IV SA/Wa 910/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2017 r. wniosku V. L. o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi V. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. V. L. (dalej powoływany jako "strona skarżąca") wniósł w piśmie z 1 marca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. W niniejszej skardze został złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskrzonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 910/17, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 30 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1295/17, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że Sąd I instancji powinien ocenić czy przedstawione we wniosku okoliczności uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu charakteru postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływana dalej jako "p.p.s.a.", po przekazaniu skargi przez organ sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wykazanie we wniosku a zatem w jego uzasadnieniu, niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie prawdopodobieństwa zaistnienia okoliczności wywołujących takie zagrożenia nie może polegać na tym, że sąd administracyjny samodzielnie, z uwagi na przedmiot zaskarżonej decyzji, a także przywołany w skardze stan rzeczy dojdzie do wniosku, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji analizowanej sprawy jest zasadne i znajduje podstawy w regulacji art. 61 § 3 p.p.s.a. Zasadniczo ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia przez niego konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Oczywiście, na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd administracyjny powinien wziąć pod rozwagę wszelkie okoliczności, jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek przyczyn mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie stanowi wymogu formalnego, lecz jest materialnoprawną argumentacją wniosku. Treść uzasadnienia wniosku stanowi bowiem podstawę do oceny czy wniosek ten jest zasadny (por. postanowienie NSA z 21 listopada 2017 r., sygn. akt II OZ 1394/17). Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się zatem do okoliczności pozwalających wywieść, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie przytoczonej regulacji nie oznacza bowiem, że sąd administracyjny jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i nast.). Sąd administracyjny ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę skarżącą przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Na wstępie poczynionych w analizowanej sprawie rozważań należy wskazać, że stosownie do art. 190 p.p.s.a., Sąd, rozpoznając ponownie sprawę, jest związany wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 października 2017 r. sygn. akt II OZ 1295/17. W ocenie Sądu sam fakt zobowiązania strony skarżącej do powrotu do kraju pochodzenia i zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych państw obszaru Schengen niewątpliwie łączy się z koniecznością opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu i wymusza zmianę planów na życie. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W tym tonie już wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniach: z 31 marca 2017 r., sygn. akt II OZ 295/17; 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 419/7; 11 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 442/17; 12 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 448/17; 18 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 463/17 i 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II OZ 616/17, a wyrażone w nich jednolite i ugruntowane stanowisko Sąd rozpoznający wniosek w niniejszej sprawie w pełni aprobuje. Tego rodzaju "automatyzm" stosowania ochrony tymczasowej, oznaczałby, że w przypadku każdej skargi na rozstrzygnięcie, które wiąże się z opuszczeniem kraju przez cudzoziemca, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem możliwości takiej prawodawca nie przewidział stawiając wymóg, by to strona uprawdopodobniła przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. W sprawie tego rodzaju, co poddana kontroli Sądu, istnienia tych przesłanek nie można bowiem domniemywać (zob. postanowienie NSA z 11 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 442/17). Przyjąć należałoby, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania takiej decyzji jest możliwe, jeśli strona wykaże, że zmiana w jej życiu osobistym, w tym rodzinnym, jaka nastąpi wskutek powrotu do kraju pochodzenia i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Polski oraz innych państw obszaru Schengen, będzie miała charakter znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., czego strona skarżąca nie uczyniła. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jest oceniane z punktu widzenia zasadności wniosku. Dlatego argumentacja przedstawiona przez wnioskodawcę musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1492/17). Jednakże brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie jest brakiem formalnym wymagającym wezwanie do uzupełnienia czy uniemożliwiającym wnioskowi nadania mu dalszego biegu. W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spełnia wskazanych wyżej wymogów. Strona skarżąca wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadnił swojego żądania, nie przedstawił żadnego argumentu wskazującego na potrzebę czy konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wobec braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu niemożliwa była jego merytoryczna ocena (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2013 r., II OZ 1101/13). Konkludując należy stwierdzić, że strona skarżąca nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, że zachodzi konieczność zastosowania w niniejszej sprawie żądanej ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.