II SAB/Wa 446/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P. S. na bezczynność i przewlekłość Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpatrzenia skargi z dnia [...] stycznia 2023 r. na nieprawidłowości przetwarzania danych osobowych 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania ze skargi P. S. z dnia [...] stycznia 2023 r.; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz P. S. sumę pieniężną w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz P. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. S. (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej "organ" lub "PUODO") w przedmiocie rozpatrzenia skargi z dnia [...] stycznia 2023 r. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych. Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie naruszenia przez organ obowiązującego prawa; 2) stwierdzenia naruszenia przez organ prawa w sposób rażący; 3) zobowiązanie organu do wydania decyzji będącej odpowiedzią na jego skargę na Spółkę z dnia [...] stycznia 2023 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia; 4) ukaranie organu grzywną na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 1685, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a; 5) przyznania od organu na jego rzecz sumy w wysokości 500 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a; 6) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów wpisu od skargi. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że [...] stycznia 2023 r. złożył do skargą na [...] Sp. z o.o., za naruszenie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych zakresie bezprawnego przetwarzania danych. Skarżący opisał następnie kolejne czynności podejmowane w sprawie. Wskazał m.in., że [...] lutego 2024 r. otrzymał informację o zgromadzeniu wszystkich potrzebnych dokumentów do wydania decyzji. Od tego czas nie otrzymał żadnej informacji na temat toczącego się postępowania, w tym nie otrzymał decyzji administracyjnej. Od złożenia skargi na Spółkę do wniesienia skargi na organ do Sądu upłynęło 2 lata, 2 miesiące, 2 tygodnie, 4 dni (808 dni). Od wszczęcia postępowania przez organ do dnia złożenia skargi na organ upłynęło 2 lata, 1 miesiąc, 3 tygodnie, 1 dzień (781 dni), a sprawa nadal nie znalazła rozstrzygnięcia. Z kolei od dnia zgromadzenia materiału dowodowego do dnia złożenia skargi organ pozostawał bezczynny przez 1 rok, 1 miesiąc, 2 tygodnie (407 dni). Dalej skarżący podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych. Ponadto skarżący wskazał, że grzywna ma nie tylko charakter represyjny ale także również i prewencyjny. Wymierzona kara grzywny ma stanowić dla organu administracyjnego poważne ostrzeżenie, by w przyszłości sprawy administracyjne prowadzić możliwie szybko i tym samym nie ryzykować, że ponownie będzie miało miejsce wymierzenie organowi administracyjnemu kary grzywny. Zdaniem skarżącego analiza okoliczności sprawy daje podstawę do stwierdzenia, że przewlekłość organu nosi cechy rażącego, a więc oczywistego, ciężkiego naruszenia prawa. Świadczy o tym długi okres rozpatrywania skargi dotyczącej ochrony danych osobowych i tym samym przekroczenie wszelkich terminów do załatwienia sprawy określonych w RODO i k.p.a. Takie procedowanie organu jest szczególnie niepożądane w sprawach tak istotnych jak ochrona danych osobowych i tego typu prowadzenie postępowania nie licuje z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej. PUODO nagminnie i notorycznie narusza prawo prowadząc sprawy w sposób przewlekły, świadczą o tym kolejne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zatem ukaranie organu grzywną będzie jak najbardziej zasadne celem zdyscyplinowania go do przestrzegania obowiązującego prawa. Dodatkowo skarżący wniósł o przyznanie mu na podstawie 149 § 2 p.p.s.a. sumy 500 zł za to, że zmuszony jest wnosić skargę, tracić swój czas i energię na poszukiwania w internecie uzasadnień i wyroków WSA i NSA w sprawach na jakże częstą bezczynność skarżonego organu. Skarżący podniósł, że organ utrzymywany z jego podatków lekceważy obowiązujące prawo, a jego pracownicy nie wykonują rzetelnie i sumiennie swoich obowiązków, za które przecież dostają pensje. Zatem żądanie 500 zł jest całkowicie zasadne, ponieważ skarżący pracuje, a urzędnicy w tym czasie nic nie robią z jego sprawą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że do Urzędu Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] stycznia 2023 r., wpłynęła skarga skarżącego, na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółką 1) oraz Ubezpieczenia [...] Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. (dalej Spółką 2), polegające na niespełnieniu wobec skarżącego obowiązku informacyjnego z art. 13 lub 14 i 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35), dalej "RODO". Organ dalej opisał czynności podejmowane w sprawie. W tym zakresie podał, że pismem z dnia [...] lutego 2023 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków złożonej skargi, które zostały uzupełnione przez skarżącego pismem datowanym tego samego dnia tj. [...] lutego 2023 r. Pismami z dnia [...] lutego 2023 r. organ zwrócił się do Spółki 1 oraz Spółki 2 o złożenie wyjaśnień w sprawie, które to wyjaśnienia wpłynęły do organu w dniu [...] marca 2023 r. Pismem z dnia [...] lutego 2023 r. PUODO poinformował skarżącego o zwróceniu się do Spółki 1 i Spółki 2 o złożenie wyjaśnień w sprawie. W dniu 7 marca 2023 r. do organu wpłynęło pismo skarżącego uzupełniające materiał dowodowy w sprawie. Pismami z dnia [...] marca 2023 r. PUODO wezwał Spółkę 1 i Spółkę 2 do uzupełnienia wyjaśnień w sprawie oraz poinformował skarżącego o podjętych w sprawie czynnościach. Pismami z dnia 12 kwietnia 2023 r., ww. podmioty uzupełniły swoje wyjaśnienia w sprawie. Pismami z dnia [...] maja 2023 r. PUODO ponownie wezwał Spółkę 1 do uzupełnienia wyjaśnień w sprawie oraz poinformował skarżącego o podjętych działaniach. Spółka 1 udzieliła odpowiedzi na wezwanie organu w dniu [...] czerwca 2023 r. Organ podał, że w związku z tym, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w dalszym ciągu nie był wystarczający do wydania decyzji pismami z dnia [...] sierpnia 2023 r. ponownie wezwał Spółkę 1 i Spółkę 2 do uzupełnienia wyjaśnień w sprawie oraz poinformował skarżącego o podjętych działaniach. Wyjaśnienia Spółki 1 i Spółki 2 wpłynęły do organu pismami z dnia [...] września 2023 r. W dniu [...] grudnia 2023 r. do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęło ponaglenie, w treści którego skarżący wezwał organ, na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 oraz § 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej "k.p.a.", do wydania decyzji w sprawie. Pismami z dnia [...] stycznia 2024 r. organ wezwał Spółkę 1 i Spółkę 2 do uzupełnienia wyjaśnień w sprawie i poinformował skarżącego o podjętych w sprawie czynnościach oraz zwrócił się do skarżącego o złożenie wyjaśnień i ustosunkowanie się do treści pism złożonych przez Spółkę 1 i Spółkę 2. Pismem z dnia [...] stycznia 2024 r., skarżący złożył wyjaśnienia w sprawie. Pismami z dnia [...] lutego 2024 r., Spółka 1 i Spółka 2 uzupełniły swoje wyjaśnienia w sprawie. Pismami z dnia [...] lutego 2024 r. organ poinformował skarżącego oraz Spółkę 1 i Spółkę 2 o zebraniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji w sprawie, jednocześnie pouczając strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także dokonaniu wglądu w akta, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Następnie organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2025 r. wpłynęło pismo skarżącego stanowiące skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ, skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organ wyjaśnił również, że w dniu [...] kwietnia 2025 r. wydał decyzję w przedmiotowej sprawie PUODO wskazał, że zgodnie z art. 78 ust. 2 RODO, organ nadzorczy zobligowany jest do poinformowania osoby, której dane dotyczą w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrzenia skargi. W tym zakresie organ podzielił stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 2019 r. w sprawie o sygn. II SAB/Wa 95/19, w którym sąd ten zauważył, iż art. 78 ust. 2 RODO stanowi przepis szczególny względem uregulowań k.p.a. Konieczność stosowania przepisów RODO bezpośrednio przed przepisami k.p.a. potwierdza także stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 11 czerwca 2019 r. w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Wa 95/19 wypowiedział się, że cyt.: "Przypomnieć również należy, iż od dnia [...] maja 2018 r. w polskim porządku prawnym obowiązuje ustawa z dnia [...] maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1781, zwana dalej: "u.o.d.o."), jak również rozporządzenie 2016/679, które stosuje się bezpośrednio. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.d.o., w postępowaniach prowadzonych przez Prezesa Urzędu, stosuje się przepisy k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w u.o.d.o. W myśl art. 35 § 1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym - w myśl § 3 tego przepisu - załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie, zgodnie ze szczególnym przepisem art. 78 ust. 2 rozporządzenia 2016/679, termin rozpatrzenia skargi dotyczącej ochrony danych osobowych bądź poinformowania osoby, której dane dotyczą o postępach lub efektach rozpatrywania skargi - wynosi trzy miesiące", z czym Prezes UODO w pełni się zgadza. Organ zauważył, że art. 78 ust. 2 RODO nie określa granicznego terminu rozpoznania skargi przez organ nadzorczy. W ocenie PUODO powyższe wynika ze specyfiki postępowań toczących się w przedmiocie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych. Postępowania te są z reguły skomplikowane i czasochłonne, gdyż występują w nich co najmniej dwie strony o spornych interesach. Jednocześnie decyzje PUODO nie mają charakteru związanego, a zatem nie jest możliwe wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o stwierdzenie spełnienia bądź nie, warunku do wydania decyzji w oparciu o elementy wniosku kierowanego do organu. Do wskazanych w przepisach prawa okresów rozpoznania sprawy nie można wliczyć okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Tym samym z powyższego okresu należy wyłączyć okres oczekiwania na udzielenie wyjaśnień przez strony. Zdaniem organu w świetle powyższego przepisu uznać więc należy, że podjął on w przedmiotowej sprawie czynności niezwłocznie, z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 RODO, wobec czego zarzut prowadzenia postępowania w sposób przewlekły oraz zarzut bezczynności są całkowicie nieuzasadnione. Pierwsze czynności w sprawie zostały podjęte przez organ w terminie nieprzekraczającym 1 miesiąca po wpłynięciu skargi do urzędu. Organ wezwał wówczas skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi. Po uzupełnieniu braków skargi, Organ niezwłocznie wezwał Spółkę 1 i Spółkę 2 do złożenia wyjaśnień w sprawie. Czynności PUODO podejmowane były w krótkich odstępach czasu i nie miały charakteru działań pozornych, a zmierzały bezpośrednio do ustalenia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia. Skarżący zarzucał obu Spółkom szereg nieprawidłowości w zakresie spełnienia względem niego obowiązków informacyjnych. Przedkładane przez strony postępowania wyjaśnienia i dowody wielokrotnie nie były spójne. Spółka 1 i Spółka 2 były wielokrotnie wzywane przez organ do uzupełnienia wyjaśnień i przedłożenie dowodów celem wykazania, że spełniły względem skarżącego obowiązki wynikające z RODO. Skarżący za każdym razem był informowany o podejmowanych w sprawie czynnościach. Powyższe skutkowało zebraniem w sprawie obszernego materiału dowodowego, który następnie został poddany wnikliwej analizie, co znalazło odzwierciedlenie w obszernej decyzji kończącej postępowanie w sprawie. PUODO od momentu złożenia przez skarżącego skargi na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych, podejmował czynności mające na celu wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, a następnie po dokonaniu oceny zebranego materiału dowodowego wydał rozstrzygnięcie kończące postępowanie, w postaci decyzji administracyjnej. Organ w żadnym razie nie uchylał się od wydania rozstrzygania w przedmiotowej sprawie. Przeciwnie, w ramach swoich możliwości - przedsięwziął wszelkie przewidziane prawem czynności służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy i zebraniu materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia jej decyzją administracyjną. Czynności te podejmował zaś szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia zgodnie z zasadą, o której mowa w art. 12 ust. 1 k.p.a. W ocenie PUODO w realiach niniejszej sprawy nie doszło tym samym do zarzucanej w skardze bezczynności organu. Organ wskazał, że zgodnie z art. 78 ust. 2 RODO, organ nadzorczy zobligowany jest do poinformowania osoby, której dane dotyczą w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrzenia skargi. Ponadto organ wskazał, że podziela pogląd doktryny, zgodnie z którym: "Odnosząc się do zarzutu bezczynności organu jako podstawy do skorzystania ze środka ochrony prawnej na gruncie postępowania sądowego, rozważyć należy, czy wskazany w komentowanym przepisie okres 3 miesięcy należy traktować jako dyrektywę dla określenia maksymalnego terminu do rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Wydaje się, że treść ust. 2 komentowanego artykułu nie pozwala na przyjęcie takiego stanowiska. Należy bowiem zwrócić uwagę, że obowiązek informacyjny, który ma w tym czasie zrealizować organ, dotyczy nie tylko efektów rozpatrzenia skargi, ale może także obejmować, w zależności od specyfiki konkretnej sprawy, w tym stopnia jej skomplikowania, tylko informacje o postępach w jej prowadzeniu." (Edyta Bielak-Jomaa (red.), Dominik Lubasz (red.), RODO. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Komentarz). PUODO zaznaczył, że spoczywa na nim statuowany w art. 77 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny, z art. 77 § 1 k.p.a. oraz wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej wynika, że ciężar dowodu spoczywa na organie administracji. Wydanie decyzji administracyjnej w sprawie należącej do właściwości PUODO musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego. Organ podejmował wszelkie czynności w przedmiotowej sprawie, wykorzystując dla ustalenia stanu faktycznego sprawy instrumenty prawne, przyznane mu przepisami ustawy o ochronie danych osobowych - jak wymagają tego ww. przepisy. Na każdym etapie postępowania skarżący był informowany o podejmowanych w sprawie działaniach, co znajduje odzwierciedlenie w pismach znajdujących się w aktach sprawy. Zdaniem organu mając na uwadze powyższe tym bardziej niezasadne jest stwierdzenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie można uznać, że doszło do bezczynności lub też przewlekłości mającej postać kwalifikowaną, gdyż organu nie cechowała zła wola, skutkująca naruszeniem prawa, a tym bardziej naruszeniem prawa w sposób rażący. PUODO zauważył, że decyzja kończąca postępowanie w niniejszej sprawie została wydana przez w dniu [...] kwietnia 2025 r., zatem wniosek skarżącego o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji jest nie zasadny. W ocenie PUODO niezasadny jest nie tylko wniosek o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, lecz również wniosek o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej oraz nałożenia na organ kary finansowej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2019 r. w sprawie o sygn. I OSK 271/19 "suma pieniężna pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Przyznanie skarżącemu od organu określonej sumy pieniężnej stanowi nie tyle sankcję dla organu za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania". Wskazać również należy jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku "przyznawana na podstawie art. 149 § 2 ppsa. suma pieniężna stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zaś jej przyznanie powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego, jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania" (wyrok WSA z dnia 8 lipca 2021 r. w sprawie III SAB/ GD 17/21). W postanowieniu z 19 lipca 2016 r. w sprawie I OZ 705/16 Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że "(...) suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ppsa, stanowi szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu". Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Oceny tej nie zmienia przewidziana w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 1685, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", możliwość przyznania przez sąd sumy pieniężnej z urzędu. Skarżący podniósł, że wnosi na podstawie 149 § 2 p.p.s.a. o przyznaniu mu żądanej sumy cyt.: "za to, że muszę pisać to pismo, tracić swój czas i energię na poszukiwania w internecie uzasadnień i wyroków WSA i NSA w sprawach na jakże częstą bezczynność skarżonego ORGANU." W ocenie PUODO wskazane powody nie uzasadniają w niniejszej sprawie zasadności przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o nałożenie na organ kary finansowej PUODO wskazał, że zgodnie z art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, może nałożyć na organ grzywnę. Przepis nie mówi zatem o stosowaniu kary finansowej. Podkreślić jednak należy, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2021 r. w sprawie o sygn. III OSK 927/21, wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie organu wykluczyć należy, aby taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wyjaśnić należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie skarżący uczynił przewlekłość i bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia jego skargi z dnia z [...] stycznia 2023 r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie orzekającym podziela, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. Objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje bowiem jedną sprawę sądowoadministracyjną. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 709/12; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 2225/14; orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny - na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania - ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 4 września 2015 r. sygn. akt II OZ 753/15; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma zasadniczo na celu ochronę procesową strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12 (orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia. Wobec powyższego Sąd przyjął, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez PUODO w przedmiocie rozpoznania skargi z [...] stycznia 2023 r. Skarga na przewlekłość może być wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarga spełnia wymogi formalne, wniesiona została bowiem po wyczerpaniu przysługującego środka zaskarżenia – ponaglenia – pisma z dnia [...] grudnia 2023 r. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Stosownie do treści art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona w ww. przepisie - ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a. - nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Innymi słowy, organ administracji prowadzi postępowanie przewlekle, gdy nie załatwia sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi zatem, co prawda, postępowanie, ale podejmuje w nim czynności opieszale, w tempie nieznajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze, albo czynności zbędne, pozorne albo nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17, LEX nr 2454680, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SAB/Łd 187/17, LEX nr 2411020). Narusza tym samym wyraźnie wynikającą z art. 12 § 1 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że od dnia [...] maja 2018 r. w polskim porządku prawnym obowiązuje ustawa z dnia [...] maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), zwana dalej u.o.d.o. oraz rozporządzenie RODO - które stosuje się bezpośrednio. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.d.o. w sprawach nieuregulowanych w u.o.d.o. do postępowań prowadzonych przez PUODO, stosuje się przepisy k.p.a. W myśl natomiast do art. 78 ust. 2 RODO, bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem, jeżeli organ nadzorczy właściwy zgodnie z art. 55 i 56 nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wniesionej zgodnie z art. 77. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że trzymiesięczny termin z art. 78 ust. 2 RODO nie odnosi się tylko do obowiązku poinformowania osoby, której dane dotyczą, o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wniesionej zgodnie z art. 77 RODO, ale w pierwszej kolejności odnosi się do rozpatrzenia skargi, co wynika z treści tego przepisu ("jeżeli organ nadzorczy właściwy zgodnie z art. 55 i 56 nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował"). Rozpatrzenie skargi w rozumieniu art. 78 ust. 2 RODO w zw. z art. 7 ust. 1 u.o.d.o., oznacza wydanie decyzji administracyjnej. Nie jest więc uprawnione twierdzenie, że art. 78 ust. 2 RODO nie wyznacza terminu na załatwienie sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2023 r. sygn. akt III OSK 1959/22, wyrok NSA z dnia 7 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 4754/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 78 ust. 2 RODO określa zatem graniczny termin rozpoznania skargi przez organ nadzorczy. Jak wynika z akt sprawy skarga na nieprawidłowości w przetwarzaniu danych osobowych skarżącego przez Spółkę 1 i Spółkę 2 wpłynęła do organu w dniu [...] stycznia 2023 r. Zauważyć należy, że już na etapie postepowania obejmującym okres od wpłynięcia skargi do dnia 18 września 2023 r. organ podejmował w sprawie czynności opieszale. Działania te polegały na wzywaniu Spółek będących stronami postepowania do składania wyjaśnień. Na wezwanie z dnia [...] marca 2023 r. (drugie z wezwań skierowanych do Spółek) organ otrzymał odpowiedź w dniu [...] kwietnia 2023 r., kolejna zaś czynność została podjęta dopiero w dniu [...] maja 2023 r. Z kolej po otrzymaniu odpowiedź na wezwanie z dnia [...] maja 2023 r., co miało miejsce w dniu [...] czerwca 2023 r., kolejna czynność został podjęta w dniu [...] sierpnia 2023 r. Czynnością to było kolejne wezwanie Spółek o złożenie wyjaśnień. Dalej zauważyć należy po otrzymaniu odpowiedzi na wezwanie [...] sierpnia 2023 r., która wpłynęła do organu w dniu [...] września 2023 r., następną czynność organ podjął dopiero w dniu [...] stycznia 2024 r. Było to kolejne wezwania o wyjaśnienia. Odpowiedź na to wezwanie wpłynęła w dniu [...] lutego 2024 r. Była to w istocie ostatnia czynność w sprawie, albowiem w dniu [...] lutego 2024 r. organ poinformował strony o zebraniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji w sprawie, jednocześnie pouczając strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także dokonaniu wglądu w akta, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Decyzja kończąca postępowanie została wydana dopiero w dniu [...] kwietnia 2025 r. W świetle powyżej przedstawionego stanu faktycznego, nie sposób przyjąć, iż organ dotrzymał trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 RODO. Biorąc pod uwagę, że skarga inicjująca postępowanie wpłynęła do PUODO w dniu [...] stycznia 2023 r., to postępowanie w sprawie powinno zakończyć się do [...] kwietnia 2023 r. Jeżeli nawet organ uznałby, że sprawa wymaga przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego, winien każdorazowo zawiadomić o tym stronę, podając przyczynę zwłoki oraz wskazać jej termin załatwienia sprawy wynikający z przepisów k.p.a., czego w tej sprawie nie uczynił. W ocenie Sądu, organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu albowiem podejmował w sprawie czynności opieszale. Wyraźnie zauważalne są przestoje w działaniach organu, a czynności podejmowane były w dużych odstępach czasu. Nie sposób też mówić w tym przypadku o efektywnym prowadzeniu przez PUODO postępowania skoro wzywał on pięciokrotnie strony postępowania do złożenia wyjaśnień. Decyzja kończąca postepowanie w sprawie wydana została zaś po ponad roku i dwóch miesiącach od otrzymania przez organ ostatecznych wyjaśnień złożonych przez Spółki będące stronami postępowania. Z uwagi na wydanie decyzji w sprawie, Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania skargi skarżącego myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził jednak, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postepowania - stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu przewlekłe prowadzenie postepowania w niniejszej sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 17 stycznia 2025 r., sygn. akt I FSK 1376/24, rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące bezczynność (przewlekłość). Według Sądu, zaistniałe w przedmiotowej sprawie okresy bierności PUODO należy uznać za kwalifikowaną postać przewlekłości. W prawie wystąpiły znaczne i niezaprzeczalne opóźnienia w podejmowanych czynnościach, pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Długość postępowania, brak zintensyfikowanych działań ze strony organu zmierzających do jak najszybszego zakończenia postępowania, długotrwałe przerwy pomiędzy kolejnymi czynnościami podjętymi w tym postępowaniu przez organ, oraz zignorowanie wniesionego przez skarżącego ponaglenia, doprowadziły Sąd do wniosku, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności wnikliwego rozpatrzenia skarg (wniosków) nie usprawiedliwiają zarzutu rażącej przewlekłości. Realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy. Odnosząc się do wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny oraz o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a., wyjaśnić należy, że stosownie do treści tego przepisu sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przyznanie sumy pieniężnej od organu oraz wymierzenie grzywny organowi jest uprawnieniem dyskrecjonalnym Sądu. Te dodatkowe środki służą wzmocnieniu instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania, ich celem jest zatem w pierwszej kolejności zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy. Instytucja sumy pieniężnej ma ponadto charakter kompensacyjny, chodzi o rodzaj zadośćuczynienia wnioskodawcy za oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy. Użycie w ww. przepisie sformułowania "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny oraz przyznanie sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny zgodnie z wnioskiem skarżącego. Sąd w tym zakresie miał na uwadze to, że jej funkcja dyscyplinująca nie mogłaby być zrealizowana z uwagi na wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Wobec tego Sąd uznał za niecelowe zastosowanie tego środka i w tym zakresie skargę oddalił. Biorąc jednak pod uwagę okoliczności związane z prowadzeniem sprawy, zdaniem Sądu, zachodzą przesłanki do zrekompensowania skarżącemu w formie pieniężnej czasu oczekiwania na rozstrzygnięcie poprzez zasądzenie sumy pieniężnej w kwocie 500 złotych. Zdaniem Sądu przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w tej kwocie rekompensuje okres oczekiwania na załatwienie sprawy. Sąd miał przy tym na uwadze przede wszystkim długość okresu, w którym organ rozpatrzył sprawę. Przyznana skarżącemu suma pieniężna spełnia kryterium określone w ww. przepisie, wedle którego nie może ona przekraczać wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Przyznając skarżącemu sumę pieniężną Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. – pkt 4. W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w pkt 4 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 5 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonych kosztów składa się wpis stały od skargi w wysokości 100 zł.