II SA/Sz 46/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-05-29
Skład orzekający: Barbara Gebel, Stefan Kłosowski, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawcy przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, jeśli umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy (likwidacja działalności gospodarczej), a młodociany pracownik kontynuował naukę u innego pracodawcy i zdał egzamin zawodowy?Ratio decidendi
Pracodawcy przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, jeśli spełnił ustawowe przesłanki, nawet jeśli umowa o pracę została rozwiązana z przyczyn od niego niezależnych, a młodociany kontynuował naukę u innego pracodawcy. Ustawa przewiduje proporcjonalny podział dofinansowania między pracodawców w takiej sytuacji, a odmowa przyznania dofinansowania jest uzasadniona jedynie w przypadku rozwiązania umowy z winy pracodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca U. P. wniosła o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika M. J. Organy administracji odmówiły przyznania dofinansowania, wskazując na błędy w umowie o pracę (nieprawidłowe daty, brak PESEL, brak określenia formy przygotowania zawodowego) oraz rozbieżności między dokumentami. Skarżąca argumentowała, że błędy były omyłkami pisarskimi, a umowa została zrealizowana. Po zakończeniu działalności przez skarżącą, młodociany kontynuował naukę u jej syna. Organy utrzymały w mocy decyzję odmowną, uznając, że nie wszystkie przesłanki dofinansowania zostały spełnione.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi U. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej U. P. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Burmistrz odmówił U. P. przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika M. J. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni prowadząca sklep [...] złożyła w dniu 12 września 2013 r. wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Po przeanalizowaniu dołączonych do wniosku dokumentów organ stwierdził, że umowa o pracę zawarta przez U. P. z M. J. błędnie określa okres zatrudnienia tj. od 1 września 2011 r. do 31 sierpnia 2011 r., brakuje w niej numeru PESEL i nie określa formy przygotowania zawodowego (nauka zawodu/przyuczenie do wykonywania określonej pracy). Ponadto, daty określone we wniosku o udzielenie dofinansowania są niezgodne z datami wskazanymi w świadectwie pracy z dnia 1 lipca 2013 r. Z powodu tych błędów organ odmówił przyznania wnioskodawczyni dofinansowania.
W odwołaniu od decyzji U. P. podniosła, że M. J. była uczennicą zatrudnioną w sklepie [...] od dnia 1 września 2011 r. do 30 sierpnia 2013 r., a w umowie o pracę wystąpił błąd pisarski dotyczący daty jej zawarcia i formy. Uczennica odbywała praktyczną naukę zawodu przez okres dwóch lat. Świadectwo pracy zostało wydane 30 czerwca 2013 r. z tej przyczyny, że 1 lipca 2013 r. odwołująca się przekazała synowi prowadzenie działalności gospodarczej i dlatego na okres dwóch miesięcy przekazała mu prowadzenie praktycznej nauki zawodu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uznając, że decyzja jest zgodna z prawem. Organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty szczegółowo regulują formę i zasady dofinansowania zatrudnienia młodocianych w celu przygotowania zawodowego. Dofinansowanie przysługuje, zgodnie z art. 70b tej ustawy, jeżeli pracodawca zawarł z młodocianym pracownikiem umowę w celu przygotowania zawodowego, jeżeli:
1) pracodawca lub osoba prowadząca w jego imieniu zakład albo zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone odrębnymi przepisami,
2) młodociany ukończył naukę zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Zatrudnianie młodocianych nieposiadających kwalifikacji zawodowych jest dopuszczalne wyłącznie w celu przygotowania zawodowego. Zatrudnienie takie ma charakter celowy i pełni istotną dodatkową funkcję, jest jedną z form realizacji obowiązku nauki, który trwa do ukończenia 18 roku życia. Przebieg przygotowania zawodowego określony jest rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2014 r. poz. 232), wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 191 § 1 i 195 § 2 Kodeksu pracy. Z § 3 tego rozporządzenia wynika, że pracodawca jest zobowiązany do zawarcia z młodocianym pracownikiem umowy w celu przygotowania zawodowego, która powinna określać:
1) rodzaj przygotowania zawodowego (nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy),
2) czas trwania i miejsce odbywania przygotowania zawodowego,
3) sposób dokształcania teoretycznego,
4) wysokość wynagrodzenia.
W celu otrzymania dofinansowania kształcenia młodocianego przesłanki te muszą być spełnione łącznie z zakończeniem praktycznej nauki zawodu egzaminem. W ocenie SKO, analiza dokumentów zgromadzonych w sprawie przeczy spełnieniu wszystkich przesłanek. Zgromadzone dowody nie zawierają danych pozwalających na przyznanie dofinansowania, przede wszystkim nieprawidłowo został określony okres zatrudnienia w umowie o pracę z M. J. (od 1 września 2011 r. do 31 sierpnia 2011 r). Świadectwo pracy natomiast wskazuje na okres zatrudnienia od 1 września 2011 r. do 30 czerwca 2013 r. W aktach sprawy znajduje się także umowa o pracę z dnia 1 lipca 2013 r. zawarta pomiędzy D. P. prowadzącym Zakład Remontowo-Budowlany a M. J. (rodzaj umówionej pracy – sprzedawca uczeń), oraz wystawione przez tego przedsiębiorcę świadectwo pracy stwierdzające, że umowa była zawarta na czas określony od 1 lipca 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r. Ponadto, umowa zawarta przez U. P. z uczennicą M. J. nie określa formy przygotowania zawodowego (nauki zawodu), brakuje także numeru PESEL. Elementy te są obowiązkowe, co wynika z przepisów ww. rozporządzenia. Odwołanie U. P. nie zostało uwzględnione, ponieważ nie można było uznać, że D. P., któremu wnioskodawczyni przekazała prowadzenie działalności gospodarczej, przejął zobowiązania wynikające z umów zawartych przez wnioskodawczynię. Zawarta w dniu 1 lipca 2013 r. przez M. J. umowa z tym przedsiębiorcą nie zawiera koniecznych elementów umowy o przygotowanie zawodowe. Nie określa czasu trwania umowy ani formy przygotowania zawodowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję U. P. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji wydanej w I instancji i przekazanie sprawy organom do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę tej decyzji polegającą na przyznaniu prawa do dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Zdaniem skarżącej, decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 70b ustawy o systemie oświaty oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, ponieważ skarżącej odmówiono przyznania dofinansowania kosztów kształcenia, mimo tego, że spełniła wszystkie niezbędne warunki do jego otrzymania. Skarżąca zauważyła, że organy obu instancji uznały, iż nie wykazała, że dofinansowanie jej przysługuje. Tymczasem to na organach orzekających w danej sprawie spoczywa ciężar udowodnienia wszystkich przesłanek niezbędnych do prawidłowego rozpatrzenia podania strony. Skarżąca nie zaprzeczyła, że niektóre dokumenty dołączone do wniosku zawierają oczywiste omyłki pisarskie, ale innymi dokumentami wykazała, że zawarła z młodocianym pracownikiem właściwą umowę i ją zrealizowała. Dlatego domaga się dofinansowania za okres w którym zatrudniała pracownika, tj. od 1 września 2011 r. do 30 czerwca 2013 r., przy czym wnioskowana kwota uwzględnia okres praktycznej nauki zawodu przez młodocianego pracownika wynoszący 22 miesiące. Ponieważ kwota dofinansowania należna za okres nauki wynoszący 24 miesiące wynosi [...] zł, kwota należna za okres 22 miesięcy wynosi [...] zł. Zdaniem skarżącej organy orzekające w sprawie błędnie uznały, że umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego musi być pod rygorem nieważności zawarta na piśmie, w sytuacji gdy ustawodawca rygoru takiego nie przewidział. Dopuszczalne jest zatem wyjaśnienie, za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych, jaką umowę strony zawarły, pod kątem ewentualnego przyznania dofinansowania. Z § 3 rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania wynika, że pracodawca jest zobowiązany zawrzeć z młodocianym pracownikiem na piśmie umowę w celu przygotowania zawodowego, stosownie do art. 195 § 1 Kodeksu pracy. W niniejszej sprawie umowa taka została zawarta i przez cały czas obowiązywania umowy młodociany pracownik był ubezpieczony w ZUS. Natomiast omyłka pisarska w umowie o pracę została wyjaśniona. Mimo że skarżąca spełniła przesłanki ustawowe, została pozbawiona prawa do dofinansowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej zwanej "p.p.s.a." uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza z dnia [...] r. naruszają przepisy prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Należy zaznaczyć, iż stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie jest sporny. Na tle ustalonych okoliczności faktycznych, strona i organy odmiennie natomiast oceniły, czy skarżącej przysługuje prawo do uzyskania kwoty, stanowiącej dofinansowanie kosztów kształcenia przeprowadzonego przez skarżącą, w okresie od 1 września 2011r. do 30 czerwca 2013 r., młodocianego pracownika M. J. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca posiadała odpowiednie kwalifikacje wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu określone w § 10 ust. 1 i 2 pkt 2 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. M. J. odbywała praktyczną naukę zawodu sprzedawcy w sklepie [...], należącym do skarżącej, w okresie od 1 września 2011r. do dnia 30 czerwca 2013 r. Kształcenie teoretyczne realizowała w Zasadniczej Szkole Zawodowej, którą ukończyła w dniu 14 czerwca 2013 r. W dniu 30 sierpnia 2013 r. zdała egzamin przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną, potwierdzający kwalifikacje w zawodzie sprzedawca. Wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika – M. J., został złożony przez skarżącą w dniu 12 września 2013 r., zatem z zachowaniem 3-miesięcznego terminu od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy.
Co prawda w umowie o pracę w celu przygotowania zawodowego dołączonej do wniosku o dofinansowanie błędnie została określona data do której umowa trwała, tj. do 31 sierpnia 2011 r. w sytuacji gdy umowę zawarto w tym właśnie dniu, ale z umowy tej wynika, że nauka zawodu miała trwać 24 miesiące, począwszy od 1 września 2011 r. Z przedłożonego przez skarżącą świadectwa pracy M. J. wynika, że stosunek pracy młodocianego pracownika trwał od 1 września 2011 r. do 30 czerwca 2013 r. Zatem przedłożone przez stronę dokumenty, mimo błędnej daty w umowie o pracę, pozwalały na ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i wydanie decyzji merytorycznej na podstawie art. 70b ustawy o systemie oświaty. Zresztą w razie wątpliwości dotyczących faktycznej daty zakończenia praktycznej nauki zawodu u skarżącej, organ mógł przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, czego nie uczynił.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, tak jak organ I instancji uznało, że błędy w dokumentach przedstawionych przez skarżącą, dotyczące okresu zatrudnienia młodocianego pracownika, nie pozwalały na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Dodatkowo, ze znajdującego się w aktach sprawy świadectwa pracy z dnia 31 sierpnia 2013 r. wystawionego przez D. P., prowadzącego Zakład Remontowo-Budowalny, wynika, że M. J. była zatrudniona u tego pracodawcy w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r. w charakterze ucznia - sprzedawcy. Wprawdzie umowa o pracę zawarta z nowym pracodawcą nie określa czasu jej trwania, jednak okoliczność tę można ustalić na podstawie świadectwa pracy. Umowa pozwala natomiast na ustalenie, że młodociany pracownik został zatrudniony w celu praktycznej nauki zawodu sprzedawcy. Zdaniem organu odwoławczego, ponieważ nowy pracodawca nie przejął obowiązków wynikających z umowy zawartej pomiędzy U. P. a M. J., a umowa zawarta 1 lipca 2013 r. z nowym pracodawcą nie zawierała koniecznych elementów umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego (czas trwania umowy i forma przygotowania zawodowego), nie można było przyznać pracodawcy dofinansowania.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, powyższego stanowiska nie podziela.
W myśl art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:
1. pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach;
2. młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami.
Mając na uwadze treść cytowanego przepisu należy zauważyć, iż ustawodawca wskazuje na trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, by można było przyznać dofinansowanie na rzecz pracodawcy: zawarcie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, posiadanie przez pracodawcę lub osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych oraz ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia zawodowego i zdanie egzaminu zgodnie z odrębnymi przepisami. Z utrwalonego już w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu wynika, iż powyższe przesłanki muszą istnieć w czasie trwania całego okresu przygotowania zawodowego, a nie tylko w dacie rozstrzygania wniosku (zob. np. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1194/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 586/11, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 426/08 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Jednocześnie, ustawodawca w art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, wskazał na możliwość uzyskania dofinansowania również w przypadku rozwiązania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Przepis ten pozwala na proporcjonalny podział kwoty dofinansowania pomiędzy pracodawców w sytuacji, gdy umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy. Wówczas podział kwoty dofinansowania następuje proporcjonalnie do liczby miesięcy przeprowadzonej przez pracodawców nauki zawodu. Wyjaśnić przy tym należy, że "przyczyny niezależne od pracodawcy" to np. zmiany organizacyjne lub likwidacja działalności, skutkujące niemożliwością dalszego zatrudniania młodocianego (tak: M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, Warszawa 2012). Jeżeli natomiast umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy, a więc z powodu okoliczności bezprawnych, za które pracodawca ponosi odpowiedzialność, wówczas temu pracodawcy dofinansowanie nie przysługuje.
Skarżąca wyjaśniła, że zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej z dniem 30 czerwca 2013 r., dlatego dalszą praktyczną naukę zawodu kontynuował jej syn D. P. Zatem umowa o pracę zawarta pomiędzy U. P. a M. J. na okres 24 miesięcy została rozwiązana wcześniej z przyczyn niezależnych od skarżącej.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż w praworządnym i demokratycznym państwie prawnym (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP) nałożenie na stronę obowiązku lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia może nastąpić tylko na podstawie przepisu powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z 17 listopada 1982 r., sygn. akt II SA 1474/82, ONSA 1982/2/107, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2010/11 i wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 468/11 – publikowane: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Jednocześnie obowiązku obciążającego stronę lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia nie można domniemywać, gdyż godzi to w bezpieczeństwo obrotu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1625/10, z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2010/11 i z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1843/11 i I OSK 2011/11).
Ustawodawca w art. 70b ustawy o systemie oświaty nie wskazuje na możliwość pozbawienia pracodawcy prawa do uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w przypadku likwidacji prowadzenia działalności gospodarczej. Utratę prawa do otrzymania przedmiotowego dofinansowania przewiduje jedynie ust. 5 wskazanego przepisu w sytuacji, gdy stosunek prawny łączący pracodawcę i młodocianego pracownika ustał wskutek rozwiązania umowy o pracę z winy pracodawcy. Tylko takie rozwiązanie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego nakłada na organ obowiązek wydania decyzji o odmowie przyznania dofinansowania. Zatem okoliczność, że umowa o pracę zawarta w dniu 1 lipca 2013 r. pomiędzy M. J. a D. P. nie określa okresu na jaki umowę zawarto, nie jest przesłanką pozwalającą na odmowę przyznania dofinansowania poprzedniemu pracodawcy, który w toku kształcenia młodocianego pracownika spełniał wszystkie ustawowe przesłanki warunkujące uzyskanie dofinansowania kosztów kształcenia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy trzeba zauważyć, że nie jest kwestionowane, iż U. P. posiadała kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2004 r., poz. 232). Co za tym idzie spełniona została przesłanka z art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Nadto skarżąca załączyła wymagane na mocy art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, świadectwo ukończenia przez młodocianego pracownika zasadniczej szkoły zawodowej oraz dyplom wystawiony przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną potwierdzający, iż M. J. w dniu 30 sierpnia 2013 r. zdała egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie sprzedawca. Niewątpliwie przez cały okres trwania nauki zawodu młodocianego pracownika skarżąca spełniała wszystkie wymogi stawiane przez ustawodawcę do uzyskania uprawnienia do przedmiotowego dofinansowania. Wniosek o dofinansowanie został złożony 12 września 2013 r., a zatem z zachowaniem 3 miesięcznego terminu zakreślonego w art. 70b ust. 7 ustawy.
Okoliczność, że po zakończeniu prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej, dalszą praktyczną naukę zawodu sprzedawcy u M. J. kontynuował inny pracodawca, nie może uzasadniać odmowy przyznania przysługującej kwoty dofinansowania proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez skarżącą nauki zawodu. Zauważyć bowiem należy, że zatrudnienie w celu przygotowania zawodowego jest zatrudnieniem celowym, a zatem jego zadaniem jest przyuczenie ucznia do zawodu w sposób praktyczny. Co za tym idzie w sytuacji, gdy cel przygotowania został osiągnięty, nie ma podstaw do odmowy dofinansowania (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2012 r. w spr. o sygn. akt II SA/Sz 208/12 i wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 maja 2012 r. w spr. o sygn. akt II Sa/Ol 300/12 – publikowane: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Należy podkreślić, że zamierzeniem przepisów o możliwości zatrudniania młodocianych w celu nauki zawodu, jest realizowanie przez młodocianych obowiązku nauki, który trwa do 18 roku życia, co z kolei stanowi realizację ich konstytucyjnego prawa (art. 70 ust. 1 Konstytucji RP). Tak więc interpretując omawiane wyżej przepisy nie można tracić z pola widzenia celu samej regulacji prawnej, zawartej w art. 70b ustawy o systemie oświaty. Celem tym bowiem było uzyskanie przez pracodawcę częściowego zrekompensowania kosztów dokształcania zawodowego młodocianego pracownika, a więc zrekompensowanie kosztów poniesionych na skutek przejęcia przez pracodawcę obowiązku ciążącego generalnie na Państwie (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2012 w sprawie sygn. akt I OSK 2292/11 – dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl). Również w wyroku z dnia 29 września 2011 r. w sprawie sygn. akt I OSK 846/11, NSA zwracał uwagę, że przy ocenie stanu faktycznego spraw dotyczących dofinansowania prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych należy mieć na uwadze spełnienie wymogu celowościowego przepisów art. 70 i 70b ustawy o systemie oświaty, tj. uzyskanie przez młodocianego kwalifikacji zawodowych, co w niniejszej sprawie zostało spełnione. Ustawa o systemie oświaty, wychodząc niejako "naprzeciw" zmiennym sytuacjom życiowym, przewiduje w art. 70b ust. 5, że w przypadku kilku różnych pracodawców młodocianego, przysługująca kwota dofinansowania dzieli się między wszystkich pracodawców proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu. Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach, w wyroku z dnia 25 września 2007r. w sprawie sygn. akt IV SA/GL 121/07 (LEX 434003) jeżeli z przyczyn niezależnych od pracodawcy umowa z młodocianym pracownikiem uległa rozwiązaniu i młodociany kontynuował praktyczną naukę zawodu u innego pracodawcy, dla celów przyznania dofinansowania każda z takich umów (tj. zawarta przez poprzedniego i przez nowego pracodawcę) wykazuje prawną samodzielność i może stanowić podstawę do proporcjonalnego przyznania obu pracodawcom dofinansowania, o którym mowa w art. 70b ustawy. Ustawodawca wprowadzając w art. 70b ust. 1 regulację dotyczącą wspierania pracodawców zakładał, iż przyznanie dofinansowania dotyczyć będzie tych pracodawców, którzy w sposób skuteczny i efektywny prowadzą kształcenie młodocianych pracowników albowiem warunkiem dofinansowania jest m.in. uzyskanie przez młodocianego pracownika po zakończeniu kształcenia, pozytywnego wyniku egzaminu zawodowego. Przedstawiona przez organy interpretacja czyniłaby zaś niemożliwym uzyskanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, przez pracodawców, którzy z przyczyn od siebie niezależnych nie kontynuowali przygotowania zawodowego młodocianego pracownika, w sytuacji gdy młodociany pracownik podjął i ukończył naukę u innego pracodawcy, a następnie zdał egzamin uprawniający do wykonywania zawodu. Ewentualne nieprawidłowości dotyczące umowy o pracę zawartej przez młodocianego pracownika z nowym pracodawcą, nie mogą skutkować odmową przyznania dofinansowania poprzedniemu pracodawcy, który spełniał przesłanki ustawowe do otrzymania dofinansowania, a młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin.
W ocenie Sądu zatem, organy w sposób nieuprawniony odmówiły U. P. przyznania kosztów kształcenia młodocianego pracownika M. J., w zakresie nauki zawodu, poniesionych w okresie od 1 września 2011 r. do 30 czerwca 2013 r., gdyż żaden z omówionych przepisów nie mógł stanowić podstawy do odmowy wnioskowanego dofinansowania.
Zaskarżona decyzja o odmowie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza z dnia [...] r. wydane zostały z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa materialnego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., zobligowany był do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I instancji. Orzeczenie zawarte w pkt. II wyroku wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a., o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji oceni, czy zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej dofinansowania kosztów kształcenia M. J. w zawodzie sprzedawcy, mając na uwadze ocenę prawną przedstawioną powyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło