I SAB/Wa 155/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA – Justyna Wtulich – Gruszczyńska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o doręczenie tytułów wykonawczych postanawia odrzucić skargę. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga P. P. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy – Centrum Obsługi Podatnika polegającą na "niedoręczeniu dwóch tytułów wykonawczych z 2 kwietnia 2012 r. oraz z 2 października 2024 r. oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z 4 listopada 2024 r., nr COP-24.3160.106787.2024.MZI". Skarżąca podniosła, że organ celowo nie doręcza jej korespondencji, aby "nie mogła się bronić przed spreparowanymi dokumentami przez urzędników". W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Prezydent podniósł, że nie można zarzucić mu bezczynności w sprawach egzekucyjnych, które prowadzi wobec Skarżącej. Wyjaśnił, że na podstawie tytułu wykonawczego z 2 października 2024 r. wszczęta została wobec Skarżącej egzekucja administracyjna nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych. W dniu 4 listopada 2024 r. nastąpiło zajęcie z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącej. Odpis zawiadomienia o zajęciu wierzytelności wraz z odpisem tytułu wykonawczego organ wysłał Skarżącej 7 listopada 2024 r. na adres wskazany w tytule wykonawczym ul. Miklaszewskiego 14/66, 02-776 Warszawa. Przesyłka była dwukrotnie awizowana. Skarżąca korespondencji tej nie odebrała. Organ uznał, że korespondencja została doręczona 26 listopada 2024 r. W dniu 12 listopada 2024 r. do Urzędu m.st. Warszawa wpłynęło pismo Skarżącej z 8 listopada 2024 r. informujące o adresie do doręczeń : Plac Defilad 1, 00-901 FUP Warszawa 1, przegródka pocztowa 34. Prezydent zaznaczył, że w dniu w którym wysłał do Skarżącej odpis zawiadomienia o zajęciu i odpis tytułu wykonawczego nie wiedział jeszcze o nowym adresie do doręczeń. O nowym adresie dowiedział się dopiero 12 listopada 2024 r. W piśmie z 8 listopada 2024 r., które wpłynęło do organu 12 listopada 2024 r. Skarżąca zarzuciła organowi "wtargnięcie na konto bankowe". Prezydent wyjaśnił, że wszystkie pisma Skarżącej (z 4 i 22 kwietnia 2025 r.), w tym pismo z 8 listopada 2024 r. rozpatrzone zostało jako skarga na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. W dniu 16 maja 2025 r. zostało wydane przez Prezydenta m.st Warszawy postanowienie o oddaleniu skargi. W pozostałej części pisma te oraz pismo z 8 listopada 2024 r. organ uznał za zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej i przekazał do rozpatrzenia wierzycielowi, tj. Urzędowi Pracy m.st. Warszawy. Po rozpoznaniu zarzutów Urząd Pracy m.st. Warszawy 30 maja 2025 r. wydał postanowienie, w którym oddalił zarzuty. Prezydent podniósł, że w sprawie Skarżącej podejmuje czynności w sposób prawidłowy i terminowy, dlatego nie sposób zarzucić mu bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia objętej zakresem unormowania ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.): 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a na mocy art. 3 § 3 p.p.s.a. - także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Podkreślić należy, iż powyższe wyliczenie ma charakter zupełny, a co za tym idzie sąd administracyjny nie jest właściwy do zajmowania się sprawami, które nie zostały wyraźnie wskazane w przywołanych wyżej przepisach. Oznacza to, że sądy administracyjne kontrolują postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej. Jeżeli dana sprawa nie należy do kategorii wskazanych w art. 3 § 2 i § 2a oraz nie została w ustawie szczególnej poddana kontroli sądowoadministracyjnej, to nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia wniesionej skargi na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jak wynika z treści skargi Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezydenta m.st Warszawy w przedmiocie nie rozpoznania wniosku o doręczenie dwóch tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia z 4 listopada 2024 r. o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącej. Zauważyć należy, że przedmiotowa skarga, która wpłynęła do Sądu w dniu 21 lipca 2025 r. – jak można wnosić z jej treści - ma charakter skargi obywatelskiej regulowanej przez przepisy działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 572 t.j.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", gdyż wiąże się z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszeniem praworządności i interesów skarżących, a także przewlekłym i biurokratycznym załatwieniem sprawy (art. 227 k.p.a.). W niniejszej sprawie Skarżąca krytykuje nienależyte wykonywanie zadań przez Prezydenta m.st. Warszawy polegające na niedoręczeniu dwóch tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia z 4 listopada 2024 r. o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Skargi tego typu rozpatrywane są przez organy administracji zgodnie z uregulowaniami k.p.a. i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Skarga z art. 227 k.p.a. nie jest bowiem tożsama ze skargą, o której mowa w ustawie p.p.s.a. i nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego ani sądowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że działalność organów państwowych realizowana na zasadach określonych przepisami działu VIII k.p.a. – art. 227 k.p.a. i. n., odnosząca się do skarg i wniosków obywateli, nie podlega kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 11 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 3121/01, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII kpa, nie mają bowiem formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie skargowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, lecz zawiadomieniem wnoszącego o sposobie rozpatrzenia skargi (art. 238 k.p.a.), tj. czynnością materialno-techniczną niedającą podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (por. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 227). Jest to zatem skarga na działalność organów państwa i organów administracji publicznej uregulowana przepisami działu VIII k.p.a. dotycząca skarg i wniosków obywateli. A skoro tak, to skarga taka nie mieści się w przywołanym katalogu czynności i aktów poddawanych kontroli sądowej, który zawiera art. 3 § 2 p.p.s.a. Przedmiotowe pismo Skarżącej należy zakwalifikować jako wniosek złożony w trybie przepisów ww. rozdziału. Podlega on zatem rozpoznaniu w uproszczonym trybie skargowo-wnioskowym przez właściwy organ, wskazany w art. 229 k.p.a. Zarówno sposób procedowania, jak i sposób załatwienia skargi, pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych. Zarówno działania, jak i ewentualne zaniechania organów administracji publicznej, będące przedmiotem tego typu skarg, nie mieszczą się bowiem w katalogu czynności i aktów podlegających kontroli sądowej. Tym samym w sprawach ze skargi obywatelskiej sąd nie kontroluje również bezczynności, ani przewlekłości działania organów w załatwieniu takiej skargi. Orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące niedopuszczalności skarg na działanie organów administracji publicznej dotyczących sposobu załatwienia skargi obywatelskiej jest od lat w tym zakresie jednolite i jednoznaczne (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2019 r., I OSK 1624/19; z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16; postanowienie WSA w Białymstoku z 1 września 2020 r., II SA/Bk 495/20; postanowienie WSA w Warszawie z 29 lutego 2012 r., IV SA/Wa 248/12; wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W konsekwencji, działania administracji publicznej, jak i ewentualne zaniechania organów administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu w świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie wskazuje się, że w sprawach skarg i wniosków, o których mowa w Dziale VIII k.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 18 stycznia 2017 r., I OZ 2049/16; z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16; z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; z 15 maja 2009 r., I OZ 520/09; z 1 lutego 2007 r., I OSK 395/06; z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga powszechna – jak wyjaśniono wyżej - nie podlega kognicji sądu administracyjnego. To zaś oznacza, że skarga wniesiona do Sądu w takim przedmiocie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.