I SA/Sz 226/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-07-03

Skład orzekający: Bolesław Stachura, Jolanta Kwiecińska, Kazimierz Maczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, dokonane w trybie tzw. fikcji doręczenia (art. 44 k.p.a.), jest skuteczne, jeśli zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawiera wymaganych adnotacji o próbach doręczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że fikcja doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym jest nieskuteczna, jeśli zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawiera wymaganych adnotacji o próbach doręczenia zgodnie z art. 44 k.p.a. Brak skutecznego doręczenia upomnienia oznacza, że nie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a tym samym nie mógł nastąpić bieg terminu przedawnienia ani jego zawieszenie.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, uznając, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia doręczenia upomnienia w 2010 r. Skarżący kwestionował skuteczne doręczenie upomnienia i tytułu wykonawczego, podnosząc zarzut przedawnienia. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie utrzymujące w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lipca 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 5 listopada 2018 r., nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego A. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku A. K. (dalej: "Zobowiązany", "Skarżący") na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Z ustalonego stanu faktycznego wynikało, co następuje. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w G. (dalej: "wierzyciel", "organ egzekucyjny") wydał wobec zobowiązanego w dniu [...] grudnia 2003 r. decyzję o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1 marca do 31 czerwca 2003 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami. Decyzja ta została doręczona Zobowiązanemu w dniu 29 grudnia 2003 r. i stała się prawomocna od 29 stycznia 2004 r. Następnie 14 czerwca 2010 r. wierzyciel sporządził upomnienie nr Up. [...], a 6 września 2010 r. tytuł wykonawczy nr [...], który uznał za doręczony Zobowiązanemu, wraz z zawiadomieniami o zajęciu wynagrodzenia w F. w N., w trybie art. 44 k.p.a., w dniu 27 października 2010 r. Następnie, zawiadomieniem z 12 stycznia 2017 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty/zwrotu podatku w Urzędzie Skarbowym w G.. Z kolei zawiadomieniem z 24 sierpnia 2018 r. (doręczonym Zobowiązanemu w dniu 29 sierpnia 2018 r. do rąk matki - M. K.) organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty/zwrotu podatku w Urzędzie Skarbowym w G.. Pismem z 31 sierpnia 2018 r. (data nadania) Zobowiązany wniósł o umorzenie dochodzonego roszczenia w związku z jego przedawnieniem. W uzasadnieniu podkreślił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie prowadził wobec niego żadnych czynności egzekucyjnych, które mogłyby przerwać bieg terminu przedawnienia. Postanowieniem z [...] listopada 2018 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w S. odmówił Zobowiązanemu umorzenia postępowania egzekucyjnego uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U.2018.1314 ze zm.) - zwanej dalej: "u.p.e.a.". W zażaleniu na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości, Zobowiązany powołał się ponownie na przedawnienie dochodzonych należności. Zobowiązany wskazał, że nie kwestionuje tego, iż termin przedawnienia wierzytelności z tytułu nienależnie pobranej renty rodzinnej wynosi 10 lat, jednakże przedawnienie tych egzekwowanych należności sprawie powinno nastąpić w 2014 r. Nie podzielił stanowiska organu egzekucyjnego co do tego, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w 2010 r. związku z doręczeniem mu upomnienia. Zobowiązany podkreślił, że za ww. czynnością nie nastąpiło skierowanie, wystawionego dnia [...] września 2010 r., tytułu wykonawczego do egzekucji. Według Zobowiązanego, tytuł ten został skierowany do egzekucji dopiero w 2017 r. - czyli już po upływie okresu przedawnienia, dlatego należności te uległy przedawnieniu. Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy opisane wyżej postanowienie. W uzasadnieniu organ przywołał zastosowane w sprawie przepisy prawa, wyjaśnił ich znaczenie i stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a., uzasadniających umorzenie prowadzonego wobec Zobowiązanego postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić wówczas, gdy wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, albo wtedy, gdy okoliczności te zostaną ujawnione w toku kontroli postępowania przeprowadzonej z urzędu przez organ egzekucyjny, a także na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela. W ocenie organu, w rozpatrywanej sprawie takich okoliczności nie stwierdzono. Organ ten wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia należności ustalonych decyzją z [...] grudnia 2003 r. został zawieszony od dnia doręczenia zobowiązanemu upomnienia nr Up. [...], tj. od 6 lipca 2010 r. (zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U.2018.1314 ze zm.) - dalej: "k.p.a." - i aktualnie nadal pozostaje zawieszony. Zdaniem organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie, by zaistniała którakolwiek z innych, niż wskazana przez Zobowiązanego, przesłanek obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Nie wynikało też, by możliwe było uznaniowe umorzenie, o którym mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisane wyżej postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) - dalej: "u.s.u.s." - poprzez błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie, że doręczenie upomnienia przedegzekucyjnego w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej, zawiesza bieg przedawnienia należności, podczas gdy upomnienie, jako czynność materialno-techniczna o charakterze informacyjnym, nie jest czynnością zawieszającą bieg terminu przedawnienia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w S.. W uzasadnieniu skargi Skarżący zaprzeczył, by upomnienie oraz tytuł wykonawczy zostały mu doręczone w jakikolwiek sposób. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2018.2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2018.1302 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." - wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przypomnieć wypada, że Skarżący, w związku z doręczeniem mu w dniu 29 sierpnia 2018 r. zawiadomienia o zajęciu nadpłaty/zwrotu podatku, złożył w dniu 31 sierpnia 2018 r. zarzuty egzekucyjne, podnosząc zarzut przedawnienia egzekwowanej należności. W zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego zarzucił dodatkowo naruszenie art. 24 ust. 5b u.s.u.s., a w skardze zakwestionował doręczenie upomnienia Dyrektora ZUS z dnia 14 czerwca 2010 r. oraz tytułu wykonawczego z dnia 6 września 2010 r. Z kolei organ odwoławczy, uznając ww. dokumenty za doręczone w trybie art. 44 kpa, powołując się na art. 24 ust. 5b u.s.u.s., stwierdził, że 10-letni termin przedawnienia należności od Skarżącego, który upływał 29 stycznia 2014 r., został zawieszony z uwagi na doręczenie Skarżącemu w dniu 6 lipca 2010 r. upomnienia i nadal pozostaje zawieszony. Poza sporem w sprawie jest ustalenie, zgodne z art. 84 ust. 7 u.s.u.s., że 10-letni termin przedawnienia dochodzonych należności - ustalonych decyzją z [...] grudnia 2003 r., prawomocną od 29 stycznia 2004 r., upływał w dniu 29 stycznia 2014 r. Kwestią sporną była zatem ocena czy i kiedy doszło do przedawnienia tych należności, to jest czy organ prawidłowo ocenił podjęte w sprawie czynności w ramach doręczenia upomnienia z 14 czerwca 2010 r. stwierdzając, że zostało ono doręczone zobowiązanemu 6 lipca 2010 r. w trybie art. 44 k.p.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4. błąd co do osoby zobowiązanego; 5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Skarżący zgłosił zarzut przedawnienia należności z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Przechodząc do oceny kwestii doręczenia upomnienia z dnia 14 czerwca 2010 r. wskazać należy, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Prawidłowość dokonanego doręczenia należy zatem dokonać w oparciu o przywołane poniżej przepisy k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w 2010 r. Zgodnie zatem z art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Powołany przepis wprowadził zasadę oficjalności doręczeń. Ustawowy obowiązek dokonywania wszelkich doręczeń z urzędu spoczywa na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Zasada ta znajduje zastosowanie w każdym postępowaniu, niezależnie od jego struktury podmiotowej. Zapewnia organowi administracyjnemu stanowczy wpływ na sam tok postępowania, służy także zrównaniu w tym zakresie pozycji prawnej podmiotów uczestniczących w postępowaniu. Strony i inni uczestnicy postępowania ani nie muszą składać osobnych wniosków lub żądań co do doręczania im pism, ani nie muszą dowiadywać się w siedzibie organu, czy jest jakieś pismo do odebrania w ich sprawie. Z kolei zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. (bezpośrednio adresatowi albo innym wymienionym w tym przepisie osobom) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. W myśl art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Art. 44 § 3 k.p.a. stanowi wreszcie, że w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie siedmiu dni, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu określonego w art. 44 § 1 k.p.a., a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 §4 k.p.a.). W ocenie Sądu, w sprawie zastosowano instytucję tzw. fikcji doręczenia przedmiotowego upomnienia w sposób nieuprawniony. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd nie podziela dokonanej przez organy orzekające w sprawie oceny, jakoby zwrotne potwierdzenie odbioru legitymowało do uznania, iż w sprawie spełnione zostały wszystkie przewidziane w art. 44 k.p.a. warunki pozwalające przyjąć fikcję doręczenia. Podkreślenia wymaga, że doręczenie jest w postępowaniu organów administracji publicznej czynnością sformalizowaną, stanowiąc gwarancję podstawowych praw strony w tym postępowaniu, a jednocześnie chroniąc organy przed negatywnym skutkiem działań strony zmierzającej do utrudnienia, czy wydłużenia postępowania. Zatem czynność ta winna być dokonywana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami. W orzecznictwie wskazuje się, że za wszelkie błędy popełnione w zakresie doręczenia odpowiada organ administracji publicznej, a ich wystąpienie skutkuje niemożnością uznania czynności doręczenia za skuteczną, w szczególności w sytuacji oparcia tej czynności na "fikcji doręczenia", co ma miejsce w przypadku doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2015 r. sygn. akt I GSK 392/14 oraz z 11 maja 2012 r. sygn. akt I FSK 1134/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotę doręczenia zastępczego ustanowionego w art. 44 k.p.a., w tym konstrukcji dwukrotnego awizowania przesyłki stanowi stworzenie stronie, będącej adresatem, możliwości odbioru przesyłki pocztowej skierowanej do niej. Tym samym dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do skutecznego doręczenia zastępczego niezbędne jest przede wszystkim wykazanie, że placówka pocztowa stosownie do art. 44 § 2 i § 3 k.p.a. dwukrotnie zawiadomiła adresata o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można je odebrać. Wykazanie tego faktu może nastąpić w oparciu o adnotacje zawarte na przesyłce pocztowej zwróconej do nadawcy, bowiem ta ma walor dokumentu urzędowego. Nie wyklucza to wykazania prawidłowości dokonanego doręczenia także w oparciu o inne dowody uzyskane w toku postępowania wyjaśniającego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2015 r. sygn. akt I GSK 392/14, z 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 864/11 oraz z 12 marca 2015 r. sygn. akt I GSK 1503/13 i I GSK 1454/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego na tle przepisów o doręczeniach wynika przy tym, że doręczenie dokonywane w sposób taki, jak określony w art. 44 k.p.a., opiera się na domniemaniu, że pismo doszło do rąk adresata, a co za tym idzie - że dokonane w ten sposób dręczenie było prawidłowe. To zaś oznacza, że adresat musi być w sposób niebudzący wątpliwości powiadomiony o nadejściu pisma i o miejscu gdzie może je odebrać. Brak zawiadomienia lub też wątpliwości, czy zostało dokonane czyni doręczenie zastępcze bezskutecznym (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2002 r. sygn. akt SK 6/02, OTK-A 2002/5/65; z 28 lutego 2006 r. sygn. akt P 13/05, OTK-A 2006/2/20 oraz z 17 września 2002 r. sygn. akt SK 35/01, OTK-A 2002/5/60). Odnosząc się do zwrotnego potwierdzenia odbioru zauważyć należy, że zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (j.t. Dz.U.2018.2188 ze zm.), potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego. Sąd podzielił stanowisko wyrażane wielokrotnie w orzecznictwie, zgodnie z którym charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki jako dokumentu urzędowego jest uzasadniony z uwagi na przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 sierpnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1226/12 i z 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 477/13, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 3091/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Domniemanie to może zostać oczywiście obalone przeciwdowodem, a na jego ocenę wpłynąć musi również wynik postępowania reklamacyjnego. Sąd stwierdził, że znajdujący się w aktach sprawy formularz zwrotnego potwierdzenia odbioru upomnienia z dnia 14 czerwca 2010 r. nr [...] (k.12-14 akt administracyjnych) nie zawiera adnotacji o tym, czy pismo zostało złożone w placówce pocztowej oraz czy zawiadomienie o tym zostało umieszczone na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje czynności zarobkowe. W ocenie Sądu, w świetle powyższego, biorąc pod uwagę obostrzenia jakimi obwarowane jest przyjęcie fikcji doręczenia wynikające z treści art. 44 § 4 k.p.a. związane z należytym udokumentowaniem przebiegu czynności związanych z doręczeniem, brak jest podstaw do przyjęcia, że adnotacje dokonane na zwróconej do nadawcy przesyłce, w tym na potwierdzeniu odbioru, pozwalają przyjąć skuteczność doręczenia upomnienia z 14 czerwca 2010 r. nr [...] w trybie awizo. Dla skuteczności takiego doręczenia niezbędne jest bowiem stwierdzenie, że zwrotne potwierdzenie odbioru zostało prawidłowo wypełnione i nie budzi wątpliwości. W orzecznictwie podkreśla się, że z uwagi na doniosłe skutki procesowe, jakie wiążą się dla strony z zastosowaniem trybu doręczeń przesyłek pochodzących od organów, szczególnie rygorystycznie należy przestrzegać procedury wymienionej w art. 44 k.p.a. Oba zawiadomienia adresata o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej powinny być potwierdzone wyraźnymi, niebudzącymi żadnych wątpliwości, adnotacjami doręczyciela, że powiadomił adresata o przesyłce (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 lutego 2018 sygn. akt I SA/Wa 1008/17, wyrok WSA w Gliwicach z 7 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 847/18, wyrok WSA w Szczecinie z 7 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 1311/2018; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, nie można uznać, że zwrotne ww. potwierdzenie odbioru daje podstawę do uznania fikcji doręczenia spornej przesyłki. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd stwierdził, że nie doszło w sprawie do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ponieważ wierzyciel nie doręczył Zobowiązanemu upomnienia. Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania administracyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Celem tego unormowania jest dążenie do dobrowolnego wykonania już istniejącego obowiązku poprzez uświadomienie zobowiązanemu następstw jego niezrealizowania. Omawiana instytucja stanowi w istocie kontynuację wyrażonego w postępowaniu typu administracyjnego założenia, że nakłonienie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku spowoduje realizację obowiązku przy możliwie najmniejszych uciążliwościach dla zobowiązanego. Upomnienie nie przypomina o obowiązku, ale powinności jego wykonania. Ze stwierdzenia zawartego w art. 15 u.p.e.a., iż pisemne upomnienie wierzyciela skierowane do zobowiązanego zawiera wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, wynika wprost, że upomnienie jest czynnością wierzyciela poprzedzającą wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Nie ulega jednak wątpliwości, że do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego niezbędne jest prawidłowe doręczenie upomnienia. Kierując się powyższymi przesłankami, Sąd doszedł do przekonania, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ odwoławczy nieprawidłowo powołał się na art. 24 ust. 5b u.s.u.s., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego, tj. bezpodstawnie stwierdził, że doszło w sprawie do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Sąd wskazuje przy tym, że stosownie do art. 59 §1 pkt 7 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Z tych względów Sąd, podzielając zarzuty skargi, orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ będzie zobowiązany uwzględnić stanowisko Sądu przedstawione w niniejszym wyroku i dokona ponownej oceny zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (punkt 2 sentencji wyroku). Zasądzoną kwotę [...] zł stanowi wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem. Wpisu od skargi nie pobrano z uwagi na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit e p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło