IV SA/Wa 1699/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-09
Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący użytkownikiem wieczystym działki gruntu i współwłaścicielem budynku, posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie dotyczącym innej działki, do której nie posiada żadnego tytułu prawnego?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę w stosunku do działki nr ew. [...] z powodu braku legitymacji procesowej skarżącego, który nie wykazał posiadania tytułu prawnego do tej działki, a jedynie interes faktyczny. W odniesieniu do działki nr ew. [...] (obecnie [...]), której skarżący jest użytkownikiem wieczystym, sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy nie naruszyła jego interesu prawnego, ponieważ plan zapewniał obsługę komunikacyjną działki, a prawo nie nakłada obowiązku zapewnienia bezpośredniego dostępu do drogi publicznej każdej nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący P.P. zaskarżył uchwałę Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, twierdząc, że ustalenia planu dotyczące linii rozgraniczających drogę publiczną pozbawiły dostępu do tej drogi piekarnię, której jest współwłaścicielem i użytkownikiem wieczystym działki nr ew. [...]. Skarżący kwestionował również ustalenia dotyczące działki nr ew. [...], do której nie posiadał tytułu prawnego. Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi w stosunku do działki nr ew. [...] i oddalenie jej w stosunku do działki nr ew. [...].Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę w stosunku do działki nr ew. [...] z obrębu [...] oraz odrzucił skargę w stosunku do działki nr ew. [...] z obrębu [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), Protokolant ref. staż. Sebastian Niedbalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi P. P. na uchwałę Rady [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. oddala skargę w stosunku do działki nr ew. [...] z obrębu [...]. 2. odrzuca skargę w stosunku do działki nr ew. [...] z obrębu [...].
Pismem datowanym na 10 maja 2018 r. P.P. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miasta [...] z [...] września 2009 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] – część I.
Z uzasadnienia skargi wynika, że zgodnie z uchwalonymi przez Radę Miasta [...] ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru[...] – część I działki ewidencyjne nr [...] oraz [...] z obrębu [...] położone są na obszarze oznaczonym symbolem [...], stanowiącym teren usług i zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Działka [...] jest działką niezabudowaną, stanowiącą wąski pas zieleni o szerokości około [...] m. Działka nr [...] z obrębu [...] oznaczona została symbolem [...] stanowi drogę publiczną dojazdową – ulicę [...] Z części graficznej planu wynika, iż linie rozgraniczające drogi publicznej – ulicy [...] biegną wzdłuż granicy działek [...] i [...] Zdaniem skarżącego takie ukształtowanie linii rozgraniczających drogi publicznej skutkuje pozbawieniem dostępu do drogi publicznej budynku piekarni posadowionego na działce [...], której jest użytkownikiem wieczystym. Wskazał, że działka nr [...], na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, została zwrócona na rzecz osób fizycznych oraz, że we wcześniejszym stanie zagospodarowania przestrzennego linie rozgraniczające ulicy [...] przebiegały w granicy działek [...] i [...].
Wniósł o stwierdzenie nieważności w/w uchwały we wskazanym powyżej zakresie. Interes prawny skarżącego w zaskarżeniu uchwały we wskazanym zakresie wynika z faktu, że jest on użytkownikiem wieczystym działki nr [...] oraz współwłaścicielem budynku posadowionego na przedmiotowej działce, który w wyniku uchwalenia przedmiotowego planu został pozbawiony dostępu do drogi publicznej. Podniósł, że wystąpienie ze skargą leży także w interesie drugiego współwłaściciela budynku J.J..
Skarga ta poprzedzona została, złożonym w dniu 28 marca 2018 r. w Urzędzie Miasta [...], wezwaniem Rady Miasta [...] do usunięcia naruszenia prawa powstałego w związku z uchwałą z [...] września 2009 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] – część I w zakresie linii rozgraniczających drogi publicznej – ulicy [...] na wysokości nieruchomości przy ul. [...] Wezwanie to okazało się bezskuteczne – pozostawiono je bez rozpoznania.
Na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że działka nr [...]nosiła pierwotnie nr [...]. W 1988 roku działka nr [...] została podzielona na działkę [...] i [...], a z działki [...] wydzielono między innymi działkę nr [...] przy czym podział ten miał miejsce zanim skarżący stał się użytkownikiem wieczystym działki ewidencyjnej nr [...]– protokół rozprawy k. 60 akt sądowych.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta [...] wniosła o odrzucenie skargi w stosunku do działki ew. nr [...] z obrębu [...] i oddalenie skargi w stosunku do działki ew. nr [...] (obecnie działka nr [...]) z obrębu [...] W uzasadnieniu Rada podniosła między innymi, że zgodnie z brzmieniem art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalenia zaskarżonej uchwały każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Konieczną przesłanką dla skutecznego wniesienia skargi jest wykazanie przez skarżącego, że w konkretnym przypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie uregulowaną sytuacją (a nie wyłącznie faktyczną), a zaskarżoną przez niego uchwałą polegającą na tym, że uchwała ta narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Skarżący kwestionując uchwałę w stosunku do działki o numerze ewidencyjnym nr [...] z obrębu [...] musiał dowieść, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, negatywnie wpływa na jego sferę prawno-materialną. Zdaniem organu skarżący obowiązkowi temu nie sprostał albowiem nie wykazał, jaki bezpośredni wpływ na przysługujące mu prawo względem działki nr [...] z obrębu [...] mają zapisy uchwały Rady Miasta [...] z [...] września 2009 r. nr [...] dotyczące działki nr [...]. Do działki tej nie przysługuje mu również ani prawo własności ani użytkowania wieczystego. Skarżący nie wykazał więc istnienia interesu prawnego wobec wyżej zaskarżonej uchwały wobec czego organ wniósł o odrzucenie skargi w stosunku do działki [...].
W dalszej kolejności organ podniósł, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sporządzony był na mocy uchwał Rady y: nr [...] z [...] stycznia 2005 roku o przystąpieniu do sporządzenia Miasta [...] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]; nr [...] z [...] listopada 2008 roku zmieniającej uchwałę nr [...] dzielącej plan zagospodarowania na dwie części oraz nr [...] z [...]lutego 2009 roku w przedmiocie sprostowania błędu w załączniku graficznym. Na etapie zbierania uwag do przedmiotowego projektu, jak również na etapie sporządzenia projektu planu, nie wpłynęła żadna skarga ani wniosek od skarżącego.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] - część I działka nr [...]z obrębu [...] położona przy ulicy [...] znajduje się na terenie inwestycyjnym oznaczonym symbolem [...] o przeznaczeniu podstawowym pod tereny usług oraz zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, dla których ustala się przeznaczenie dopuszczalne w postaci terenów usług rzemiosła jako przeznaczenia tymczasowego, do czasu realizacji przeznaczenia podstawowego. Natomiast działki nr [...] i [...] znajdują się w liniach rozgraniczających ulicy dojazdowej [...] (ul. [...]).
Organ powołał treść art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu obowiązującym na dzień uchwalania miejscowego planu, stosownie do którego w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Ponadto zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Powołany przepis doprecyzowano w § 4 pkt 9 lit. a i b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny zawierać: a) określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych, b) określenie warunków powiązań układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym. Dodatkowo w art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określono, że dostęp do drogi publicznej należy rozumieć jako bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej.
Organ wyjaśnił, że § 30 uchwały Rady Miasta [...] z [...] września 2009 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] – część I określa dla całego terenu zasady obsługi komunikacyjnej, zgodnie z którymi w pkt 1 lit. a ustala się zjazdy na teren [...] z ulicy zbiorczej [...] w wyznaczonych miejscach na rysunku planu oraz z ulicy dojazdowej [...]. Zgodnie z rysunkiem planu ulica dojazdowa przylegająca do jednostki terenowej [...] ma symbol [...]. W obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] - część I działka nr [...]ma ustaloną obsługę komunikacyjną z ulicy dojazdowej [...]. Dodatkowo, przedmiotowy miejscowy plan wskazuje na rysunki planu "główne wjazdy na teren", który to główny wjazd w przypadku terenu [...] wskazany jest ulicą [...]. Działka nr [...] ma więc zapewniony dostęp do drogi publicznej. Na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. pełnomocnik organu sprostował, iż działka nr [...] nie znajduje się w liniach rozgraniczających ulicy [...]. Działka ta wchodzi bowiem w skład terenu [...] (protokół rozprawy k. 60).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że skarga P. P. na uchwałę Rady Miasta [...] z [...]września 2009 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] – część I złożona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2018 r. poz. 994 j.t., ze zm.), według którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Sąd rozpoznał niniejszą skargę z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej (art.1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. 2018 poz. 1302 j.t. ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego (art.3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).
Rozważania prawne rozpocząć należy od analizy istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego i jego naruszenia. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Przepisy ogólne ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakazują organom planistycznym uwzględniać w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określone wartości, w tym ochronę prawa własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz. U. 2018 poz. 1945 j.t.). Rzeczony obowiązek związany jest z tym, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy), a więc mają bezpośredni wpływ przede wszystkim na uprawnienia i obowiązki właściciela nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje w związku z tym pogląd, podzielany przez skład orzekający w sprawie niniejszej, iż interes prawem chroniony we wniesieniu skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają co do zasady podmioty, którym przysługują najszersze prawa do nieruchomości objętych planem, a więc właściciele tych nieruchomości (wyrok NSA z dnia 28.09.2006 r. II OSK 936/06; wyrok NSA z dnia 10.03.2008 r. II OSK 1468/07; wyrok NSA z dnia 26.09.2008 r. II OSK 312/08; wyrok NSA z dnia 23.03.2013 r. II OSK 2369/12; dostępne CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl). Ochronę sądową w tym zakresie przyznaje się również użytkownikom wieczystym nieruchomości, gdyż mają oni prawa rzeczowe do nieruchomości o treści najbardziej zbliżonej do prawa własności (por. wyrok NSA z dnia 22.06.2009 r. II OSK 521/09, dostępne CBOSA).
Jednocześnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że interesu prawnego we wniesieniu skargi na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają podmioty, którym przysługuje wyłącznie prawo o charakterze obligacyjnym do nieruchomości objętej planem np. dzierżawcy nieruchomości (por. powołane powyżej wyroki NSA wydane w sprawach o sygn. akt II OSK 936/06, II OSK 1468/07, II OSK 312/08), najemcy lokali (zobacz: wyrok NSA z dnia 1.12.2009 r. II OSK 1436/09; wyrok NSA z dnia 23.01.2013 r. II OSK 2369/12, dostępne CBOSA) czy też podmioty użytkujące budynek znajdujący się na terenie objętym planem na podstawie umowy użyczenia (porównaj: wyrok NSA z dnia 1.04.2009 r. II OSK 1475/08, dostępny CBOSA). Z powołanych orzeczeń wywieść należy, że skoro interesu prawnego we wniesieniu skargi na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają podmioty, którym przysługuje prawo obligacyjne do nieruchomości, to tym bardziej legitymacji do wniesienia skargi nie mają osoby, które nie posiadają żadnego tytułu prawnego do rzeczonej nieruchomości. Jakkolwiek podmioty te mogą mieć interes w kwestionowaniu ustaleń planu przed sądem administracyjnym, to nie będzie to interes prawem chroniony, lecz interes faktyczny.
W niniejszej sprawie skarżący podał, iż jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...] (obecnie działka nr [...]) oraz współwłaścicielem posadowionego na niej budynku usługowo –mieszkalnego. Twierdzenie to koresponduje z treścią księgi wieczystej Nr [...], gdzie dla działki o numerze [...] z obrębu ewidencyjnego [...], położonej [...] w dziale II wpisano jako właściciela Miasto [...], a jako użytkownika wieczystego i właściciela budynku stanowiącego odrębną nieruchomość wpisano na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej J. J. i P. P., przy czym działka gruntu w wieczystym użytkowaniu oraz stanowiące odrębne nieruchomości budynki to murowany mieszkalny o 3-kondygnacjach, powierzchni użytkowej [...] m.kw. i murowany o 3-kondygnacjach stanowiący piekarnię typu [...] o powierzchni [...]m. kw. (wypis z księgi [...] akt). Skarżący nie wykazał natomiast, aby w stosunku do działki nr ew. [...] przysługiwał mu jakikolwiek tytuł prawny. Przeciwnie, wskazywał że działka ta, w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami, została zwrócona na rzecz osób fizycznych. Nie ma zatem tytułu prawnego do gruntu, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że interes skarżącego w kwestionowaniu zapisów planu miejscowego w zakresie dotyczącym działki ewidencyjnej nr [...] jest jedynie interesem faktycznym, którego posiadanie nie legitymuje do zaskarżenia uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do sądu administracyjnego. Skarżący nie wykazał też, że kwestionowane ustalenia planu naruszają jego interes prawny bowiem nie wskazał aby naruszony został konkretny przepis prawa materialnego dający mu ochronę prawną. Dodać przy tym należy, że skarga na uchwałę organu gminy wywiedziona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru skargi powszechnej, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Przepis ten wprowadza podmiotowe ograniczenie kręgu osób legitymowanych do wniesienia skargi na taką uchwałę. Z tych względów z uwagi na brak legitymacji skarżącego do zaskarżenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w stosunku do działki o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a w związku z art. 50 p.p.s.a.
Nie budzi wątpliwości Sądu interes prawny skarżącego w zaskarżeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej działki [...] (obecnie działka nr [...]). Będący jej użytkownikiem wieczystym skarżący podał, że na skutek przeprowadzenia linii rozgraniczających drogę publiczną – ulicę [...] wzdłuż granicy działek [...] i [...], działka o numerze ewidencyjnym [...], oraz znajdujący się na niej budynek piekarni (stanowiący jego współwłasność) została pozbawiona dostępu do drogi publicznej. Wskazał, że przed uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego linie rozgraniczające ulice [...] przebiegały w granicach działek [...] i [...]. Zatem interes prawny strony skarżącej odnośnie działki ewidencyjnej [...] obecnie działka nr [...]) został w ocenie Sądu wykazany.
Ocena zarzutów skargi prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona uchwała Rady została wydana z naruszeniem prawa, w tym w szczególności, aby naruszenie to mogło polegać na zaniechaniu ustanowienia przez organ uchwałodawczy bezpośredniego dostępu nieruchomości należącej do skarżącego do drogi publicznej. Zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] - część I działka nr [...]z obrębu [...] położona przy ulicy [...] (obecnie działka nr [...]) i działka nr [...] znajdują się na terenie inwestycyjnym oznaczonym symbolem [...] o przeznaczeniu podstawowym pod tereny usług oraz zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, dla których ustala się przeznaczenie dopuszczalne w postaci terenów usług rzemiosła jako przeznaczenia tymczasowego, do czasu realizacji przeznaczenia podstawowego. Natomiast działka nr [...] znajduje się w liniach rozgraniczających ulicy dojazdowej [...]). § 30 uchwały Rady Miasta [...] z [...] września 2009 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru[...] – część I określa dla całego terenu zasady obsługi komunikacyjnej, zgodnie z którymi w pkt 1 lit. a ustala się zjazdy na teren [...] z ulicy zbiorczej [...] w wyznaczonych miejscach na rysunku planu oraz z ulicy dojazdowej [...] Zgodnie z rysunkiem planu ulica dojazdowa przylegająca do jednostki terenowej [...] ma symbol [...] W obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] - część I działka nr [...] (obecnie działka nr [...]) ma ustaloną obsługę komunikacyjną z ulicy dojazdowej [...] Przedmiotowy miejscowy plan wskazuje na rysunku planu "główne wjazdy na teren", który to główny wjazd w przypadku terenu [...] wskazany jest ulicą [...].
W tym kontekście wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej jako "u.p.z.p."), pod rządami której uchwalono niniejszy plan zagospodarowania przestrzennego, w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Ustalenia w tym zakresie powinny zawierać określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych; określenie warunków powiązań układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym; wskaźniki w zakresie komunikacji i sieci infrastruktury technicznej, w szczególności ilość miejsc parkingowych w stosunku do ilości mieszkań lub ilości zatrudnionych albo powierzchni obiektów usługowych i produkcyjnych (§ 4 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Dz.U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1587).
W ocenie Sądu zaskarżona uchwała czyni zadość powyższym regulacjom, ustalając szczegółowe zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji w treści przywołanego wyżej § 30 uchwały. Z postanowień szczegółowych dotyczących terenu [...] wynika, że działka nr [...] z obrębu [...], tak jak i działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...], znajduje się na terenie inwestycyjnym oznaczonym symbolem [...]. Dla przedmiotowego terenu określono obsługę komunikacyjną poprzez zjazdy na teren z ulicy zbiorczej [...] w wyznaczonych miejscach na rysunku planu oraz z ulicy dojazdowej [...] Zatem uznać trzeba, że interes prawny skarżącego wynikający z prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej (i współwłasności budynku) działki nr [...] (obecnie działka nr [...]) nie został naruszony przez przeprowadzenie linii rozgraniczających drogę publiczną – ulicę [...] wzdłuż granicy działki [...].
Zaznaczyć należy, że stosownie do art. 2 pkt 14 u.p.z.p. przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Pojęcie dostępu do drogi publicznej należy zatem rozumieć szeroko, również jako dostęp pośredni. Podkreślić trzeba jednocześnie, że żaden przepis prawa nie wprowadza obowiązku gminy zapewnienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego bezpośredniego dostępu do drogi publicznej każdej działce, na której dopuszczalna jest zabudowa. Możliwa jest bowiem zabudowa nieruchomości, która ma jedynie pośredni dostęp do drogi publicznej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej – art. 61 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 pkt 14 ustawy z 27 marca 2003 r. Tak więc, w przypadku gdy gmina z określonych względów nie może zapewnić nieruchomości objętej planem, na której dopuszczono zabudowę bezpośredniego lub ewentualnie nawet pośredniego dostępu do drogi publicznej, właściciel tej nieruchomości musi we własnym zakresie podjąć starania o zapewnienie sobie dojazdu do tej działki, korzystając z prawnie dopuszczalnych form, zarówno administracyjnoprawnych, jak i cywilnoprawnych (vide wyroki: NSA z dnia 26 sierpnia 2011r. w sprawie II OSK 1118/11, WSA w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2010r. w sprawie II SA/Gd 604/10, WSA w Rzeszowie z dnia 18 grudnia 2012r. w sprawie II SA/Rz 696/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Z części graficznej planu wynika również, że przebieg linii zabudowy (wzdłuż granicy działki [...] - obecnie działka nr [...] i działki nr [...]), przeprowadzono w sposób umożliwiający przeprowadzenie drogi wewnętrznej czy służebności drogowej przez działkę nr [...] wobec braku możliwości jej zabudowy.
Zauważyć należy, iż obecnie na przedmiotową działkę [...] (obecnie działka nr [...]) z ulicy [...] są trzy wjazdy (oświadczenie pełn. skarżącego - protokół rozprawy z dnia 9 stycznia 2019 r.). Teren wokół działki [...] (obecnie działka nr [...]), w tym bramę wjazdową na działkę [...] czy schody do piekarni na działce nr [...], obrazują także przedłożone na tejże rozprawie przez pełnomocnika organu fotografie niekwestionowane przez skarżącego. Obecnie przed Sądem Rejonowym dla [...] toczy się postępowanie o ustanowienie służebności drogowej. Szerokość linii rozgraniczających w tym miejscu wynosi [...] m. Jak wskazał pełnomocnik organu, gdyby działka nr [...] była włączona do ulicy [...] należałoby rozebrać schody należące do budynku piekarni a posadowione na tej działce i niezachowano by stosownej odległości pomiędzy piekarnią a jezdnią. Eksponowana przez skarżącego okoliczność braku możliwości wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę wynikająca z braku dostępu do drogi publicznej ustanie z chwilą realizacji starań o ustanowienie służebności drogowej.
Zatem stanowiąc miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Rada Miasta [...] nie miała obowiązku zapewnienia bezpośredniego dostępu do drogi publicznej każdej działce ewidencyjnej. Konieczność zapewnienia obsługi komunikacyjnej określonych terenów skarżący błędnie utożsamił z obsługą komunikacyjną poszczególnych działek ewidencyjnych. W granicach władztwa planistycznego Rada uprawniona była ustalić układ komunikacyjny odpowiadający przede wszystkim względom bezpieczeństwa i ekonomiki zagospodarowania terenów oraz zasadzie poszanowania prawa własności poszczególnych właścicieli nieruchomości i taka sytuacja zaistniała w stanie faktycznym sprawy niniejszej.
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę w stosunku do działki o numerze ewidencyjnym [...]z obrębu [...] - art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło