II SA/Wa 791/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego oddala skargę Prezes Agencji Mienia Wojskowego (dalej organ II instancji) decyzją z dnia [...] lutego 2025r. nr [...] (dalej decyzja organu II instancji z dnia [...] lutego 2025r.) po rozpatrzeniu odwołania Pana B. N. (dalej skarżący) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (organ I instancji) z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] r. (dalej decyzja organu I instancji z dnia 7 stycznia 2025 r.) o odmowie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Ustalono, że skarżący. - jest żołnierzem zawodowym od 8 grudnia 2011 r.; - 1 sierpnia 2024 r. na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej (opisanej w decyzji) został wyznaczony na stanowisko służbowe w [...] Batalionie Łączności [...] w [...], - od [...] września 2022 r. pozostaje w związku małżeńskim z U. N. (dawniej Z.), która od Agencji Mienia Wojskowego Oddziału Regionalnego w [...] (obecna nazwa) nabyła - do majątku objętego wspólnością majątkową - wraz z byłym mężem lokal mieszkalny nr [...] położony w [...], przy ul. [...], z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie jego nabycia (akt notarialny z [...] marca 2012 r. w aktach sprawy). Skarżący wystąpił 27 listopada 2024 r. do organu I instancji z wnioskiem o wypłatę świadczenia mieszkaniowego zaznaczając, że Jego żona U N. nabyła lokal mieszkalny od Agencji Mienia Wojskowego z bonifikatą lub uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczętym na jej wniosek postępowaniu administracyjnym oraz pouczył o przysługujących jej prawach uzyskania wyjaśnień w sprawie, składania wniosków, wypowiedzenia się, co do zebranych dokumentów oraz zgłoszenia żądań. Decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r. organ I instancji powołując się na przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z 22.06.1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1270 dalej ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP) odmówił wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Zdaniem organu I instancji dyspozycja powołanego wyżej przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP określa - negatywną - przesłankę realizacji prawa do zakwaterowania w przydatku, jeżeli żołnierz zawodowy lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Skarżący w terminie ustawowym, złożył do organu I instancji odwołanie zarzucając wydanej decyzji naruszenie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jego zdaniem organ I instancji dokonał błędnej wykładni w/w przepisu, polegającą na przyjęciu, że przepis ten wyłącza jego uprawnienie do świadczenia mieszkaniowego z uwagi na fakt, iż jego małżonka przed zawarciem związku małżeńskiego wykupiła wraz z byłym mężem lokal mieszkalny od Agencji Mienia Wojskowego z uwzględnieniem przysługujących ulg. Te błędne ustalenia faktyczne oraz błędna wykładnia doprowadziła do niezasadnego zastosowania w/w przepisu. Z uwagi na powyższe skarżący wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie - na jej rzecz - świadczenia mieszkaniowego. Organ II instancji zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2025 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2025 r. Stwierdził, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Wskazał, że prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego, zgodnie z ust. 2 ww. przepisu realizowane jest w jednej z następujących form, tj.: przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby, przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej, wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W myśl art. 21 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP żołnierz zawodowy wybiera, na swój wniosek, jedną z form zakwaterowania, o których mowa w ust. 2. Podniósł, że treść art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP zawiera katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania (w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego). Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10: 1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.; 2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.; 3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia; 4. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36); 5. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji Mienia Wojskowego. Zauważył, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy bezspornym jest, że skarżący jest żołnierzem zawodowym i od [...] września 2022 r. pozostaje w związku małżeńskim z U. N. (dawniej Z.), która [...] marca 2012 r. nabyła lokal mieszkalny od Agencji Mienia Wojskowego z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Jego zdaniem na skutek wniesionego odwołania sporną w sprawie jest ocena, czy nabycie lokalu od Agencji z ulgą przez małżonkę, do którego doszło przed zawarciem związku małżeńskiego ze skarżącym, wypełniają negatywną przesłankę z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W ocenie organ II instancji stwierdzić należy, że prawo do zakwaterowania, o którym mowa w art. 21 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, nie przysługuje żołnierzowi zawodowemu w przypadku określonym w ust. 6 pkt 3 tego artykułu, tj. jeżeli żołnierz zawodowy lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Zauważył, że w treści art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP ustawodawca nie precyzuje żadnych innych okoliczności nabycia lokalu mieszkalnego na preferencyjnych warunkach od określonych podmiotów, zaś w sposób jednoznaczny wskazuje negatywną przesłankę, pozbawiającą żołnierza zawodowego prawa do zakwaterowania, w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego.. Jego zdaniem bez wpływu na wynik sprawy pozostaje więc okoliczność w jakiej dacie U. N., obecna małżonka skarżącego, nabyła lokal mieszkalny od Agencji Mienia Wojskowego oraz fakt, że nabycie było związane z realizacją prawa do zakwaterowania poprzedniego małżonka. W ocenie organu II instancji decydujące znaczenie w sprawie ma sam fakt nabycia lokalu od Agencji Mienia Wojskowego przez małżonka wnioskodawcy, czyli jedną z osób wskazanych przez ustawodawcę w art. 21 ust. 6. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wobec czego jego zdaniem organ nie może pozytywnie rozpatrzyć wniosku żołnierza zawodowego ubiegającego się o realizację prawa do zakwaterowania (w tym w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego). W ocenie organu takie stanowisko jest zgodne z orzecznictwem sądowym (przywołanym w decyzji) wypracowanym na kanwie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w odniesieniu do stanów faktycznych, w których organy Agencji Mienia Wojskowego podejmowały rozstrzygnięcia w przedmiocie wypłaty świadczenia mieszkaniowego na rzecz wnioskodawców. Powołując się na wskazane w decyzji wyroki stwierdził, że ratio legis normy zawartej w art. 21 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP to prawo do zakwaterowania, ale prawo to jest realizowane w jednej z form, o których mowa w ustępie 2 tego artykułu - w tym przez wypłatę świadczenia mieszkaniowego i nie przysługuje w przypadkach enumeratywnie wskazanych w ustępie 3 - m.in. wówczas "gdy żołnierz lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia". Treść przepisu nie uprawnia do konstruowania czy wprowadzania jakichkolwiek dodatkowych warunków wyłączających zaistnienie przesłanki negatywnej w nim zawartej. Jego zdaniem analiza wszystkich przypadków wyłączenia prawa do zakwaterowania zawartych w punktach 1-5 ustępu 6 art. 21 ustawy dowodzi, że istotny jest jedynie fakt uzyskania pomocy publicznej w określonej formie (ekwiwalentu, odprawy, bonifikaty w cenie nabycia, itp.). Odnoszą się do pozostałej argumentacji skarżącego sprowadzającej się do tezy, że sprawa nabycia lokalu przez małżonkę strony, była jedynie jej indywidualną sprawą i nie ma związku z rozstrzyganą sprawą podkreślił, że przepis art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP posługuje się pojęciem "małżonek" w znaczeniu podmiotowym. Określa zatem dwie kategorie osób, których przedmiotowa norma prawna dotyczy: żołnierza i jego małżonka. Istotne znaczenie ma jedynie odpowiedź na pytanie, czy osoba posiadająca obecnie status żołnierza zawodowego lub jej małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystali z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której mowa w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Biorąc to pod uwagę stwierdził, że w takim stanie faktycznym i prawnym żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje uprawnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 tej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Reasumując, organ II instancji stwierdził, że w jego ocenie, organ I instancji poczynił właściwe ustalenia faktyczne i w oparciu o nie dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W konsekwencji orzeczono, jak w sentencji zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA w Warszawie) skarżący, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj: art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jego zdaniem dokonano błędnej wykładni w/w przepisu, polegającą na rozumieniu strice językowo zawartego w tym przepisie zwrotu "nabył" , tj. w oderwaniu od jego ratio legis wyrażającym się w zerwaniu związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy - koniecznym do zaistnienia czasowo wcześniej - prawem do bonifikaty lub pomniejszenia ceny nabycia, a zachodzącym zawsze czasowo później nabyciem lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Uznał, że właściwe rozumienie tego przepisu, dekodowane z zastosowaniem wykładni systemowej i celowościowej prowadzi do wniosku, że zawarty w tym przepisie zwrot "małżonek" oznacza wyłącznie tego małżonka żołnierza zawodowego uprawnianego do zakwaterowania, który nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia realizując wyłącznie swoje prawo do bonifikaty lub pomniejszenia ceny nabycia. Wskazał, że skarżący od [...] września 2022 roku pozostaje w związku małżeńskim z U. N. (dawniej Z.). Były mąż małżonki skarżącego w trakcie trwania ich związku małżeńskiego, realizując swoje prawo do zakwaterowania, nabył od Agencji Mienia Wojskowego Oddziału Regionalnego w [...] lokal mieszkalny położony w [...] przy ul. [...] z uwzględnieniem przysługujących ulg (Akt Notarialny Repetytorium [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r.). Uznał, że z tego powodu, zdaniem organu, skarżący nie może w żaden sposób skorzystać z mieszkania nabytego przez byłego małżonka małżonki strony od Agencji Mienia Wojskowego. Jego zdaniem w stanie faktycznym niniejszej sprawy występują okoliczności leżące poza zakresem zastosowania art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ponieważ lokal z bonifikatą nabyła osoba, z którą w chwili jego nabycia i ani wcześniej, ani później stronę nie łączył żaden stosunek prawny i co najistotniejsze obecnej małżonce jako osobie "cywilnej" nigdy nie przysługiwało prawo do zakwaterowania na zasadach określonych w art. 21 ustawy o zakwaterowaniu i dlatego też akcentował fakt, że nigdy wcześniej nie dokonała zakupu lokalu mieszkalnego od Agencji Mienia Wojskowego ani w żaden inny sposób nie skorzystała z pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne. Uznał, że nie można zgodzić się z tezą wystosowaną przez organ II instancji, zgodnie z którą "bez wpływu na wynika sprawy pozostaje więc okoliczność w jakiej dacie U. N., obecna małżonka skarżącego, nabyła lokal mieszkalny od Agencji oraz fakt, że nabycie było związane z realizacją prawa do zakwaterowania poprzedniego małżonka". Jego zdaniem stan prawny mający zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Uznał, że w świetle ust. 2 i 3 prawo do zakwaterowania jest indywidualnym prawem żołnierza zawodowego wynikającym ze stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Ustawa daje żołnierzowi zawodowemu możliwość wyboru jednej spośród następujących form zakwaterowania: - przydziału kwatery (lokalu mieszkalnego) na czas pełnienia służby, - przydziału miejsca w internacie (kwaterze internatowej), - wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Wobec powyższego również wybór jednej z wymienionych wyżej form zakwaterowania jest uprawnieniem przysługującym jedynie żołnierzowi zawodowemu na jego indywidualny wniosek. Uznał, że organ I i II instancji swoje rozstrzygnięcia oparły na wadliwej wykładni przepisów ustawy o zakwaterowaniu, z całkowitym pominięciem wykładni celowościowej. która powinna znaleźć również zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na jej rzeczywisty stan faktyczny. Wskazał, że jak jest to podkreślane w orzecznictwie ratio legis przepisu art. 21 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych żołnierza zawodowego i jego rodziny w jeden ze sposobów, przewidzianych we wskazanym wyżej przepisie, przy uwzględnieniu wyjątków, które pozbawiają żołnierza tego prawa, a zostały one wymienione enumeratywnie w art. 21 ust. 6 w/w ustawy. Podniósł, że zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extendendae wyjątki od ogólnych reguł powinny być interpretowane ściśle, bez nadawania im szerszego znaczenia, które wynika z ich literalnego brzmienia, która powinna mieć również zastosowanie w niniejszej sprawie, co ma zastosowanie również do przepisu art. 21 ust. 10 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wskazali, że choć w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreślono, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, to należy uznać, że dotyczy ono skorzystania z pomocy publicznej na cele mieszkaniowe przez osoby bezpośrednio uprawnionej do takiej pomocy. Dlatego szerokie zastosowanie omawianego wyjątku ma swoje granice, które zostały przekroczone w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. Wskazał, że zbyt szerokie stosowanie wyjątku od powyższej zasady przez organ I i II instancji w niniejszej sprawie doprowadziło do sytuacji, w której żołnierz zawodowy dla zachowania uprawnienia do zakwaterowania wspólnie ze swoją rodziną powinien unikać sformalizowania swojego związku poprzez zawarcie małżeństwa, co byłoby skutkiem absurdalnym oraz z pewnością niemożliwym do pogodzenia z aksjologią przyjmowaną przez ustawodawcę. Zaznaczył, że w niniejszej sprawie wcześniejszy status mieszkaniowy małżonki strony – U. N. - nie ma żadnego przełożenia na obecną sytuację mieszkaniową strony. Pomimo, że na gruncie innej sprawy, opierającej się na innym stanie faktyczny, zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2022 roku, sygn. akt III OSK 4520/21 uchylony został zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 797/20 oraz nie uznano przyjętej w nim argumentacji, to w niniejszej sprawie aktualne są tezy zawarte w wyroku sądu I instancji, zgodnie z którymi pierwszorzędne znaczenie ma interpretacja określenia (.. jego małżonek .. nabył lokal mieszkalny..) ", Zauważył, że skoro art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP stanowi, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek (...) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia" to przez owe nabycie należy rozumieć jako równorzędne prawo do wykupu lokalu, który ziścił by się gdyby małżonka skarżącego była na przykład również żołnierzem zawodowym i nabyła wcześniej taki lokal mieszkalny z przysługującą jej ulgą. Dlatego też warunek ten ziścić się może jedynie wtedy gdy osobą uprawnioną do nabycia, w ścisłym tego słowa znaczeniu - zakupu lokalu mieszkalnego - byłby małżonek żołnierza zawodowego, a nie małżonek małżonka jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, co potwierdza zbyt szerokie zastosowanie omawianego wyłączenia z ustawy o zakwaterowaniu przez organy I i II instancji. Wskazał, że w wyniku podjętego rozstrzygnięcia przez organ I instancji został pozbawiony prawa do zakwaterowania wynikającego z pełnienia przez niego zawodowej służby wojskowej. W związku z powyższym wnosił o: - uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji z dnia [...] lutego 2025r.oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2025 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznają; - zasądzenie od organu administracji II instancji na rzecz skarżącego [...] B. N. kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym również kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, według norm przepisanych; rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lutego 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2025 r. w przedmiocie o odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego Panu B. N.. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z dnia 25 lipca 2002 r., Dz. U. z 2024 r., poz.1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - zwaną dalej p.p.s.a). Jak wynika z powyższego opisu stanu sprawy, treści rozstrzygnięć organów obu instancji, istota problemu sprowadza się wyłącznie do wykładni art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Ustalenia faktyczne w żadnym zakresie nie pozostawały i nie pozostają sporne. Spór stron dotyczy wyłącznie rozumienia przesłanki wyłączającej uprawnienie żołnierza do zakwaterowania w sytuacji gdy jego małżonka U. N. (dawniej Z.), nabyła od Agencji Mienia Wojskowego Oddziału Regionalnego w [...] (obecna nazwa) do majątku objętego wspólnością majątkową - wraz z byłym mężem lokal mieszkalny nr [...] położony w [...], przy ul. [...], z uwzględnieniem pomniejszenia (z bonifikatą) w cenie jego nabycia (akt notarialny z [...] marca 2012 r. w aktach sprawy). Problemem w sprawie pozostaje to, czy pod ww. przepis podpada nabycie lokalu przez małżonka do którego doszło przed zawarciem związku małżeńskiego z żołnierzem i w czasie pozostawania małżonka w poprzednim związku małżeńskim. Organy wydając zakwestionowaną decyzję powołały dotychczasowe przyjęcie w orzecznictwie rozumienia wyjątku, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W ocenie WSA w Warszawie w rozpoznawanej sprawie, rozumienie tego przepisu jest utrwalone w orzecznictwie i obejmuje sytuacje w których do nabycia lokalu od podmiotu publicznoprawnego (Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego) dochodzi: 1) bez względu na status obecnego małżonka tj. czy był małżonkiem żołnierza w chwili nabycia lokalu, czy też stał się nim dopiero po nabyciu lokalu (por. przykładowo: wyrok NSA z 9 listopada 2021 r. III OSK 454/21, wyrok WSA z 7 maja 2015 r. II SA/Wa 1282/14 czy wyrok z 20 października 2016 r. II SA/Wa 10106/16; wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na https://cbois.nsa.gov.pl) 2) bez względu na łączące małżonka z żołnierzem stosunki majątkowe tj. czy lokal jest objęty małżeńską wspólnością ustawową, czy też wchodzi w skład majątku odrębnego (por. przykładowo wyrok NSA z 20 grudnia 2013 r. I OSK 3038/12), 3) bez względu na fakt zbycia lokalu przed zawarciem związku małżeńskiego z żołnierzem (przykładowo: także wyrok NSA z 20 grudnia 2013 r., I OSK 3038/12). Nadmienić należy, że w jednym z wyżej przywołanych orzeczeń (II SA/Wa 1282/14) przedmiotem badania sądu administracyjnego było uprawnienie żołnierza do zakwaterowania w sytuacji gdy jego małżonka nabyła lokal od gminy w trakcie trwania poprzedniego związku małżeńskiego na prawach wspólności ustawowej z poprzednim partnerem (tak jak w niniejszej sprawie lokal ten nadal pozostawał w posiadaniu małżonka). Z kolei w stanie faktycznym sprawy I OSK 3038/12 lokal, z powodu którego żołnierz nie nabył uprawnienia do zakwaterowania, nabyła jego małżonka przed zawarciem związku małżeńskiego i zbyła go także zanim została żoną żołnierza. We wszystkich powołanych orzeczeniach sądy administracyjne jednolicie przyjęły, że dla wyłączenia uprawnienia do zakwaterowania w świetle przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wystarczający jest wyłącznie fakt nabycia lokalu od podmiotu publicznoprawnego na preferencyjnych warunkach przez któregokolwiek z małżonków, bez względu na to kiedy miał on miejsce i bez względu na łączące ich stosunki majątkowe. Również możliwość korzystania z lokalu w dacie rozstrzygania o uprawnieniu do zakwaterowania nie miała istotnego znaczenia skoro także fakt zbycia lokalu pozostawał bez znaczenia. Powyższa praktyka orzecznicza, wskazująca na objęcie w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wszystkich możliwych przypadków nabycia lokalu od podmiotów publicznoprawnych z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia zaistniałych w różnych konfiguracjach i układach małżeńsko-majątkowych. W orzecznictwie wyjaśnia się m.in., że "przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP posługuje się pojęciem "małżonek" w znaczeniu podmiotowym. Określa dwie kategorie osób, których przedmiotowa norma prawna dotyczy: żołnierza i jego małżonka. Zatem istotne znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy osoba posiadająca obecnie status żołnierza zawodowego lub jej małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystali z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której mowa w art. 21 ust. 6 tej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jeżeli, jak w sprawie niniejszej, odpowiedź ta jest twierdząca, to żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje uprawnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 tej ustawy. Nie ma też znaczenia czy obecny małżonek był nim, kiedy skorzystał z bonifikaty przy zakupie lokalu mieszkalnego. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowane na kanwie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w odniesieniu do stanów faktycznych, w których organy podejmowały rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego na rzecz wnioskodawcy - żołnierza zawodowego, którego małżonek nabył lokal mieszkalny w sposób wskazany w powołanym przepisie. Tego rodzaju okoliczność, tj. nabycie przez małżonka lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia - bez względu na datę nabycia takiego lokalu, małżeński ustrój majątkowy między małżonkami w dacie nabycia lokalu, okoliczność czy lokal ten pozostaje nadal własnością małżonka, czy też nie, a także bez względu na okoliczność, czy małżonek w dacie nabycia lokalu pozostawał w związku małżeńskim z wnioskodawcą, czy też nie - traktowana była jako przeszkoda w uznaniu, że żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania, w tym także do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Takie stanowisko wyrażono między innymi w wyrokach NSA: z 21 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 1139/12, z 6 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2506/12, z 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3038/12, z 12 lutego 2015 r. sygnatury akt I OSK 1037/13 i I OSK 2768/13, z 25 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1240/13, z 17 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2425/14, z 27 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 1418/18, z 15 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1480/18. (pub. https://orzeczenia.nsa.gov.pl) Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w już wyroku z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3038/12, wskazał, że " (...) ratio legis art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Oczywistym jest też, że podobnie jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, wskazane zdarzenia dotyczyć mogą zdarzeń zaistniałych w przeszłości, przed datą wprowadzenia zmiany ustawy, która obowiązuje od dnia [...] lipca 2010 r. Taka wykładnia art. 21 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy pozostaje w zgodzie z konstytucyjną zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa." (por. wyrok NSA z 9 listopada 2021 r., III OSK 454/21). Przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie uzależnia wyłączenia uprawnienia do zakwaterowania od "posiadania" prawa do lokalu, czy "korzystania" z lokalu nabytego na preferencyjnych warunkach, lecz wyłącznie od faktu jego "nabycia". Podkreślić należy, że ratio legis normy zawartej w art. 21 ustawy o zakwaterowaniu to rzeczywiście, jak wskazywał Sąd pierwszej instancji, prawo do zakwaterowania, ale prawo to jest realizowane w jednej z form, o których mowa w ustępie 2 tego artykułu m.in. przez wypłatę świadczenia mieszkaniowego i nie przysługuje w przypadkach enumeratywnie wskazanych w ustępie 3 m.in. wówczas "gdy żołnierz lub jego małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia." Treść przepisu nie uprawnia do konstruowania czy wprowadzania jakichkolwiek dodatkowych warunków wyłączających zaistnienie przesłanki negatywnej. Ratio legis wyłączenia to wprawdzie niemożność ponownego korzystania ze środków publicznych, przez "żołnierza" lub "małżonka". W okolicznościach rozpatrywanej sprawy małżonka żołnierza skorzystała z pomocy publicznej i tylko ta okoliczność ma znaczenie z punktu widzenia regulacji zawartej w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. To, jak ta pomoc publiczna ostatecznie została wykorzystana i kogo finalnie i w jakim stopniu wzbogaciła w wyniku ewentualnych podziałów majątkowych nie ma najmniejszego znaczenia. Analiza wszystkich przypadków wyłączenia prawa do zakwaterowania zawartych w punktach 1-5 ustępu 6 art. 21 ustawy o zakwaterowaniu przekonuje, że istotny jest jedynie fakt uzyskania pomocy publicznej w określonej formie (ekwiwalentu, odprawy, bonifikaty w cenie nabycia itp.) przez któregokolwiek z małżonków bez względu na późniejsze jej wykorzystanie. Skarżący podnosi, że na poziomie językowym wykładni przepisu można mieć pewne wątpliwości co do tego czy przesłanka negatywna nabycia lokalu z bonifikatą odnosi się wyłącznie do nabycia w czasie trwania małżeństwa osób o statusie "żołnierz" i "jego małżonek", czy też dotyczy nabycia lokalu przez którąkolwiek z tych osób i w jakimkolwiek czasie. Za przyjęciem tej drugiej ewentualności przemawia jednak nie tylko wzgląd na pozostałą treść przepisu i kolejne wyłączenia, o których mowa w punktach 1, 2, 4 i 5, ale także względy sprawiedliwości i równości przejawiające się w odwołaniu do ratio legis wyłączenia, a mianowicie, że z pomocy państwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych nie powinno korzystać się kilkukrotnie, tylko jeden raz, i to bez względu na to czy korzyść ta dotyczyła żołnierza, czy też jego małżonka. Gdyby opowiedzieć się za pierwszą możliwością, osoby, które nabyły lokale na preferencyjnych warunkach w przeszłości, mogłyby ponownie korzystać z pomocy państwa w postaci prawa do zakwaterowania. Należy zauważyć, że z punktu widzenia normy zawartej w analizowanym przepisie nie ma znaczenia, czy aktualna małżonka żołnierza nabyła lokal na preferencyjnych warunkach, będąc stanu wolnego, czy jak w rozpoznawanej sprawie, pozostając w związku małżeńskim z inną osobą, a także czy nabycie to nastąpiło do jej majątku odrębnego, czy na prawach wspólności ustawowej z inną osobą. Wyjaśnić też należy, że przyjęta w zasadzie jednolicie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia negatywnej przesłanki z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu polegająca na przyjęciu, że nabycie lokalu, o którym mowa w tym przepisie odnosić należy wyłącznie do faktu nabycia lokalu bez względu na czas tego nabycia i bez względu na stosunki majątkowe łączące małżonków, nie została wyprowadzona w wyniku zastosowania metod i zabiegów rozszerzających stosowanie ww. przepisu, a zatem argument, że wyjątków nie należy wykładać rozszerzająco, nie jest tu przydatny. Przepis odczytywany na poziomie literalnym, celowościowym i funkcjonalnym ostatecznie prowadzi bowiem do tego samego rezultatu. Użycie w kilku uzasadnieniach sądowych sformułowania o konieczności szerokiego pojmowania wyłączenia z punktu 3 ustępu 6 art. 21 nie świadczy jeszcze o zastosowaniu wykładni rozszerzającej. Określenie, że "nabycie lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą" należy traktować szeroko oznacza tylko tyle, że konstrukcja przepisu jest bardzo ogólna i obejmuje w zasadzie wszystkie przypadki tego nabycia bez ich kategoryzowania, czy klasyfikowania z uwagi na inne okoliczności, takie jak czas tego nabycia czy małżeńskie stosunki majątkowe. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. Reasumując należy stwierdzić, że dla wyłączenia uprawnienia do zakwaterowania w świetle przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wystarczający jest wyłącznie fakt nabycia lokalu od podmiotu publicznoprawnego na preferencyjnych warunkach przez któregokolwiek z małżonków, bez względu na to kiedy miał on miejsce i bez względu na łączące ich stosunki majątkowe. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organy uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.