I SA/Sz 528/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-09-20
Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Alicja Polańska, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług, wydane w związku z trwającą kontrolą celno-skarbową, jest zgodne z prawem, jeśli organ podatkowy powołuje się na wątpliwości co do rzetelności rozliczeń, ale nie wykazał konkretnych nieprawidłowości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest dopuszczalne, jeśli organ podatkowy powziął uzasadnione wątpliwości co do zasadności zwrotu, co wymaga dodatkowej weryfikacji. Nie jest konieczne udowodnienie konkretnych nieprawidłowości na etapie wydawania postanowienia o przedłużeniu terminu. Wystarczające jest wskazanie okoliczności uzasadniających potrzebę dalszej weryfikacji, co zostało spełnione w rozpatrywanej sprawie.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła deklaracje VAT za sierpień i wrzesień 2017 r., wykazując nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu. Naczelnik Urzędu Skarbowego, w związku z prowadzonymi kontrolami celno-skarbowymi i stwierdzonymi wątpliwościami co do rzetelności rozliczeń (m.in. wirtualna siedziba, niski kapitał, powiązania z kontrahentami, braki w dokumentacji), postanowieniem przedłużył termin zwrotu do 22 lutego 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Spółka zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT poprzez wydanie postanowienia bez istnienia uzasadnionych przesłanek i z dowolności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2017 r. oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia
16 marca 2018 r. nr [...] utrzymał
w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S.
z dnia 24 listopada 2017 r., nr [...]; [...] przedłużające [...] Spółce z o. o. z siedzibą w C. (dalej: "Strona"
lub "Skarżąca") do dnia 22 lutego 2018 r. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za: sierpień 2017r. w kwocie [...]zł, wrzesień 2017r. w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że Strona złożyła
w [...] Urzędzie Skarbowym w S. deklaracje podatkowe dla podatku
od towarów i usług [...] za sierpień 2017 r. i wrzesień 2017 r. (wraz z korektą),
w których wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu
na rachunek bankowy w terminie 60 dni (za sierpień 2017 r. w kwocie [...]zł,
za wrzesień 2017 r. w kwocie [...]zł).
W związku z faktem, że Naczelnik Z. Urzędu
Celno-Skarbowego w S. objął kontrolą rozliczenia Strony za przedmiotowe okresy rozliczeniowe w celu sprawdzenia deklarowanych zwrotów nadwyżek podatku naliczonego nad należnym, organ podatkowy I instancji postanowieniem z dnia
24 listopada 2017 r. nr jw. przedłużył Stronie termin ww. zwrotu za sierpień 2017 r.
i wrzesień 2017 r. do dnia 22 lutego 2018 r.
W uzasadnieniu ww. postanowienia organ I instancji wskazał, że okoliczności
takie jak:
- wirtualna siedziba Strony wykorzystywana wyłącznie do celów rejestracyjnych;
- brak zatrudnienia pracowników poza E. P. - prezesem spółki, M. P. - matką E. P. oraz M. P.;
- niski kapitał zakładowy;
- brak zaplecza technicznego służącego realizacji usług;
- zakup usług od podwykonawców z kręgu firm powiązanych osobowo;
- obrót za sierpień i wrzesień 2017 r. w wysokości [...] zł, wartość zakupów netto [...] zł, kwota do zwrotu na rachunek bankowy Strony łącznie
[...] zł;
- braki w przedkładanych do kontroli dokumentach, rozbieżności pomiędzy dokumentami Strony a dokumentami jej kontrahentów, przypadki braku potwierdzenia przez kontrahentów Strony ewidencjowaniach przez Stronę zdarzeń;
spowodowały konieczność dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotów
za ww. okresy rozliczeniowe, a co za tym idzie przedłużenia ich terminu.
Pismem z dnia 4 grudnia 2017 r. Strona zaskarżyła postanowienie organu
I instancji zażaleniem wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości
i umorzenie postępowania w sprawie, zaskarżonemu postanowieniu zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2017.201 t.j. ze zm.; dalej: "O.p."), tj.: art. 274b O.p., w związku z art. 87
ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.2017.1221 j.t. ze zm.; dalej: "u.p.t.u."); art. 121 O.p. i art. 217 § 2 O.p.
Wskazanym wyżej postanowieniem z dnia 16 marca 2018 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się m.in. na treść art. 87 ust. 1, ust. 2 i ust. 4a u.p.t.u., a także na art. 274b § 1 i § 2 oraz art. 277 O.p., a także
na orzecznictwo sądów administracyjnych.
W ocenie organu odwoławczego wskazane przez organ I instancji
ww. okoliczności przemawiąjące za koniecznością weryfikacji zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym uzasadniają przedłużenie terminu wykazanych przez Stronę zwrotów podatku. W tych okolicznościach, przechodząc
do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w zażaleniu organ odwoławczy stwierdził, że uzasadnione jest stanowisko, iż dopiero zakończenie kontroli podatkowej pozwoli na ustalenie, czy zebrane dowody potwierdzą zasadność zwrotu, czy też nie. Natomiast w momencie wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku organ podatkowy wyraził wyłącznie wątpliwości, co do rzetelności rozliczeń stanowiących podstawę takiego zwrotu.
Organ odwoławczy uznał za niezasadne zarzuty braku wskazania
w zaskarżonym postanowieniu przesłanek uzasadniających zastosowanie przedłużenia terminu zwrotu oraz braku wskazania jakie uzasadnione wątpliwości w zakresie rzetelności stanowiły przesłankę do przedłużenia terminu zwrotu podatku. W ocenie organu II instancji, brak jest podstaw do stwierdzenia, jak chce tego Strona,
że zaskarżone postanowienie ma charakter dowolny. Organ odwoławczy wskazał także, że konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu podatku stanowi przesłankę do przedłużenia terminu jego zwrotu. W ocenie organu II instancji przesłanki wynikające z ujawnionych okoliczności zostały wskazane w zaskarżonym postanowieniu i stanowią informację dla Strony, co jest powodem dodatkowej weryfikacji.
Wskazano także na wszczęcie i prowadzenie wobec Strony trzech kontroli celno-skarbowych w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania
oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okresy:
od 01 listopada 2016 r. do 28 lutego 2017 r., od 1 marca 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r., od 1 maja 2017 r. do 31 maja 2017 r. jak i na brak koniczności - po stronie organu podatkowego - wskazywania w postanowieniu konkretnych nieprawidłowości dotyczących rozliczeń podatkowych, w sytuacji braku zakończenia kontroli karno-skarbowych.
Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem Strony o takim działaniu organów podatkowych, które miałoby "doprowadzić spółkę na skraj upadłości", wskazując, że art. 87 ust. 2 zdanie 3 u.p.t.u. przewiduje rekompensatę dla podatnika
z tytułu przedłużenia terminu zwrotu w przypadku, gdy przeprowadzone postępowanie wykaże zasadność zwrotu nadwyżki podatku. Oznacza to, że strona nie ponosi ujemnych skutków działań organu podatkowego. W ocenie organu II instancji, gwarancją ochrony interesów podatnika stanowi też regulacja art. 87 ust. 2a tej u.p.t.u. Wskazano także na zasadność wstrzymania przez organ podatkowy zwrotu nadwyżki podatku naliczonego w celu ochrony interesów budżetowych.
Strona zaskarżyła ww. postanowienie organu odwoławczego skargą wniesioną do tutejszego Sądu wnosząc o jego uchylenie w całości wraz z poprzedzającym
je postanowieniem organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz Strony zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie:
- art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu
w sytuacji, gdy postanowienie to zostało wydane mimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie takiego przedłużenia,
a tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu, organ powinien korzystać z tego uprawnienia;
- art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 217 § 2 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, mimo że uzasadnienie faktyczne
i prawne tego postanowienia nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek istotnych wątpliwości mogących stanowić podstawę do jego wydania i zarazem do dalszej weryfikacji zasadności przedmiotowego zwrotu, co jednocześnie oznacza,
że zostało ono wydane na zasadzie dowolności.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych i TSUE oraz stwierdziła, że organ I instancji nie wskazał, jakie uzasadnione wątpliwości w zakresie rzetelności transakcji stanowią przesłankę
do przedłużenia terminu zwrotu podatku. Organ podatkowy powołał się jedynie
na dotychczasowe ustalenia kontroli podatkowych prowadzonych wobec Skarżącej, które jednak jej zdaniem nie uzasadniają przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Ponadto, Skarżąca zwróciła uwagę,
że w uzasadnieniu przedmiotowych postanowień powinny się znaleźć jasne informacje, dotyczące powodów zakwestionowania zasadności zwrotu podatku. W konsekwencji zaskarżone postanowienie narusza art. 217 § 2 O.p., w myśl którego postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Natomiast brak wystarczającego uzasadnienia narusza ogólne zasady postępowania, w tym zasadę zaufania obywatela do organów państwa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność przedłużenia Skarżącej do dnia 22 lutego 2018 r. terminu zwrotu nadwyżek podatku naliczonego
nad należnym na rachunek bankowy Skarżącej wynikających z korekty deklaracji VAT-7 za sierpień 2017 r. oraz za wrzesień 2017 r.
Na wstępie należy wskazać, że Sąd wielokrotnie kontrolował zgodność z prawem postanowień w sprawie przedłużania Skarżącej terminów zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2016 r. i 2017 r. i w większości przypadków skargi oddalił. Sąd uznał bowiem, że w sytuacji trwającej weryfikacji w zakresie rzetelności transakcji Skarżącej zaszły przesłanki zastosowania art. 87 ust. 2 u.p.t.u. - wyroki: z 27 września 2017 r., I SA/Sz 752/17;
z 12 grudnia 2017 r., I SA/Sz 856/17; z 7 lutego 2018 r., I SA/Sz 1013/17; z 22 lutego 2018 r., I SA/Sz 26/18; z 22 lutego 2018 r., I SA/Sz 34/18; z 7 lutego 2018 r., I SA/Sz 994/17; z 7 lutego 2018 r., I SA/Sz 1046/17; z 21 lutego 2018 r., I SA/Sz 33/18,
z 28 marca 2018 r., I SA/Sz 118/18. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku
z dnia 26 czerwca 2018 r., I FSK 652/18 oraz w wyrokach z dnia 11 września 2018 r.,
I FSK 851/18, I FSK 900/18, I FSK 1057/18, I FSK 1058/18, I FSK 1059/18,
I FSK 1060/18, I FSK/18, I FSK 1157/18, I FSK 1170/18, I FSK 1294/18 oddalił skargi kasacyjne w ww. sprawach.
Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela poglądy zawarte ww. orzeczeniach.
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Natomiast w myśl art. 87 ust. 2 u.p.t.u. zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika
na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju
albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Z przytoczonego przepisu wynika, że termin na dokonanie zwrotu podatku
- co do zasady - wynosi 60 dni, jeśli we wniosku o zwrot podatnik nie wskaże innego terminu przewidzianego w obowiązujących przepisach ustawy. Termin ten liczy
się od dnia wpływu do organu deklaracji, w której zadeklarowano zwrot różnicy podatku.
Zdaniem Sądu znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2016 r., I FPS 2/16 oraz stanowisko zajęte w jej uzasadnieniu, którym Sąd jest związany, na podstawie art. 269 § 1 P.p.s.a.
Nie bez znaczenia będzie przypomnienie na wstępie, że zasadniczym powodem podjęcia ww. uchwały były problemy w orzecznictwie, jakie pojawiły się na tle wątpliwości dotyczących zarówno zidentyfikowania procedury, w jakiej następuje przedłużenie terminu zwrotu podatku, jak i formy prawnej działania organu. Na tym
tle w uchwale przyjęto stanowisko, że rozstrzygnięcie organu przybiera formę zaskarżalnego postanowienia, wyrażając jednocześnie pogląd, iż przyjętą formę prawną przedłużania terminu zwrotu w związku z prowadzeniem weryfikacji w ramach czynności sprawdzających, należy odnosić również do wszystkich pozostałych możliwych trybów weryfikacyjnych, uznanych w danej sprawie za właściwe dla dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, które czasowo mogą stać się powodem przesunięcia terminu realizacji owego zwrotu. W ten sposób, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, następuje rozszerzenie stosowania art. 274b O.p. na inne sprawy dotyczące zwrotu podatku niż wprost w nim wskazane. W przypadku podatku od towarów i usług, rozszerzenie trybu orzekania wskazanego dla czynności sprawdzających następuje na pozostałe tryby weryfikacji wymienione w art. 87 ust. 2 u.p.t.u., tj. w ramach czynności sprawdzających, postępowania podatkowego i postępowania kontrolnego, jako mogących towarzyszyć badaniu zasadności zwrotu.
W rozpoznawanej sprawie postanowienie organu podatkowego w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku – jak wyżej wskazano - nastąpiło w związku
z prowadzoną kontrolą celno-skarbową, a więc argumentacja zawarta w ww. uchwale ma znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Należy bowiem zauważyć, że po zmianie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. (ustawą z dnia
16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej - Dz.U.2016.1948) powyżej przedstawione uwagi będą się odnosiły również do czynności kontroli celno-skarbowej. Zatem będą miały zastosowanie
w rozpoznawanej sprawie, w której postanowienie organu podatkowego w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku – jak wyżej wskazano - nastąpiło
w związku z prowadzonymi czynnościami w toku kontroli celno- skarbowej.
W omawianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na unijny wymóg dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie, podkreślił również,
że akceptowane w pewnej grupie orzeczeń przez sądy administracyjne było przedłużanie terminu zwrotu "do zakończenia procedury weryfikacyjnej" (analogicznie: do zakończenia kontroli), a nie - jak powinno być prawidłowo - do określonej, konkretnej daty. W efekcie powodowało to, że tak sformułowane rozstrzygnięcie w praktyce organów było postrzegane jako stale aktualne.
Nie zgadzając się z takim podejściem, krytycznie oceniono pogląd zakładający możliwość poprzestania na wydaniu jednego, zawsze aktualnego postanowienia
o przedłużeniu terminu zwrotu, jak i wydawania kolejnych postanowień bez wskazania konkretnej daty, do której następuje przedłużenie.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego tylko przedłużenie terminu zwrotu "według dat" daje możliwość zachowania i respektowania unijnego wymogu dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie oraz reguły, że przedłużyć można tylko taki termin, który jeszcze nie upłynął. Pewność stosowania prawa wymaga zatem formułowania rozstrzygnięcia o przedłużeniu w sposób konkretny, niewymagający doszukiwania się tego, jaką datę przesunięcia zwrotu organ miał na uwadze w przyjętych przez siebie okolicznościach. Biorąc pod uwagę, że zwrot powinien nastąpić w konkretnym terminie ustawowo przewidzianym (określonym dniami), to jego odsuwanie w czasie (przedłużenie) też musi być konkretne, czyli wprost wskazywać na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu w stosunku do terminu ustawowego (lub tego, który już był postanowieniem wcześniej wydłużony).
W ocenie Sądu, zaskarżone w rozpoznawanej sprawie postanowienie
oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji spełniają kryteria wskazane
w ww. uchwale.
W niniejszej sprawie Skarżąca dnia 23 listopada 2017 r. złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym w S. korekty deklaracji [...] za sierpień 2017 r.
i wrzesień 2017 r., w których wykazała ww. nadwyżki podatku naliczonego
nad należnym. Ustawowy termin 60 dni, liczony od dnia złożenia deklaracji podatkowej, upływał zatem w dniu 22 stycznia 2018 r.
Należy zatem zauważyć, że organ podatkowy dnia 24 listopada 2017 r. wydał postanowienie o przedłużeniu Skarżącej terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2017 r. i wrzesień 2017 r. do dnia 22 lutego
2018 r. Postanowienie to, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy Urzędowego Poświadczenia Doręczenia, zostało doręczone Skarżącej dnia 27 listopada 2017 r. A zatem zarówno wydanie ww. postanowienia jak i jego doręczenie nastąpiło przed upływem ustawowego terminu zwrotu, który przypadał na 22 stycznia 2018 r., co czyni je skutecznym.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd w pełni podziela argumentację organów, uznając, że istota zatrzymania zwrotu podatku w rozpoznawanej sprawie została w pełni zachowana.
W ocenie Sądu, przede wszystkim prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że z treści art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. nie wynika, że do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług konieczne jest udowodnienie, że zwrot podatku od towarów i usług jest bezzasadny. Przesłanką do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku w podatku od towarów i usług
jest potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu. Wystarczy zatem powzięta przez naczelnika urzędu skarbowego wątpliwość co do zasadności zwrotu różnicy podatku, by przedłużenia terminu tego zwrotu dokonać. Na straży interesów podatnika stoi bowiem przepis art. 87 ust. 2 zdanie trzecie u.p.t.u., który brzmi: "Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty." Ponadto na tym etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu bądź jej braku. Nie można zatem wymagać od organu podatkowego, który wydał takie postanowienie, by już w tym momencie wykazał się konkretnymi ustaleniami, co do faktów podważających zasadność zwrotu, wystarczy, że zachodzi uprawdopodobniona konieczność weryfikacji zwrotu różnicy podatku.
Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela również stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 17 maja 2017 r., I SAB/Łd 4/17, zgodnie z którym "...ustawodawca - przyznając organowi znaczne uprawnienia w zakresie kontroli zwrotu podatku, w tzw. otwartym terminie weryfikacji, stwarza jednocześnie podatnikowi gwarancję zabezpieczenia jego sytuacji finansowej, stanowiąc w art. 87 ust. 2 VAT, że jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu podatku, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami. Gwarancją ochrony interesów podatnika jest też art. 87 ust. 2a VAT, w którym przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu...".
Jak zatem wynika z powyższego, na co słusznie wskazuje również organ,
organ podatkowy posiada ustawowe uprawnienie przedłużenia terminu zwrotu podatku do czasu dodatkowego zbadania zasadności jego zwrotu. Organ powinien postanowienie w tym przedmiocie odpowiednio uzasadnić, wskazując w szczególności jakie okoliczności skłoniły go do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Uzasadnienie takie powinno co najmniej nawiązywać do przesłanki wątpliwości organu co do zasadności zwrotu, wyrażającej się w sformułowaniu "jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania". Organ powinien zatem wyjaśnić dlaczego powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe, prawidłowo wskazały okoliczności uzasadniające wymóg dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co zostało przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji.
W rozpoznawanej sprawie podstawą do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług była konieczność zweryfikowania prawidłowości świadczonych usług transportowych udokumentowanych fakturami VAT zaewidencjonowanymi w rejestrze zakupu VAT Skarżącej za badane okresy. W związku z tym, że podczas dotychczasowych kontroli (prowadzonych za okres od listopada 2016 r.) stwierdzono liczne braki w przedkładanych dokumentach oraz rozbieżności pomiędzy dokumentami Skarżącej a dokumentami jej kontrahentów w dniu 23 listopada 2017 r. za okres od 01.08.2017 do 30.09.2017 r. została wszczęta kontrola celno-skarbowa w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług.
W ocenie Sądu, organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie, zarówno
w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia organu I instancji, wskazały w sposób wystarczający również szereg okoliczności, które wespół zaistniałe uzasadniają potrzebę dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu na rzecz Skarżącej podatku od towarów i usług. Mianowicie wskazano, że usługi transportowe
były wykonywane przez Skarżącą na zasadzie podwykonawstwa, a ponadto poszczególne transakcje były dokonywane w kręgu podmiotów ściśle powiązanych osobowo. Z ustaleń wynikało jednocześnie, że Skarżąca nie posiada własnego zaplecza transportowego a jej kapitał zakładowy stanowi najniższą dopuszczalną przepisami kwotę, wielokrotnie niższą od deklarowanych kwot zwrotu (71.317 zł).
Nie bez znaczenia, dla oceny rozpoznawanej sprawy, pozostaje także i to, że Skarżąca wniosła o zwrot znacznych kwot różnicy podatku także za inne okresy rozliczeniowe.
Sąd podzielił zatem pogląd organów podatkowych, oparty na zebranym dotychczas materiale dowodowym, że w rozpoznawanej sprawie zachodziły uzasadnione wątpliwości, co do zwrotu Skarżącej kwoty [...]zł tytułem nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe. W ocenie Sądu wyjaśnienia Skarżącej, odnoszące
się do poszczególnych ustaleń organów podatkowych nie podważają skutecznie
ich kompleksowej oceny.
Zdaniem Sądu, jeśli zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (w tym w szczególności w sprawach samej Skarżącej),
do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku wystarczy powzięcie przez organ wątpliwości co do zasadności zwrotu, to należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie takie wątpliwości wystąpiły.
W kwestii podnoszonych zarzutów co do niewystarczającego przedstawienia powodów przedłużenia terminu zwrotu, przypomnieć należy, że art. 87 ust. 2 u.p.t.u.
nie nakłada na organy podatkowe obowiązku wykazywania nieprawidłowości zadeklarowanego zwrotu. Wydanie postanowienia o przedłużeniu zwrotu nie musi
być poprzedzone rozstrzygnięciem zasadności deklarowanego zwrotu. Sąd nie ma przy tym wątpliwości, że końcowa ocena zasadności zwrotu Skarżącej ww. kwoty, uzależniona jest od weryfikacji nie tylko poprawności prowadzenia dokumentacji przez samą Skarżącą lecz dotyczy również kontrahentów uczestniczących
w wewnątrzwspólnotowych dostawach. Słusznie zatem uznały organy podatkowe,
że zasadność zwrotu Skarżącej podatku naliczonego za sierpień 2017 r. i wrzesień 2017 r. wymaga zweryfikowania, co w świetle art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. uzasadniało wydanie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu.
Sąd uznał za niezasadną również argumentację Skarżącej, zawartą
w uzasadnieniu zarzutów skargi, odwołującą się do orzecznictwa krajowego
oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w kontekście wspólnotowej zasady neutralności i proporcjonalności podatku VAT. Sąd zauważa bowiem, że możliwość kontroli przestrzegania prawidłowych zasad rozliczania tego podatku i instytucja przedłużania terminu jego zwrotu, znajdują pełne uzasadnienie w ustawodawstwie krajowym jak i unijnym. Sąd, w rozpoznawanej sprawie, nie dopatrzył się w działaniach organów podatkowych naruszania powyższych zasad i utrudniania dokonania zwrotu na rzecz Skarżącej, czy też nadużywania przez organy podatkowe prawa w tym zakresie. Nie można bowiem kwestionować prawa organu do weryfikacji zwrotu u podatnika. Jest to prawo organu wynikające m.in. z ww. przepisów i w sytuacji, gdy dotyczy to wysokich kwot zwrotu lub podatku wynikającego z transakcji obarczonych znacznym ryzykiem, organ ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek zweryfikować zasadność zwrotu.
W ocenie Sądu, dokonane ustalenia faktyczne i czynności podejmowane przez organy, wbrew zarzutom skargi, wskazują na prowadzenie postępowania w zgodzie z zasadami postępowania określonymi w O.p. Przedstawiona w sprawie ocena istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności jest niewątpliwie logicznie poprawna i oparta na zasadach doświadczenia życiowego a tym samym zgodna z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną art. 191 O.p. Ponadto uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, zgodnie z powyżej przedstawionymi okolicznościami, spełnia wymagania art. 217 § 2 O.p., albowiem organ dostatecznie wskazał na okoliczności świadczące o zaistnieniu potrzeby dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu Skarżącej podatku VAT.
Organy nie naruszyły tym samym, wbrew podniesionym zarzutom skargi,
ani reguł postępowania określonych w art. 120 i art. 121 O.p. ani zasad postępowania wynikających z art. 122 i art. 124 O.p.
Orzeczenia przywołane w sprawie dostępne są na stronie internetowej: [...]
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U.2018.1302 j.t.), skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło