IV SA/Wa 2160/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-16

Skład orzekający: Anita Wielopolska, Kaja Angerman, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący dzierżawcą nieruchomości, posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdy jego interes prawny opiera się wyłącznie na umowie dzierżawy?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę w części dotyczącej działek dzierżawionych przez skarżącą spółdzielnię, uznając, że dzierżawca nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ jego interes prawny opiera się jedynie na umowie dzierżawy, a nie na prawie bezwzględnym do nieruchomości. W pozostałej części skargę oddalono, uznając uchwałę za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Spółdzielnia wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zgodności planu ze studium, analizy stopnia zgodności z ustaleniami studium oraz oceny materiału dowodowego. Skarżąca wywodziła swój interes prawny z prawa użytkowania wieczystego dwóch działek oraz z umowy dzierżawy innych działek. Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi w części dotyczącej dzierżawionych działek z powodu braku interesu prawnego skarżącej, a w pozostałym zakresie o jej oddalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę w zakresie żądania dotyczącego działek ewidencyjnych o nr [...] i [...] z obrębu [...], dla których prowadzone są odpowiednio księgi wieczyste o numerach KW [...] i KW [...]. W pozostałej części skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman,, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant spec. Joanna Ziółkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Spółdzielnia [...] z siedzibą w [...] na uchwałę Rady [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. odrzuca skargę w zakresie żądania dotyczącego działek ewidencyjnych o nr [...] i [...] z obrębu [...], dla których prowadzone są odpowiednio księgi wieczyste o numerach KW [...] i KW [...]; II. w pozostałej części skargę oddala. Rada Miasta [...] podjęła w dniu [...] lipca 2019 r. uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części osiedla [...] - cześć [...] (dalej także: Uchwała lub MPZP). Spółdzielnia [...] w [...], na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 994 ze zm., dalej: u.s.g.) wniosła skargę na powyższą uchwałę. Zaskarżonemu MPZP zarzuciła naruszenie: 1) art.9 ust.4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na jego niezastosowaniu i tym samym niezastosowaniu art.20 ust.1 tejże ustawy, przez przyjęcie że ww Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego w zaskarżanej części, przewidując przeznaczenie terenów oznaczonych symbolami [...] oraz A[...] na urządzenie zieleni parkowej oraz sportu i rekreacji nie narusza ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego [...] wynikających z uchwały numer [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2006 roku, mimo iż Studium to przewiduje dla przeważającej części tych terenów zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, co - zdaniem strony skarżącej - jest tak istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego, że zgodnie z art.28 ust.1 powołanej ustawy skutkuje jego nieważnością w tej części; 2) art.6, art.14 ust.5, art.15 ust.1 ww ustawy poprzez gołosłowne przyjęcie, że dokonano właściwej analizy stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami wskazanego wyżej Studium; 3) art.80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującej oceny materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na ocenie pozostającej w oczywistej sprzeczności z materiałem dowodowym. Mając powyższe zarzuty na uwadze, wniosła o: 1) stwierdzenie nieważności uchwały w sprawie MPZP w zaskarżonej części obejmującej postanowienia powołane w komparycji skargi, względnie o uchylenie uchwały w zaskarżonej jej części; 2) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżąca Spółdzielnia jest użytkownikiem wieczystym dwóch działek gruntowych położonych w obrębie [...], pierwsza o numerze ewidencyjnym [...], uregulowana w księdze wieczystej numer [...], druga z nich o numerze ewidencyjnym [...], uregulowana w księdze wieczystej numer [...]. Obie te nieruchomości wchodzą w skład terenu planistycznego oznaczonego w ww uchwale symbolem [...]. Natomiast pozostała część tego terenu, jak również część terenu oznaczonego symbolem [...] oraz [...] jest przedmiotem dzierżawy przysługującej skarżącej Spółdzielni, tj. działek gruntu o nr [...] i [...], położonych przy ul. [...], dla których prowadzone są odpowiednio księgi wieczyste o numerze KW [...] oraz Kw nr [...]. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie sądowej w dniu 16 stycznia 2020 r., dzierżawiony teren porasta dzika roślinność. Powyższe działki stanowią własność [...]. Powołana umowa dzierżawy zawarta w dniu [...] września 2017 r. ustaliła 3 letni okres dzierżawy od dnia 1 października 2017 r. do dnia [...] września 2020 r. Celem umowy dzierżawy miało być utrzymanie zieleni (§ 1 pkt 2 ww umowy dzierżawy). Z powyższego tytułu (umowa dzierżawy) skarżąca wywodzi istnienie swojego interesu prawnego w zaskarżeniu wskazanej Uchwały. Odnosząc się natomiast do meritum zaskarżenia wskazała, iż w obszarze objętym planem ustalonym zaskarżoną uchwałą, pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne, łącznie z towarzyszącą tej zabudowie zielenią i funkcjami parkingowymi, przeznaczono około 33% powierzchni ogólnej przedmiotowego obszaru. Tym samym zdecydowanie nie wyczerpano parametrów zabudowy przewidzianych w obowiązującym Studium (do 40 %). Niezależnie od niezgodności zapisów planu w tym zakresie z przepisem art. 9 ust.4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zgodność planu z postanowieniami studium), powyższe postanowienie zdecydowanie uniemożliwia Spółdzielni realizację ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego [...]. Uchwalony przez Miasto układ funkcji nie dochowuje bowiem ustaleń zawartych w powyższym Studium oraz wskazanych przepisami powołanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym co stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, skutkujące, na mocy art. 28 ust. 1 ww ustawy, stwierdzeniem jego nieważności w części, w jakiej naruszenie to dotyczy. W ocenie skarżącej Spółdzielni zgodność przedmiotowego MPZP z powołanym wyżej Studium zapewnić może jedynie zmiana przeznaczenia terenu planistycznego [...] na teren [...] z równoczesnym powiększeniem granic tego terenu w kierunku zachodnim do istniejącego ciągu pieszego prowadzącego do przejścia podziemnego pod ulicą [...] i dalej do terenów zielonych i rekreacyjnych wzdłuż [...] po północnej stronie ulicy [...]. Obszar po zachodniej stronie tego ciągu, do granicy z terenem planistycznym [...] powinien być oznaczony jako strefa zieleni i dołączony do terenu [...] lub [...]. W konsekwencji zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna na tak utworzonym obszarze planistycznym [...] stanowiłaby kontynuację oryginalnej koncepcji zabudowy [...] charakteryzującej się lokowaniem zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej na obwodzie kwartałów, osłaniającej zielone wnętrza o funkcjach oświatowych i rekreacyjnych. Dla utworzonego terenu planistycznego [...] uzasadnionym ze względów urbanistycznych byłoby ustalenie wysokości zabudowy do 11 kondygnacji w części zachodniej (wysokość istniejącego budynku na terenie planistycznym [...]), do 7 kondygnacji w części środkowej i do 5 kondygnacji w części wschodniej, ustalenie współczynnika zabudowy w wysokości 0,35 oraz ustalenie powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 30%. Jako funkcje uzupełniające umieszczenie w parterach zabudowy usług z branży sportowo- rekreacyjnej. Taka zabudowa, stanowiąc kontynuację domknęłaby południową pierzeję ulicy [...] na odcinku od [...] do [...]. Również, zdaniem skarżącej, sposób obsługi komunikacyjnej tego rejonu jest nieefektywny i nieracjonalny. Zaproponowany planem układ komunikacyjny w rejonie obszarów: [...], [...], [...], [...] nie sprosta wymaganiom obsługi komunikacyjnej. Zjazd z ulicy [...], uzgodniony z Zarządem Dróg Miejskich w [...] ponad dekadę temu, powinien zostać zachowany wyłącznie do obsługi terenu planistycznego [...] (MW). Przedstawiona bowiem w skarżonym planie koncepcja obsługi komunikacyjnej nie zapewni docelowo sprawnego dojazdu dla obszarów planistycznych [...], [...], [...], [...]. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta [...] wniosła o odrzucenie skargi, w części w jakiej skarżąca Spółdzielnia nie wykazała interesu prawnego oraz o jej oddalenie w pozostałym zakresie a także, o oddalenie skargi w całości w razie nieodrzucenia jej przez Sąd w jakiejkolwiek części. Podniosła, iż skarżąca wykazała interes prawny jedynie w odniesieniu do działek ew. [...] i [...] z obrębu [...], których jest współużytkownikiem wieczystym, natomiast co do pozostałej części terenu [...], jak również części terenu oznaczonego symbolem [...] oraz [...], który jest przedmiotem dzierżawy, taki przymiot jej nie przysługuje. Skarżącą w tym zakresie wykazała jedynie interes faktyczny. Mając na uwadze szerokie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym wyrok z dnia 5 czerwca 2014 r., II OSK 117/13, skarga w tym zakresie powinna zostać odrzucona. Odnosząc się natomiast do meritum zaskarżenia Rada [...] stwierdziła, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego północnej części osiedla [...] część [...], sporządzony został z pełnym poszanowaniem procedury planistycznej, określonej w przepisach ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1945, ze zm.). Wyjaśniła, iż w trakcie przeprowadzania procedury wpłynęło 147 wniosków do projektu MPZP, przy czym 49 wniosków dotyczyło fragmentu na północ od ul. [...] (części [...]). Wnioski te dotyczyły w przeważającej części zachowania istniejącego charakteru i formy zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej, zapewnienia miejsc parkingowych, zachowania lokalnego charakteru dróg osiedlowych. Projekt MPZP objętego skargą został wyłożony po raz pierwszy do publicznego wglądu w terminach od 18 sierpnia 2017 r. do 18 września 2017 r., a w dniu 6 września 2017 r. przeprowadzono dyskusję publiczną. Ponownie wyłożony został do publicznego wglądu w okresie od 22 czerwca 2018 r. do 30 lipca 2018 r., a w dniu 4 lipca 2018 r. przeprowadzono dyskusję publiczną. W trakcie trwania procedury planistycznej skarżąca występowała o intensyfikację zabudowy (zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna), na terenie objętym projektem planu, czemu sprzeciwiali się zarówno mieszkańcy okolicznych domów, jak i lokalne Stowarzyszenie. Prezydent m[...] dwukrotnie nie uwzględnił uwag skarżącej i zgodnie z wolą mieszkańców tereny te zostały przeznaczone pod funkcje zieleń urządzona - park oraz tereny sportu i rekreacji. Pod uwagę wzięto również okoliczność, że realizacja zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej w bezpośrednim sąsiedztwie drogi głównej ruchu przyspieszonego - ul. [...], jest niezasadna ze względu na hałas i zanieczyszczenie powietrza, który ta droga generuje. Na problem ten zwracała m.in. [...], apelując o ustalenie w projekcie MPZP podwójnych szpalerów drzew w liniach rozgraniczających ulicy [...] po jej południowej stronie, na całym odcinku, co zostało uwzględnione przez organ przy uchwalaniu planu. W zakresie obsługi komunikacyjnej w rejonie objętym skargą, zapewniono obsługę terenu [...] od [...], natomiast dla terenu [...] od [...] lub [...] w sposób racjonalny i w pełni wystarczający dla potrzeb tego terenu, przy czym na etapie procedury planistycznej uzyskano w tym zakresie wymagane przez przepisy prawa uzgodnienia. Zdaniem organu, przeznaczenie terenu na funkcje sportowe znajduje swoje uzasadnienie jako kontynuacja i rozwój terenów sportowych w stosunku do istniejących kortów tenisowych znajdujących się w sąsiedztwie, na południe od terenów [...] i [...]. Zapisy te są zgodne z zapisami Studium, w którym jako priorytet ustalono lokalizację obiektów i urządzeń sportowych, w tym sportu kwalifikowanego, sportu dzieci i młodzieży, osób niepełnosprawnych oraz obiektów i urządzeń dla rekreacji i rehabilitacji ruchowej. Dopuszczono ponadto lokalizowanie funkcji uzupełniających związanych z podstawową funkcją terenu, w tym przede wszystkim usług z zakresu administracji, centrów kongresowych, wystawienniczych, hoteli, gastronomii, handlu i turystyki, kultury i edukacji. Odnosząc się do zarzutu niezgodności miejscowego planu z obowiązujących na tym terenie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego [...] organ podniósł, że zarzut ten oparty jest w całości na błędnej interpretacji zapisów ww Studium. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego północnej części [...] - cz. [...] ustalił dla terenów planistycznych oznaczonych symbolami [...] oraz [...] przeznaczenie na urządzenie zieleni parkowej oraz sportu i rekreacji, i wbrew twierdzeniom skarżącej, jest zgodny w tym zakresie z ustaleniami Studium. Ustalenia dla przedmiotowych działek, jako terenu z przeznaczeniem na urządzenie zieleni parkowej oraz sportu, zostały określone na podstawie szczegółowej inwentaryzacji terenu i z uwzględnieniem zapisów Studium, mając na uwadze istniejący stan zagospodarowania przestrzennego na terenach objętych skargą oraz możliwości inwestycyjne terenów oznaczonych symbolami [...] oraz [...]. W planie miejscowym przyjęto przeznaczenie terenu pod rozwój funkcji sportu i rekreacji wraz z urządzeniem zieleni parkowej oraz zagospodarowaniem pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, którą ustalają zapisy Studium. Precyzując swoje stanowisko Rada nadto wyjaśniła, iż północna część planu miejscowego respektuje dotychczasowy układ osiedla i chroni tereny zieleni i sportu. Wskazała, iż na północ od przedmiotowego terenu rozciąga się pas terenów zielonych rekreacyjnych wzdłuż [...] po północnej stronie ulicy [...]. Park, zaprojektowany przez prof. L. M., powstał w drugiej połowie XX wieku wzdłuż [...] płynącego przez [...], [...] i [...] i był od początku wykorzystywany jako miejsce aktywnej rekreacji. W trakcie konsultacji społecznych mieszkańcy wypowiedzieli się za kontynuacją terenów zieleni urządzonej. Zgodnie natomiast z przeprowadzonymi wyliczeniami, w jednostce planistycznej w studium w stanie istniejącym wyczerpano już parametry zabudowy przewidzianej pod budownictwo mieszkaniowe-wielorodzinne, które łącznie z towarzyszącą tej zabudowie zielenią i funkcjami parkingowymi, zajmują około 70 % powierzchni w granicach analizowanej jednostki planistycznej [...]. Ochrona układu kompozycyjnego i funkcjonalnego istniejącego osiedla zostały zachowane poprzez wprowadzenie do zapisów planu miejscowego zachowania dominującej funkcji - zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i jednorodzinnej, układ obowiązujących i nieprzekraczalnych linii zabudowy oraz wprowadzenie zakazu nadbudowy istniejących budynków mieszkalnych, zachowanie "zielonego wnętrza", czyli pierwotnego założenia osiedla, zachowanie i ochronę układów pieszo-jezdnych uliczek wewnętrznych osiedla, zachowanie i ochronę układów zieleni osiedlowej i ciągów pieszych. Natomiast, w celu poprawienia bilansu parkingowego, dopuszczono spiętrzenie istniejących parkingów terenowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. sądowa kontrola działalności publicznej obejmuje m. in. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest w oparciu o kryterium legalności, tzn. zgodności kwestionowanego skargą aktu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. kontrola sądowa dokonywana jest w granicach sprawy administracyjnej, zaś sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprawowana kontrola zainicjowana została w trybie i na zasadach określonych w art. 101 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego." Skarga uregulowana w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest przysługującym podmiotom prawnym środkiem ochrony realnego, własnego interesu prawnego i realnych, własnych uprawnień przed rzeczywistym, nielegalnym wkroczeniem w te interesy. W art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymacja skargowa została oparta na naruszeniu indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, co oznacza, że legitymacja do wniesienia takiej skargi do sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony zaskarżonym rozstrzygnięciem. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Istotnym warunkiem umożliwiającym zaskarżenie uchwały samorządowej jest nie tylko jej obiektywna niezgodność z prawem materialnym, kształtującym sytuację prawną podmiotu skarżącego, ale także konieczność wykazania, że uchwała w sposób rzeczywisty i bezpośredni narusza interes prawny skarżącego, przez co należy rozumieć ograniczenie, zniesienie lub uniemożliwienie realizacji tego interesu (np. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., I OSK 1016/09, CBOSA). Skarżąca swój interes prawny wywodzi z prawa użytkowania wieczystego przysługującego jej do nieruchomości objętych planem, stanowiących działki położone w obrębie [...] o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Obie te nieruchomości wchodzą w skład terenu planistycznego oznaczonego w skarżonej uchwale symbolem [...], który także w pozostałej części jak również i część terenu oznaczonego w ww uchwale symbolem [...] oraz [...] jest z kolei przedmiotem dzierżawy przysługującej skarżącej Spółdzielni, tj. działek gruntu o nr [...] i [...]. O ile zatem, zdaniem Sądu, interes prawny skarżącej Spółdzielni do zaskarżenia planu odnośnie działek, których skarżąca Spółdzielnia jest użytkownikiem wieczystym nie budzi wątpliwości, o tyle w zakresie działek, będących własnością [...] i przedmiotem umowy dzierżawy, skarżąca tego interesu prawnego nie wykazała. W tym miejscu należy przywołać treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2019 roku, zapadłego w sprawie o sygn. akt II OSK 1980/19, zgodnie z którym: "Właścicielowi oraz użytkownikowi wieczystemu przysługują prawa o charakterze bezwzględnym do nieruchomości, których treść określają wprost przepisy kodeksu cywilnego (art. 140 k.c., art. 233 k.c.). Przepisy te stanowią zatem źródło interesu prawnego tych podmiotów w zaskarżeniu uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do sądu administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu przyjmuje się więc, że interesu prawnego we wniesieniu skargi na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają podmioty, którym przysługuje wyłącznie prawo o charakterze obligacyjnym do nieruchomości objętej planem np. dzierżawcy nieruchomości (powołane powyżej wyroki NSA wydane w sprawach o sygn. akt II OSK 936/06, II OSK 1468/07, II OSK 312/08), najemcy lokali (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2009 r., II OSK 1436/09, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., II OSK 2369/12, publ. Centrala Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) czy też podmioty użytkujące budynek znajdujący się na terenie objętym planem na podstawie umowy użyczenia (wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2009 r., II OSK 1475/08, publ. Centrala Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). (...) Interes podmiotu, któremu przysługuje prawo obligacyjne do nieruchomości jest sprzeczny z interesem jej właściciela. Taka sprzeczność ma miejsce w szczególności, gdy właścicielem nieruchomości jest gmina, która uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zatem skarżący - jako podmiot, któremu przysługuje prawo użyczenia nieruchomości - nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę". Powyższe zatem jednoznacznie wskazuje na zasadność rozstrzygnięcia niniejszym wyrokiem (pkt 1) w zakresie odrzucenie skargi co do nie wykazania przez skarżącą Spółdzielnię interesu prawnego (co najwyżej faktycznego) odnośnie dzierżawionych ww działek od [...]. Natomiast odnosząc się do meritum wskazać należy, że do zadań własnych gminy należy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w szczególności poprzez uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (art. 3 ust. 1 u.p.z.p.). Powołana regulacja potwierdza samodzielność gminy w zakresie władczego przeznaczania i określania warunków zagospodarowania terenów (władztwo planistyczne gminy). Oczywiście gmina nie ma absolutnej władzy w określaniu przeznaczenia terenów i ich warunków zagospodarowania. Granice władztwa planistycznego gminy wyznaczają ograniczenia określone w ustawach, w tym w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności dotyczące zasad sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Jednakże, podnieść przy tym należy, że zgodnie z wyrokiem NSA z 18 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1575/12 "przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym upoważniają gminę do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których gminy ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów (art. 4 u.p.z.p.), w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności (...). Organy planistyczne uchwalając plan, nie naruszają więc norm ogólnych regulujących prawo własności, choć oczywiście ingerują w samo prawo własności i interesy prawne właścicieli. Ingerencja ta jest jednak dozwolona na gruncie obowiązujących przepisów, jeśli nie godzi w istotę prawa własności." Przy tym, "działając w ramach określonych przez granice prawa i stosując zasadę proporcjonalności, organy gminy mogą w tworzonym planie zagospodarowania przestrzennego ograniczać uprawnienia właścicieli w celu pełniejszej realizacji innych wartości, które uznały za ważniejsze" (wyrok NSA z 21 marca 2017 r., sygn. II OSK 1656/15). Odnosząc się zatem do zarzutów skargi dotyczących naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. art. 9 ust. 4 w zw. art. 20 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 6, 14, ust. 5, art. 15 ust. 1 i art. 28 ust. 1 u.p.z.p., to należy wskazać, że nie zasługują one na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że Studium jest aktem określającym jedynie kierunki polityki przestrzennej gminy jego zapisy powinny określać ogólne postanowienia tej polityki, co ma podlegać doprecyzowaniu na etapie sporządzania planu. Dopiero plan ustala przeznaczenie terenów, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby zagospodarowania i warunków zabudowy terenów (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Regulacje planu miejscowego nie muszą być kopią zapisów studium, gdyż wówczas brak byłoby racjonalnego uzasadnienia dla ustawowego rozróżniania studium i planu miejscowego, jako aktu precyzującego władczo i konkretnie ustalenia studium. Ustalenia tego ostatniego aktu obejmują większe obszary terenu i opisują pożądane kierunki zagospodarowania przestrzennego. Sąd uznał, że w zaskarżonej uchwale dokonano prawidłowo konkretyzacji postanowień studium, które były dość szerokie i nie doszło do sprzeczności z jego ustaleniami. Należy wyjaśnić też, że przewidziane w studium przeznaczenie terenu powinno się bilansować w odniesieniu do danej jednostki terenowej a nie konkretnej działki ewidencyjnej. W związku z tym prawie zawsze dochodzi do sytuacji, w której nie na wszystkich działkach ewidencyjnym dla danej jednostki terenowej będzie występować przewidziany w studium sposób przeznaczenia. Takie zapisy studium nie gwarantują zatem każdemu właścicielowi możliwości zabudowy w pełnym zakresie w odniesieniu do każdej z działek ewidencyjnych, tak jak w sprawie niniejszej w odniesieniu do ww działek skarżącej Spółdzielni. Plan jest tego rodzaju dokumentem, który ma przestawiać obraz zagospodarowania przestrzennego całego, objętego postanowieniami planu, obszaru. Oznacza to, że na danym terenie muszą występować różne formy zagospodarowania (budynki mieszkaniowe, usługowe, zieleń urządzona, tereny sportowo-rekreacyjne drogi, etc.). Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona uchwała jest w pełni zgodna z uchwałą w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego [...]. Analizując rozwiązania zawarte w M.P.Z.P. północnej części [...] - cz. [...], należy stwierdzić, że głównym celem sporządzenia Planu dla tego terenu były: ochrona istniejących terenów zieleni, rekreacji i wypoczynku towarzyszących zabudowie mieszkaniowej wielorodzinnej, ochrona układu urbanistycznego osiedla, ochrona (z możliwością przekształceń) ogólnodostępnych terenów zieleni urządzonej i sportu powszechnego, uzupełnienie istniejącej zabudowy o funkcję sportowo- rekreacyjną, z zachowaniem gabarytów istniejących budynków oraz zachowaniem zieleni urządzonej, poprawa sytemu parkowania poprzez możliwość budowy parkingów wielopoziomowych. Jak ustalono, obszar objęty opracowaniem wchodzi w skład większego założenia, jakim jest osiedle [...]. Zespół mieszkaniowy autorstwa prof. M. B. powstał w latach [...] - tych [...] wieku. Jego zabudowa ma zróżnicowany charakter i wysokość, otoczona jest terenami zieleni, poprzecinanymi siecią "pieszych uliczek". Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego północnej części [...] - cz. [...], ustalił dla terenów planistycznych oznaczonych symbolami [...] oraz [...] przeznaczenie na urządzenie zieleni parkowej oraz sportu i rekreacji i wbrew twierdzeniom skarżącej, jest zgodny w tym zakresie z ustaleniami Studium. Tereny objęte skargą zlokalizowane są w Studium na terenie [...], co oznacza tereny zabudowy mieszkaniowej (M), w tym M1 - tereny o przewadze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, na których ustala się priorytet dla lokalizowania funkcji mieszkaniowych i niezbędnych inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej, terenów ogólnodostępnej zieleni urządzonej i sportu powszechnego oraz usług podstawowych, według standardów określonych w rozdziale XIII. Ponadto, według zapisów Studium, dla jednostki terenowej oznaczonej symbolem [...] dopuszcza się lokalizowanie na terenach funkcji usługowej z zaleceniem, aby udział tej funkcji kształtował się do 40% powierzchni zabudowy. Zgodnie z wyjaśnieniami organu, zainwestowanie tego terenu w zabudowę mieszkaniowo - usługową zdecydowanie przekroczyło te wartości i wynosi aktualnie 70 %. Natomiast, jak wskazano, ustalenia dla działek skarżącej jako terenu z przeznaczeniem na urządzenie zieleni parkowej oraz sportu, zostały określone na podstawie szczegółowej inwentaryzacji terenu z uwzględnieniem zapisów Studium. Zatem, mając na uwadze istniejący stan zagospodarowania przestrzennego na terenach objętych skargą oraz możliwości inwestycyjne terenów oznaczonych symbolami [...] oraz [...] prawidłowo przyjęto w planie miejscowym przeznaczenie terenu pod rozwój funkcji sportu i rekreacji wraz z urządzeniem zieleni parkowej oraz zagospodarowaniem pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, którą , co istotne, ustalają zapisy Studium. Dodatkowo wskazać należy, iż naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Wprawdzie skarżąca wykazała, iż jest użytkownikiem wieczystym ww nieruchomości położonych w granicach MPZP, jednakże samo prawo "własności" czy jego ograniczenie nie implikuje automatycznie legitymacji skargowej do kwestionowania wszystkich zapisów planu. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała naruszenia uprawnień właścicielskich, w zakresie podniesionych zarzutów. Trzeba mieć także na uwadze, że koncepcja władztwa planistycznego zakłada nie tylko samodzielność gminy, ale i możliwość ingerencji w prawa prywatne (w granicach określonych prawem). Oznacza to zatem, że zainteresowane podmioty (w tym właściciele nieruchomości położonych w granicach planu) nie mogą oczekiwać, że rada gminy nie będzie korzystała z przysługujących jej uprawnień w ramach władztwa z powodu niezgodności ustaleń planu z żądaniami właścicieli nieruchomości znajdujących się na obszarze objętym planem lub w bezpośrednim sąsiedztwie. Reasumując stwierdzić należy, iż zastosowane w niniejszej sprawie rozwiązania planistyczne nie ograniczają więc w sposób nieproporcjonalny praw skarżącej pozostawiając prawo do korzystania z nieruchomości w znacznej części na dotychczasowych zasadach. Również nie znajdują uzasadnienia zarzuty w zakresie obsługi komunikacyjnej w rejonie objętym skargą, obejmującą teren [...] od [...], a także w sposób racjonalny i w pełni wystarczający teren [...] od [...] lub [...], zgodnie z potrzebami tego rejonu. Należy mieć na uwadze, iż na etapie procedury planistycznej uzyskano w tym zakresie wymagane przez przepisy prawa stosowne uzgodnienia. Sąd także nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, w tym wskazanego przez skarżącą art. 80 K.p.a. Ocena materiału dowodowego została prawidłowo przeprowadzona jak również w sposób prawidłowy uzasadniona, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. W związku z tym, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło