II SA/Wa 2035/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-25
Skład orzekający: Janusz Walawski, Danuta Kania, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby wojskowej, który pobrał świadczenie pieniężne za okres roku po zwolnieniu, przysługuje ponowne świadczenie pieniężne po zwolnieniu ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, jeśli oba świadczenia mają charakter jednorazowy i służą temu samemu celowi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie pieniężne wypłacane przez okres roku po zwolnieniu ze służby wojskowej (na podstawie ustawy o uposażeniu żołnierzy) oraz świadczenie pieniężne wypłacane przez okres roku po zwolnieniu ze służby w ABW (na podstawie ustawy o ABW oraz AW) są tożsame w swojej istocie, ponieważ służą temu samemu celowi – przygotowaniu do życia poza służbą. Skoro skarżący pobrał już świadczenie po zwolnieniu ze służby wojskowej, nie przysługuje mu ponowne świadczenie po zwolnieniu ze służby w ABW, gdyż prawo do takiego świadczenia jest jednorazowe.Stan faktyczny
Skarżący, M.M., został zwolniony ze służby wojskowej w 2000 r. i pobrał roczne świadczenie pieniężne. Następnie podjął służbę w Urzędzie Ochrony Państwa, a potem w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W 2018 r. został zwolniony ze służby w ABW w związku z nabyciem prawa do emerytury. Złożył wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego na podstawie art. 132 ustawy o ABW oraz AW. Szef ABW odmówił wypłaty, uznając, że skarżący już pobrał analogiczne świadczenie po zwolnieniu ze służby wojskowej. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując tożsamość świadczeń i domagając się wypłaty różnicy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M.M. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej: "Szef ABW", "organ"), z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:
W dniu [...] kwietnia 2000 r. M. M. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący",) został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w związku z upływem terminu wypowiedzenia stosunku służbowego.
Zaświadczeniem z dnia [...] maja 2000 r. Jednostka Wojskowa nr [...] potwierdziła wysokość uposażenia i innych należności pieniężnych wnioskodawcy do celów ewidencyjno-finansowych oraz zaopatrzenia emerytalno-rentowego. Powyższe zaświadczenie zawierało informację dotyczącą przysługującego prawa do uposażenia przez okres 12 miesięcy po zwolnieniu ze służby wojskowej.
Decyzją z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 ze zm.), ustalił wnioskodawcy wysokość emerytury wojskowej. Powyższa decyzja zawierała informację, że emerytura wojskowa została przyznana wnioskodawcy od dnia [...] maja 2000 r., przy czym wypłata emerytury została wstrzymana, a wznowienie jej wypłaty nastąpi od miesiąca maja 2001 r.
Od dnia [...] kwietnia 2002 r. wnioskodawca pełnił służbę w Urzędzie Ochrony Państwa, a następnie w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Raportem z dnia [...] marca 2018 r. wystąpił o zwolnienie ze służby z dniem [...] sierpnia 2018 r. na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2017 r. poz. 1920 ze zm.), dalej: "ustawa o ABW oraz AW", tj. w związku z nabyciem prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych.
Oświadczeniem z dnia [...] maja 2018 r. wnioskodawca poinformował organ o braku przeszkód do otrzymania odprawy, o której mowa w art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW oraz pobierania świadczeń określonych w art. 132 tej ustawy. Następnie, w dniu [... ] maja 2018 r., wnioskodawca złożył oświadczenie, że przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby w ABW nie będzie pobierał emerytury wobec pobierania świadczenia pieniężnego określonego w art. 132 ustawy o ABW oraz AW.
Rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego orzekł o zwolnieniu M. M. ze służby z dniem [...] sierpnia 2018 r.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. wnioskodawcy zostało zwrócone oświadczenie z dnia [...] maja 2018 r. dotyczące pobierania świadczenia pieniężnego określonego w art. 132 ustawy o ABW oraz AW wraz z wyjaśnieniem, że pobrał on już takie świadczenie w okresie od [...] maja 2000 r. przez okres jednego roku (po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej). Jednocześnie wnioskodawca został poinformowany, że w świetle obowiązujących przepisów tzw. świadczenie roczne jest świadczeniem jednorazowym.
Pismem z dnia [...] września 2018 r. (data wpływu do organu) wnioskodawca złożył ponaglenie żądając wydania decyzji administracyjnej w związku ze złożonym oświadczeniem z dnia [...] maja 2018 r. dotyczącym wypłaty świadczenia przysługującego na podstawie art. 132 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Szef ABW, działając na podstawie art. 132 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ABW oraz AW, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.", orzekł o odmowie wypłaty wnioskowanego świadczenia pieniężnego.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż zgodnie z art. 132 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ABW oraz AW, funkcjonariuszowi w służbie stałej, zwolnionemu ze służby na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, wypłaca się co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym albo w ostatnim dniu pozostawania w dyspozycji Szefa ABW. Funkcjonariuszowi uprawnionemu do ww. świadczenia, który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego, przysługuje prawo wyboru jednego z tych świadczeń.
Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 47, poz. 282 ze zm.) obowiązującej w dacie zwolnienia wnioskodawcy z zawodowej służby wojskowej, żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, niezależnie od odprawy, przysługiwało co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym; dodatek rodzinny wypłacany był w wysokości i według zasad przewidzianych dla żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową.
Organ wskazał, że świadczenie określone w art. 18 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o uposażeniu żołnierzy w swej istocie jest tożsame ze świadczeniem określonym w art. 132 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW. Ponadto przywołane przepisy zakładają jednorazowość prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego po zakończeniu służby w danej formacji mundurowej. Stanowisko takie potwierdzone zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych.
W ocenie organu w niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, że po zakończeniu służby wojskowej skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa do pobierania świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 obowiązującej wówczas ustawy o uposażeniu żołnierzy. Tym samym skarżącemu nie przysługuje świadczenie pieniężne, w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, o którym stanowi art. 132 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW.
W skardze złożonej na powołaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o ABW oraz AW w związku z art. 18 ust. 1 pkt. 1 i ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy (w brzmieniu obowiązującym od dnia [...] stycznia 2000 r. do dnia [...] listopada 2001 r.), poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie w rozpatrywanej sprawie, czego konsekwencją było odmówienie wnioskodawcy wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 132 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, w sytuacji kiedy przyznanie uposażenia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy było uwarunkowane zupełnie innymi przesłankami niż w przypadku uposażenia przysługującego funkcjonariuszom na podstawie art. 132 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, a zatem nie można uznać tożsamości tych świadczeń i na tej podstawie przyjąć, iż uzyskanie pierwszego z nich wyłącza prawo do drugiego mając na względzie jednorazowość prawa.
Na wypadek nie uwzględnienia ww. zarzutu przez Sąd skarżący zarzucił naruszenie art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o ABW oraz AW i art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie w rozpatrywanej sprawie, czego konsekwencją była odmowa wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 132 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, w sytuacji gdy, zakładając hipotetycznie tożsamość świadczeń z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy i z art. 132 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, powinna zostać wypłacona skarżącemu różnica pomiędzy wypłaconym już świadczeniem, a świadczeniem które przysługiwałoby mu aktualnie, z uwzględnieniem pobieranego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym.
W motywach skargi skarżący podał, iż z przepisów art. 84 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) w związku z art. 18 ust. 1 pkt. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, obowiązujących na dzień zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej, tj. na [...] kwietnia 2000 r., wynika, iż przyznane mu uposażenie roczne w związku ze zwolnieniem ze służby nie było uwarunkowane w ogóle okresem pełnionej służby, a tym bardziej osiągnięciem przez żołnierza pełnej wysługi. Z kolei art. 132 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW dotyczy jedynie dwóch przypadków - obligatoryjnego zwolnienia funkcjonariusza w związku z orzeczeniem komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby z uwagi na stan zdrowia oraz fakultatywnej podstawy zwolnienia związanej z osiągnięciem przez funkcjonariusza pełnej wysługi emerytalnej. Z zestawienia obu tych przepisów jednoznacznie wynika, że nie są to świadczenia tożsame, co nie wyklucza, że każde z nich ma charakter jednorazowy, co oznacza, że w obu przypadkach na tej samej podstawie prawnej mogą być one pobrane przez uprawnionych tylko raz.
Zdaniem skarżącego, przytoczone w uzasadnieniu podjętej decyzji orzeczenia sądów administracyjnych nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem dotyczą one sytuacji, w której miało dojść do pobrania ponownie świadczenia na tej samej podstawie prawnej w ramach tej samej służby mundurowej bądź to w związku z ponownym podjęciem służby, bądź na skutek stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu. Tymczasem w niniejszej sprawie występuje sytuacja, w której mamy do czynienia z rożnymi podstawami wypłaty świadczeń, jak również z innymi przesłankami warunkującymi ich wypłatę.
Ponadto skarżący zaznaczył, powołując się na orzecznictwo, iż nawet w sytuacjach, kiedy doszło do ponownego ubiegania się przez zainteresowanych, w ramach tej samej służby, o ponowne wypłacenie "świadczenia rocznego" w związku z powrotem do służby lub unieważnieniem rozkazu o zwolnieniu, akceptowanym szeroko jest pogląd, że w takim przypadku organ winien wypłacić różnicę pomiędzy pobranym wcześniej świadczeniem, a świadczeniem należnym aktualnie, wynikającym z różnicy bieżąco pobieranego przez funkcjonariusza uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym.
Zatem w przypadku uznania, że powyższe świadczenia są tożsame, to nawet w takim przypadku skarżącemu winna zostać wypłacona różnica między wartością pobranego w 2000 r. świadczenia, które aktualnie przysługiwałoby skarżącemu, mając na względzie wysokość pobranego wynagrodzenia wraz z dodatkami o charakterze stałym.
W odpowiedzi na skargę Szef ABW wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
W ocenie Sądu skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że na mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r., w dniu [...] kwietnia 2000 r. M.M. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w związku z upływem terminu wypowiedzenia stosunku służbowego (art. 74 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 78 ust. 1 oraz art. 79 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - Dz. U. Nr 10, poz. 55 ze zm.). Decyzją z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...], działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 ze zm.), ustalił wnioskodawcy wysokość emerytury wojskowej uwzględniając 16 lat wysługi wojskowej. Powyższa decyzja zawierała informację, że emerytura wojskowa została przyznana wnioskodawcy od dnia [...] maja 2000 r., przy czym wypłata emerytury została wstrzymana, a wznowienie jej wypłaty nastąpi od miesiąca maja 2001 r.
Od dnia [...] kwietnia 2002 r. skarżący pełnił służbę w Urzędzie Ochrony Państwa, a następnie w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Raportem z dnia [...] marca 2018 r. skarżący wystąpił o zwolnienie go ze służby w ABW z dniem [...] sierpnia 2018 r. w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych w pełnym wymiarze. W dniu [...] maja 2018 r. Szef ABW wydał rozkaz personalny nr [...], mocą którego zwolnił M. M. ze służby w ABW z dniem [...] sierpnia 2018 r. Podstawę prawną ww. decyzji stanowił art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2017 r., poz. 1920 ze zm.), zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych.
Następnie, w związku ze złożonym przez skarżącego oświadczeniem z dnia [...] maja 2018 r., a następnie ponagleniem z dnia [...] września 2018 r., Szef ABW zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] września nr [...] odmówił wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 132 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW. W uzasadnieniu stwierdził, iż w sytuacji, gdy skarżący po zakończeniu służby wojskowej skorzystał z przysługującego mu prawa do pobierania świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, nie przysługuje mu świadczenie pieniężne, o którym stanowi art. 132 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW.
Powyższe stanowisko organu, w ocenie Sądu, zasługuje na aprobatę.
Stosownie do art. 132 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, funkcjonariuszowi w służbie stałej, zwolnionemu ze służby na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, wypłaca się co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym albo w ostatnim dniu pozostawania w dyspozycji Szefa ABW na podstawie art. 54 ust. 1. Funkcjonariuszowi uprawnionemu do ww. świadczenia, który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego, przysługuje prawo wyboru jednego z tych świadczeń (ust. 2).
Natomiast w myśl art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz.18 ze zm.), obowiązującej w dacie zwolnienia wnioskodawcy z zawodowej służby wojskowej, żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, niezależnie od odprawy, przysługuje co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. W razie zbiegu uprawnień do uposażenia określonego w ust. 1 pkt 1 i zaopatrzenia emerytalnego, żołnierzowi przysługuje - według jego wyboru - tylko jedno z tych świadczeń (ust. 4).
W ocenie Sądu organ dokonał prawidłowej wykładni ww. art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o ABW oraz AW w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, zaś przeciwne w tym względnie stanowisko skarżącego nie jest trafne.
Podkreślenia wymaga, że wykładnią prawa jest operacja myślowa nieograniczająca się do wykładni jednego przepisu (zwłaszcza ograniczona jedynie do wykładni językowej), lecz operacja, w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2012 r., s. 47 i n.; Z. Ziembiński, Logika praktyczna, Warszawa 2002 r., s. 230). Normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych (uzasadnienie wyroku TK z 10 grudnia 2002 r., P 6/02, OTK-A 2002/7/91, pkt V ppkt 9). Koniecznym jest więc sięgnięcie do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele, funkcje regulacji prawnej i przekonania moralne (L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów - komentarz, Toruń 2002 r., s. 77). Stanowisko organu uwzględnia powyższe zasady wykładni.
Jak trafnie bowiem wskazał organ, w analizowanej sprawie kluczowe jest to, że skarżący otrzymał już świadczenie roczne po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o uposażeniu żołnierzy. Tym samym skarżący zrealizował (skonsumował) już prawo do otrzymania analogicznego świadczenia na gruncie przepisów ustawy o ABW oraz AW.
Niniejsze świadczenia, co należy podkreślić, są tożsame w swojej istocie, albowiem służą temu samemu celowi, którym jest przygotowanie osoby zwalnianej ze służby mundurowej do życia poza służbą. Świadczenie roczne ma charakter jednorazowy i nie może być wypłacane funkcjonariuszom służb mundurowych, z którymi ponownie nawiązano (nowy) stosunek służby, a którzy przy poprzednim (skutecznym) zwolnieniu ze służby otrzymali już takie świadczenie. Stanowisko przemawiające za jednorazowością świadczenia rocznego jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, których przedmiotem były skargi na decyzje w przedmiocie tzw. świadczenia rocznego wydane w oparciu o ustawy pragmatyczne różnych formacji mundurowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 451/09, z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt I OSK 569/10, z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 914/10, z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 449/09 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2011r., sygn. akt II SA/Wa 1297/11, z dnia 12 stycznia 2011 r., II SA/Wa 1272/10; publ. CBOSA).
Powyższe stanowisko zostało podzielone również przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 2401/11 (publ. CBOSA), wydanym na gruncie obowiązującej ustawy o ABW oraz AW. W niniejszym orzeczeniu NSA podkreślił, iż świadczenie związane ze zwolnieniem funkcjonariusza Agencji Wywiadu ze służby ma charakter jednorazowy. NSA stwierdził jednocześnie, że w sytuacji, gdy funkcjonariusz przed przyjęciem do służby w AW miał już ustalone prawo do emerytury policyjnej i pobrał już roczne świadczenie (emerytalne), to ponowne świadczenie na podstawie art. 132 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW mu nie przysługuje.
W niniejszej sprawie, co należy podkreślić, skarżący został skutecznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] kwietnia 2000 r. W następstwie powyższego skarżący nabył uprawnienia emerytalne, co potwierdza wydana przez Dyrektora WBE w G. w dniu [...] maja 2000 r. decyzja o przyznaniu emerytury wojskowej. Do maja 2001 r. skarżący pobierał świadczenie, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy. W kwietniu 2002 r. skarżący podjął służbę w UOP, którą następnie kontynuował w ABW. Przy czym, w ocenie Sądu, bez znaczenia dla podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność zmiany formacji mundurowej i wiążąca się z tym faktem różna podstawa prawna wypłaty przedmiotowego świadczenia pieniężnego (art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy oraz art. 132 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW). Istotny jest bowiem charakter i cel tego świadczenia - tożsamy w obu ww. przypadkach, tj. wiążący się z potrzebą adaptacji do życia poza służbą. Ponadto, jak trafnie wskazał organ, uwzględniając wynikający z art. 32 Konstytucji RP nakaz jednakowego traktowania podmiotów znajdujących się w analogicznej sytuacji oraz zakaz różnicowania tychże podmiotów bez uzasadnionej przepisami prawa przyczyny, należało odmówić wypłaty skarżącemu świadczenia pieniężnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby w ABW z uwagi na fakt pobrania takiego świadczenia po zwolnieniu ze służby wojskowej.
W tym kontekście, w ocenie Sądu, należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, iż w sytuacji, w której skarżącemu zostałoby wypłacone ponownie świadczenie roczne, skarżący otrzymałby to świadczenie tak naprawdę podwójnie za okres służby wojskowej, albowiem warunkiem otrzymania świadczenia rocznego na podstawie art. 132 ustawy o ABW oraz AW jest w niniejszym stanie faktycznym odejście ze służby w związku z uzyskaniem pełnej wysługi emerytalnej. Skarżący uzyskał pełną wysługę emerytalną, ponieważ do okresu służby w ABW doliczono mu okres służby wojskowej. Jednakże, jak wskazano powyżej, za okres służby wojskowej, w związku ze zwolnieniem z tej służby otrzymał już świadczenie roczne. W tym stanie rzeczy nie jest możliwa ponowna wypłata świadczenia rocznego. Nie jest również możliwe pobieranie emerytury i świadczenia rocznego jednocześnie.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie brak było również podstaw do wypłaty skarżącemu różnicy pomiędzy wypłaconym już świadczeniem rocznym, a świadczeniem które przysługiwałoby skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby w ABW. Jak już wyżej wskazano celem tego świadczenia jest przygotowanie żołnierza (funkcjonariusza) do życia poza służbą. Skarżący pobrał już ww. świadczenie w następstwie nabycia uprawnień emerytalnych i (skutecznego) zwolnienia ze służby wojskowej. Okoliczność, że skarżący podjął decyzję o ponownym wstąpieniu do służby mundurowej i nawiązaniu (nowego) stosunku służbowego w UOP, a następnie w ABW, nie daje podstaw do uznania, że po stronie skarżącego istnieje uprawnienie do "wyrównania" świadczenia rocznego pobranego w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej. W ocenie Sądu, wypłata różnicy w odniesieniu do świadczenia rocznego byłaby uzasadniona w sytuacji, gdyby żołnierz (funkcjonariusz), któremu wypłacono przedmiotowe świadczenie roczne, nie został w istocie zwolniony ze służby (wobec stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby), lecz kontynuował stosunek służbowy aż do momentu skutecznego zwolnienia ze służby. W takim stanie rzeczy, opierając się na fikcji pominięcia skutków nieważnego zwolnienia, należałby przyjąć, że wyłącznie prawnie skuteczne ("ostatnie") zwolnienie ze służby jest źródłem uprawnienia do świadczenia rocznego, a w przypadku uprzedniego wypłacenia świadczenia, do wypłaty ewentualnej różnicy pomiędzy świadczeniem należnym a wcześniej wypłaconym. Zaznaczenia wymaga, że w takich właśnie okolicznościach faktycznych zapadły orzeczenia powołane przez skarżącego w skardze (wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 września 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 847/08; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 914/10; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 451/09; publ. CBOSA), które jednak nie korespondują ze stanem faktycznym niniejszej sprawy. W związku z tym, wbrew twierdzeniom skarżącego, orzeczenia te nie potwierdzają stanowiska co do zasadności wypłacenia skarżącemu różnicy pomiędzy uprzednio pobranym a aktualnie należnym - zdaniem skarżącego - świadczeniem.
Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Szefa ABW nie narusza prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło