I SA/Wa 197/18

WyrokWSA w Warszawie2018-06-19

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Bożena Marciniak, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może zostać wydana, jeśli wady tej decyzji były już przedmiotem postępowania wznowieniowego, a następnie w postępowaniu nieważnościowym nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębnym trybem nadzwyczajnym i nie może być traktowane jako kontynuacja postępowania wznowieniowego. Wady stwierdzone w postępowaniu wznowieniowym nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji w późniejszym postępowaniu nieważnościowym, jeśli nie stanowią one rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującej w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z 1999 r. (Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej) oraz decyzji z 1999 r. (Wojewody), które z kolei utrzymały w mocy decyzję z 1965 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego. Skarżący, następca prawny właściciela gospodarstwa, domagał się stwierdzenia nieważności decyzji z 1999 r. i poprzedzającej ją decyzji z 1965 r., argumentując, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa, co miało być potwierdzone w prowadzonym wcześniej postępowaniu wznowieniowym. Organ odwoławczy odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że wady nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa i że postępowanie nieważnościowe nie może być traktowane jako konsekwencja postępowania wznowieniowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniosku L. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję tego samego organu z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] września 1999 r. znak: [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1999 r. znak: [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożył L. S. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym; Decyzją z [...] stycznia 1965 r., znak: [...], Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. orzekło o przejęciu od M. K. na własność Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, położonego we wsi K. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji PPRN w G. z [...] stycznia 1965 r. wystąpił L. S., następca prawny M. K. Decyzją z [...] maja 1999 r. W. P. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PPRN w G. z [...] stycznia 1999 r. Decyzją z [...] września 1999 r. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z [...] maja 1999 r. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] września 1999 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1999 r. wystąpił L. S. Decyzją z [...] sierpnia 2017 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] sierpnia 2017 r. złożył L. S., podnosząc, że zarówno decyzja z [...] września 1999 r., jak i decyzja z [...] maja 1999 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, co znajduje potwierdzenie w prowadzonym uprzednio przed Ministrem postępowaniu wznowieniowym, w ramach którego decyzją z [...] czerwca 2015 r. (znak: [...]) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził wydanie wskazanych decyzji z naruszeniem prawa, a następnie decyzją z [...] sierpnia 2015 r. (znak: [...]) utrzymał ww. rozstrzygnięcie w mocy. Decyzją z [...] listopada 2017 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję tego samego organu z [...] sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż kwestionowane decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym weryfikującym legalność decyzji PPRN w G. z [...] stycznia 1965 r. Organ nadzoru podniósł następnie, iż podstawę materialnoprawną ww. decyzji PPRN w G. stanowił art. 2 ust. 1 ustawy z 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174, z późn. zm.) w związku z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198). W ocenie organu nadzoru, weryfikując przesłanki określone w ww. przepisie, tj. przysługiwanie własności gospodarstwa rolnego, brak zamieszkiwania przez właściciela w przejmowanym gospodarstwie oraz brak uprawiania gospodarstwa przez właściciela bądź użytkownika czy dzierżawcę, Wojewoda [...] i Minister Rolnictwa opierali się wówczas na materiale dowodowym zgromadzonym w ramach postępowania poprzedzającego wydanie decyzji PPRN w G. z [...] stycznia 1965 r. Z tego powodu, zdaniem organu, brak jest podstaw do traktowania rozstrzygnięć z [...] maja 1999 r. i [...] września 1999 r. jako dotkniętych wadą rażącego naruszenia prawa, bowiem w świetle zachowanej dokumentacji archiwalnej nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji PPRN w G. Minister wskazał ponadto, iż organ nie kwestionuje możliwości wszczęcia postępowania nieważnościowego w odniesieniu do decyzji, względem której uprzednio prowadzone było postępowanie wznowieniowe. Za błędne uznał również stanowisko L. S., iż obecnie wszczęte postępowanie nieważnościowe miałoby stanowić następstwo wcześniej prowadzonego przed Ministrem postępowania wznowieniowego. Organ podniósł, iż tryby nadzwyczajne są wobec siebie niekonkurencyjne, a zatem przesłanka do wznowienia postępowania nie może zostać uwzględniona w postępowaniu nieważnościowym (wyrok NSA z 8 czerwca 2017 r.,sygn. akt: II OSK 2551/15). Z tego względu, w sytuacji stwierdzenia w postępowaniu wznowieniowym wydania określonej decyzji z naruszeniem prawa brak jest możliwości późniejszego stwierdzenia nieważności takiej decyzji z uwagi na tą samą wadliwość, jednak tym razem traktowaną jako rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W ocenie organu nadzoru, nie można upatrywać rażącego naruszenia prawa w tym, że przy ustalaniu przesłanki braku uprawiania gospodarstwa M. K. Wojewoda [...] oraz Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej nie uwzględnili informacji zawartych w oświadczeniach złożonych przez trzech rolników ze wsi K. Organ zaznaczył, że ww. oświadczenia złożone zostały dopiero w czerwcu 2000 r., a zatem kilka miesięcy po wydaniu przez Ministra decyzji z [...] września 1999 r. Z uwagi na powyższe, oświadczenia te nie mogły służyć jako dowód w prowadzonym uprzednio postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji PPRN w G. z [...] stycznia 1965 r. W ocenie organu nadzoru, wyklucza to uznanie, iż w tym zakresie Wojewoda [...] oraz Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej dopuścili się rażącego naruszenia prawa w toku prowadzonego postępowania nadzorczego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożył L. S. zarzucając tej decyzji: 1) rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, wskutek czego organ błędnie uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 1999 r. oraz z [...] września 1999 r., podczas gdy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z [...] czerwca 2015 r. stwierdził wydanie ww. decyzji z naruszeniem prawa, wskazując tym samym, iż sama decyzja PPRN w G. z [...] stycznia 1965 r. oraz utrzymujące ją w mocy decyzje z [...] maja 1999 r. i z [...] września 1999 r. były wszystkie prawnie wadliwe w ten sposób, iż zostały one wydane jedynie w oparciu o ogólnikowy i niepoprawnie sporządzony protokół nr [...] z [...] grudnia 1964 r., wskutek czego nie zawierały one istotnych z punktu widzenia sprawy dowodów, w tym zeznań świadków, jak i samej M. K., a także innych istotnych w sprawie dowodów, potwierdzających fakt, iż M. K. de facto nie wyprowadziła się z gospodarstwa rolnego i wydzierżawiała grunty rolne na rzecz okolicznych rolników, w związku z czym należałoby stwierdzić nieważność ww. decyzji; b) art. 75 § 1, 77 § 1, 78 i art. 80 kpa poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w sprawie, przejawiającą się pominięciem i niedopuszczeniem przez organ odwoławczy kluczowych dowodów, jakimi są: oświadczenia trzech rolników ze wsi K., w których świadkowie ci jednoznacznie zeznali, a także akt sprawy WSA o sygn. akt: IV SA 4678/03, IV SA/Wa 284/08, IV SA/Wa 539/12 i I SA/Wa 1808/14 oraz akt NSA o sygn. akt I OSK 2524/12, w sytuacji gdy pominięty materiał dowodowy jasno wskazuje, że jedynym dowodem, na podstawie którego decyzją z [...] stycznia 1965 r. orzeczono o przejęciu gospodarstwa rolnego należącego do M. K. był nieprawidłowo sporządzony protokół oględzin gospodarstwa z [...] grudnia 1964 r., który zdaniem organów oraz sądów, które wcześniej zajmowały się tą sprawą, nie zawierał najistotniejszej z punktu widzenia legalności decyzji przesłanki "opuszczenia gospodarstwa rolnego", koniecznej do jej wydania, przy czym protokół ten został sporządzony zimą, gdy gospodarstwo rolne M. K. było całe pokryte śniegiem (w roku 1964 była taka zima) i nie można było o tej porze roku stwierdzić czy ziemia była uprawiana czy też nie, a czego urzędnicy go sporządzający zupełnie nie uwzględnili, organ zaś rozpatrując ponownie sprawę zupełnie pominął najistotniejsze dowody w sprawie, jak oświadczenia rolników ze wsi K. i nie przeprowadził dowodu z akt wcześniejszych postępowań w niniejszej sprawie, które zawierają mnóstwo cennych informacji oraz dowodów, świadczących o tym, iż M. K. nigdy nie pozostawiła należącego do niej gospodarstwa rolnego we wsi K., które nadal uprawiała i wydzierżawiała na rzecz innych rolników; c) art. 6 i 8 kpa poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie przez organ sprawy w sposób niejasny, nielogiczny i nieklarowny, bez wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy i nieprzeprowadzenie przez organ kluczowych dowodów w sprawie, podczas gdy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] czerwca 2015 r. stwierdził wydanie skarżonych decyzji z naruszeniem prawa, a niniejsze postępowanie zaś jest tylko logiczną konsekwencją ww. decyzji, organ administracji zaś zobowiązany jest prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa prawa - art. 8 kpa. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego oraz wydania w sprawie spójnej decyzji, stanowiącej następstwo wcześniej wydanych przez ten sam organ, czemu organ w niniejszym postępowaniu uchybił; a w konsekwencji: d) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności decyzji PPRN w G. z [...] stycznia 1965 r., decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1999 r. oraz decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] września 1999 r., w sytuacji gdy ww. decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, są prawnie wadliwe i winny być unieważnione; e) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 2 ustawy z 15 lipca 1961 r. zmieniającej ustawę z 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym i § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące bezzasadnym uznaniem za opuszczone gospodarstwa rolnego stanowiącego własność M. K., a następnie bezprawnym jego przejęciem przez Skarb Państwa, podczas gdy przejęcie gospodarstwa rolnego na podstawie ww. aktów prawnych, wymagało łącznego spełnienia dwóch przesłanek, a mianowicie: 1) przejęciu podlegało gospodarstwo rolne, 2) przejęciu podlegało gospodarstwo rolne opuszczone przez właścicieli, przy czym z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, jak i w poprzednio rozpoznawanych przez sądy administracyjne postępowaniach wynika, iż drugi warunek ."opuszczenia gospodarstwa przez właścicieli", konieczny do wydania decyzji, nie został nigdy spełniony, gdyż M. K. nigdy nie opuściła należącego do niej gospodarstwa rolnego (zeznania świadków, wadliwy protokół), w związku z czym zarówno decyzja PPRN w G. z [...] stycznia 1965 r. oraz utrzymujące ją w mocy decyzje Wojewody [...] z [...] maja 1999 r. i Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] września 1999 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i powinny zostać przez sąd unieważnione. Wobec powyższego, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN w G. z [...] stycznia 1965 r., decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1999 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] września 1999 r. lub o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia w postaci stwierdzenia nieważności decyzji PPRN w G. z [...] stycznia 1965 r., decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1999 r. i decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] września 1999 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości z uwagi na rażące naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję tego samego organu o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] września 1999 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1999 r. Na wstępie podnieść trzeba, iż kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja została wydana w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Przedmiotem zaś tego postępowania było przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanych również w postępowaniu nieważnościowym, to jest w tym przypadku decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] września 1999 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1999 r., które korzystają z przymiotu ostateczności. Zauważyć trzeba, iż stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją szczególną, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 kpa. Procedura stwierdzenia nieważności jest odrębnym i samodzielnym postępowaniem, a zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest ocena tej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem. Ocena ta dotyczy zatem tego czy decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem przepisów określonych w art. 156 § 1 kpa. W konsekwencji, postępowanie takie ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane w taki sposób jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjnoprawnego (por. orzeczenie SN z 7.03.1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, publ. OSNP 1996/18/258). W wyroku z 2 lutego 2006 r. (sygn. akt II OSK 490/05, publ. LEX nr 196696), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który sąd w składzie orzekającym w całości podziela, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji istnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 kpa musi być oczywiste, "widoczne gołym okiem", a nie być kwestią przypuszczeń, czy też zawiłych dociekań. Przy tym, należy pamiętać, że zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania aktu kwestionowanego w trybie nieważnościowym. Przesłanką stwierdzenia nieważności szczególnie rozważaną na gruncie niniejszej sprawy było wydanie aktu z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, publ. LEX nr 165717). Oczywistość naruszenia prawa polega na ewidentnej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Z zasady musi to być wada tkwiąca w samej decyzji. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1888/10, LEX nr 1069632; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r., sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91; wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższego wynika, iż przez rażące naruszenie prawa rozumie się naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego (patrz: B. Adamiak [w:] Adamiak, Borkowski, Komentarz, s. 335;J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracji, PiP 1986, nr 1, s. 71). Jednocześnie, rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2001 r., sygn. akt II SA 1726/00, publ. LEX nr 51233). W rozpoznawanej sprawie, po przeprowadzeniu w trybie nieważnościowym kontroli decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] września 1999 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1999 r., organ nadzoru doszedł do wniosku, iż kwestionowane decyzje nie zawierają wady rażącego naruszenia prawa. W ocenie organu nadzoru, wydając powyższe decyzje zarówno Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej jak i Wojewoda [...] opierali się na materiale dowodowym zebranym w ramach postępowania poprzedzającego wydanie decyzji PPRN w G. z [...] stycznia 1965 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego. Z tego powodu, brak jest podstaw do traktowania tych decyzji jako zawierających wadę rażącego naruszenia prawa, gdyż w świetle zachowanej dokumentacji archiwalnej nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji PPRN w G. z [...] stycznia 1965 r. Zdaniem Sądu, powyższa ocena organu nadzoru jest prawidłowa. Jak wskazano powyżej, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji istnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 kpa musi być oczywiste, "widoczne gołym okiem", a nie być kwestią przypuszczeń, czy też zawiłych dociekań. Trafnie wskazał organ nadzoru, w oparciu o analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż ocena prawna sformułowana przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w decyzji z [...] września 1999 r. oraz przez Wojewodę [...] w decyzji z [...] maja 1999 r. takiej kwalifikowanej wady prawnej nie zawiera. Wydając powyższe decyzje organy nadzoru prawidłowo oparły się na materiale dowodowym zebranym w ramach postępowania poprzedzającego wydanie kontrolowanej decyzji PPRN w G. z [...] stycznia 1965 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego. Pamiętać trzeba, że zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania aktu kwestionowanego w trybie nieważnościowym. Wojewoda [...] i Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej byli zatem obowiązani, przy ocenie legalności decyzji PPRN w G. z [...] stycznia 1965 r., uwzględnić stan prawny i faktyczny z daty jej wydania. Z tego powodu, wbrew zarzutom skargi, w prowadzonym poprzednio postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji PPRN w G. z [...] stycznia 1965 r. nie mogły służyć jako dowód informacje zawarte w oświadczeniach trzech rolników ze wsi K., które zostały złożone dopiero w czerwcu 2000 roku, a zatem kilka miesięcy po wydaniu kontrolowanych decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej i Wojewody [...]. Wobec powyższego, niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa, art. 75 § 1, 77 § 1, 78 i 80 kpa, a także zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 2 ustawy z 15 lipca 1961 r. zmieniającej ustawę z 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym i § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 6 i 8 kpa. Prawidłowo wskazał organ nadzoru, iż prowadzonego obecnie postępowania nieważnościowego nie można traktować jako konsekwencji wcześniejszego postępowania wznowieniowego zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2015 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, które sąd w składzie orzekającym w całości podziela, iż tryby nadzwyczajne są wobec siebie niekonkurencyjne (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 1040/15, dostępny w bazie: nsa.orzeczenia.gov.pl). Zatem, przesłanka do wznowienia postępowania nie może zostać uwzględniona w postępowaniu nieważnościowym. Oznacza to, iż w sytuacji wcześniejszego stwierdzenia w postępowaniu wznowieniowym wydania decyzji z naruszeniem prawa nie można później stwierdzić nieważności tej samej decyzji z uwagi na tę samą wadliwość, tyle tylko że tym razem traktowaną jako rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło