III SA/Wa 3031/18
WyrokWSA w Warszawie2019-12-13
Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Aneta Trochim-Tuchorska, Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki kapitałowej może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a spółka była w stanie uzasadniającym zgłoszenie wniosku o upadłość, a członek zarządu nie wykazał, że wniosek został złożony we właściwym czasie lub że niezłożenie go nastąpiło bez jego winy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu spółki kapitałowej ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a spółka była w stanie uzasadniającym zgłoszenie wniosku o upadłość. Odpowiedzialność ta powstaje, gdy członek zarządu nie wykaże, że wniosek o upadłość został złożony we właściwym czasie lub że jego niezłożenie nastąpiło bez jego winy, ani nie wskaże mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości. W niniejszej sprawie spółka była niewypłacalna, a członek zarządu nie wykazał spełnienia przesłanek egzoneracyjnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej J.B. jako byłego członka zarządu spółki N. Sp. z o.o. za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za okres styczeń-sierpień 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności J.B. za zaległości w kwocie 241.380 zł wraz z odsetkami. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. J.B. zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności członka zarządu oraz błędne ustalenie istnienia zaległości podatkowych. Skarżący kwestionował również autentyczność podpisów na deklaracjach podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, sędzia WSA Anna Zaorska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do sierpnia 2013 r. oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej "NUS") postanowieniem z [...] lutego 2018 r. wszczął z urzędu, wobec J.B. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") - byłego członka zarządu N. Sp. z o.o. (dalej "Spółka") postępowanie podatkowe w zakresie odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za styczeń- sierpień 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
Przedmiotowe postępowanie zostało zakończone decyzją NUS z [...] czerwca 2018 r. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego – jako byłego członka jednoosobowego zarządu Spółki – za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń – sierpień 2013 r. w łącznej kwocie 241.380 zł oraz należne odsetki za zwłokę w łącznej wysokości 103.981 zł
Skarżący, pismem z [...] czerwca 2018 r., złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm., dalej "O.p.") polegające na błędnym przyjęciu, że istnieją zaległości podatkowe w sytuacji, gdy w Spółce od stycznia do października 2013 r. nie było jakichkolwiek obrotów, a nadto podpisy złożone na deklaracjach nie należą do Skarżącego;
- art. 116 § 1 i § 2 O.p. polegające na błędnym przyjęciu, że Skarżący odpowiada za zaległości podatkowe Spółki, w sytuacji gdy w Spółce od stycznia do października 2013 r. nie było jakichkolwiek obrotów, a podpisy na deklaracjach nie należą do Skarżącego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. - dalej "DIAS" – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że warunek formalny wszczęcia postępowania do Skarżącej jako osoby trzeciej z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p. został spełniony, bowiem doręczenie decyzji NUS z [...] lipca 2016 r., określającej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego za miesiące od stycznia do sierpnia 2013 r. nastąpiło przed dniem wszczęcia wobec Skarżącego postępowania w trybie art. 116 O.p.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przytaczając treść art. 116 § 1 i 2 O.p. wyjaśnił, że w chwili upływu terminów płatności zobowiązań podatkowych Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń – sierpień 2013 r., które stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (t.j, Dz. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm., dalej "ustawa o VAT") przypadały, odpowiednio: 25 lutego 2013 r., 25 marca 2013 r., 25 kwietnia 2013 r., 27 maja 2013 r., 25 czerwca 2013 r., 25 lipca 2013 r., 26 sierpnia 2013 r. oraz 25 września 2013 r. – zarząd Spółki był jednoosobowy i funkcję prezesa zarządu Spółki pełnił w tym czasie Skarżący. DIAS zaznaczył, że powyższe potwierdzają zgromadzone w aktach sprawy materiały, w tym odpis pełny z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego z [...] czerwca 2018 r. oraz odpisy dokumentów z akt rejestrowych Spółki. Z przedmiotowych dokumentów wynika, że Skarżący został powołany do zarządu Spółki na mocy uchwały nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z [...] kwietnia 2009 r. (protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z [...] kwietnia 2009 r. sporządzony w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...]). Funkcję tę Strona sprawowała do[...] października 2013 r., kiedy to uchwałą nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Skarżący został odwołany z funkcji Prezesa Zarządu (protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z[...] października 2013 r. sporządzony w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] r.).
W ocenie DIAS, słusznie NUS uznał, że Skarżący pozostawał członkiem zarządu Spółki w dacie upływu terminów płatności zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń – sierpień 2013 r., a tym samym, że może ponosić odpowiedzialność za wynikające z tytułu nie uiszczenia tych zobowiązań zaległości podatkowe. Spełniona zatem została pierwsza pozytywna przesłanka odpowiedzialności w trybie art. 116 O.p., o której mowa w art. 116 § 2 O.p.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących błędnego przyjęcia przez organ podatkowy pierwszej instancji okoliczności faktycznych dotyczących istnienia zaległości podatkowych, a tym samym odpowiedzialności Skarżącego za zaległości, w sytuacji gdy w Spółce od stycznia do października 2013 r. nie było jakichkolwiek obrotów, a podpisy na deklaracjach nie należały do Skarżącego, DIAS wskazał, że zaległości podatkowe, za które orzeczono odpowiedzialność Skarżącego wynikają z decyzji ostatecznej NUS z [...] lipca 2016 r. Zatem jak długo wysokość zobowiązania wynikająca z decyzji, będącej podstawą wystawienia tytułów wykonawczych realizowanych przez organ egzekucyjny, nie została zmieniona w stosunku do samego podatnika w stosownym, odrębnym trybie, tak długo jest wiążąca przy rozstrzyganiu o rozmiarze odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za tę zaległość podatkową.
Organ odwoławczy stwierdził także, że w sprawie zaistniała druga przesłanka pozytywnej odpowiedzialności tj. bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki (art. 116 § 1 O.p.). W toku prowadzonego postępowania nie ustalono składników majątku ruchomego i nieruchomego. Bezskuteczne okazały się również próby zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Spółki. DIAS wskazał, że NUS w związku z niewykonanymi przez Spółkę zobowiązaniami z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń – sierpień 2013 r., określonymi w decyzji z [...] lipca 2016 r., wystawił [...] sierpnia 2016 r. następujące tytuły wykonawcze: [...] - obejmujący zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń – kwiecień 2013 r.; [...] - obejmujący zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za maj – sierpień 2013 r., które następnie przekazał do realizacji organowi egzekucyjnemu. Zawiadomieniem z[...] sierpnia 2016 r. organ egzekucyjny dokonał próby zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z rachunku bankowego Spółki w [...]. Zajęcie to okazało się jednak nieskuteczne. Pismem z 1 września 2016 r. Bank poinformował, że nie prowadzi rachunku na rzecz wskazanego w zajęciu dłużnika.
W poszukiwaniu składników majątku Spółki, w dniach 19 -21 września 2016 r. organ egzekucyjny wystąpił z wnioskami o udzielenie informacji odnośnie prowadzonych dla Spółki rachunków bankowych do [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A., [...]. [...]S.A., [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A. Oddział w Polsce, [...] S.A., [...]S.A., [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A., [...] w B., [...] S.A., [...] S.A. Żaden z ww. banków nie potwierdził jednak prowadzenia rachunków bankowych na rzecz Spółki.
Informacji o aktualnym rachunku bankowym Spółki nie ustalono również w oparciu o informacje przekazane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P.. Jak wynika z pisma ZUS z 28 października 2016 r. Spółka nie jest aktualnie płatnikiem składek i brak jest informacji o aktualnym rachunku bankowym Spółki.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ dokonał także weryfikacji wpisów w Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych, celem ustalenia czy Spółka figuruje w ww. ewidencjach jako właściciel, współwłaściciel czy użytkownik wieczysty nieruchomości umieszczonych w rejestrze. Wyżej wymienione czynności nie odniosły jednak oczekiwanego rezultatu. Z wydruków Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych (stan na dzień 25 października 2016 r.) wynika, że Spółka nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych.
W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono ponadto, że Spółka:
- nie prowadzi działalności gospodarczej pod ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym adresem, tj. w L. przy ul. [...] (raport poborcy skarbowego z [...] września 2016 r.),
- nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, jako właściciel, współwłaściciel pojazdów mechanicznych (źródło: https://ozz.cepik.gov.pl).
W opisanych okolicznościach postanowieniem z[...] października 2016 r. organ egzekucyjny umorzył prowadzone w stosunku do Spółki postępowanie egzekucyjne, dotyczące m.in. niewykonanych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń – sierpień 2013 r. jako bezskuteczne.
Organ odwoławczy stwierdził także, że Spółka w okresie w jakim funkcję jedynego członka jej zarządu pełnił Skarżący, kwalifikowała się do uznania za dłużnika niewypłacalnego. Spółka nie wywiązywała się należycie z ciążących na niej obowiązków podatkowych i nie odprowadzała należnych na rzecz Skarbu Państwa podatków, co potwierdza wydana przez NUS decyzja z [...] lipca 2016 r., w której organ podatkowy stwierdził, że Spółka nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w deklaracjach podatkowych VAT-7 m.in. za styczeń – sierpień 2013 r., gdyż nie okazała żadnych dokumentów źródłowych, z których wynikałyby kwoty podatku przyjętego do rozliczenia, czym naruszyła art. 109 ust. 3 oraz art. 112, art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT.
Spółka, poza zaległościami z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń – sierpień 2013 r., posiadała także zaległości z tytułu nieuiszczonych kwot zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2012 r. Spółka pomimo złożonych za ww. okres deklaracji z wykazanymi kwotami podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego, nie uiściła w całości należnych zobowiązań. Z tytułu ww. zobowiązań Spółka posiadała zaległości odpowiednio za: kwiecień 2012 r. w kwocie 3.974 zł, maj 2012 r. w kwocie 1.406 zł, czerwiec 2012 r. w kwocie 2.226 zł., lipiec 2012 r. w kwocie 342 zł.
Z informacji przekazanych przez organ pierwszej instancji (wydruk karty kontowej), wynika, że przedmiotowe zaległości [...] marca 2018 r. zostały odpisane przez organ podatkowy z uwagi na przedawnienie.
W tych okolicznościach sprawy DIAS stwierdził, że Spółka w sposób trwały, zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań, co z kolei wyczerpuje przesłankę, o której mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r. nr 60, poz. 535 ze zm.) – dalej jako "P.u.n.", pozwalającą uznać Spółkę za dłużnika niewypłacalnego. W ocenie DIAS wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki winien zostać zgłoszony najpóźniej na przełomie lipca 2012 r., a nie w marcu 2013 r. - jak wskazał w zaskarżonej decyzji NUS. Pomimo, iż DIAS nie podzielił stanowiska NUS, jakoby przesłanki upadłościowe wystąpiły w marcu 2013 r., wadliwa w tym zakresie ocena organu pierwszej instancji, w ocenie DIAS, pozostałą bez wpływu na wynik sprawy. DIAS zauważył, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił przesądzić, że w okresie w jakim funkcję członka zarządu Spółki sprawował Skarżący, Spółka była dłużnikiem niewypłacalnym. Tym samym trafnie uznano, że Skarżący - jako jedyny członek jej zarządu, mógł ponosić odpowiedzialność podatkową za zaległości podatkowe ww. Spółki, na podstawie art. 116 O.p.
W ocenie DIAS, NUS słusznie uznał, że zgromadzony materiał nie potwierdza, aby w rozpoznawanej sprawie została spełniona którakolwiek z przesłanek wyłączających odpowiedzialność Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki. W szczególności w sprawie nie zaistniała okoliczność wyłączająca odpowiedzialność Strony, a dotycząca zgłoszenia wniosku o upadłość bądź wszczęcia postępowania układowego we właściwym terminie, bowiem, jak wynika z akt sprawy, w tym pisma Sądu Rejonowego dla w W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z 27 lutego 2018 r. sygn. Akt [...], wniosek taki nie został w ogóle złożony.
Ponadto, w ocenie DIAS, analiza treści składanych przez Stronę pism nie pozwala na przyjęcie, że Strona wskazała na okoliczności, które świadczyłyby o braku zawinienia w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Skarżący mimo, iż będąc osobą odpowiedzialną za sprawy Spółki dopuścił do sytuacji, w której Spółka nie regulowała należnych i wymagalnych zobowiązań. Takiego z kolei działania nie sposób rozpatrywać w kontekście braku winy.
Ponadto DIAS podkreślił, że Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa i w konsekwencji zaspokoiłaby zaległości podatkowe Spółki w znacznej części.
Skarżący pismem z 19 listopada 2018 r. wniósł skargę na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie:
- art. 187 § 1 O.p. - poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego;
- art. 191 O.p., poprzez nieprzeprowadzenie oceny w kontekście całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także brak swobodnej oceny dowodów w postaci wyjaśnień Skarżącego;
- art. 121 O.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych;
- art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie niezbędnych działań w celu wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych;
- art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. polegające na błędnym przyjęciu, że istnieją zaległości podatkowe w sytuacji, gdy w Spółce od stycznia do października 2013 r. nie było jakichkolwiek obrotów, a podpisy na deklaracjach nie należą do Skarżącego;
- art. 116 § 1 i § 2 O.p. polegające na błędnym przyjęciu, że za zaległości podatkowe odpowiada Skarżący, w sytuacji gdy w Spółce od stycznia do października 2013 r. nie było jakichkolwiek obrotów, a podpisy na deklaracjach nie należą do Skarżącego.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że materiał dowodowy nie wskazuje, że zasadne jest uznanie solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego - jako byłego członka zarządu Spółki. Skarżący zaznaczył, że[...] października 2013 r. został odwołany z funkcji członka zarządu Spółki. Od tego też dnia nie ma jakiejkolwiek wiedzy odnośnie działalności Spółki, zwłaszcza dokumentacji, która została przedłożona do Urzędu Skarbowego. W świetle powyższego wskazał, że nie może brać odpowiedzialności za zaniedbania obecnego zarządu Spółki.
Skarżący dodał, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że w Spółce od stycznia do października 2013 r. nie wystąpiły jakiekolwiek obroty. Ponadto Strona kwestionuje autentyczność złożonych przez Spółkę deklaracji podatkowych za ten okres. W tym też zakresie oświadcza, że podpisy złożone na deklaracjach VAT-7, które przyjęto za oświadczenia w postępowaniu wymiarowym dla przyjęcia podstawy opodatkowania, nie należą do niego. W związku z ujawnieniem tej okoliczności zostało złożone do Prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa.
W ocenie Skarżącego, z uwagi na powyższe okoliczności do ustalenia wartości należnych podatków nie można brać wartości wskazanych w deklaracjach VAT-7, bowiem dokumenty te nie zostały podpisane przez osobę uprawnioną, a podpisy zostały sfałszowane.
Zdaniem Skarżącego organ naruszył art. 116 § 1 i § 2 O.p., poprzez błędne przyjęcie, że odpowiada on za zaległości podatkowe Spółki w sytuacji, gdy w Spółce od stycznia do października 2013 r. nie było jakichkolwiek obrotów, a podpisy złożone na deklaracjach nie należą do Skarżącego.
W ocenie Skarżącego organ powinien ustalić, czy Spółka posiada jakikolwiek majątek, z którego można byłoby zaspokoić zobowiązanie podatkowe, po jego właściwym określeniu, a czego do chwili obecnej nie dokonano.
Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania Skarżący podniósł dodatkowo, że organ nie wykazał, że podpisy widniejące na deklaracjach należą do niego. Zamiast tego oparł się na nieudowodnionych okolicznościach, które nie wskazują na odpowiedzialność Skarżącego za zobowiązania Spółki. Wbrew zasadzie prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym, organ nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego grafologa, pomimo terminowego złożenia w tym zakresie wniosku. Zdaniem Skarżącego dowód ten był konieczny.
W ocenie Skarżącego organ zaniechał przeprowadzenia kompletnego postępowania dowodowego oraz naruszył zasady dotyczące prawidłowego toku postępowania. Nie można bowiem domniemywać, że deklaracje VAT-7 zostały podpisane przez Skarżącego, wobec kwestionowania przez niego tej okoliczności.
Mając na względzie podniesione w skardze zarzuty i przedstawioną na ich poparcie argumentację Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu pierwszej, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej "P.p.s.a." - Skarżący w skardze zgłosił bowiem wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy istniały przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności podatkowej Skarżącego oraz czy wykazano przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność.
Przedmiotem skargi jest decyzja DIAS z [...] października 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję NUS z [...] czerwca 2018 r. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, jako byłego członka jednoosobowego zarządu Spółki wraz ze Spółką, za zaległości tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń – sierpień 2013 r. w łącznej kwocie 241.380 zł oraz należne od ww. zaległości odsetki za zwłokę w łącznej wysokości 103.981 zł.
Istotą postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółek kapitałowych jest badanie przesłanek pozytywnych i negatywnych mających znaczenie dla określenia istnienia odpowiedzialności konkretnego członka zarządu. Przesłanki odpowiedzialności osób trzecich - członków zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tych spółek określa art. 116 § 1 O.p. Według postanowień tego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości lub postępowanie układowe albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Pozytywną przesłanką obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu jest nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, przy czym może to nastąpić jedynie po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08 - wyroki sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl"). Zatem o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, w rozumieniu art. 116 O.p., nie musi przesądzać wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wydanie, w jego konsekwencji, postanowienia w sprawie umorzenia tego postępowania. Mogą za tym przemawiać inne działania organu egzekucyjnego, niekoniecznie zakończone postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Muszą one jednak nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do tego, że egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2007 r., II FSK 233/06 i wyrok Sądu Najwyższego z 23 marca 2012 r., II UK 152/11).
Przed przystąpieniem do rozważenia sporu wyjaśnić należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we "właściwym czasie", o którym mowa w art. 116 § 1 O.p., powinna być dokonywana w świetle przepisów dotyczących postępowania upadłościowego i układowego, które obecnie regulowane jest przepisami ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.
Aby członkowi zarządu spółki kapitałowej można było przypisać odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki powstałe w okresie pełnienia przez niego funkcji, spółka w okresie tym musi znajdować się w stanie uzasadniającym wystąpienie o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Wynika to z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09, w świetle której członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może również po zakończeniu pełnienia tej funkcji uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe).
W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "zgodnie z art. 5 § 1 Prawa upadłościowego przedsiębiorca zobowiązany jest nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego może nastąpić wtedy, gdy wystąpią ustawowe przesłanki. Czasem właściwym do podjęcia tych czynności jest czas, w jakim zarząd spółki, niebędący w stanie zrealizować zobowiązań względem jej wierzycieli, powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wierzycieli. Celem postępowania upadłościowego jest ochrona praw wierzycieli oraz zaspokojenie roszczeń wobec upadłego w sposób przewidziany przepisami. Termin 14 dni na złożenie przez przedsiębiorcę wniosku o ogłoszenie upadłości, liczony od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, ma na celu ograniczenie do niezbędnego minimum okresu, w którym dłużnik może rozporządzać swoim majątkiem w sposób odmienny, niż czyniłby to syndyk po ogłoszeniu upadłości. Członkowie zarządu dłużnika będącego osobą prawną, nie dochowując tego terminu i rozporządzając majątkiem przedsiębiorcy, narażają prawa wierzycieli. W związku z powyższym należy zaznaczyć, że rygor zawarty w art. 5 § 1 Prawa upadłościowego jest emanacją naczelnej zasady tego rozporządzenia (tj. ochrony praw wierzycieli) i jako taki powinien być interpretowany w świetle art. 116 Ordynacji podatkowej".
W świetle powołanych przepisów, jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości. Dla określenia stanu niewypłacalności nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak też, jaka jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn (por. A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003, s. 41 i 42).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 kwietnia 2011 r., I GSK 1033/12, ciężar wykazania istnienia przesłanek negatywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Istnienie lub nieistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. nie ma charakteru okoliczności uzupełniającej, lecz jest okolicznością zasadniczą, która podlega badaniu na etapie postępowania zakończonego decyzją organu, a następnie jest w postępowaniu sądowym kontrolowana, zaś ciężar dowodu ich istnienia spoczywa wyłącznie na członku zarządu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 grudnia 2009 r., III UK 51/09, LEX nr 578159; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 515/12). Z powyższego wynika m.in., że organ tylko wtedy może wydać decyzję o odpowiedzialności członka zarządu, gdy wykaże, że wystąpiły okoliczności uzasadniające złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości i z winy członka zarządu taki wniosek nie został złożony. Dlatego też, określając zakres obowiązków dowodowych organów podatkowych w rozpoznanej sprawie Sąd wziął również pod uwagę konieczność wykazania istnienia przesłanek upadłości Spółki w okresie pełnienia przez Skarżącą funkcji w zarządzie.
Na podstawie art. 208 § 2 k.s.h. każdy członek zarządu spółki posiada prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, co jednocześnie oznacza, że odpowiada za wszystkie istotne sprawy spółki, w tym również związane z jej sytuacją ekonomiczno-finansową. Natomiast zgodnie z art. 293 § 2 k.s.h., członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przy wykonywaniu swoich obowiązków powinien dołożyć szczególnej staranności będącej wynikiem zawodowego charakteru i w czasie trwania mandatu stale monitorować dokumentację spółki i stan jej finansów.
Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 czerwca 2009 r., III SA/GI 1513/08, członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości spółki jedynie wtedy, gdy wykaże, że nie przewidywał i nie mógł w żaden sposób z przyczyn obiektywnych - przewidzieć, że zaistniała w spółce sytuacja finansowa wymagała zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcia postępowania układowego w celu zapewnienia ochrony interesów jej wierzycieli przed niewypłacalnością. Profesjonalizm wymagany od członka zarządu spółki kapitałowej, a także wynikająca z niego podwyższona staranność, pozwala na przyjęcie, że jest on obowiązany kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, że jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości (wyrok Sądu Najwyższego z 16 września 2008 r., sygn. akt II UK 381/07).
Przenosząc na grunt rozpatrywanej sprawy powyższe poglądy odnośnie do prawa materialnego, które Sąd podziela i przyjmuje za własne, podkreślenia wymaga to, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych toczy się z uwzględnieniem zasad ogólnych Ordynacji podatkowej. Oznacza, to, że organ podatkowy prowadzący postępowanie obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.), a także do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.). Dotyczy to także ustalenia przesłanki bezskuteczności egzekucji w całości lub w części, z uwzględnieniem oceny dowodów stwierdzających lub podważających tę przesłankę oraz okoliczność "właściwego czasu" na wystąpienie o ogłoszenie upadłości (art. 191 O.p.).
W ocenie Sądu organ podatkowy prawidłowo wywiązał się z tych obowiązków.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług objętych zaskarżoną decyzją. Użyte w art. 116 § 2 O.p. sformułowania "pełnienie" obowiązków członka zarządu, a nie ich "wykonywanie", oznacza, że chodzi o zajmowanie stanowiska od momentu powołania do dnia odwołania. Skarżący został powołany do Zarządu Spółki na mocy uchwały nr 2 Nadzwyczajnego zgromadzenia Wspólników z [...] kwietnia 2009 r. (akt notarialny Rep. A – [...]). Funkcję tę Skarżący pełnił do[...] października 2013 r. kiedy to uchwałą nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Skarżący został odwołany z funkcji Prezesa Zarządu (protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z[...] października 2013 r., sporządzony w formie aktu notarialnego Rep. A. nr [...] r.). Z chwilą powołania do zarządu Spółki Skarżący, zgodnie z art. 201 § 1 k.s.h., stał się jej pełnoprawnym reprezentantem, upoważnionym i zobowiązanym do prowadzenia spraw Spółki. Zgodnie bowiem z art. 208 § 2 k.s.h. każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Przy czym, w myśl art. 204 § 1 k.s.h., prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Prawa członka zarządu do reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich (art. 204 § 2 ww. ustawy).
Osoba pełniąca funkcję członka zarządu powinna posiadać wiedzę o sprawach Spółki, w tym także sprawach finansowych. Osoba podejmująca się piastowania funkcji członka zarządu powinna zdawać sobie sprawę, że charakter prawny tej funkcji oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających (obowiązek wykonywania powierzonych zadań), ale też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki, co zostało jasno wyartykułowane w przepisach art. 201 § 1 i art. 208 § k.s.h.
Odpowiedzialność Skarżącego orzeczona zaskarżoną decyzją dotyczy zaległości podatkowych Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2013 r., wynikających z nieuregulowanych kwot zobowiązań podatkowych, których wysokość została określona decyzją NUS z [...] lipca 2016 r. W ww. decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego W. określił Spółce wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. Przedmiotowa decyzja została doręczona Spółce 25 lipca 2016 r. i wobec nie wniesienia przez Spółkę odwołania stała się decyzją ostateczną i była wiążąca przy rozstrzyganiu o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za tę zaległość podatkową.
W postępowaniu w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółek kapitałowych, do których zalicza się m.in. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością organ podatkowy nie bada zasadności postępowania wymiarowego. Osoba, na którą przenoszona jest odpowiedzialność podatkowa nie może skutecznie kwestionować wcześniejszych ustaleń dokonanych przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego zarówno co do podstawy opodatkowania, wysokości podatku, jak i prawdziwości materiałów dowodowych, na podstawie których ustalono zobowiązanie podatkowe. W postępowaniu w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego - jako byłego członka zarządu Spółki - nie było zatem zasadne przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego grafologa, na okoliczność ustalenia czy odręczne podpisy złożone pod deklaracjami VAT-7 za styczeń – sierpień 2013 r. należą do Strony, czy też - jak twierdzi Skarżący - zostały sfałszowane.
Jak słusznie wskazał organ podatkowy, bez wpływu na ocenę ww. okoliczności pozostaje również fakt złożenia do Prokuratury zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa poprzez podrobienie podpisów Skarżącego, na deklaracjach VAT-7 złożonych przez Spółkę dla potrzeb rozliczeń podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2013 r. W postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osoby trzeciej nie dokonuje się weryfikacji prawidłowości decyzji wydanej wobec Spółki. Dopóki decyzja ta funkcjonuje w obrocie prawnym, pozostaje ona wiążąca co do istnienia i wysokości zaległości podatkowych Spółki nią określonych, za które odpowiedzialność ponosi członek zarządu Spółki.
Ponadto stwierdzić należy, że organ podatkowy wykazał, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. W toku postępowania egzekucyjnego nie ustalono składników majątku ruchomego ani nieruchomego. Bezskuteczne okazały się też próby zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Spółki.
Zdaniem Sądu, w obszarze bezskuteczności egzekucji postępowanie dowodowe spełniało wymogi wyznaczone przepisami O.p., ale nie dało efektów w postaci zaspokojenia zobowiązań Spółki. Zaznaczyć należy, że czynności egzekucyjne nie ograniczały się tylko do nieefektywnego zajęcia rachunku bankowego. Organ egzekucyjny dokonał także weryfikacji wpisów Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych, celem ustalenia czy Spółka figuruje w ww. ewidencjach jako właściciel, współwłaściciel czy użytkownik wieczysty nieruchomości umieszczonych w rejestrze. Czynności te nie odniosły jednak oczekiwanego rezultatu. Z wydruków Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych (stan na dzień 25 października 2016 r.) wynikało, że Spółka nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono ponadto, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej pod ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym adresem, tj. w L. przy ul. [...], nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, jako właściciel, współwłaściciel pojazdów mechanicznych. W opisanych okolicznościach postanowieniem z[...] października 2016 r. organ egzekucyjny umorzył prowadzone w stosunku do Spółki postępowanie egzekucyjne, dotyczące m.in. niewykonanych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń – sierpień 2013 r. jako bezskuteczne.
Organ podatkowy szczegółowo też omówił kwestie przesłanek wynikających z art. 21 oraz art. 11 u P.u.n. - tj. ustalenia czasu właściwego na wnioskowanie o upadłość.
Przesłanki wynikające z art. 11 P.u.n. mają charakter alternatywny i równorzędny, co oznacza, że zaistnienie chociażby jednej z nich daje podstawę do ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy, a tym samym obliguje jego reprezentantów do złożenia stosownego wniosku, nie później jednak niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Stabilne orzecznictwo wskazuje, że wystarczające jest zaistnienie jednej z przesłanek zawartych w art. 11 P.u.n.
Zdaniem Sądu dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Niewypłacalność dłużnika istnieje zawsze, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań (tak np. wyrok NSA z 11 kwietnia 2014 r., I FSK 656/13). Podsumowując tę kwestię, dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości, fundamentalne znaczenie ma wyłącznie ustalenie, czy dłużnik nie wykonuje tych zobowiązań, które są wymagalne i to bez względu na ich wysokość (zob. A. Jakubecki, F. Zedler, Komentarz do art. 11 P.u.n., LEX 2011 nr 95901 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2016 r., II FSK 798/14; z 24 lutego 2016 r., I FSK 1864/14). W orzecznictwie podnosi się również, że w art. 11 ust. 1 P.u.n. ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, ale z jego zachowaniem, a konkretnie zaniechaniem - zaprzestaniem płacenia długów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2015 r., II FSK 853/13; z 11 kwietnia 2014 r., I FSK 656/13; 15 listopada 2017 r., II FSK 3073/15).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższe poglądy.
Mając na względzie powyższe, dla wykazania przesłanki wnioskowania o ogłoszenie upadłości organ mógł się ograniczyć do wykazywania przesłanki, o której mowa w art. 11 ust. 1 P.u.n., a w ramach tego przepisu organ mógł ograniczyć się do badania wysokości zobowiązań, ustalać fakt ich niewykonania, aby stwierdzić czy doszło do zaprzestania wykonywania wymagalnych zobowiązań i czy niewypłacalność ma charakter trwały. To przesądza już o legalności zaskarżonej decyzji, niezależnie od tego, czy dodatkowo jeszcze istnieje przesłanka wnioskowania o ogłoszenie upadłości opierana na podstawie art. 11 ust. 2 P.u.n.
Organ ustalił, że Spółka nie wywiązywała się należycie z ciążących na niej obowiązków podatkowych i nie odprowadzała należnych na rzecz Skarbu Państwa podatków, co potwierdza wydana przez NUS decyzja z [...] lipca 2016 r., w której organ podatkowy stwierdził, że Spółka nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w deklaracjach podatkowych VAT -7 m.in. za styczeń – sierpień 2013 r., gdyż nie okazała żadnych dokumentów źródłowych, z których wynikałyby kwoty podatku przyjętego do rozliczenia, czym naruszyła art. 109 ust. 3 oraz art. 11, art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT.
Poza zaległościami z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń – sierpień 2013 r. Spółka posiadała także zaległości z tytułu nieuiszczonych kwot zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień w kwocie 3.974 zł, maj w wysokości 1.406 zł, czerwiec w wysokości 2.226 zł oraz lipiec 2012 r. w wysokości 342 zł. Spółka pomimo złożonych za ww. okres deklaracji z wykazanymi kwotami podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego, nie uiściła w całości należnych zobowiązań. Przedmiotowe zaległości zostały [...] marca 2018 r. odpisane przez organ podatkowy z uwagi na przedawnienie.
W tych okolicznościach sprawy stwierdzić należy, że słusznie DIAS uznał, że Spółka w sposób trwały, zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań, co z kolei wyczerpuje przesłankę, o której mowa w art. 11 ust. 1 P.u.n., pozwalającą uznać Spółkę za dłużnika niewypłacalnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że stan niewypłacalności powstaje, z chwilą nieuregulowania w terminie określonym ustawą lub umową drugiego z kolei zobowiązania. Zaprzestanie w sposób trwały regulowania swoich zobowiązań nawet wobec jednego wierzyciela stanowi niewątpliwie o fakcie jego niewypłacalności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 8 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 94/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 22 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 337/11). W ocenie Sądu, słusznie DIAS stwierdził, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki winien zostać zgłoszony najpóźniej na przełomie lipca 2012 r., zatem zasadnie organ przyjął, że Spółka w sposób trwały zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań, co z kolei wyczerpywało przesłankę z art. 11 ust. 1 P.u.n., pozwalającą uznać Spółkę za dłużnika niewypłacalnego.
Właściwy czas do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustalaną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Dla jego określenia nie ma znaczenia subiektywne przekonanie członków zarządu. Zatem moment zgłoszenia wniosku o upadłość nie może być pozostawiony swobodnemu uznaniu członkowi zarządu, gdyż punktem odniesienia w tym zakresie są przepisy prawa upadłościowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1287/05 - CBOSA). To na zarządzie spoczywa obowiązek monitorowania stanu finansów spółki i oceny, czy dochodzi do krótkotrwałego wstrzymania płacenia długów na skutek przejściowych trudności, czy też dochodzi do zaprzestania płacenia długów w sposób trwały. Zarząd powinien zatem zgłosić wniosek o upadłość, jeżeli tylko zachodzi zagrożenie niewypłacalnością, której nastąpienie w sposób oczywisty niweczy sens postępowania upadłościowego, pozbawiając wszystkich wierzycieli jakiejkolwiek ochrony prawnej ich interesów.
Sąd wyjaśnia, że brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2011 r., sygn. akt II UK 265/10).
Przenosząc powyższe poglądy, które Sąd podziela i uznaje za własne, na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ wykazał, opierając się o treść prawidłowo rozumianego i zastosowanego art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. i art. 11 ust. 1 P.u.n., że Spółkę należało uznać za dłużnika niewypłacalnego, a Skarżący we właściwym czasie nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości.
Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego tj. pełnienie przez Stronę obowiązków w zarządzie w czasie powstania i w terminie płatności zobowiązania Spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej do jej majątku. Skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, których wystąpienie mogłoby uwolnić go od obciążenia odpowiedzialnością za zaległość podatkową Spółki, tj. nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, ani nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.
Odnosząc się do wskazywanych przez Stronę argumentów, że od momentu odwołania Skarżącego z funkcji prezesa zarządu Spółki, tj. od[...] października 2013r. nie miał on nic wspólnego ze Spółką, jak również nie miał wpływu na to w jaki sposób obecny zarząd obchodzi się z dokumentacją, co z kolei prowadzi do wniosku, że Strona nie może brać odpowiedzialności za zaniedbania obecnego zarządu Spółki, który powinien przechowywać wszystkie dokumenty, w tym dokumenty księgowe, stwierdzić należy, że argumenty te są niezasadne. Podkreślić jeszcze raz należy, że obowiązkiem członka zarządu jest monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, co z kolei uwalnia go od odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe. Zatem w zakresie obowiązków osoby pełniącej funkcję członka zarządu spółki była kontrola terminowości regulowanych przez spółkę zobowiązań. W tej sytuacji, wobec braku regulowania wymagalnych zobowiązań przez Spółkę, niezgłoszenie we właściwym czasie przez Stronę stosownego wniosku jest wynikiem zawinionego zaniechania obowiązków członka zarządu (por. wyrok NSA z 5 października 2017 r., sygn. akt I GSK 1366/15).
Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności naruszenia przepisów zarzuconych przez Skarżącego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy.
Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub w części.
Z tych względów, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło