IV SA/Wa 1267/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 03 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania wykonania zastępczego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] cofnął zezwolenie na przetwarzanie odpadów w instalacji związanej z odzyskiem odpadów w zakresie fermentacji odpadów, zlokalizowanej na działce o nr ew. [...] w m. [...], gm. [...], udzielone decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...] dla firmy [...] sp. z o.o. w [...] - bez odszkodowania. W dniu 28 lipca 2015 r. Starosta [...] wystosował do Spółki upomnienie wzywające do usunięcia na własny koszt odpadów z terenu wymienionej wyżej działki objętej zezwoleniem. Z powodu niewykonania obowiązku wymienionego w upomnieniu, Starosta [...] w dniu 22 października 2015 r. wystawił wobec zobowiązanej Spółki tytuł wykonawczy [...] stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednocześnie Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] postanowił, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym [...] z dnia [...] października 2015 r., wystawionym przez Starostę wobec Spółki [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inny podmiot za zobowiązaną Spółkę na jej koszt i niebezpieczeństwo. Jednocześnie Starosta określił przybliżoną kwotę kosztów wykonania zastępczego na 1.000.000,-zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Starosty z dnia [...] października 2015 r. Na powyższe postanowienie z dnia 21 marca 2016 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej podał, że z uwagi na wykonanie przez skarżącą obowiązku nałożonego decyzją MWIOŚ z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], tj. wstrzymania użytkowania instalacji, sytuacja finansowa skarżącej uległa znacznemu pogorszeniu. Spółka aktualnie nie dysponuje środkami finansowymi, które umożliwiałyby jej zapłatę zaliczki w wysokości określonej zaskarżonym postanowieniem. Od dwóch lat Spółka nie może prowadzić działalności gospodarczej, jednocześnie zaś musi ponosić koszty wstrzymania użytkowania instalacji. Spółka nie może również w tym czasie spłacać zaciągniętych zobowiązań inwestycyjnych. Zapłata kwoty 1.000.000,-zł wymagałaby od skarżącej zaciągnięcia kredytu lub pożyczki na realizację tego celu, co wiąże się z dodatkowymi kosztami w dużej wysokości z uwagi na wysoką kwotę kredytu (koszty obsługi kredytu, odsetki, prowizje). Tym samym, w ocenie pełnomocnika, spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, gdyż jego niewstrzymanie spowoduje nieodwracalne dla Spółki konsekwencje finansowe. W celu wykazania zasadności wniosku pełnomocnik skarżącej do skargi dołączył: 1) kserokopię wezwania do zapłaty z dnia 8 maja 2015 r. skierowanego przez Bank [...] w [...] do skarżącej o zapłatę przeterminowanych należności w kwocie przekraczającej 307.500,-zł, 2) kserokopię bilansu skarżącej sporządzonego na dzień 31 marca 2015 r., 3) kserokopię pisma Banku [...] w [...] skierowanego do skarżącej z dnia 6 lipca 2015 r. dotyczącego zadłużenia z tytułu kredytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności została w sposób kompleksowy uregulowana w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zaś katalog pozytywnych przesłanek warunkujących wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności określony został w art. 61 § 3 tej ustawy i ma on charakter taksatywny. Zgodnie z treścią tego przepisu, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższej normy prawnej art. 61 § 3 powołanej ustawy wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Pozytywne rozstrzygnięcie żądania strony zależy więc od spełnienia jednej z dwóch wymienionych wyżej przesłanek, przy czym nawet w przypadku spełnienia jednej z nich zostało ono pozostawione uznaniu Sądu, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę zwrotu "sąd może". W ocenie Sądu niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek późniejszego zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, LEX nr 281811 i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09, LEX nr 489786). Przyznanie skarżącemu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 powyższej ustawy, zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jak przyjęto w judykaturze, wniosek o wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności powinien zawierać odrębne uzasadnienie, gdyż sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zasadności skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OZ 1381/06, dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem u podstaw wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia legło jedynie ogólne stwierdzenie, że "Spółka aktualnie nie dysponuje środkami finansowymi, które umożliwiałyby jej zapłatę zaliczki w wysokości określonej zaskarżonym postanowieniem. (...). Zapłata kwoty 1.000.000,-zł wymagałaby od skarżącej zaciągnięcia kredytu lub pożyczki na realizację tego celu, co wiąże się z dodatkowymi kosztami w dużej wysokości z uwagi na wysoką kwotę kredytu (...). Wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje nieodwracalne dla Spółki konsekwencje finansowe.", podczas gdy to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania aktu w świetle art. 61 § 3 powołanej ustawy. Wykazania takiego nie stanowią dołączone do skargi niepoświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie nieaktualnych, bo wystawionych przed rokiem, dokumentów: 1) wezwania do zapłaty z dnia 8 maja 2015 r. skierowanego przez Bank [...] w [...] do skarżącej o zapłatę przeterminowanego zadłużenia, 2) bilansu skarżącej sporządzonego na dzień 31 marca 2015 r., 3) pisma Banku [...] w [...] skierowanego do skarżącej z dnia 6 lipca 2015 r. informującego o możliwości przesunięcia, pod pewnymi warunkami, spłaty kapitału kredytu oraz części odsetek. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu i powołanie się na trudną sytuację majątkową, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę [por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04, z dnia 3 października 2007 r., I OZ 707/07 i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. Wyjaśnić bowiem należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się już dominujący pogląd przemawiający za udzieleniem ochrony tymczasowej, jeżeli skarżący wykaże, że w jego konkretnej sytuacji majątkowej wywiązanie się z nałożonego obowiązku finansowego wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody, w szczególności skarżący powinien złożyć stosowne dokumenty obrazujące jego aktualną sytuację finansową, pozwalające uprawdopodobnić podnoszone okoliczności. W tym tonie już wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniach: z dnia 9 kwietnia 2013 r., II OZ 253/13; z dnia 17 stycznia 2012 r., I OZ 13/12; z dnia 21 stycznia 2013 r., II FZ 1076/12; z dnia 22 grudnia 2011, II FZ 743/11; z dnia 5 lutego 2014 r., II OSK 131/14; z dnia 30 listopada 2004 r., GZ 121/04; z dnia 5 kwietnia 2013 r., II OZ 223/13; z dnia 29 stycznia 2014 r., I FZ 436/13; z dnia 7 lutego 2014 r., I FZ 4/14; z dnia 10 lutego 2014 r., I FSK 76/14; z dnia 11 lutego 2014 r., I GSK 184/14; z dnia 12 lutego 2014 r., II FZ 31/14; z dnia 14 lutego 2014 r., I OZ 94/14; z dnia 14 lutego 2014 r., II FZ 1594/13 – wszystkie dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – a wyrażone w nich jednolite i ugruntowane stanowisko Sąd rozpoznający wniosek w niniejszej sprawie w pełni aprobuje. Przedstawione wyżej orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie poruszonej problematyki, niezależnie od tego, że posiada walor ujednolicający orzecznictwo sądowoadministracyjne, dostrzega i chroni te wartości prawne, które w istocie stanowią motyw wniosku. Wyrazem przedstawionego kierunku orzecznictwa sądowoadministracyjnego jest także niniejsze postanowienie. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia ogranicza się tylko do jego gołosłownego twierdzenia, że "Spółka nie dysponuje środkami finansowymi, które umożliwiałyby jej zapłatę kwoty 1.000.000,-zł określonej zaskarżonym postanowieniem, zaś zapłata tej kwoty wymagałaby od skarżącej zaciągnięcia kredytu lub pożyczki na realizację tego celu, wobec tego wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje nieodwracalne dla Spółki konsekwencje finansowe", niczym nie popartego. Tak sformułowany wniosek nie jest wystarczający w zakresie uzasadnienia wystąpienia przesłanek do wstrzymania wykonania aktu. Skarżąca nie udokumentowała w sposób pełny swojej sytuacji majątkowej, zatem nie dopełniła ciążących na niej obowiązków wykazania zasadności złożonego wniosku w zakresie uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca winna wykazać – co według znaczenia słownika języka polskiego PWN "wykazać" oznacza uzewnętrznić coś, ujawnić istnienie czegoś, zaś "istnienie" oznacza fakt bycia czegoś, mieć miejsce w rzeczywistości, być – przedstawiając odpowiednie argumenty poparte dowodami, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest tak, jak w postępowaniu karnym, że wszelkie wątpliwości powinny być tłumaczone na korzyść wnioskującego, tylko wszystko co wątpliwe skarżący winien wyjaśnić, bo to po jego stronie istnieje powinność dowiedzenia, że zasługuje na objęcie go ochroną tymczasową. To do strony ubiegającej się o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności należy wykazanie, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisie art. 61 § 3 powołanej ustawy. Natomiast wszechstronne rozważenie całokształtu wskazanych przez stronę okoliczności należy do Sądu związanego regułą ustanowioną przez art. 61 § 3 powołanej ustawy oraz wytycznymi takimi jak: zgodność prowadzonego wnioskowania z zasadami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy, oraz innymi elementami, które pozwalają domniemywać, że skutek w postaci faktu uprawdopodobnionego może w ogóle nastąpić. Tymczasem skarżąca na poparcie argumentów swojego wniosku nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów źródłowych obrazujących aktualną kondycję finansową Spółki i jej możliwości płatniczych, ograniczając się jedynie do lakonicznego argumentowania, że "Spółka nie dysponuje środkami finansowymi, które umożliwiałyby jej zapłatę kwoty 1.000.000,-zł określonej zaskarżonym postanowieniem, zaś zapłata tej kwoty wymagałaby od skarżącej zaciągnięcia kredytu lub pożyczki na realizację tego celu, wobec tego wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje nieodwracalne dla Spółki konsekwencje finansowe" i przedstawiając dokumenty, mające świadczyć o trudnej sytuacji finansowej Spółki, nie tylko w kserokopiach, ale przede wszystkim nieaktualne, gdyż wystawione w dniu 8 maja 2015 r. i 6 lipca 2015 r., również przedstawiony jednostronicowy fragment bilansu jest nieaktualny, bo sporządzony na dzień 31 marca 2015 r., który w dodatku nie został podpisany. Nie ulega wątpliwości, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu po wniesieniu skargi ma zawsze charakter wyjątkowy. Skarżąca powinna więc wykazać, że w jej konkretnej sytuacji majątkowej uiszczenie kosztów wykonania zastępczego wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody. W szczególności skarżąca winna była złożyć stosowne i aktualne dokumenty źródłowe pozwalające uprawdopodobnić podnoszone okoliczności. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przedstawione przez skarżącą uzasadnienie wniosku i kserokopie wymienionych dokumentów w żaden sposób nie obrazują jej aktualnej sytuacji finansowej. Wnioskodawczyni nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej, w oparciu na której formułuje żądania. Zatem badając całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, bowiem twierdzenia strony winny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej, skarżąca nie wskazała jednak jaka jest jej obecna sytuacja finansowa, a tym samym nie jest możliwa ocena, w jaki sposób uiszczenie nałożonej kwoty kosztów wykonania zastępczego mogłoby wpłynąć na kondycję finansową skarżącej Spółki. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 61 § 3 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.