III SA/Wa 307/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-22
Skład orzekający: Sylwester Golec, Aneta Trochim-Tuchorska, Artur Kuś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy potrącenie dokonane przez dłużnika zajętej wierzytelności (organ rentowy) w wyniku realizacji zajęcia świadczenia emerytalnego jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która może być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że potrącenie dokonane przez dłużnika zajętej wierzytelności (organ rentowy) w wyniku realizacji zajęcia świadczenia emerytalnego nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jest to jedynie czynność techniczna będąca konsekwencją wcześniejszego zajęcia. W związku z tym, skarga na takie potrącenie nie mogła być merytorycznie rozpoznana, a organ był uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną polegającą na potrąceniu z jego świadczenia emerytalnego. Potrącenie to zostało dokonane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w wyniku zajęcia świadczenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skarżący kwestionował prawidłowość potrącenia oraz zarzucał naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego i administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), sędzia WSA Artur Kuś, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] listopada 2016r. Minister Rozwoju i Finansów, po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez Skarżącego P.K., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z [...] stycznia 2015r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną w postaci potrącenia z 5 listopada 2014r. dokonanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. ze świadczenia emerytalnego zajętego zawiadomieniem z 21 października 2013r.
Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Organ egzekucyjny - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. (Naczelnik US w G.) prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego (jako zobowiązanego) na podstawie tytułów wykonawczych z 20 maja 2011r. o numerach [...], obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2007r. w łącznej wysokości 25.058,20 zł należności głównej wraz z odsetkami.
W oparciu o ww. tytuły wykonawcze Naczelnik US w G., działając na podstawie art. 79 § 1 - 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r., poz. 1619 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), zawiadomieniem z dnia 21 października 2013r. dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego wypłacanego przez ZUS Oddział w G. (organ rentowy). Zawiadomienie to doręczono Skarżącemu w dniu 6 listopada 2013r., w trybie przepisu art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a."), natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności (organowi rentowemu) w dniu 22 października 2013r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., będący dłużnikiem zajętej wierzytelności, w piśmie z 29 października 2013r. poinformował organ egzekucyjny, że uznał zajęcie i począwszy od świadczenia należnego za grudzień 2013r. będzie dokonywał potrąceń z zajętego świadczenia.
W dniu 5 listopada 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazał kolejne potrącenie w wysokości 469,19 zł.
Skarżący pismem z 13 listopada 2014r. wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w G. (Dyrektor IS, organ nadzoru) na podstawie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynność egzekucyjną - zajęcie świadczenia nr [...] wypłacanego przez ZUS Oddział w G. W treści skargi podniósł, że w listopadzie 2014r. otrzymał świadczenie z ZUS w wysokości niższej od należnej. Ponadto zarzucił, że zajęcie świadczenia ZUS zostało dokonane z naruszeniem przepisów art. 79 § 1- 4 u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie. W ocenie Skarżącego organ egzekucyjny nie dopełnił obowiązków wynikających z ww. przepisów, gdyż nie zawiadomił ani Skarżącego, ani pełnomocnika o zajęciu. Skarżący podkreślił, że zawiadomienie o zajęciu świadczenia nie zostało skutecznie doręczone. W ocenie Skarżącego wynik niniejszego postępowania ze skargi na czynności egzekucyjne jest związany z rozstrzygnięciami w innych sprawach. Wniósł jednocześnie o uchylenie zastosowanego środka egzekucyjnego oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia wniesionej skargi.
Postanowieniem z [...] stycznia 2015r. Dyrektor IS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. w postaci potrącenia z 5 listopada 2014r. dokonanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. ze świadczenia emerytalnego zajętego zawiadomieniem z 21 października 2013r.
Organ nadzoru stwierdził brak podstaw do rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną z uwagi na fakt, iż potrącenie dokonane przez organ rentowy w wyniku realizacji zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Dyrektor IS wyjaśnił ponadto, że Skarżący pismem z 14 stycznia 2014r. wniósł skargę na czynność egzekucyjną Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. dokonaną zawiadomieniem z 21 października 2013r. Dyrektor IS w G. z uwagi, iż skarga została wniesiona po terminie, postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. dokonaną na podstawie zawiadomienia z dnia 21 października 2013r.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie z [...] stycznia 2015r., zarzucając naruszenie:
- art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 54 § 1, 3-6 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, gdyż nie istnieje odrębna sprawa ze skargi na czynności egzekucyjne do rozstrzygnięcia której, w oparciu o przepis art. 18 u.p.e.a., stosuje się przepisy ogólnej procedury administracyjnej dotyczące wszczęcia postępowania (art. 61 k.p.a.) i odmowy jego wszczęcia (art. 61a k.p.a.),
- art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu przyczyn odmowy wszczęcia postępowania w sprawie, podczas gdy skarga powinna być rozpatrzona merytorycznie – uwzględniona bądź oddalona, gdyż nie istnieje odrębna sprawa ze skargi na czynności egzekucyjne do rozstrzygnięcia której, w oparciu o przepis art. 18 u.p.e.a., stosuje się przepisy ogólnej procedury administracyjnej dotyczące wszczęcia postępowania (art. 61 k.p.a.) i odmowy jego wszczęcia (art. 61a k.p.a.).
- art. 54 § 4 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie (odnośnie terminu do wniesienia skargi),
- art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 54 § 6 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu przyczyn odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne.
Dodatkowo Skarżący wystąpił o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] listopada 2016r., Minister Rozwoju i Finansów utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w niniejszej sprawie rozpatrzenie merytoryczne złożonej przez Skarżącego skargi przewidzianej w art. 54 u.p.e.a. nie było możliwe, ponieważ potrącenie dokonane przez organ rentowy w wyniku realizacji zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W znaczeniu ustawowym termin ten odnosi się więc do takiego kręgu czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, które wiążą się z zastosowaniem przymusu egzekucyjnego (np. zajęcia rachunku bankowego, świadczenia emerytalnego, ruchomości, jak i dalsze czynności związane z realizacją tych środków egzekucyjnych, np. odbiór ruchomości, licytacje).
Tymczasem przedmiotowe potrącenie stanowi jedynie czynność techniczną, która jest konsekwencją realizacji zastosowanego wcześniej środka egzekucyjnego. W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym czynnością egzekucyjną było zajęcie świadczenia emerytalnego Skarżącego dokonane zawiadomieniem z dnia 21 października 2013r. (nr zajęcia [...]). Ponadto zakwestionowane potrącenie nie stanowi wprost czynności organu egzekucyjnego, lecz dłużnika zajętej wierzytelności, który wykonuje obowiązki związane z realizacją zajęcia. Definicja czynności egzekucyjnej wiąże się z czynnością organu egzekucyjnego (jego upoważnionego pracownika).
Przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. Nie można natomiast skargi na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalnego środka zaskarżenia, przy pomocy którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego. Nie wszystkie czynności organu egzekucyjnego mogą być kwestionowane w tym trybie.
Organ II instancji wskazał, że podanie wniesione przez Skarżącego nie mogło skutecznie zainicjować postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, gdyż nie ma czynności, która mogłaby być zbadana w tym trybie (brak przedmiotu postępowania). Jak już wskazano zakwestionowane potrącenie nie stanowi czynności organu egzekucyjnego, lecz dłużnika zajętej wierzytelności, który wykonuje obowiązki związane z realizacją zajęcia. Wbrew twierdzeniu Skarżącego uprawnione jest stosowanie w postępowaniu egzekucyjnym przepisu art. 61a k.p.a. na mocy odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. Stanowisko to potwierdzają wyroki: NSA z 18 sierpnia 2015r., II FSK 1758/13 oraz WSA w Warszawie z 18 stycznia 2016r., III SA/Wa 588/15 i z 6 marca 2013r., III SA/Wa 2282/12.
Na powyższe postanowienie Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.,
- art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 54 § 1, § 3 - § 6 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne w sytuacji, gdy nie istnieje odrębna sprawa ze skargi na czynności egzekucyjne, do rozstrzygnięcia której, w oparciu o przepis art. 18 u.p.e.a., stosuje się przepisy ogólnej procedury administracyjnej dotyczące wszczęcia postępowania (art. 61 k.p.a.) i odmowy jego wszczęcia (art. 61a k.p.a.),
- art. 124 § 1 i § 2 w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu przyczyn odmowy wszczęcia postępowania w sprawie, podczas gdy skarga powinna być rozpatrzona merytorycznie - uwzględniona bądź oddalona, gdyż nie istnieje odrębna sprawa ze skargi na czynności egzekucyjne do rozstrzygnięcia której, w oparciu o przepis art. 18 u.p.e.a., stosuje się przepisy ogólnej procedury administracyjnej dotyczące wszczęcia postępowania (art. 61 k.p.a.) i odmowy jego wszczęcia (art. 61a k.p.a.),
- art. 54 § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 44 § 1 - § 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu przez Dyrektora IS, iż zawiadomienie z 21 października 2013r. zostało doręczone Skarżącemu w dniu 6 listopada 2013r., a skarga została wniesiona po upływie czternastu dni od dnia doręczenia;
- art. 124 § 1 i § 2 w zw. z art. 18 i art. 54 § 6 u.p.e.a poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu przyczyn odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne.
Minister Rozwoju i Finansów w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Sąd, rozpoznając sprawę we wskazanym wyżej zakresie, stwierdza, że żadna z przesłanek wskazanych w ww. przepisach art. 145 P.p.s.a. nie zaszła w sprawie, a podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa nie uzasadniały uwzględnienia skargi.
Na wstępie Sąd wskazuje, że w pełni podziela stanowisko organów co do tego, że realizowanie przez dłużnika zajętej wierzytelności (organ rentowy) zajęcia, dokonanego w trybie przepisów u.p.e.a., nie jest czynnością egzekucyjną.
W realiach niniejszej sprawy czynnością egzekucyjną było zajęcie świadczenia (wierzytelności) Skarżącego, dokonane przez organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 21 października 2013r. Na zajęcie to Skarżący mógł wnieść skargę w trybie art. 54 u.p.e.a. Jak wyjaśnił Dyrektor IS w G., Skarżący taką skargę na czynność egzekucyjną złożył w dniu 14 stycznia 2014r. Rozpoznana została ona postanowieniem Dyrektora IS w G. z dnia 14 kwietnia 2014r.
W sprawie poddanej kontroli Sądu Skarżący wniósł skargę nie na zajęcie świadczenia (które dokonane zostało kilka miesięcy przed wniesieniem przez niego pisma w listopadzie 2014r.), ale na dokonane w listopadzie 2014r. przez ZUS w wyniku owego zajęcia, potrącenie z zajętego świadczenia (wierzytelności). Sąd wskazuje w tym miejscu, że z urzędu znana jest mu okoliczność, iż Skarżący poza pismem z 13 listopada 2014r. składał też inne wnioski kwestionujące realizowanie przez ZUS zajęcia świadczenia dokonanego przez organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 21 października 2013r.
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo uznały, że wniesiona przez Skarżącego skarga nie mogła być merytorycznie rozpoznana i w sprawie winien mieć zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Przepis art. 18 u.p.e.a. stanowi, że jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Tak więc w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, stosownie do treści art. 18 u.p.e.a., tylko niektóre przepisy k.p.a. mają pełne zastosowanie, inne mogą być stosowane z odpowiednimi modyfikacjami lub też w ogóle nie mogą być stosowane, ze względu na unormowanie u.p.e.a. Określenie "odpowiednie zastosowanie przepisów" oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej.
Zważyć też należy, że od 1 kwietnia 2011r. na mocy art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011r., Nr 6, poz. 18) wszedł w życie art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (art. 61a § 1 k.p.a.). Art. 61 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Przywołany art. 61a k.p.a. przewiduje zatem możliwość wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania kiedy oczywiste jest, że podmiot wnoszący podanie nie dysponuje interesem prawnym (nie ma przymiotu strony), ewentualnie kiedy podmiot ten żąda przeprowadzenia czynności, która przez organy administracji nie może być dokonana z uwagi np. na brak przepisu upoważniającego organ do określonego działania.
Innymi słowy, przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacjach, w których strona występuje z żądaniem wszczęcia postępowania, które nie może być wszczęte z przyczyn podmiotowych bądź przedmiotowych.
Zdaniem Sądu, w przypadku składania w toku postępowania egzekucyjnego przez zobowiązanego wniosków bezprzedmiotowych, organ nadzoru nie powinien rozstrzygać o ich zasadności bądź niezasadności, ale winien odmówić wszczęcia postępowania w żądanym zakresie. Natomiast okoliczność, że art. 61a k.p.a. stosuje się w postępowaniach administracyjnych jedynie do postępowania głównego oraz trybów nadzwyczajnych, gdyż przepis ten stosuje się wówczas wprost, nie oznacza, że nie można go zastosować odpowiednio na mocy art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym. Zwrócić bowiem należy uwagę na treść art. 17 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a., zgodnie z którym o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. W przepisie tym ustawodawca przewidział zatem wydawanie w toku postępowania egzekucyjnego rozstrzygnięć w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego, a zgodnie z art. 61 k.p.a., stosowanym na mocy art. 18 u.p.e.a. odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym, sprawa może być wszczęta z urzędu lub na żądanie zobowiązanego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2016r., II FSK 137/14; CBOSA).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepis art. 61a k.p.a. ma odpowiednie zastosowanie m.in. w sytuacji wniesienia żądania, które na drodze administracyjnej nie może być rozpoznane, czy też gdy dochodzi do wniesienia przez zobowiązanego wniosku nieprzewidzianego przepisami prawa i przepisy u.p.e.a. nie zawierają regulacji w tym zakresie, a oczywistym jest już na etapie jego wnoszenia, że wniosek ten jest bezprzedmiotowy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2017r., II FSK 1504/15; wyrok WSA we Wrocławiu z 22 marca 2016r., I SA/Wr 1915/15; wyroki WSA w Warszawie z 29 listopada 2016r., III SA/Wa 2741/15 i III SA/Wa 2742/15 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 12 stycznia 2017r., I SA/Rz 907/16, CBOSA).
W realiach niniejszej sprawy Skarżący złożył skargę na czynność, która nie jest czynnością egzekucyjną organu egzekucyjnego, a stanowi jedynie realizację przez organ rentowy (dłużnika zajętej wierzytelności) obowiązków wynikających z dokonanego wcześniej zajęcia. Przepisy ustawy nie przewidują możliwości kwestionowania przez zobowiązanego, na drodze postępowania administracyjnego, realizowania zajęcia przez dłużnika zajętej wierzytelności. Skarga w trybie art. 54 u.p.e.a. może być złożona na czynność egzekutora lub organu egzekucyjnego, nie zaś na czynność dłużnika zajętej wierzytelności polegającą na realizowaniu raz dokonanego zajęcia.
Z uwagi na powyższe, uwzględniając treść odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a., organy obu instancji postąpiły prawidłowo odmawiając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie.
W konsekwencji, podnoszone przez Skarżącego zarzuty dotyczące nieprawidłowości przy doręczeniu zawiadomienia o zajęciu świadczenia nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Dla jej rozstrzygnięcia nie mają również znaczenia przywołane przez Skarżącego wyroki wydane w sprawach sądowoadministracyjnych będących następstwem skarg złożonych przez niego na inne rozstrzygnięcia zapadłe w toku postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się do przywołanych przez Skarżącego w skardze orzeczeń sądów administracyjnych wskazać należy, że dotyczą one innych stanów faktycznych. Część z nich dotyczy m.in. wadliwego przyjęcia przez organy, że możliwe jest zastosowanie art. 61a k.p.a. do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, w której cała należność została już wyegzekwowana. Orzeczenia te dotyczyły zatem sytuacji, w których przepisy prawa przewidywały możliwość wydania przez organ rozstrzygnięcia na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie natomiast brak jest przepisu prawa dającego organowi administracji uprawnienie do wydania indywidualnego rozstrzygnięcia co do realizowania zajęcia przez dłużnika zajętej wierzytelności.
Sąd wskazuje końcowo, że przywołany przez Skarżącego wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 9 października 2013 r., I SA/Go 354/13 uchylony został wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2016r. II FSK 137/14. Sąd kasacyjny wyjaśnił, że art. 61a k.p.a. może i powinien być stosowany w sytuacjach, w których postępowanie nie powinno być wszczęte. Taka zaś sytuacja zaistniała w ocenie Sądu w niniejszej sprawie wobec wniesienia żądania, które na drodze administracyjnej nie może być rozpoznane.
Z uwagi na powyższe, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło