I SA/Sz 829/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-12-05

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy strona skarżąca zarzuciła naruszenie tego przepisu oraz art. 139 K.p.a. i twierdziła, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 136 § 1 K.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasatoryjnej, ogranicza się do oceny prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. W niniejszej sprawie organ odwoławczy, mimo że jego stanowisko co do konieczności uzupełnienia materiału dowodowego było zasadne, nie mógł uchylić decyzji organu I instancji, ponieważ organ ten przeprowadził szerokie postępowanie wyjaśniające, a organ odwoławczy dysponował możliwością uzupełnienia dowodów w ramach art. 136 § 1 K.p.a., co pozwoliłoby na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy bez konieczności jej przekazywania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018. Strona złożyła wniosek o przyznanie płatności, deklarując określone powierzchnie rolne. Organ I instancji odmówił przyznania części płatności i nałożył sankcję, uznając, że część zadeklarowanych działek nie spełnia definicji "hektara kwalifikującego" ze względu na charakter upraw (plantacja drzewek bożonarodzeniowych, tereny zadrzewione, trzcinowisko). Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego w celu ustalenia charakteru prowadzonej plantacji (szkółka czy plantacja choinek). Strona wniosła sprzeciw do WSA, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. i art. 139 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 września 2019 r. i zasądza od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze sprzeciwu Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Dyrektor Z. Oddziału Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z siedzibą w C. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w sprawie przyznania Z. Spółka z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] czerwca 2018 r. Strona złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na 2018 r., w którym ubiegała się o przyznanie następujących płatności: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej. We wniosku tym Strona zadeklarowała działki rolne na łącznej powierzchni [...] ha. W dniu [...] czerwca 2018 r. zmianą do wniosku dokonano zwiększenia jednolitej płatności o powierzchnię dodaną w wielkości [...] ha, deklaracja łączna wyniosła więc [...] ha. Następnie, wnioskiem z dnia [...] września 2018 r. Strona wycofała z wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej powierzchnię w wielkości [...] ha. A zatem łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowana do płatności obszarowej za 2018 r. wynosiła [...] ha. Powierzchnia zaś działek rolnych stwierdzona w toku postępowania wynosiła [...] ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym stanowi art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 i wyniki inspekcji terenowej. Pismem, które wpłynęło do ARiMR [...] czerwca 2018 r., Strona oświadczyła, że w związku z niemożnością prawidłowego wypełnienia eWniosku o przyznanie dopłaty, a to z uwagi na brak opcji "inna uprawa trwała" w systemie informatycznym ARiMR, przy składaniu wniosku dokonała wyboru profilu uprawy "szkółki" na działkach, gdzie przeznaczeniem upraw jest ich wycięcie a nie przesadzenie lub decyzja biznesowa o sprzedaży upraw jako materiału do dalszych nasadzeń czy materiału wyciętego jeszcze nie zapadła. Na wezwanie organu Strona oświadczyła, że sposób określenia uprawy jako "szkółki" wynikał z faktu, że w formularzu wniosku nie było opcji "inna uprawa trwała" i dokonano ww. wyboru jako najbardziej zbliżonego do rzeczywiście prowadzonej uprawy. Na zadeklarowanych działkach uprawę stanowi bowiem plantacja jodły kaukaskiej i świerków z przeznaczeniem na wycięcie następnie ozdobę domu w czasie Świąt Bożego Narodzenia lub grobów bądź też z przeznaczeniem alternatywnym na wycięcie lub przesadzenie, w zależności od podjętych decyzji biznesowych Strony. Z uwagi na brak możliwości prawidłowego określenia powierzchni jak i rodzaju upraw, w dniach od [...] lutego do [...] marca 2019 r. w gospodarstwie Strony została przeprowadzona kontrola kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej, której wyniki przedstawiono w zawartej w decyzji tabeli. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport o nr dok[...], do którego załączniki stanowią szkic z pomiaru działek rolnych z oznaczeniem miejsc wykonania fotografii terenu oraz dokumentacja fotograficzna. Decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr jw. organ I instancji: - umorzył postępowanie w sprawie przyznania Stronie jednolitej płatności obszarowej w części wycofanej pismem Strony z dnia [...] września 2018 r.; - odmówił przyznania Stronie jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości [...] zł; - przyznał płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz zastosowanie współczynnika korygującego; - przyznał płatność redystrybucyjną w kwocie [...]zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; - przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł. Organ I instancji w uzasadnieniu ww. decyzji wskazał, iż część obszaru działek zgłoszonych przez Stronę do płatności nie spełnia definicji "hektara kwalifikującego" i nie może zostać objęta płatnościami w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, gdyż wykonane w czasie kontroli zdjęcia potwierdzają plantację drzewek bożonarodzeniowych, obszary po karczowaniu drzew, tereny zadrzewione z widoczną wycinką drzew jak i wycinką gałęzi. Miejscami stwierdzono także trzcinowisko, tereny będące nieużytkiem oraz obszar trwale podmokły. W ocenie organu taka uprawa nie spełnia definicji upraw trwałych, bowiem jednym z głównych kryteriów jest odniesienie do "dające powtarzalny plon". W związku z tym postanowiono wykluczyć z jednolitych płatności obszarowych obszar oceniony jako plantacja drzewek bożonarodzeniowych, teren zadrzewiony z widoczną wycinką drzew i gałęzi. W związku z tym organ wskazał, iż doszło w tym przypadku do różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną i powierzchnią stwierdzoną, stąd doszło do naliczenia kary administracyjnej. Strona zaskarżyła decyzję organu I instancji w zakresie nałożenia sankcji w wysokości [...] zł i w zakresie, w jakim nie została przyznana płatność z tytułu płatności obszarowej w kwocie [...]zł, a także co do kwoty [...]zł, o jaką pomniejszona została płatność na zazielenienie w związku z nieuznaniem przez organ części powierzchni działek zadeklarowanej we wniosku (o obszarze [...] ha). Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie: art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 5 lutego 2015 r., art. 4 ust.1 lit. G rozporządzenia (UE) 1307/2013, art. 19 a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Strona w swoim odwołaniu wskazuje, że zarówno w przypadku szkółek jak i w przypadku plantacji drzewek z przeznaczeniem na wycięciem sytuacja jest analogiczna. Plonem jest roślina. Zdaniem Strony jeżeli szkółka daje powtarzający się plon, gdyż w miejscu jednej rośliny może wyrosnąć nowo posadzona kolejna roślina, to dokładnie to samo należy odnieść do plantacji drzewek do wycięcia. W obu przypadkach, w opinii Strony spełniona jest definicja "uprawy trwałej". W dniu [...] lipca 2019 roku Strona złożyła uzupełnienie odwołania, w którym wniosła, aby w decyzji, niezależnie od jej treści, wyodrębnić obszar plantacji i obszar trzcinowisk, nieużytków etc., a jeżeli ten drugi obszar jest pomijalny, wyraźnie wskazać to w decyzji. Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr jw. organ odwoławczy orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Wskazał, że "Gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego (art. 2 ust. 1 lit b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr. 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.). Wskazał ponadto, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1387 ze zm.) przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej. Jak dalej wskazał organ odwoławczy, definicję działalności rolniczej określa także art. 2 ust. 2 ww. ustawy, który stanowi, iż działalnością rolniczą, w rozumieniu ust. 1 pkt 1, jest działalność polegająca na wytwarzaniu produktów roślinnych lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) z własnych upraw albo hodowli lub chowu, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowo-fermowego oraz hodowla ryb, a także działalność, w której minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, w trakcie których następuje ich biologiczny wzrost, wynoszą co najmniej: 1. miesiąc - w przypadku roślin. Jak dalej wskazał organ II instancji, w świetle wyżej przytoczonych przepisów uprawa roślin w szkółce stanowi działalność rolniczą, stąd jest kwalifikowana do płatności. Nie jest natomiast kwalifikowana do płatności plantacja choinek (z zamiarem wycięcia w okresie przedświątecznym). Stąd nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Strony, że szkółka daje powtarzający się plon, gdyż w miejscu jednej rośliny może wyrosnąć nowo posadzona kolejna roślina, to dokładnie to samo należy odnieść do plantacji drzewek bożonarodzeniowych do wycięcia, albowiem w obu przypadkach, w opinii Strony spełniona jest definicja "uprawy trwałej." Organ wyjaśnił, iż po pierwsze w przypadku uprawy roślin w szkółkach mamy do czynienia z działalnością rolniczą. Po wtóre, z matecznika pozyskujemy nowe sadzonki z zamiarem ich odsprzedania lub dalszego posadzenia. W przypadku plantacji drzewek bożonarodzeniowych zasadzonych na użytkach rolnych nie mamy do czynienia z uprawą trwałą dającą powtarzalne plony. Choinki w tym wypadku są uprawiane w celach handlowych (do wycięcia lub do przesadzenia w doniczkę) - jako ozdoba domu w okresie świąt. Nie można w związku z tym postawić tezy, iż planacja choinek to uprawa trwała, ponieważ jej celem nie jest hodowla materiału sadzeniowego, a jedynie pozyskanie drzewka do ozdoby domu. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, iż "użytki rolne" oznaczają natomiast każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe (art. 2 ust. 1 lit e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.). "Uprawy trwałe" oznaczają uprawy niepodlegające płodozmianowi, inne niż trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe, które zajmują grunty przez okres pięciu lat lub dłużej i dają powtarzające się plony, w tym szkółki i zagajniki o krótkiej rotacji (art. 2 ust. 1 lit g rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r.). Natomiast "szkółki" oznaczają następujące obszary młodych drzewiastych (drzewnych) roślin uprawianych na otwartym powietrzu w celu późniejszego przesadzenia: szkółki winorośli oraz podkładek; szkółki drzew i krzewów owocowych; szkółki roślin ozdobnych; komercyjne szkółki drzew leśnych z wyłączeniem rosnących w lesie szkółek przeznaczonych na potrzeby własne gospodarstwa rolnego; szkółki drzew i krzewów do sadzenia w ogrodach, parkach, na poboczach dróg i na wałach (na przykład sadzonki żywopłotu, róże i inne krzewy ozdobne, ozdobne drzewa i krzewy iglaste), w tym we wszystkich przypadkach ich kłącza, rozłogi i młode sadzonki, (art. 2 ust. 1 lit j rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr. 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.). Jak ponadto wskazał organ odwoławczy, bezsporny w sprawie jest fakt, iż Strona jest posiadaczem gruntów rolnych. Sporne jest jednak to czy prowadzi on na nich działalność rolniczą, działalność szkółkarską, tzn. czy wytwarza rzeczywiście materiał szkółkarski (pozyskuje i sprzedaje materiał rozmnożeniowy) czy prowadzi plantację choinek (bożonarodzeniowych) sprzedawanych z bryłą korzeniową lub cięte, w zależności od wieku drzewka w okresie przedświątecznym. W ocenie organu odwoławczego nie zostało to w sposób nie budzący wątpliwości ustalone przez organ. Zdaniem Organu II instancji, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zbyt pochopnie i przedwcześnie wydał rozstrzygnięcie w sprawie. Analizując akta sprawy organ odwoławczy wyraził wątpliwości jaki jest rzeczywisty charakter prowadzonej przez Stronę plantacji. Strona we wniosku obszarowym deklaruje grunty rolne wskazując, iż prowadzona jest na nich szkółka z drugiej jednak strony w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. wskazuje, że deklarowane działki stanowią plantację jodły kaukaskiej i świerków z przeznaczeniem na wycięcie i następnie ozdobę domu w okresie Świat Bożego Narodzenia, bądź też z przeznaczeniem alternatywnie na wycięcie lub przesadzenie. Organ II instancji zwrócił uwagę na fakt, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa płatności przysługują do szkółek, a nie do plantacji drzewek bożonarodzeniowych. W związku z tym wskazał, iż w wyjaśnieniach Strony nie znajdujemy wyjaśnienia w jaki okresie była największa intensywność sprzedaży drzewek, tj. czy w okresie wiosennym (w celu przesadzenie pozyskanych sadzonek) czy w okresie zimowym, tj. czy jednak nie była to sprzedaż drzewek bożonarodzeniowych (z uwagi na wielkość pozyskanego drzewka) - w doniczce, z bryłą korzeniową lub bez. Choinki bowiem zasadniczo pozyskuje się w grudniu, przed Świętami Bożego Narodzenia. Wówczas wycina się drzewka posztucznie, bądź wszystkie. W okresie jesienno-zimowym pozyskuje się również stroisz, gdyż w tym okresie ma największą trwałość. W związku z powyższym, w opinii organu odwoławczego należy uzupełnić materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie w taki sposób, aby wnioski wyciągnięte przez organ były spójne i przekonywujące, a rozstrzygnięcie wydane na tej podstawie odpowiadało przepisom prawa. Należy więc zbadać i wyjaśnić, czy Strona rzeczywiście (jak oświadczyła we wniosku) prowadzi działalność szkółkarską, tj. prowadzi gospodarstwo rolne o profilu szkółkarskim umożliwiające pozyskanie materiału rozmnożeniowego w postaci sadzonek oraz zrzezów, a w związku z tym prowadzi dokumentację dotyczącą roślin, które zostały zakupione i otrzymane od innych podmiotów, są w produkcji, zostały sprzedane i wysłane do innych podmiotów etc. W jaki sposób Strona zapewnia identyfikację poszczególnych partii materiału szkółkarskiego podczas produkcji. Ustalenie ww. okoliczności pozwoli ustalić, w ocenie organu odwoławczego, czy przeznaczeniem prowadzonej plantacji jest pozyskanie drzewek choinowych czy materiału szkółkarskiego. Istotne będzie w tym celu, jak dalej wskazał organ odwoławczy, uzyskanie od Strony wyjaśnień w zakresie inżynierii prowadzonych nasadzeń (w tym sposób rozmieszczenia sadzonek na polu oraz stosowana metoda pozyskiwania materiału rozmnożeniowego). Wszystkie te ustalenia pozwolą bowiem ustalić jakie jest rzeczywiste przeznaczenie plantacji. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, należy więc wezwać Stronę do złożenia niezbędnych wyjaśnień w tej sprawie i dokumentów w celu wyjaśnienia charakteru prowadzonej plantacji (rodzaju produkcji, prowadzone technologia pozyskiwania materiału rozmnożeniowego, jak również posiadanego zaplecza do prowadzenia produkcji o charakterze wskazanym we wniosku). Wszystkie pozyskanie od Strony dokumenty i wyjaśnienia mają pozwolić ustalić czy prowadzona przez Stronę uprawa jest uprawą mateczną czy jest to jednak plantacja choinek przeznaczona do wycięcia i sprzedaż drzewek pow. 5 roku po posadzeniu, lub przesadzona z bryłą korzeniową do doniczki (z uwagi na wielkość drzewka) i sprzedana w dalszym ciągu jednak jako drzewko bożonarodzeniowe do ozdoby domu w okresie świąt. W nawiązaniu do powyższego, w ocenie organu odwoławczego, należy również poddać sprawę ocenie w kontekście przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie. W tym stanie rzeczy, Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR doszedł do wniosku, iż sprawę należy skierować do ponownego rozpatrzenia, aby stan faktyczny ustalony na podstawie nowo zgromadzonych dowodów w sprawie podlegał ocenie na poziomie dwóch instancji. Tym samym organ ten, uznał, że spełnione zostały przesłanki art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2019.1133 j.t.; dalej: "K.p.a.). Strona wniosła do tutejszego Sądu sprzeciw od decyzji organu II instancji, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wydanemu rozstrzygnięciu Strona zarzuciła naruszenie: - art. 138 § 2 K.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy zebrany materiał jest wystarczający do wydania decyzji przez organ II instancji, albowiem zarzuty podniesione w odwołaniu Strony od decyzji organu I instancji opierają się na odmiennej interpretacji przepisów prawa, a nie na odmiennej ocenie stanu faktycznego; - art. 139 K.p.a. poprzez naruszenie zakazu rozstrzygania sprawy na niekorzyść strony wyrażające się w wydaniu decyzji uchylającej w całości (a więc także w części przyznającej płatność na rzecz Strony) decyzję organu I instancji w sytuacji, gdy decyzja ta została zaskarżona przez Stronę jedynie w części, w jakiej wnioskowana płatność nie została jej przyznana. W uzasadnieniu zarzutów sprzeciwu Strona wskazała w pierwszej kolejności, że niezasadnie organ odwoławczy, w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a., uchylił w całości decyzję organu I instancji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - a więc także i w części korzystnej dla Strony, w jakiej decyzja nie została zaskarżona (to jest w części, w jakiej Stronie zostały przyznane płatności w łącznej kwocie [...]zł, w części, w jakiej przyznany został Stronie zwrot dyscypliny finansowej oraz w części, w jakiej postępowanie zostało umorzone z uwagi na cofnięcie wniosku). Jednocześnie organ przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, nakazując mu podjęcie szeregu czynności zmierzających do ustalenia "czy Wnioskodawca rzeczywiście (jak oświadczył we wniosku) prowadzi działalność szkółkarską". Jak podkreśliła Skarżąca, okoliczność prowadzenia przez nią działalności szkółkarskiej w ogóle nie musi podlegać badaniu przez organ, ponieważ w istocie Skarżąca nigdy nie twierdziła, że prowadzi na zadeklarowanym obszarze działalność szkółkarską. W piśmie wysłanym w ślad za wnioskiem o przyznanie płatności wyraźnie wskazała, że " (...) w związku z niemożnością prawidłowego wypełnienia eWniosku o przyznanie dopłaty, a to z uwagi na brak opcji "inna uprawa trwała" w systemie informatycznym ARiMR, przy składaniu wniosku o dopłaty spółka dokonała wyboru "szkółki " na działkach gdzie przeznaczeniem upraw jest ich wycięcie a nie przesadzenie lub decyzja biznesowa o sprzedaży upraw jako materiału do dalszych nasadzeń czy materiału wyciętego jeszcze nie zapadła. Z uwagi na brak komplementarności systemu informatycznego, tj.: z uwagi na ww. brak opcji "inna uprawa trwała" Spółka została zmuszona do wyboru najbardziej zbliżonej opcji do rzeczywiście prowadzonej uprawy." Jak wskazała Skarżąca w cytowanym piśmie posłużyła się terminologią ustawową, zgodnie z którą "uprawy trwałe" oznaczają "uprawy niepodlegające płodozmianowi, inne niż trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe, które zajmują grunty przez okres pięciu lat lub dłużej i dają powtarzające się zbiory, w tym szkółki oraz zagajniki o krótkiej rotacji" (art. 4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013). Wyjaśnienia Skarżącej, jak wskazano w uzasadnieniu zarzutów sprzeciwu, nie dawały zatem pola do wątpliwości dla organu co do intencji składającego wniosek, jaką było zgłoszenie do płatności "innych upraw trwałych". Wyraźnie wskazała ona bowiem, że zadeklarowane obszary stanowią inne uprawy trwałe (nie są to zatem koniecznie szkółki). W ocenie Skarżącej, w niniejszej sprawie rozdźwięk między stanowiskiem Strony wnioskującej o płatność i organu wynika ze sporu o charakterze prawnym, sprowadzającego się do odpowiedzi na pytanie, czy uprawy drzewek z przeznaczeniem do wycięcia i sprzedaży stanowią uprawy trwałe, kwalifikujące się do jednolitej płatności obszarowej. Do rozstrzygnięcia owego sporu konieczne jest dokonanie interpretacji przepisów prawa materialnego, do czego uprawniony i zobowiązany jest organ II instancji. Skarżąca podkreśliła, że przysługuje jej płatność z uwagi na to, iż prowadzona uprawa spełnia definicję uprawy trwałej. I to poddaje pod ocenę w toczącym się postępowaniu, a nie cokolwiek innego. W tej konkretnej sprawie dla Skarżącej nie ma żadnego znaczenia czy uprawa zostanie ewentualnie zakwalifikowana jako szkółka czy nie, jeżeli tylko podzielony zostanie pogląd prawny Strony, że uprawa jest "trwała" w rozumieniu przepisów. Tymczasem, co ponownie podkreśliła Skarżąca, istotą sporu jest wykładnia pojęcia "uprawa trwała", a nie to, czy uprawa strony stanowi szkółkę, czy nie. Skarżąca podniosła nadto, że – wbrew twierdzeniom organu odwoławczego – winien on rozstrzygnąć spór co do meritum. W odpowiedzi na sprzeciw organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie sprzeciwu w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a. W pierwszej kolejności należy wskazać na ograniczony zakres kontroli wykonywanej przez sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw. Zgodnie z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U.2019.2325 j.t.; dalej: "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. W ten sposób istotnie ograniczono zastosowanie w sprawie art. 134 § 1 oraz 145 P.p.s.a (por. np. R. Stankiewicz, Nowelizacja kodeksu postępowania administracyjnego (część II), Temidium 2017, nr 3, s. 25). Tożsamy wniosek wynika z art. 151a § 1 P.p.s.a. Sąd nie bada zatem w tym przyspieszonym postępowaniu innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a. Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Warto odnotować, że jeszcze przed wejściem w życie ustawy nowelizującej w orzecznictwie zdawał się przeważać pogląd, że sąd rozpoznając skargę na decyzję kasatoryjną nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (m.in. wyrok NSA z 9 maja 2017 r., II OSK 2219/15). Powołane wyżej art. 64e oraz art. 151a § 1 P.p.s.a. kwestię tę rozstrzygają w sposób jednoznaczny (por. np. wyrok NSA z 16 marca 2018 r., II OSK 548/18 oraz wyrok WSA w Warszawie z 7 marca 2018 r., IV SA/Wa 513/18). Rzeczone ograniczenie zakresu kontroli sądowej jest bardzo daleko idące, zwłaszcza jeżeli zważy się, że dla oceny, czy konieczne jest przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego co do określonych okoliczności należy wpierw rozstrzygnąć, czy okoliczności te mają znaczenie dla rozstrzygnięcia. O tym zaś decydują relewantne normy prawa materialnego. Rozpoznając sprzeciw sąd zobligowany jest zatem dokonać oceny prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. mając na uwadze wykładnię prawa materialnego przyjętą przez organ II instancji. Do wniosków takich prowadzi nie tylko wykładnia językowa, ale i wykładnia celowościowa. Otóż jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy (Druk sejmowy nr 1183/ VIII kadencja), podstawowym celem nowelizacji było przyspieszenie postępowań administracyjnych, zaś sprzeciw od decyzji kasatoryjnej powinien mobilizować organ odwoławczy do wykonania jego ustawowej funkcji wynikającej z obowiązku dwukrotnego merytorycznego, a nie wyłącznie kontrolnego rozpatrzenia sprawy. Przyjętą tu wykładnię wzmacniają argumenty natury systemowej. Otóż w przypadku wyroku uwzględniającego sprzeciw nie przysługuje środek odwoławczy, z tym że na zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie grzywny przysługuje zażalenie (art. 151a § 3 P.p.s.a.). Formułowanie przez sąd w takim przypadku wiążących ocen prawnych dotyczących m.in. naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 153 P.p.s.a.) pozbawiłoby stronę wnoszącą sprzeciw prawa do poddania prawidłowości tych ocen kontroli instancyjnej (z samego faktu uwzględnienia sprzeciwu nie wynika jeszcze, że w uzasadnieniu wyroku nie mogą być sformułowane oceny prawne niekorzystne dla wnoszącego sprzeciw). Tym samym powstałaby wówczas zasadnicza wątpliwość co do zgodności takiego rozwiązania z art. 78 oraz 176 ust. 1 Konstytucji RP. W tym aspekcie należy również przypomnieć o ograniczeniach podmiotowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym na skutek sprzeciwu. Otóż zgodnie z art. 64b § 3 P.p.s.a., w postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji przepisu art. 33 P.p.s.a. nie stosuje się. Oznacza to, że stronami tego postępowania są, pomijając przypadki udziału w postępowaniu podmiotów wskazanych w art. 8 P.p.s.a., wyłącznie podmiot wnoszący sprzeciw oraz organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 32 P.p.s.a.). W razie zatem sformułowania w wyroku określonych ocen prawnych odnoszących się do prawa materialnego, niekorzystanych dla strony postępowania administracyjnego innej niż wnosząca sprzeciw, strona ta nie miałaby możliwości nie tylko zaskarżenia takiego wyroku skargą kasacyjną (art. 78 w zw. z art. 176 Konstytucji RP), ale wręcz pozbawiona byłaby prawa udziału w postępowaniu sądowym dotyczącym jej praw (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ustawodawca nie wyłączył przy tym w odniesieniu do wyroków wydanych na skutek sprzeciwu zastosowania art. 153 oraz art. 170 P.p.s.a. Stąd też NSA w wyroku z dnia 7 czerwca 2018 r., II OSK 1319/18 (OSP 2019, z. 4 poz. 42 z aprobująca glosą P. Daniela) stwierdził, że art. 64e P.p.s.a. oraz art. 151a § 1 P.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 P.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Reasumując ten fragment uzasadnienia, Sąd rozpoznając sprzeciw ogranicza się do badania, czy doszło do naruszenia art. 138 § 2 K.p.a., a zatem do badania, czy zaszły w sprawie wskazane w tym przepisie okoliczności uzasadniające wydanie decyzji kasatoryjnej. Uwzględniając lub oddalając sprzeciw Sąd nie jest uprawniony do badania innych ewentualnych naruszeń prawa, jakie mogły mieć miejsce w sprawie, a zwłaszcza naruszeń prawa materialnego (por. np. wyrok WSA w Rzeszowie II z 21 grudnia 2018 r., SA/Rz 1317/18; wyrok WSA w Warszawie z 4 października 2018 r., VI SA/Wa 1718/18; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 września 2018 r., I SA/Bd 630/18; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 września 2018 r., II SA/Wr 415/18; wyrok WSA w Łodzi z 7 sierpnia 2018 r., II SA/Łd 560/18; wyrok WSA w Krakowie z 16 marca 2018 r., II SA/Kr 163/18; wyrok WSA we Wrocławiu z II SA/Wr 11/18 z 9 lutego 2018 r. oraz wyrok WSA w Warszawie z 24 listopada 2017 r. IV SA/Wa 2751/17). Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji w ww. zakresie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przywołany przepis należy odczytywać w powiązaniu z art. 136 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Instytucja decyzji kasatoryjnej niewątpliwie przyczynia do wydłużenia postępowania, co godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.). Zasadą winno być merytoryczne orzekanie przez odwoławczy (art. 138 § 1 K.p.a.). Wyjątek od tej zasady, przewidziany w art. 138 § 2 K.p.a., musi być interpretowany ściśle (exceptiones non sunt extendendae). Organ odwoławczy wydaje zatem decyzję na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., gdy wystąpią łącznie następujące przesłanki: a) postępowanie przed organem I instancji było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania; b) konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z art. 138 § 2 K.p.a. nie wynika zakres unormowań dotyczących istoty i treści tych przesłanek. Ich stwierdzenie pozostawiono właściwemu organowi odwoławczemu, który dokona w tym zakresie stosownych ustaleń na tle okoliczności rozpoznawanej sprawy. W doktrynie przyjmuje się, że naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym przyjęcie, iż wystąpiła pierwsza przesłanka, zachodzi: - gdy organ I instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego; - gdy postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych (czynności przeprowadził pracownik wyłączony ze sprawy, stronę pozbawiono udziału w postępowaniu); - gdy nastąpiło naruszenie przepisów postępowania przez nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych, niezbędnych do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (por. Kodek postępowania administracyjnego. Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2019, do art. 138 t.13). Wystąpienie podanych wyżej naruszeń przepisów postępowania niewątpliwie spowoduje, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy będzie miał wpływ na jej rozstrzygnięcie. W praktyce jednak ustalenie, czy decyzja kasacyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, wymagać będzie także dokonania oceny z uwzględnieniem treści przepisów prawa materialnego, których dotyczy decyzja. W takim jednak przypadku norma prawa materialnego będzie stanowić jedno z kryteriów oceny przesłanek postępowania (art. 138 § 2 K.p.a.), a nie przedmiot rozpoznania sądu administracyjnego (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz B. Dauter i inni, WKP 2018, do art. 64a i art. 64e). Ustawowym warunkiem wydania decyzji kasacyjnej jest zatem wykazanie przez organ odwoławczy, że zaskarżona "decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania" i "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie"; te dwie ustawowe przesłanki powinny być spełnione kumulatywnie. Sąd podkreśla jednakże, iż jak wskazał NSA w wyroku z dnia 19 września 2017 r., I OSK 517/17: "Przesłanki określone w art. 138 § 2 K.p.a. nie mogą być rozpatrywane samoistnie, lecz ich treść winna być interpretowana łącznie z przepisem art. 136 K.p.a., określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym, w których mieści się przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów. W sytuacji zatem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 K.p.a. umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, podjęcie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uznać należy za równoznaczne z naruszeniem tego przepisu". W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, organ odwoławczy wyjaśnił, że jak ustalono bezsporny w sprawie jest fakt, iż Strona jest posiadaczem gruntów rolnych. Sporne jest jednak to czy prowadzi on na nich działalność rolniczą, działalność szkółkarską, tzn. czy wytwarza rzeczywiście materiał szkółkarski (pozyskuje i sprzedaje materiał rozmnożeniowy) czy prowadzi plantację choinek (bożonarodzeniowych) sprzedawanych z bryłą korzeniową lub cięte, w zależności od wieku drzewka w okresie przedświątecznym. W ocenie organu odwoławczego nie zostało to w sposób nie budzący wątpliwości ustalone przez organ I instancji, albowiem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ ten zbyt pochopnie i przedwcześnie wydał rozstrzygnięcie w sprawie. Sąd przypomina również, że organ odwoławczy, analizując akta sprawy uznał, że ma wątpliwości jaki jest rzeczywisty charakter prowadzonej przez Skarżącą plantacji - Skarżąca we wniosku obszarowym deklaruje bowiem grunty rolne wskazując, iż prowadzona jest na nich szkółka z drugiej jednak strony w piśmie z dnia 5 lutego 2018 roku wskazuje, że deklarowane działki stanowią plantację jodły kaukaskiej i świerków z przeznaczeniem na wycięcie i następnie ozdobę domu w okresie Świat Bożego Narodzenia, bądź też z przeznaczeniem alternatywnie na wycięcie lub przesadzenie. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, iż zgodnie ze wskazanymi przepisami prawa materialnego, płatności przysługują do szkółek, a nie do plantacji drzewek bożonarodzeniowych, rozstrzygając w tym zakresie spór w zakresie przepisów prawa materialnego. Nie jest bowiem tak, jak wskazuje Skarżąca w uzasadnieniu zarzutów sprzeciwu, że organ odwoławczy, nie rozstrzygnął sprawy, co do meritum, tj., że nie rozstrzygnął, czy uprawy drzewek z przeznaczeniem do wycięcia i sprzedaży stanowią uprawy trwałe, kwalifikujące się do jednolitej płatności obszarowej. Stanowisko organu w tym zakresie jest bowiem jednoznaczne w świetle uzasadnienia wydanej decyzji. Zasadniczą podstawą uchylenia decyzji organu I instancji, było bowiem uznanie przez organ odwoławczy, że organ I instancji nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny okoliczności związanych z kwalifikacją ww. uprawy Skarżącej, tj. czy uprawa ta stanowi ww. szkółkę czy też uprawę drzewek z przeznaczeniem do wycięcia i sprzedaży. W tym zakresie organ ten wskazał, że w wyjaśnieniach Skarżącej brak jest wyjaśnienia w jaki okresie była największa intensywność sprzedaży drzewek, tj. czy w okresie wiosennym (w celu przesadzenie pozyskanych sadzonek) czy w okresie zimowym, tj. czy jednak nie była to sprzedaż drzewek bożonarodzeniowych (z uwagi na wielkość pozyskanego drzewka) - w doniczce, z bryłą korzeniowa lub bez. Choinki bowiem zasadniczo pozyskuje się w grudniu, przed Świętami Bożego Narodzenia. Wówczas wycina się drzewka posztucznie, bądź wszystkie. W okresie jesienno-zimowym pozyskuje się również stroisz, gdyż w tym okresie ma największą trwałość. Mając na uwadze jedynie ww. niewyjaśnione w sposób jednoznaczny okoliczności faktyczne sprawy, organ odwoławczy uznał, że należy uzupełnić materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie w taki sposób, aby wnioski wyciągnięte przez organ były spójne i przekonywujące, a rozstrzygnięcie wydane na tej podstawie odpowiadało przepisom prawa. Organ ten wskazał również zakres niezbędnego do uzupełnienia materiału dowodowego, tj., że zbadać i wyjaśnić, czy Skarżąca rzeczywiście (jak oświadczyła we wniosku) prowadzi działalność szkółkarską, tj. prowadzi gospodarstwo rolne o profilu szkółkarskim umożliwiające pozyskanie materiału rozmnożeniowego w postaci sadzonek oraz zrzezów, a w związku z tym prowadzi dokumentację dotyczącą roślin, które zostały zakupione i otrzymane od innych podmiotów, są w produkcji, zostały sprzedane i wysłane do innych podmiotów etc., w jaki sposób Skarżąca zapewnia identyfikację poszczególnych partii materiału szkółkarskiego podczas produkcji. Za istotne w tym zakresie uznał organ odwoławczy uzyskanie od Skarżącej wyjaśnień w zakresie inżynierii prowadzonych nasadzeń (w tym sposób rozmieszczenia sadzonek na polu oraz stosowana metoda pozyskiwania materiału rozmnożeniowego). Wszystkie te ustalenia pozwolą bowiem ustalić jakie jest rzeczywiste przeznaczenie plantacji. Reasumując organ odwoławczy uznał, że – celem uzupełnienia materiału dowodowego - należy więc wezwać Skarżącą do złożenia niezbędnych wyjaśnień w tej sprawie i dokumentów w celu wyjaśnienia charakteru prowadzonej plantacji (rodzaju produkcji, prowadzone technologia pozyskiwania materiału rozmnożeniowego, jak również posiadanego zaplecza do prowadzenia produkcji o charakterze wskazanym we wniosku). Wszystkie pozyskanie od Strony dokumenty i wyjaśnienia mają pozwolić ustalić czy prowadzona przez Skarżącą uprawa jest uprawą mateczną czy jest to jednak plantacja choinek przeznaczona do wycięcia i sprzedaż drzewek pow. 5 roku po posadzeniu, lub przesadzona z bryłą korzeniową do doniczki (z uwagi na wielkość drzewka) i sprzedana w dalszym ciągu jednak jako drzewko bożonarodzeniowe do ozdoby domu w okresie świąt. Powyższe stanowisko organu odwoławczego, w ocenie Sądu, pomimo aktualnego stanowiska Skarżącej zawartego w złożonym sprzeciwie, uznać należy za zasadne – co jednakże, mając na uwadze normę ww. art. art. 136 § 1 K.p.a. – nie uzasadnia jeszcze prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Sąd zauważa bowiem, że pomimo aktualnego powoływania się przez Skarżąca na pismo, które wpłynęło do kancelarii ARiMR dnia [...] czerwca 2018 r. (k. 56 akt administracyjnych), w istocie stanowisko Skarżącej w zakresie kwalifikacji ww. uprawy mogło rodzić wątpliwości organu. Skarżąca bowiem, z jednej strony, tak jak wskazuje w uzasadnieniu zarzutów sprzeciwu, oświadcza, że w eWniosku dokonała wyboru kwalifikacji "szkółki" jako opcji najbardziej zbliżonej do rzeczywiście prowadzonej uprawy z drugiej zaś strony stanowisko Skarżącej, co do podjęcia decyzji biznesowych w zakresie ww. uprawy nie jest jednoznaczne. Sąd podkreśla również, że brak jednoznaczności stanowiska w zakresie charakteru ww. uprawy Skarżąca kontynuuje również w uzasadnieniu zarzutów skargi, w których z jednej strony przeczy, że kiedykolwiek deklarowała prowadzenie działalności szkółkarskiej na zadeklarowanych do płatności gruntach, z drugiej zaś strony wskazuje, "nie są to zatem koniecznie szkółki" (str. 3 sprzeciwu – zdanie drugie). Mając na uwadze powyższe stanowisko Skarżącej jak i konieczność jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy, czego wymaga również ekonomika postępowania administracyjnego, Sąd uznał, że zasadnym było stanowisko organu odwoławczego w zakresie konieczności uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Takie działanie organów uniemożliwi m.in. późniejsze kwestionowanie zapadłej w sprawie decyzji na skutek braku wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych w zakresie kwalifikacji ww. uprawy. Pomimo zasadności stanowiska organu odwoławczego w ww. zakresie, w ocenie Sądu, wydana przez organ odwoławczy decyzja narusza jednakże art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art.136 § 1 K.p.a. Należy bowiem wskazać ponownie, że organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, wbrew twierdzeniom Skarżącej dokonał wykładni spornych w sprawie przepisów prawa materialnego, wskazując, że wnioskowana płatność nie może zostać przyznana do plantacji choinek. Organ wskazał jednocześnie, że w jego ocenie koniecznym jest uzupełnienie materiału dowodowego celem ustalenia czy i w jakim zakresie grunty zgłoszone przez Skarżącą do płatności stanowią plantacje choinek czy tez szkółkę tych nasadzeń. Sąd zauważa jednak, że w powyższym zakresie organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w bardzo szerokim zakresie, tj. w dniach od [...] lutego do [...] marca 2019 r. w gospodarstwie Strony została przeprowadzona kontrola kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport o nr dok. [...] do którego załączniki stanowią szkic z pomiaru działek rolnych z oznaczeniem miejsc wykonania fotografii terenu oraz dokumentacja fotograficzna. Organ zatem dysponuje dokładnym materiałem dowodowym, co do stanu faktycznego gruntów zgłoszonych do płatności. Ponadto kwalifikowalność gruntów zadeklarowanych przez Skarżącego do spornej płatności organy ustalił za pomocą kontroli na miejscu a organ ten odbierał od Skarżącego stosowane wyjaśnienia. A zatem, w ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organ I instancji bez rażącego naruszenia przepisów procesowych (czynności przeprowadził pracownik nie będący wyłączony ze sprawy, strony nie pozbawiono udziału w postępowaniu), nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania przez nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych. Zakres wskazanego przez organ odwoławczy postępowania dowodowego sprowadza się w istocie do odebrania od Skarżącej wyjaśnień i ewentualnych dokumentów na okoliczność czy rzeczywiście prowadzi jednak działalność szkółkarską i w jakim zakresie, czy ostatecznie takie zapadły decyzje biznesowe w przedsiębiorstwie Skarżącej. W tym miejscu Sąd wskazuje powtórnie, że przesłanki określone w art. 138 § 2 K.p.a. nie mogą być rozpatrywane samoistnie, lecz ich treść winna być interpretowana łącznie z przepisem art. 136 K.p.a., określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym, w których mieści się przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów. W sytuacji zatem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 K.p.a. umożliwia prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, zaś w ocenie Sądu taka sytuacja – zgodnie z powyżej wskazanymi okolicznościami - występuje w rozpoznawanej sprawie, podjęcie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uznać należy za równoznaczne z naruszeniem tego przepisu. W ocenie Sądu wskazany powyżej przez organ odwoławczy zakres postępowania dowodowego niewątpliwie mieści się w granicach uprawnień przyznanych organowi odwoławczemu w ramach normy art. 136 K.p.a. Tym samym organ odwoławczy nie był pozbawiony możliwości prawidłowego załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor ZOR ARiMR będzie miał na uwadze wskazane wyżej oceny prawne i zalecenia co do dalszego postępowania. Jednocześnie Sąd wskazuje na konieczność zastosowania przez organ odwoławczy zasady wynikające z art. 139 K.p.a., tj. zakazu orzekania na niekorzyść Skarżącej. W szczególności, wobec oświadczeń Skarżącej zawartych w uzasadnieniu zarzutów sprzeciwu, zasadne wydaje się wezwanie Skarżącej do ostatecznego sprecyzowania jej stanowiska w sprawie, co do prowadzenia uprawy szkółkarskiej i jej ewentualnego zakresu. Oświadczenie to może okazać się wystarczające do jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Ponadto raz jeszcze należy podkreślić, że rozpoznając sprzeciw Sąd nie może formułować wiążących ocen prawnych do kwestii wykładni i zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od sprzeciwu w kwocie [...]zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...]zł. Z powyższych powodów orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło