I SA/Wa 1946/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] umarzającą postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez W. R. i M. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Wnioskiem z dnia 2 maja 2003 r. Z. M. i D. R. wniosły o przyznanie rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 14 kwietnia 2004 r. Z. M. i jej pełnomocnik J. M. zwrócili się do organu wojewódzkiego o zawieszenie prowadzonego postępowania. Wojewoda [...] poinformował o złożeniu tego wniosku D. R. W związki z brakiem z jej strony sprzeciwu Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lipca 2004 r. zawiesił postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty i poinformował stronę, że jeżeli w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o jego podjęcie, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 K.p.a.). Następnie Wojewoda pismem z dnia 6 grudnia 2007 r. poinformował strony o uprawnieniach wynikających z art. 10 kpa. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. umorzył przedmiotowe postępowanie wskazując, że strony w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania nie zwróciły się o jego podjęcie. W związku z upływem 3 lat od dnia zawieszenia postępowania, postępowanie należało zatem umorzyć. W dniu 30 grudnia 2008 r. D. R. i J. M. ponownie zwrócili się do Wojewody [...] o przyznanie rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez W. R. i M. R.. Pismem z dnia 11 marca 2009 r. Wojewoda [...] zwrócił się do stron o uzupełnienie braków złożonego wniosku . Pismem z dnia 21 września 2009 r. D. R. i J. M. skierowali wniosek o zawieszenie postępowania. Organ i instancji postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. zawiesił w trybie art. 98 § 2 kpa przedmiotowe postępowanie. Postanowienie zostało doręczone stronom w dniu 16 października 2009 r. W związku z pozyskaniem w dniu 5 grudnia 2014 r. informacji, że Z. M. zmarła [...] czerwca 2005 r., a spadek po niej w całości nabył syn J. M., Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. Następnie Wojewoda [...] pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r. poinformował D. R. i Z. C., , pełnomocnika J. M. o uprawnieniach wynikających z art. 10 kpa. Ponadto poinformował strony, że sprawa z wniosku D. R. i Z., M. połączona została ze sprawą z wniosku J. M. i Z. R.. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r. umorzył postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez W. R. i M. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W odwołaniu od powyższej decyzji odwołanie wniósł Z. C. Rozpoznając złożone odwołanie Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2015 r. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że nie ulega wątpliwości, że postępowanie zawieszone zostało w trybie art. 98 § 1 K.p.a. na wyraźny wniosek strony. Przywołując poglądy judykatury organ podał, że moment początkowy biegu terminu 3-letniego do wystąpienia o podjęcie postępowania, wyznacza data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, w niniejszej sprawie dzień 9 października 2009 r. Strona nie wystąpiła jednak z takim wnioskiem w terminie trzech lat od tej daty. Zgodnie natomiast z orzecznictwem sądowym, termin określony w art. 98 § 2 K.p.a. jest terminem prekluzyjnym, a zatem czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna. W tej sytuacji organ I instancji nie mógł wydać w sprawie innego rozstrzygnięcia, jak tylko decyzję o umorzeniu przedmiotowego postępowania. W końcowej części uzasadnienia stwierdził także, że argumenty wskazane w odwołaniu przemawiające za uchyleniem decyzji Wojewody Małopolskiego o umorzeniu postępowania należy uznać za chybione. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, J. M. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 98§2 kpa w zw. z art. 105§1 kpa oraz naruszenie art. 80 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty zawieszone zostało postanowieniem Wojewody [...] z [...] października 2009 r., na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. W treści postanowienia organ zawarł informację, że jeżeli w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o jego podjęcie, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 K.p.a.).Postanowienie to zostało doręczone J. M. i D. R. w dniu 16 października 2009 r. Jeżeli strona w trzyletnim terminie wniosku o podjęcie postępowania nie złoży, to następuje skutek w postaci uznania żądania wszczęcia postępowania za wycofane. W orzecznictwie i literaturze dominuje pogląd, że oznacza to konieczność umorzenia postępowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2008 r., s. 462 oraz Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, LexisNexis, Warszawa 2011 r., s. 204; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011 r., s. 488 i 489; wyroki NSA: z 14 lipca 2011 r. sygn. I OSK 1180/11, z 13 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2718/15, z 12 listopada 2015 r. sygn. I OSK 491/14, z 21 listopada 2014 r. sygn. II GSK 1785/13; https://cbois.nsa.gov.pl). Odnośnie zaś do określenia początku biegu terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 K.p.a., w orzecznictwie dominuje stanowisko, że od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania należy liczyć bieg 3-letniego terminu do złożenia wniosku o jego podjęcie (por. wyroki: WSA w Warszawie z 17 października 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 597/12, WSA w Warszawie z 9 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 147/15, WSA w Warszawie z 15 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1649/15, NSA z 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1041/14; https://cbois.nsa.gov.pl). Stanowisko to podziela Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający w rozpoznawanej sprawie. Skoro zatem w niniejszej sprawie postępowanie zawieszone zostało w dniu [...] października 2009 r., to wniosek o podjęcie tego postępowania winien zostać złożony najpóźniej do [...] października 2012 r. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania nie został do tej daty złożony przez żadną ze stron. Niezłożenie przez stronę w terminie 3 lat od zawieszenia postępowania wniosku o jego podjęcie, skutkuje uznaniem żądania wszczęcia tego postępowania za wycofane. Termin określony w ww. przepisie ma przy tym charakter prekluzyjny, bowiem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie staje się bezskuteczna (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 56/13, czy wyrok NSA z 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1041/14; https://cbois.nsa.gov.pl). Odnosząc się do zarzutów dotyczących wadliwej podstawy zawieszenia to należy uznać je za bezzasadne. Treść wniosku z dnia 21 września 2009 r. o zawieszenie postępowania mówi jedynie o trudnościach w skompletowaniu potrzebnej dokumentacji, nie zaś złożeniu wniosku o zawieszenie w związku z koniecznością uzyskania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Postanowienie z dnia [...] października 2009 r. nie zostało zaskarżone. Podnoszenie zatem na tym etapie wadliwej podstawy zawieszenia należy uznać za niezasadne. Pozostałe zarzuty skargi dotyczące wadliwości prowadzonego postępowania administracyjnego również nie mogły odnieść skutku. Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja procesowa umarzająca postępowanie administracyjne, ponieważ w terminie 3 lat od daty zawieszenia strona nie złożyła wniosku o jego podjęcie. W tym postępowaniu przedmiotem oceny sądu nie jest zasadność, prawidłowość i terminowość czynności organu przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Zatem wszelkie zarzuty skargi dotyczące tych kwestii nie mogły zostać uwzględnione. Podsumowując stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, są zgodne z prawem. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 2