I SA/Sz 14/16

PostanowienieWSA w Szczecinie2016-12-07

Skład orzekający: Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała w sposób należyty swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, co uniemożliwia zweryfikowanie jej oświadczeń o braku środków na pokrycie kosztów sądowych. Niezłożenie wymaganych dokumentów, takich jak zeznania podatkowe i wyciągi bankowe, uniemożliwia ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych strony. W związku z tym, sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku VAT i jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia szeregu dokumentów finansowych i podatkowych dotyczących jej, męża i córki. Skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła sprzeciw, który został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu [...] od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 maja 2016 r. o sygn. akt I SA/Sz 14/16 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2010 r. p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. [...] - dalej "Skarżąca" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 5 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2010 r. Skarżąca wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przewodnicząca Wydziału I zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2016 r. ustaliła wpis od skargi w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podała, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej (działalność została zamknięta ze względu na straty, które przynosiła) i nie dysponuje żadnym majątkiem, zamieszkuje w zakupionej na kredyt nieruchomości stanowiącej własność [...] – córki, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, pozostając na jej utrzymaniu. Z mężem pozostaje od wielu lat w faktycznej separacji. W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała "brak dochodu", podając jednocześnie, iż córka uzyskuje z tytułu pracy dochód w wysokości [...] zł – [...] zł. Skarżąca załączyła do skargi wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, w którym znalazła się informacja o zaprzestaniu przez nią wykonywania działalności gospodarczej z dniem 31 maja 2015 r. oraz wykreśleniu wpisu z rejestru w dniu 2 czerwca 2015 r. Rozpoznając powyższy wniosek referendarz sądowy wezwał Skarżącą do złożenia dodatkowych dokumentów: – zeznania podatkowego Skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu w 2014 r. oraz w 2015 r. - w przypadku dokonanego już rozliczenia podatkowego za ubiegły rok, – zeznania podatkowego męża Skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu w 2014 r. oraz w 2015 r. - w przypadku dokonanego już rozliczenia podatkowego za ubiegły rok, – zeznania podatkowego córki Skarżącej – [...] o wysokości osiągniętego dochodu w 2014 r. oraz w 2015 r. - w przypadku dokonanego już rozliczenia podatkowego za ubiegły rok, – dokumentów potwierdzających wysokość dochodów córki Skarżącej za okres ostatnich sześciu miesięcy (zaświadczenie pracodawcy lub dokumentów potwierdzających wysokość przychodów i dochodów, w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej), – dokumentów potwierdzających wysokość dochodów męża Skarżącej za okres ostatnich sześciu miesięcy (zaświadczenie pracodawcy lub dokumentów potwierdzających wysokość przychodów i dochodów, w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej), – dokumentów potwierdzających separację w małżeństwie Skarżącej, – wyciągów z wszystkich rachunków bankowych Skarżącej za okres od 1 stycznia do 29 lutego 2016 r. lub dokumentów potwierdzających ich zajęcie, czy likwidację, – wyciągów z wszystkich rachunków bankowych męża Skarżącej za okres od 1 stycznia do 29 lutego 2016 r. lub dokumentów potwierdzających ich zajęcie, czy likwidację, – wyciągów z wszystkich rachunków bankowych córki Skarżącej za okres od 1 stycznia do 29 lutego 2016 r. lub dokumentów potwierdzających ich zajęcie, czy likwidację. Referendarz sądowy na wniosek Skarżącej dwukrotnie przedłużył termin do złożenia ww. dodatkowych dokumentów. Odpowiadając na wezwanie Skarżąca złożyła kopię sentencji wyroku z dnia 27 sierpnia 2003 r., sygn. akt [...] znoszącego ustawową wspólność małżeńską pomiędzy [...], wynikającą z zawarcia przez nich małżeństwa z dniem 1 czerwca 2000 r., kopię zaświadczenia z dnia 16 marca 2016 r. dotyczącego warunków zatrudnienia i wysokości wynagrodzenia [...] w miesiącu lutym 2016 r., kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2015 (PIT-37) przez [...] wraz z urzędowym poświadczeniem odbioru dokumentu elektronicznego, kopię informacji o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku w roku podatkowym 2015 (PIT/0) dotyczącą [...], kopię wniosku z dnia 31 marca 2016 r. o wydanie zaświadczenia o fakcie zamknięcia rachunków firmowych i obecnym braku ich posiadania wraz z kopią potwierdzenia wpłaty gotówkowej za wydanie zaświadczenia i wydruk z CEIDG. Postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r., referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, uznając, że nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie referendarz sądowy wskazał, że Skarżąca nie przedstawiła wymaganych zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata ani wyciągów z rachunków bankowych, co uniemożliwia ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych Skarżącej w sprawie. Zdaniem referendarza sądowego niezależnie od oświadczenia Skarżącej o pozostawieniu na utrzymaniu córki oraz od istniejącej w małżeństwie rozdzielności majątkowej, koniecznym było ustalenie sytuacji finansowej męża Skarżącej. W tym zakresie referendarz sądowy powołał się na pogląd judykatury. Ponadto referendarz sądowy podkreślił, że uchylenie się przez Skarżącą od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono Skarżącej w dniu 30 maja 2016 r. Nie zgadzając się ze stanowiskiem referendarza sądowego Skarżąca wniosła sprzeciw na postanowienie odmawiające przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, domagając się jego zmiany. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do sprzeciwu. W uzasadnieniu sprzeciwu Skarżąca wyjaśniła, że przedłożyła dokumenty, do których zobowiązał ją referendarz sądowy. Nie przedłożyła tylko dokumentu potwierdzającego zamknięcie rachunków bankowych ponieważ pomimo przedłużenia terminu do złożenia dodatkowych dokumentów nie uzyskała go. Omyłkowo również nie przedłożyła zeznań podatkowych. Skarżąca nie podpisała sprzeciwu i nie załączyła wskazanych w jego treści dokumentów. Sąd wezwał Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez podpisanie albo nadesłania podpisanego sprzeciwu. Za pismem przewodnim z dnia 12 lipca 2016 r. Skarżąca złożyła podpisany sprzeciw, a ponadto w treści pisma wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: - zaświadczenia z dnia 1 kwietnia 2016 r. (doręczonego po dniu 6 czerwca 2016 r., a zatem po złożeniu sprzeciwu) z którego wynika, że nie posiada rachunków bankowych albowiem zostały one zlikwidowane w roku 2010 i 2012, - umowy zlecenia z nr [...] z dnia 1 czerwca 2016 r. oraz rachunku do umowy zlecenia nr [...],[...], z których wynika, że mąż [...] (z którym Skarżąca pozostaje w separacji faktycznej i ma rozdzielność majątkową) wykonuje zlecenia za wynagrodzeniem w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, tj. [....] zł netto miesięcznie, - zaświadczenia o wynagrodzeniu z umów zlecenia z dnia 8 lipca 2016 r., z którego wynika, że [...] w roku 2014 r. osiągnął łączny przychód w kwocie [...] zł, a w roku 2015 w kwocie [...] zł oraz, że ww. umowy zlecenia nie podlegały rozliczeniu w deklaracji ponieważ objęte były zryczałtowanym podatkiem dochodowym i ujęte w deklaracji PIT - 8 AR, - zaświadczenia o wynagrodzeniu z umów zlecenia z dnia 8 lipca 2016 r. z którego wynika, iż od kwietnia 2015 r. Skarżąca wykonuje okresowo umowy zlecenia i z tego tytułu osiągnęła łączny przychód za rok 2015 w kwocie [...] zł oraz, że ww. umowy zlecenia nie podlegały rozliczeniu w deklaracji ponieważ objęte były zryczałtowanym podatkiem dochodowym i ujęte w deklaracji PIT - 8 AR, - PIT-8AR [...] za rok 2015 r., potwierdzającego powyższe okoliczności, - deklaracji VAT - 7 za marzec 2015 r. wraz z potwierdzeniem złożenia, - deklaracji VAT - 7 za luty 2015 r. wraz z potwierdzenie złożenia. z których wynika, że prowadzona przez Skarżącą działalność gospodarcza przynosiła straty. Skarżąca wskazała, że wszystkie ww. dokumenty przedkłada na okoliczność, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a w szczególności wysokiej opłaty od skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wezwaniem z dnia 2 września 2016 r. Sąd zobowiązał Skarżącą do nadesłania dodatkowych dokumentów, pod rygorem rozpoznania sprzeciwu na podstawie dokumentów i oświadczeń znajdujących się w aktach sprawy: – w przypadku korzystania z pomocy społecznej - aktualnych dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanych przez Skarżącą i jej córkę – [...] świadczeń socjalnych i społecznych (zasiłków lub innej pomocy), – wykazu ponoszonych przez Skarżącą i jej córkę – [....] wydatków na konieczne utrzymanie oraz opłat ponoszonych w gospodarstwie domowym i spłatę kredytów (w tym kredytu mieszkaniowego, na który Skarżąca powołała się w treści wniosku) i dokumentów potwierdzających ich wysokość z ostatnich trzech miesięcy, – innych dokumentów świadczących o trudnej sytuacji finansowej i braku możliwości płatniczych Skarżącej, – zeznania podatkowego Skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu w 2014 r. oraz 2015 r. wraz z dowodem jego złożenia w organie podatkowym, a w przypadku gdy Skarżąca nie składała zeznań - zaświadczeń o nie składaniu zeznań podatkowych za lata 2014 i 2015, – zeznania podatkowego męża Skarżącej – [...] o wysokości osiągniętego dochodu w 2014 r. oraz 2015 r. wraz z dowodem jego złożenia w organie podatkowym, a w przypadku gdy mąż Skarżącej nie składał zeznań - zaświadczeń o nie składaniu zeznań podatkowych za lata 2014 i 2015, – wyciąg z wszystkich rachunków bankowych [...] za okres od 1 stycznia do 29 lutego 2016 r. lub dokumentów potwierdzających ich zajęcie, czy likwidację. Wezwanie Sądu zostało doręczone Skarżącej w dniu 7 września 2016 r. Skarżąca w wyznaczonym terminie nie odpowiedziała na ww. wezwanie i nie nadesłała żądanych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.); dalej "p.p.s.a" rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Wobec powyższego, art. 260 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 167a § 2-3 p.p.s.a., że sąd rozpoznający sprzeciw działa jako sąd pierwszej instancji. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja ta ma gwarantować możliwość realizacji, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, konstytucyjnego prawa do sądu. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym słowo "wykaże", użyte w treści tego przepisu, oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). To na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 322/08 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Jeżeli natomiast oświadczenia te okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć dokumenty dotyczące jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przedstawione we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty, powinny spowodować osiągnięcie stanu pewności co do tego, iż nie ma ona dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona ma obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności. Należy zastrzec, że do poznania zdolności płatniczej Skarżącej konieczna jest rekonstrukcja jego budżetu domowego, a więc zestawienie wpływów, kosztów i posiadanych zasobów. Dopiero wówczas można stwierdzić, jakimi środkami Skarżąca dysponuje i ocenić, czy pozwalają one na poniesienie kosztów postępowania. W braku tych ustaleń nie jest możliwe uznanie, że Skarżąca zasługuje na przyznanie prawa pomocy. W postępowaniu prowadzonym przez referendarza sądowego przedłożono dokumentację w sposób wybiórczy, koncentrując się na dowodach (przedłożonych po wezwaniu - PIT-37, PIT/0, zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia za luty 2016 r.) dotyczącej córki – [...] prowadzącej ze Skarżącą wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto Skarżąca złożyła wyrok z dnia 27 sierpnia 2003 r. znoszącego ustawową wspólność małżeńską pomiędzy Skarżącą i [...], wniosek o wydanie zaświadczenia o fakcie zamknięcia rachunków firmowych oraz wydruk z CEIDG. W ocenie Sądu, referendarz sądowy prawidłowo zbadał przesłanki przyznani prawa pomocy uznając, że Skarżąca nie wykazała w sposób należyty swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Niezłożenie wymaganych zeznań podatkowych i wyciągów bankowych uniemożliwiało zweryfikowanie prawdziwości oświadczenia o tym, jaka była wysokość przychodów i dochodów. Tak jak wyjaśnił referendarz sądowy nie możliwe było ustalenie, czy Skarżąca mogła poczynić oszczędności na poczet niniejszego postępowania ani tego, czy prowadzona działalność gospodarcza stanowiła jedyne źródło przychodów. Referendarz sądowy odniósł się również obszernie do zagadnienia udzielania współmałżonkowi pomocy finansowej w zakresie prowadzonego postępowania sądowego w przypadku zniesienia ustawowej wspólności małżeńskiej. Przedstawione wyżej okoliczności pozwalają w ocenie Sądu na stwierdzenie, że Skarżąca przedłożyła tylko takie dokumenty, które mogłyby ukazać jej sytuację materialną w pozytywnym świetle. Prowadzi to do wniosku, że Skarżąca dysponuje środkami finansowymi, które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych. Powyższego poglądu nie zmieniają w ocenie Sądu dokumenty nadesłane przez Skarżącą już po wydaniu postanowienia wraz ze sprzeciwem, ani też podane w pismach Skarżącej okoliczności. W szczególności nie polega na prawdzie twierdzenie Skarżącej, że przedłożyła dokumenty wymagane przez referendarza sądowego. Ponadto nie jest trafna argumentacja, zgodnie z którą dokumenty dotyczące [...] – męża pozostającego ze Skarżącą w faktycznej separacji (małżonkowie nie zamieszkują wspólnie) nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w zakresie przyznania prawa pomocy. Sąd wezwał Skarżącą do przedstawienia dokumentów oraz informacji dotyczących świadczeń socjalnych, wysokości kredytu, wysokości opłat i wydatków, ale także wyciągu z rachunków bankowych domownika i zeznań podatkowych osób najbliższych. Obszerne wezwanie zmierzało do ustalenia aktualnej sytuacji socjalnej i majątkowej Skarżącej i pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym córki oraz osoby mającej wpływ na jej sytuację dochodową i majątkową, tj. męża. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że ocena okoliczności przedstawionych w uzasadnieniu żądania przez pryzmat właściwych przesłanek nie przemawia za przyznaniem Skarżącej prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi. Strona występująca na drogę postępowania sadowego winna mieć świadomość ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Decyduje bowiem kryterium finansowe, a przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., SYGN AKT II OZ 1361/14, z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 886/14, z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1387/14, z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1402/14, z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 4/15 i II OZ1152/14, z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 11/15, z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. aktI OZ 21/15 – wszystkie orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych w tym wpisu od skargi. Ponadto Sąd uznając za prawidłowe stanowisko wyrażone w postanowieniu referendarza sądowego wyjaśnia, że w sytuacji, w której w małżeństwie Skarżącej nie orzeczono separacji bądź rozwodu uzasadnione jest żądanie złożenia dokumentacji obrazującej dochody jej męża. W świetle orzecznictwa NSA przyjmuje się, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r., poz. 583 ze zm.) – dalej "k.r.o.", małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Skoro małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy przez którą należy rozumieć nie tylko świadczenia osobiste, ale i pieniężne, małżonek ma obowiązek udzielenia pomocy małżonce w zakresie prowadzenia przez nią procesów sądowych. Fakt istnienia pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej małżeńskiej, małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, pozostają w separacji faktycznej, nie stanowi okoliczności, w której to mąż nie może pomóc swojej żonie w uiszczeniu kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 196/11, z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I FZ 395/11, z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 519/14, z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt I FZ 388/14, z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. akt I FZ 42/12, z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I GZ 486/14 - wszystkie orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć należy, że obowiązek wzajemnej pomocy małżonków wygasa bowiem dopiero w momencie rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód (poza wyjątkiem przewidzianym w art. 60 k.r.o.) i sądowego orzeczenia separacji (art. 614 § 1 k.r.o.), a zatem bez względu na fakt pozostawania w ustroju rozdzielności majątkowej okoliczność pozostawania w związku małżeńskim, stosownie do art. 27 k.r.o. skutkuje tym, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych w sprawach jednego z małżonków (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt II OZ 1266/11 – www. orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu wniosek Skarżącej nie mógł zostać uwzględniony ze względu na szereg wątpliwości dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodowej, które nie zostały należycie wyjaśnione. Skarżąca nie zareagowała na wezwanie do przedłożenia informacji o wysokości bieżących wydatków i opłat, a przedłożone dokumenty przedstawiają sytuację wybiórczo i fragmentarycznie. Skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów obrazujących jej sytuację dochodową, jej córki oraz męża. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 260 § 1-§ 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło