I SA/Wa 2960/13

WyrokWSA w Warszawie2014-10-30

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Jolanta Dargas, Małgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji potwierdzającej nabycie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu przez przedsiębiorstwo państwowe (PKP) była prawidłowa, w sytuacji gdy inny podmiot (C.) również uzyskał prawo do tego gruntu na innej podstawie prawnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] października 2007 r. była prawidłowa. Zastosowanie art. 34 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" przez Wojewodę przy uwłaszczeniu PKP było błędne, ponieważ naruszało prawo osób trzecich (C.), które już nabyło prawo do gruntu na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak indywidualnego aktu prawnego ustanawiającego zarząd PKP nad sporną nieruchomością uniemożliwił uwłaszczenie na podstawie art. 34 wskazanej ustawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody potwierdzającej nabycie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu przez P. S.A. w części dotyczącej działki nr [...]. Wojewoda pierwotnie potwierdził nabycie prawa użytkowania wieczystego przez C. w T. na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a następnie przez P. w W. na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP. Minister stwierdził nieważność decyzji Wojewody dotyczącej P. z powodu rażącego naruszenia prawa, wskazując na sprzeczność decyzji i naruszenie praw osób trzecich (C.). P. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Małgorzata Miron Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r., nr [...] potwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez P. w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w T., obręb [...], obejmującego działki nr [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na ww. gruncie, w części dotyczącej działki nr [...]. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez C. w T. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, obejmującego między innymi działkę nr [...] o powierzchni [...] m2, znajdującą się w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie C. w T. Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] - działając na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2000 r. Nr 84, poz. 948 ze zm.), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzenia posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29) i art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94) - stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez P w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, będącego w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu Przedsiębiorstwa P. w W., położonego w T., obręb [...], obejmującego, m. in. działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 oraz stwierdził nabycie prawa własności urządzeń znajdujących się na przedmiotowym gruncie. Pismem z dnia 27 sierpnia 2012 r., nr [...] Urząd Miasta T. poinformował [...] Urząd Wojewódzki, iż podczas analizy zaewidencjonowanych użytkowników wieczystych na gruncie Skarbu Państwa, stwierdzono niezgodność dotyczącą działki nr [...]. W związku z tym Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r., nr [...] - w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] m2. Organ uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że w jego ocenie nie było możliwe spełnienie przesłanki określonej w art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. z uwagi na fakt, iż do dnia 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie C. w T. i z tym dniem prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego - co zostało potwierdzone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. Oznacza to rażące naruszenie tego przepisu - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. P. wystąpiły o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż na przedmiotowej działce posadowiona jest od 1938 r. linia kolejowa nr [...] i żaden akt prawny nie pozbawił P. zarządu tą nieruchomością. Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2013 r., nr [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Minister powołał się na treść art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i stwierdził, że uwłaszczenie P. w tym trybie mogło nastąpić, jeśli w dniu 5 grudnia 1990 r. spełnione były łącznie wszystkie przesłanki, tj: nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, znajdowała się w posiadaniu P. i jednocześnie nie zostały naruszone prawa osób trzecich. Brak którejkolwiek z tych przesłanek skutkuje wydaniem decyzji odmawiającej uwłaszczenia. Następnie podniósł, iż ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, że C. S.A. w T. pismem z dnia 25 lutego 2002 r. wystąpiła do Wojewody [...] o uwłaszczenie - między innymi działką nr [...] - w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.). Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r. potwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez C. w T. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, obejmującego między innymi ww. działkę, znajdującą się w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie C. w T. Następcą prawnym tego podmiotu został T. S.A. z/s w K. Następnie decyzją z dnia [...] października 2007 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez P. w W. prawa użytkowania wieczystego obszaru, w skład którego wchodziła między innymi działka nr [...]. W dalszej części uzasadnienia Minister stwierdził, że decyzje Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. oraz z dnia [...] października 2007 r., w odniesieniu do działki nr [...], stoją względem siebie w sprzeczności. Przy czym z akt sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] września 2007 r. wynika, iż działka nr [...] została przeznaczona pod rozbudowę [...] (III etap) - na podstawie planu realizacyjnego, zatwierdzonego decyzją Urzędu Miejskiego - Wydziału Gospodarki Przestrzennej w T. z dnia [...] marca 1975 r., nr [...]. Ponadto w piśmie z dnia 12 grudnia 2005 r., Prezydent Miasta T. stwierdził, iż brak wyszczególnienia numerów działek w decyzjach opłatowych, wydanych na rzecz C. przed dniem 5 grudnia 1990 r. uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, iż obejmowały one grunt oznaczony jako działka nr [...]. Porównanie powierzchni gruntu, od którego po 1991 r. C. uiszczała opłaty z tytułu zarządu, a w którym wymieniono już bezpośrednio działkę nr [...], odpowiada powierzchni gruntu objętego wszystkimi decyzjami opłatowymi, wydanymi przed 5 grudnia 1990 r. (powierzchnia [...] ha). Jednocześnie na działce nr [...] znajdują się tory i rozjazdy bocznicy zakładowej, utrzymywane przez C. - co potwierdza zestawienie budynków i budowli na terenie C. oraz oświadczenie Prezesa Zarządu i Dyrektora d/s. Inżynierii Finansowej C. S.A. z dnia [...] października 2005 r. Wskazano w nim, iż ww. działka w 1990 r. stanowiła teren przy ul. [...] przekazany Zakładowi, a istniejące na niej naniesienia powstały w latach 80-tych ze środków C. Ponadto w oświadczeniu wskazano, iż nie zachowały się dokumenty wydane przed dniem 5 grudnia 1990 r., potwierdzające oddanie ww. działki w zarząd C. Natomiast ze znajdujących się w aktach sprawy uwłaszczeniowej zakończonej decyzją z dnia [...] października 2007 r. wykazach środków trwałych nie wynika, aby na działce nr [...] znajdowały się w dniu 5 grudnia 1990 r. jakiekolwiek urządzenia należące do P. Również na podstawie wyciągu z księgi wieczystej nr [...] oraz wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] sierpnia 2005 r. nie wynika jednoznacznie, czy w dniu 5 grudnia 1990 r. na ww. gruncie posadowione były należące do P. elementy infrastruktury kolejowej. Ponadto we wskazanym wypisie z rejestru gruntów dla przedmiotowej działki, jako właściciel wskazany został Skarb Państwa, podczas gdy w wypisach z rejestru gruntów dla działek nr [...], sporządzonych według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., został ujawniony Skarb Państwa - P. Jedynym dokumentem, który wskazuje na możliwość posiadania ww. działki w dniu 5 grudnia 1990 r. przez P. jest oświadczenie Zastępcy Dyrektora ds. technicznych i Zastępcy Dyrektora ds. eksploatacyjnych P. z dnia [...] stycznia 2007 r., w którym wskazano, iż działka nr [...] pozostawała w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P. Z uwagi zaś na wskazane powyżej dokumenty, potwierdzające posiadanie ww. infrastruktury kolejowej przez C., nie było możliwe uznanie wskazanego powyżej oświadczenia z dnia [...] stycznia 2007 r., jako dowodu wystarczającego na potwierdzenie posiadania ww. gruntu przez P. w dniu 5 grudnia 1990 r. Organ wskazał, iż skarżąca spółka nie przedłożyła żadnych nowych dowodów, które mogłyby świadczyć o tym, iż działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawała w posiadaniu P. Nie było zatem możliwe potwierdzenie spełnienia przesłanki określonej w art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. - z uwagi na brak dowodów mogących wskazywać posiadanie ww. działki przez P. w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz fakt, iż do dnia 5 grudnia 1990 r. nieruchomość ta pozostawała w zarządzie C. w T.. W tej ostatniej dacie prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego. Wydanie przez Wojewodę decyzji uwłaszczającej P. co do działki, którą to na podstawie wcześniejszego rozstrzygnięcia został uwłaszczony inny podmiot, prowadzi do wyeliminowania jej w tej części z obrotu prawnego. Nie została bowiem wypełniona dyspozycja wynikająca z art. 34 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P., dotycząca nienaruszania praw osób trzecich - a co za tym idzie nastąpiło rażące naruszenie tego przepisu, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły P. S. A., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej naruszenie: 1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r., pomimo tego, iż przedmiotowa decyzja powinna zostać uchylona; 2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7 kpa, 8 kpa, art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nienależycie ustalonego stanu faktycznego; 3) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7 i 8 kpa w zw. z art. 16 § 1 kpa, poprzez wyeliminowanie z obrotu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r; 4) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez uznanie, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. w sposób rażący narusza prawo; 5) prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138, ze zm.) w zw. z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 112, poz. 981, ze zm.) - poprzez nieuwzględnienie, że przepisy prawa przewidywały wyposażanie przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu, a przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę oraz, że z przepisów prawa wynika, iż przedsiębiorstwo państwowe P. gospodarowało wydzielonym mu mieniem Skarbu Państwa, jak również, że mienie P. stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, w skład którego wchodzą środki będące w dyspozycji P. w dniu wejścia w życie Ustawy o PP PKP oraz środki nabyte przez przedsiębiorstwo państwowe P. w toku jego dalszej działalności; 6) prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.), poprzez jego zastosowanie; 7) prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji P. - poprzez uznanie, że wystąpiła negatywna przesłanka uwłaszczenia P. przedmiotowym gruntem w postaci naruszenia praw osób trzecich. Uzasadniając skargę P. S.A. stwierdziła, że organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy przyjmując, iż przedmiotowy grunt znajdował się w posiadaniu C., podczas gdy na gruncie tym posadowiona jest od 1938 r. [...]. Organ wydający zaskarżoną decyzję nie odniósł się do tego faktu oraz do treści dokumentów urzędowych, z których wynika, że grunt ten był w posiadaniu P. Ponadto przyjęcie, iż przedmiotowy grunt należał do C. narusza także szereg innych przepisów prawa materialnego. Mienie ogólnonarodowe, którym dysponowało P. zostało przekazane P. w zarząd i dla skuteczności tego przekazania nie był potrzebny jakikolwiek inny akt prawny. Powyższe stanowisko zgodne jest z poglądami, wyrażanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych np. w wyroku z dnia 6 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1401/09. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia). Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach wyżej przedstawionych Sąd uznał, że decyzje Ministra odpowiadają prawu, a skarga podlega oddaleniu. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, uregulowanym w art. 156-158 kpa. Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek nieważności, w tym okoliczności określonej w przepisie art.156 § 1 pkt 2 kpa (rażącego naruszenia prawa) organ powinien zbadać nie tylko samą treść decyzji, czy też zachowanie przepisów procedury administracyjnej, przy jej wydawaniu, lecz także ustalić, czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę jego wydania. W rozpoznawanej sprawie obowiązkiem organu było zatem zweryfikowanie, czy kwestionowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. rażąco narusza prawo. Przy czym o rażącym naruszeniu prawa decydują takie przesłanki jak: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, Lex 165717). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Badana w trybie nieważnościowym przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", który stanowi, że grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu Polskich Kolei Państwowych, co do których Polskie Koleje Państwowe nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego Polskich Kolei Państwowych. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością P. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich. Powyższe oznacza, że aby mogło nastąpić uwłaszczenie P. we wskazanym trybie nie mogło ono legitymować się dokumentami o przekazaniu mu gruntów w formie prawem przewidzianej, przy czym grunty te musiały znajdować się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P. Samo zaś uwłaszczenie nie mogło naruszyć praw osób trzecich. Nieruchomości objęte tym przepisem stawały się z dniem 27 października 2000 r. przedmiotem użytkowania wieczystego P. W stosunku do objętego postępowaniem administracyjnym gruntu była także wydana decyzja w oparciu o art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) zgodnie z którym z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa nastąpiło uwłaszczenie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej, jeżeli osoby te posiadały w tym dniu w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy. Uwłaszczenie to nie narusza praw osób trzecich (art. 200 ust. 4 ww. ustawy). Organ, wydając decyzję uwłaszczającą P. zobowiązany był zatem zbadać, czy w stosunku do tego gruntu zaszły przesłanki określone w ww. art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. Jak wynika z akt niniejszej sprawy w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa działka stanowiła fragment [...], będącej w zarządzie C. w T. Działka nr [...] została przeznaczona pod rozbudowę [...] (III etap) - na podstawie planu realizacyjnego, zatwierdzonego decyzją Urzędu Miejskiego w T. z dnia [...] marca 1975 r., nr [...]. Ponadto z porównania powierzchni gruntu, od którego po 1991 r. C. uiszczała opłaty z tytułu zarządu, a w którym wymieniono działkę nr [...], odpowiada powierzchni gruntu objętego wszystkimi decyzjami opłatowymi z tego tytułu, wydanymi przed 5 grudnia 1990 r. (w jakich numer tej działki nie był wskazany). Utrzymywanie bocznicy zakładowej potwierdza również zestawienie budynków i budowli na terenie C. S.A. Natomiast P. S. A. nie przedstawiła żadnych dokumentów, z których wynikałby jej zarząd tym gruntem, a fakt posiadania tego gruntu przez ten podmiot potwierdza jedynie oświadczenie Zastępcy Dyrektora ds. technicznych i Zastępcy Dyrektora ds. eksploatacyjnych P. z dnia [...] stycznia 2007 r. W ocenie Sądu organ prawidłowo stwierdził, że nieruchomość ta w dniu 5 grudnia 1990 r. spełniała przesłanki wskazane w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast decyzja uwłaszczająca przedmiotowym gruntem P. wydana została z naruszeniem prawa, tj. powołanego uprzednio art. 34 ustawy z 2000 r. To ostatnie orzeczenie naruszało bowiem przysługujące C. prawo zarządu nieruchomości - a co z tego wynika grunt ten nie mógł znajdować się w posiadaniu P. Następnie z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego. Odnosząc się do zarzutów P. S. A. wskazujących, że prawo zarządu gruntów na którym umiejscowiona była linia kolejowa, wynika z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe, w zw. z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (j.t. z dnia 18 czerwca 2002 r., Dz. U. Nr 112, poz. 981, ze zm.) wskazać należy, że Sąd nie mógł podzielić tego poglądu, a tym samym stanowiska wyrażonego w powołanym przez skarżącą spółkę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 1401/09, na który powołała się skarżąca. Wyrok ten oraz wyrok sygn. akt I OSK 1956/10, które dotyczyły kwestii komunalizacji nieruchomości z dniem 27 maja 1990 r., wyraziły stanowisko odmienne od ponad 200 wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczących skarg przedmiotowej spółki. Trudno zatem Sądowi zrozumieć polemikę z utrwaloną linią orzeczniczą i powoływanie się na wyżej wskazane odosobnione wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego - skoro linia orzecznicza dotycząca interpretacji kwestii tego, że prawo zarządu musiało być ustanowione wskazanym w ustawie indywidualnym aktem, w stosunku do konkretnie i indywidualnie oznaczonej nieruchomości - jest jednoznaczna (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1711/12; z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1212/12, sygn. akt I OSK 1211/12, sygn. akt I OSK 1255/12, sygn. akt I OSK 1370/12; z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 1091/12; z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I OSK 822/12 i sygn. akt I OSK 823/12; z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt I OSK 748/12, sygn. akt I OSK 727/12; z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1716/12; z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1697/11, sygn. akt I OSK 1687/11, sygn. akt I OSK 1696/11, sygn. akt I OSK 1698/11; z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1476/11, sygn. akt I OSK 1503/11, sygn. akt I OSK 1475/11, z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 45/12; z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt. I OSK 1941/11 i sygn. akt I OSK 1830/11; z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt. I OSK 282/11). W tym też aspekcie odstąpienie obecnie od ogólnie przyjętej linii orzeczniczej i uznanie, że prawo zarządu do nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem wynika z przepisów prawa materialnego, które należałoby traktować jako pierwotne względem uwłaszczenia dokonywanego na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami - stanowiłoby czynnik destabilizujący stosunki gospodarcze (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2003 r., sygn. akt P. 3/2003, OTK ZU 2003/8A poz. 82). Podkreślenia wymaga, że P. nie przedstawiły jak dotąd żadnych aktów indywidualnych, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby zarząd lub użytkowanie do objętej niniejszym postępowaniem nieruchomości. Ewentualny fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu do niej. Brak po stronie P. tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości, przy wykazaniu w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. przesłanek uwłaszczenia z dniem 5 grudnia 1990 r. na rzecz C. w T. powoduje, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. naruszyła prawo w sposób wskazany w art. 156 § 1 pkt 2 kpa - poprzez uwłaszczenie P S. A. gruntem, którego podmiot ten nie posiadał, a który znajdował się w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu – [...] - zatem z naruszeniem prawa osoby trzeciej. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej rozpatrzył całokształt materiału dowodowego i dokonał prawidłowej oceny wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadnił zajęte stanowisko. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło