznał, że za 2023 r. pobrał dopłaty i otrzymał zwrot podatku akcyzowego za paliwo do celów rolniczych, ale od grudnia zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego. W ocenie Organu II instancji fakt pobierania przez Skarżącego dopłat za 2023 r., jak również otrzymanie zwrotu podatku akcyzowego za paliwo do celów rolniczych świadczy o tym, że Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne, a co za tym idzie nie może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. W ocenie Sądu stanowisko Organu jest co najmniej przedwczesne. Należy wskazać, że prawodawca nie zdefiniował pojęcia "zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym", lecz przyjmuje się, że ten brak prowadzenia gospodarstwa rolnego związany jest z kryterium faktycznego działania i rzeczywistych korzyści. Wskazuje się, że jeśli dana osoba nie wykonuje określonych, konkretnych czynności związanych z typowymi pracami w rolnictwie w danym jego dziale, jak też nie uzyskuje w związku z powyższym jakichś konkretnych korzyści, w tym finansowych, to trudno twierdzić, że prowadzi gospodarstwo rolne. W sytuacji, gdy organy kwestionują przyjęty w tym zakresie przez ustawodawcę dowód w postaci składanego przez ubiegającego się o świadczenie pielęgnacyjne pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, to muszą przeprowadzić w tym przedmiocie należyte postępowanie wyjaśniające, które w sposób jednoznaczny wykaże, że oświadczenie to nie jest zgodne z prawdą. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia winny dotyczyć posiadania przez stronę gospodarstwa rolnego, rzeczywistego wykonywania w nim czynności "rolniczych", uzyskiwania unijnych dopłat związanych z rolnictwem czy też zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolniczej. To bowiem wymienione okoliczności wskazują na fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że mając na uwadze cel świadczenia pielęgnacyjnego, tj. zastąpienie dochodu uzyskiwanego dotychczas z wykonywanej pracy (w tym przypadku w rolnictwie), nie można traktować jako czynnika decydującego o wyłączeniu możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie faktu zarejestrowania w systemie ARiMR w charakterze producenta rolnego, w sytuacji gdy dana osoba nie korzysta ze świadczeń finansowych z tym związanych. Sam fakt rejestracji jest więc obojętny prawnie, jeśli nie łączy się z uzyskiwaniem realnych korzyści z tym związanych. Ponadto, jako przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego nie można uznać faktu podlegania przez stronę ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS. Z objęcia takim ubezpieczeniem, przysługującym rolnikowi, wynika jedynie domniemanie prowadzenia gospodarstwa rolnego. Tymczasem przesłanka pozwalająca na przyznanie rolnikowi (małżonkowi rolnika) świadczenia pielęgnacyjnego nie opiera się na domniemaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, lecz wynika z rzeczywistego stanu rzeczy (tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Kielcach z 31.01.2024 r. II SA/Ke 742/23, wyrok WSA w Krakowie z 24.01.2024 r. III SA/Kr 1394/23, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30.10.2020 r. I OSK 1273/20). Jednocześnie przyjmuje się, że fakt pobierania dopłat bezpośrednich, jako korzyści finansowych z prowadzenia gospodarstwa rolnego stanowi przeszkodę w ubieganiu się o świadczenie pielęgnacyjne ponieważ stanowi niejako dowód prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zwrócić należy również uwagę, że oceny przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dokonuje się na datę złożenia wniosku. Jeżeli na datę złożenia wniosku zostaną spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego to Organ takie świadczenia powinien przyznać. W sprawie zatem konieczne stało się wykazanie, że Skarżący zrezygnował z pracy w gospodarstwie rolnym i rezygnacja ta pozostaje w związku przyczynowo skutkowym ze sprawowaną opieką. W sprawie nie budzi bowiem wątpliwości fakt sprawowania opieki nad ojcem, a także zakres tej opieki. Sporna jest natomiast rezygnacja z pracy w gospodarstwie rolnym ze względu na otrzymane w 2023 r. dopłaty. Organ jednoznacznie stwierdził, że fakt otrzymania dopłat za 2023 r. uniemożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Stanowisko to, jak już wcześniej zaznaczono jest co najmniej przedwczesne. Nie można bowiem wykluczyć, a podnosi to Skarżący, że dopłaty otrzymał na wniosek złożony w maju 2023 r. Po tym czasie zrezygnował zarówno z pracy w dotychczasowym zakładzie pracy co wynika wprost z dołączonego świadectwa pracy, jak również w gospodarstwie rolnym, o czym z kolei zapewnił w złożonym oświadczeniu wskazując, że rezygnuje z dopłat, a otrzymane przez niego dopłaty, jak i zwrot podatku akcyzowego dotyczą poprzedniego okresu. W świetle powyższego twierdzenia Skarżącego co do tego, że w grudniu 2023 r. zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego celem opieki nad ojcem wydają się wiarygodne, co rzutuje w bezpośredni sposób na ocenę wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z 29 grudnia 2023 r. Dodatkowo jeśli wziąć jeszcze pod uwagę dołączone przez Skarżącego świadectwo pracy, z którego wynika, że rozwiązano stosunek pracy z dniem 27 grudnia 2023 r. stwierdzić należy, że przedstawione fakty stanowią logiczną całość. W takim stanie rzeczy w ocenie Sądu samo ustalenie, że Skarżący złożył w maju 2023 roku wniosek o przyznanie płatności rolnej i że w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne otrzymał taką płatność, jak również zwrot podatku akcyzowego, nie przesądza o tym, że w dacie złożenia wniosku nie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego. Organy powinny wyjaśnić czy Skarżący faktycznie prowadzi to gospodarstwo, czy też nie i ewentualnie kiedy zaprzestał jego prowadzenia w tym znaczeniu, jakie przedstawiono wyżej. Zaniechanie wyjaśnienia tej kwestii w sposób nie pozostawiający wątpliwości świadczy o naruszeniu przepisów postępowania – art. 7, 77 §1 k.p.a., a oparcie decyzji jedynie na dowodzie uzyskanym z ARiMR bez weryfikacji informacji ewidencyjnych z faktycznym stanem rzeczy w okresie po złożeniu wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego świadczy także o naruszeniu art. 80 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego uchylił decyzje obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. W ponownym postępowaniu Organy sprawdzą w ARiMR czy po sierpniu 2023 r. ( data zmiany wniosku) Skarżący składał wniosek o przyznanie płatności oraz czy i kiedy je uzyskał, ewentualnie przeprowadzą inne dowody, które okażą się potrzebne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy niezbędnego do jej rozstrzygnięcia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło