II SAB/Wa 618/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do rozpoznania wniosku M. K. z dnia [...] września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz M. K. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. K. wnioskiem z dnia [...] września 2024 r., złożonym za pośrednictwem platformy e-PUAP, skierowanym do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci treści decyzji administracyjnej z [...] czerwca 2023 r. w sprawie o syg.[...]. M. K., w dniu 7 października 2024 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2024 r. o udostepnienie informacji publicznej zarzucając naruszenie art. 12 k.p.a. oraz art. 35 § 1 w zw. z art. 36 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni; stwierdzenie, że ww. bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący w uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] września 2024 r. za pośrednictwom ePUAP złożył do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców wniosek o udostępnieni informacji publicznej a w szczególności treści decyzji administracyjnej z [...] czerwca 2023 r. w sprawie o syg. [...]. Wskazał, że treść decyzji administracyjnej jako przejaw woli organu administracyjnego w określonej sprawie stanowi informację publiczną według art. 6 ust 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podał, że wniósł ponaglenie za pośrednictwom ePUAP. W dniu 7 października 2024 r. organ ani udostępnił informacji w sposób wskazany we wniosku ani nie wyznaczył nowego terminu udostępnienia ww. informacji w trybie art. 36 kpa w zw. z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący podniósł, że wnioskowana informacja podlega udostępnieniu oraz nie zachodzą potrzeby wydłużenia 14 dniowego terminu ponieważ usunięcie z niej danych chronionych ustawą o ochronie danych osobowych nie nakłada na organ administracji publicznej szczególnego ciężaru pracy. Skarżący przytoczył pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2020 r. w sprawie I OSK 1/20, w którym Sąd wskazał, że decyzja administracyjna, wydana w indywidualnej sprawie jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a wskazanej ustawy stanowi wprost, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, do których należy treść i postać dokumentów urzędowych takich jak akty administracyjne i inne rozstrzygnięcia. Decyzja taka traci charakter indywidualny poprzez usunięcie z niej danych chronionych ustawą o ochronie danych osobowych. Tak spreparowana kserokopia decyzji administracyjnej staje się ważną informacją o sposobie działania organu administracji oraz o treści i formie podejmowanych przez ten organ rozstrzygnięć. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę z dnia 16 października 2024 r. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że niezależnie od wniesionej skargi organ w odpowiedzi skierowanej do skarżącego w dniu 16 października 2024 r. poinformował skarżącego o przyczynie odmowy przekazania wnioskowanej informacji publicznej. Organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że skarżący nie jest stroną postępowania o nr [...] ani pełnomocnikiem wyznaczonym przez stronę, w związku z czym nie ma podstaw do udostępnienia mu treści decyzji kończącej powyższe postępowanie w trybie art. 73 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ podniósł, że biorąc pod uwagę wiedzę skarżącego, który występuje w charakterze pełnomocnika w wielu postępowaniach prowadzonych przez organ oraz pełną treść wnioskowanej decyzji, która zawiera szereg informacji o stronie, które pozwalają ją zidentyfikować w sposób pośredni nawet przekazanie zanonimizowanej treści decyzji kończącej postępowanie [...] nie będzie w pełni chroniło danych osobowych strony postępowania. Organ powołał się przy tym na treść art. 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał, że jedynie w ograniczonym zakresie w sprawach z zakresu ochrony międzynarodowej może znaleźć zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Jego zastosowanie nie może prowadzić do ujawnienia tożsamości cudzoziemców, o których mowa w art. 9 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Biorąc zaś treść pod uwagę pełną treść decyzji kończącej postępowanie w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej nawet jej zanonimizowana wersja nie może być uznana za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W aktach administracyjnych znajduje się pismo organu z dnia 14 października 2024 r. (podpis złożony 16 października 2024 r.) stanowiące odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którym organ poinformował wnioskodawcę, że zgodnie z art. 3 ust. 2 u.d.i.p. informacja publiczna zawiera aktualną wiedzę o sprawach publicznych, natomiast podanie wnioskodawcy dotyczy postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie konkretnej osoby fizycznej. W związku z tym nie jest możliwe rozpatrzenie podania na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej i będzie ono rozpatrywane w oparciu o kodeks postępowania administracyjnego. Organ wskazał, że zgodnie z art. 73 k.p.a. dostęp do akt sprawy przysługuje stronie bądź też pełnomocnikowi umocowanemu przez stronę zgodnie z art. 33 a z ustaleń Urzędu wynika, iż wnioskodawca nie jest stroną w ww. postępowaniu ani pełnomocnikiem wyznaczonym przez stronę, w związku z czym nie ma podstaw prawnych do udostępnienia żądanych informacji. Skarżący w piśmie z dnia 31 października 2024 r. wniósł nadto o przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 ust. 2 p.p.s.a. oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Zarzucił rażącą bezczynność organu i wskazał, że wobec zaniechania organu ma prawo do otrzymania sumy pieniężnej. W replice na odpowiedź na skargę z dnia 31 października 2024 r. wskazał, że błędne jest stanowisko organu, że próbował zapoznać się z aktami sprawy jako strona ponieważ wnioskował o udostępnienie treści decyzji. Wskazał tez, że jego wniosek nie zawierał prośby o udostępnienie danych osobowych lecz treści decyzji. Organ miał możliwość dokonania anonimizacji decyzji. Skarżący raz jeszcze wskazał na fakt nie rozpoznania do chwili obecnej jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdyż informacja ta nie została mu udostępniona, nie została też wydana żadna decyzja określona w artykule 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm), zwanej dalej także p.p.s.a. Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast w myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 p.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Skarga jest dopuszczalna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym (v. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, orzeczenia.nsa.gov.pl) i prezentuje go także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Przechodząc do istoty sprawy wskazania wymaga, że przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwana dalej u.d.i.p. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r., po. 769), Szef Urzędu jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach: 1) wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu z niego; 2) nadawania statusu uchodźcy; 3) udzielania ochrony uzupełniającej; 5) udzielania cudzoziemcom azylu; 6) udzielania ochrony czasowej. Przechodząc do oceny charakteru żądanej informacji wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.c u.d.i.p.), sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.d u.d.i.p.), stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.e u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), w tym m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). W ocenie Sądu w sprawie jest bezsporne, że żądana we wniosku informacja stanowi informację publiczną. We wniosku z dnia [...] września 2024 r. skarżący żądał bowiem "treści decyzji administracyjnej z [...] czerwca 2023 r. w sprawie o syg.[...]." Jednocześnie, odnosząc się do treści odpowiedzi udzielonej przez organ wnioskodawcy oraz odpowiedzi na skargę skierowaną do Sądu podkreślenia wymaga, że w sytuacji, gdy żądanie udostepnienia informacji publicznej w postaci decyzji administracyjnej pochodzi od osoby, która nie jest stroną postępowania administracyjnego (bądź pełnomocnikiem strony), wniosek podlega rozpatrzeniu na gruncie u.d.i.p. Przepis art. 73 k.p.a. nie ma w takim przypadku zastosowania. W przedstawionej sytuacji nie można twierdzić, że istnieje inny tryb udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), tj. tryb przewidziany k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego w rozdziale 3. "Udostępnianie akt" reguluje bowiem dostęp stron do akt postępowania administracyjnego. W sprawie tej zatem, wniosek skarżącego, który – jak wskazał sam organ – nie jest stroną bądź jej pełnomocnikiem, podlegał rozpatrzeniu na gruncie u.d.i.p. Odnosząc się raz jeszcze do przedmiotu żądania wskazania wymaga, że decyzja administracyjna wydana w indywidualnej sprawie jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy stanowi wprost, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, do których należy treść i postać dokumentów urzędowych takich jak akty administracyjne i inne rozstrzygnięcia. Decyzja administracyjna jest niewątpliwie dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p., zawiera bowiem treść oświadczenia woli, utrwaloną i podpisaną przez funkcjonariusza publicznego. Warto wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który prezentuje także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że decyzja administracyjna traci charakter indywidualny poprzez usunięcie z niej danych chronionych ustawą o ochronie danych osobowych (v. wyrok NSA z 16 kwietnia 2010 r., I OSK 83/10, wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2012 r., I OSK 609/12, wyrok NSA z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt I OSK 920/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Natomiast jeżeli objęta wnioskiem informacja nie ma charakteru informacji publicznej, który to przypadek w niniejszej sprawie nie zachodził, organ ma obowiązek powiadomić o tym pisemnie wnioskodawcę, przy czym powiadomienie to nie jest dokonywane w formie decyzji administracyjnej. Rozpoznając skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2024 r., Sąd stwierdził, iż jest ona zasadna. Organ nie udostępnił bowiem żądanej informacji publicznej w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (nie udostępnił zanonimizowanej decyzji administracyjnej żądanej we wniosku), jak też nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej z powołaniem się na przesłankę wyłączającą dostęp do informacji publicznej (art. 16 u.d.i.p. w zw. z art. 5 u.d.i.p.). Odpowiedź udzielona zaś wnioskodawcy pismem z dnia 14 października 2024 r. (podpisanym przez organ 16 października 2024 r.) nie stanowiła na gruncie u.d.i.p. właściwego sposobu rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2024 r. Na gruncie niniejszej sprawy dodatkowo wskazania wymaga, że udostępnienie informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom wynikającym z art. 5 u.d.i.p. W świetle art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Z kolei art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przewiduje ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W sytuacji zatem, gdy organ uważa, że udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej nie jest możliwe z powodu zaistnienia przesłanki wyłączającej dostęp do informacji publicznej, winien wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej, co umożliwi wnioskodawcy poddanie jej kontroli sądowej. Z tych względów Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2024 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu nie miała w niniejszej sprawie miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie podjął wprawdzie w tej sprawie działania w ustawowym terminie, jednakże z odpowiedzi udzielonej wnioskodawcy już po wniesieniu skargi wynika, że w przekonaniu organu zastosowanie znajdowały przepisy k.p.a. Przekonanie to było błędne, co nie daje podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa ujmuje się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której to naruszenie jest oczywiste (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Jest to stan, w którym naruszenie to jest istotne, a więc niedające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając charakter bezczynności nie można pominąć więc charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (wyrok NSA z 18 marca 2015 r., sygn. I OSK 585/15). W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym szczególnie czas trwania bezczynności (wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 237/15). Bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące tę bezczynność organu (wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., sygn. I OSK 1514/14). Niewłaściwy sposób zastosowania u.d.i.p. nie stanowi w tej sprawie przesłanki kwalifikowania bezczynności organu jako rażącego naruszenia prawa. Z treści odpowiedzi organu do wnioskodawcy nie wynika, aby zmierzano do celowego pozbawienia wnioskodawcy dostępu do informacji publicznej. Z akt sprawy, w tym z treści odpowiedzi organu na skargę nie wynika, aby stan bezczynności był wynikiem złej woli, a wynikał raczej z kierowania się organu potrzebą ochrony praw jednostki. Okoliczność, że powyższe nie znalazło wyrazu we właściwej formie na gruncie u.d.i.p. nie stanowi o rażącym charakterze bezczynności organu. Z tych też względów Sąd nie znalazł podstaw do przyznania od organu sumy pieniężnej. Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Powołany wyżej przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że instytucja sumy pieniężnej, podobnie jak i grzywna, pełni funkcję represyjną oraz prewencyjną – mającą na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Podobnie jak w przypadku grzywny, jej celem jest zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy. Jest to zatem dodatkowa gwarancja terminowego załatwienia sprawy, a jednocześnie dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego. Suma pieniężna pełni również funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie (v. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 2229/17, wyrok NSA z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 1189/17, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1506/16, wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 3800/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Użycie przez ustawodawcę w powołanym wyżej przepisie zwrotu "sąd (...) może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. W stanie faktycznym tej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O kosztach sądowych, jak w punkcie 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.