IV SO/Wa 41/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-10-29
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających jej stan majątkowy i możliwości płatnicze, pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 P.p.s.a. Mimo wezwania do złożenia dokumentów źródłowych potwierdzających stan majątkowy i możliwości płatnicze, strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dowodów, co uniemożliwiło sądowi dokonanie pełnej oceny jej sytuacji materialnej. Bierność strony w tym zakresie została potraktowana jako niewykazanie przesłanek do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący A. O. i W. O. złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wnieśli również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący przedstawili oświadczenie o swoim stanie majątkowym i dochodach, wskazując na niskie emerytury i wysokie wydatki. Sąd wezwał ich do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, jednakże skarżący nie przedstawili wszystkich wymaganych dowodów, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy A. O. i W. O. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. i W. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. i O. i W. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
A. O. i W. O. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wa 2605/18.
Skarżący, w złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku z dnia 10 września 2018 r., zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podali, że prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytur W. O. w wysokości 1.630 zł miesięcznie i A. O. w wysokości 1.550 zł miesięcznie. Jako posiadany majątek wykazali dom o powierzchni 94 m2. Oświadczyli, że nie mają oszczędności, innych zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów. Wymienili następujące wydatki gospodarstwa domowego: rata pożyczki (350 zł miesięcznie), opłata za gaz (300 zł), opłata za energię elektryczną (200 zł), ubezpieczenie (100 zł), opłaty za wodę i kanalizację (200 zł), koszty leków (600 zł), wywóz śmieci (60 zł), rata kredytu (460 zł), podatek od nieruchomości (80 zł), rata za lodówkę (100 zł).
W uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że są emerytami i nie stać ich na dodatkowy, nieprzewidziany koszt sądowy. Oświadczyli, że ich emerytury są niewysokie, są nieuleczalnie chorzy i przyjmują leki.
Ponieważ oświadczenie A. O. i W. O. było niewystarczające do oceny ich rzeczywistych możliwości płatniczych, w pismach z dnia 21 września 2018 r. wezwano skarżących do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych potwierdzających stan majątkowy i możliwości płatnicze, to jest:
a) dokumentów potwierdzających podaną we wniosku wysokość emerytur A.O. i W. O. (np. odcinków pocztowych przekazów pieniężnych z sierpnia lub września 2018 r., kopii decyzji właściwego organu rentowego ustalających aktualną wysokość świadczeń, wyciągu z rachunku bankowego z zaznaczonymi odpowiednimi pozycjami);
b) wyciągów z wszelkich posiadanych przez A. O. i W. O. rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (wskazano, że wystarczające będą wydruki komputerowe obejmujące zestawienie wszelkich operacji na rachunkach bankowych we wskazanym okresie oraz saldo rachunków);
c) kopii umów pożyczki i kredytu (wraz z harmonogramami spłat), których raty
– zgodnie z oświadczeniem - wynoszą 350 zł i 460 zł;
d) kopii decyzji właściwego organu administracji określającej/określających wysokość zobowiązania/zobowiązań A. O. i W. O. z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 rok;
e) oświadczenia precyzującego podane we wniosku (rubryka nr 11) informacje o wydatkach poprzez wskazanie, jakich okresów rozliczeniowych dotyczą kwoty wydatków na: opłaty za gaz (300 zł), światło (200 zł), wodę i kanalizację (200 zł), ubezpieczenie (100 zł), leki (600 zł), wywóz śmieci (60 zł), a także
dokumentów (np. rachunków z potwierdzeniem zapłaty, dowodów wpłat, potwierdzeń przelewów, wyciągów z rachunków bankowych z zaznaczonymi odpowiednimi pozycjami) potwierdzających wysokość opłat za: gaz, światło, wodę i kanalizację, wywóz śmieci i ubezpieczenie.
Opisane wezwania doręczono A. O. i W. O. w dniu 27 września 2018 r. (karty nr 22 i nr 23 akt sprawy). W odpowiedzi, w dniu 9 października 2018 r., skarżący złożyli do akt sprawy:
1. kopię potwierdzenia wypłaty w dniu 5 października 2018 r. gotówki (1.320 zł) z rachunku bankowego W. O. nr [...] w banku [...];
2. kopię decyzji ZUS z dnia [...] marca 2017 r. o waloryzacji emerytury W.O.
3. (wysokość świadczenia do wpłaty od [...] marca 2017 r. ustalono na kwotę 1.613,65 zł miesięcznie);
4. kopię decyzji ZUS z dnia [...] marca 2018 r. o waloryzacji emerytury A. O.
5. (wysokość świadczenia do wpłaty od [...] marca 2018 r. ustalono na kwotę 799,78 zł miesięcznie);
6. kopię pocztowego przekazu pieniężnego emerytury A. O. z września bieżącego roku (943,70 zł netto);
7. kopię polisy ubezpieczeniowej z dnia [...]lutego 2018 r., potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia mienia (składka roczna w wysokości 264 zł została zapłacona w całości);
8. kopie trzech potwierdzeń wpłat należności za energię elektryczną: z dnia 28 maja 2018 r. (197,40 zł), z dnia 11 lipca 2018 r. (116,16 zł) i z dnia 6 sierpnia 2018 r. (113,87 zł);
9. kopię dowodu wpłaty w dniu 12 lipca 2018 r. kwoty 182,44 zł na rachunek przedsiębiorstwa wodociągów i kanalizacji;
10. kopie dwóch dowodów wpłat należności za gaz: z dnia 28 maja 2018 r. (178,15 zł) i z dnia 27 września 2018 r. (334,69 zł);
11. kopię dowodu wpłaty należności wobec operatora telefonii komórkowej z dnia 3 października 2018 r. (62,07 zł);
12. kopię dowodu wpłaty opłaty za gospodarowanie odpadami z dnia 16 maja 2018 r. (25 zł);
13. kopie dwóch dowodów wpłat należności za abonament (w dniu 31 lipca 2018 r. i w dniu 23 sierpnia 2018 r.) w wysokości po 52,17 zł;
14. kopie dwóch dowodów wpłat składek ubezpieczeniowych (za sierpień i za wrzesień 2018 r. – po 44,40 zł);
15. kopie dwóch dowodów wpłat na rachunek urzędu miasta [...] należności za nieruchomość (druga wpłata za rok 2018 r. dokonana 16 maja 2018 r. – 212,00 zł, trzecia wpłata za rok 2018 dokonana 28 września 2018 r. – 212,00 zł);
16. kopię umowy z dnia [...] września 2018 r. o kredyt na zakup lodówki i okapu (kwota kredytu: 3.178,25 zł; rata: 105,94 zł miesięcznie) oraz kopie druków wpłat rat tego kredytu;
17. kopię umowy z dnia [...] czerwca 2018 r. o kredyt na zakup mebli pokojowych (kwota kredytu: 4.695,36; rata kredytu: 469,54 zł miesięcznie);
18. kopię harmonogramu spłaty kredytu udzielonego w dniu [...] września 2014 r. w wysokości 46.153,85 zł (aktualna rata: 637,12 zł miesięcznie).
Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej powoływanej również jako P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika z treści powołanego przepisu instytucja przyznania prawa pomocy ma wyjątkowy charakter. Pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Brzmienie art. 246 § 1 P.p.s.a nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku. Znajduje to potwierdzenie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a. oraz art. 255 P.p.s.a. Zgodnie z pierwszym ze wskazanych przepisów osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Przepis art. 255 P.p.s.a stanowi natomiast, że, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że A. O. i W. O. , pomimo upływu wyznaczonego terminu, nie wykonali należycie wezwań z dnia 21 września 2018 r. Oświadczenie z dnia 10 września 2018 r., a także dokumenty złożone do akt sprawy w dniu 9 października 2018 r., nie pozwoliły natomiast na dokonanie pełnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżących. Dlatego nie można było stwierdzić ani, że nie są oni w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek ich koniecznego utrzymania. W konsekwencji nie znaleziono podstaw tak do przyznania skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), jak i w zakresie częściowym.
Wezwaniami z dnia 21 września 2018 r. objęto w szczególności (lit. b) zobowiązanie do nadesłania wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez A. O. i W. O.. Analiza tych dokumentów umożliwiłaby bowiem, po pierwsze określenie rzeczywistej wielkości wpływów do budżetu domowego skarżących, po drugie ustalenie relacji wysokości środków, jakimi dysponują do wielkości ponoszonych przez nich wydatków, a po trzecie zweryfikowanie podanej w rubryce nr 7.2.1. wniosku informacji o braku oszczędności.
Należy zaznaczyć, że wezwanie w powyższym zakresie zostało sformułowane jasno i precyzyjnie. Skarżącym przedstawiono też alternatywną możliwość zadośćuczynienia nałożonemu obowiązkowi poprzez przedstawienie wydruków komputerowych, zawierających informacje o wszelkich operacjach na rachunkach bankowych we wskazanym okresie oraz saldo rachunków.
Mimo to A. O. i W. O.i nie złożyli do akt sprawy ani wyciągów z rachunków bankowych, ani wydruków komputerowych, odpowiadających takim wyciągom. Przedstawili jedynie kopię wydruku potwierdzenia wypłaty gotówki w wysokości 1.320 zł dokonanej przez W. O. w dniu 5 października 2018 r. z należącego do niego rachunku bankowego w [...]. Dokument ten bynajmniej nie czyni zadość nałożonemu obowiązkowi. Z drugiej strony potwierdza zaś, że przynajmniej W. O. posiada rachunek bankowy.
Analiza wyciągów z rachunków bankowych (z rachunku bankowego) mogłaby ponadto umożliwić usunięcie wątpliwości, jakie jawią się w kontekście informacji o dochodach i wydatkach gospodarstwa domowego, podanych we wniosku z dnia 10 września 2018 r. oraz wynikających z tych dokumentów, które skarżący złożyli do akt sprawy w dniu 9 października 2018 r.
W oświadczeniu o dochodach zwartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wykazali dochody w łącznej wysokości 3.180 zł netto miesięcznie (1.630 zł miesięcznie z emerytury W. O. i 1.550 zł miesięcznie z emerytury A.O.). Wymienili też wydatki na raty pożyczki, opłaty za gaz, opłaty za energię elektryczną, ubezpieczenie, opłaty za wodę i kanalizację, leki, wywóz śmieci, raty kredytu, podatek od nieruchomości i raty za lodówkę.
W celu weryfikacji oświadczenia o wysokości dochodu wezwaniami z dnia 21 września 2018 r. objęto potwierdzenie aktualnymi dokumentami podanych we wniosku wielkości świadczeń emerytalnych (lit. a wezwania).
Ponieważ podane we wniosku wielkości wydatków, w szczególności na opłaty za gaz, energię elektryczną, leki, wodę i kanalizację, były stosunkowo wysokie - przy założeniu, że są wielkościami dla jednego miesiąca - skarżących zobowiązano także do sprecyzowania danych w tym zakresie poprzez wskazanie, jakich okresów dotyczą poszczególne kwoty wydatków (lit. e wezwania). Wezwano również do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość opłat za gaz, energię elektryczną, wodę i kanalizację, wywóz śmieci i ubezpieczenie (lit. f), a także kopii umów, na podstawie których udzielono wykazanych we wniosku pożyczki i kredytu (lit. c).
W celu weryfikacji oświadczenia w zakresie obejmującym podane we wniosku dane o należącym do skarżących majątku nieruchomym oraz o wysokości podatku od nieruchomości zobowiązano natomiast do przedstawienia kopii decyzji właściwego organu administracji określającej wysokość podatku od nieruchomości za 2018 rok (lit. d wezwania).
Wedle dokumentów przedstawionych przez skarżących w dniu 9 października 2018 r., wysokość dochodu osiąganego przez nich z emerytur jest niższa niż zadeklarowana w oświadczeniu z dnia 10 września 2018 r. Świadczenie A. O. wynosi bowiem 943,70 zł (według odcinka wypłaty z września bieżącego roku), a nie jak podano we wniosku 1.550 zł miesięcznie. Podana we wniosku wysokość emerytury W. O. to z kolei 1.630 zł miesięcznie. Ponieważ decyzja ZUS, której kopię skarżący złożyli do akt sprawy, określa wysokość świadczenia (1.613,65 zł miesięcznie) od 1 marca 2017 r., należało przyjąć, że kwota zadeklarowana w oświadczeniu z dnia 10 września 2018 r. odpowiada aktualnej (po waloryzacji w 2018 r.) wysokości tego świadczenia. Łączny dochód z emerytur A. O. i W. O. wynosi więc, wedle przedstawionych dokumentów i oświadczenia, około 2.574 zł miesięcznie.
Ani A. O. , ani W.O. nie złożyli do akt sprawy oświadczenia precyzującego podane we wniosku z dnia 10 września 2018 r. informacje o wysokości wydatków poprzez wskazanie, jakich okresów rozliczeniowych dotyczą podane kwoty opłat za gaz, światło, wodę i kanalizację, ubezpieczenie, leki oraz wywóz śmieci. Nadesłali jednak kopie dowodów wpłat należności za energię elektryczną, gaz, gospodarowanie odpadami, wodę i kanalizację, składek ubezpieczeniowych, a ponadto należności za abonament, telefon, za nieruchomość wobec urzędu miasta [...], jak również kopię polisy ubezpieczeniowej dokumentującej zapłatę (w lutym bieżącego roku) składki za ubezpieczenie mienia. Przedstawili też kopie dwóch umów kredytowych z czerwca i września bieżącego roku oraz harmonogramu spłat kredytu udzielonego na podstawie umowy zawartej w 2014 roku.
Z dokumentów tych wynika, że:
1. opłaty za energię elektryczną, uiszczone 28 maja, 11 lipca i 6 sierpnia bieżącego roku, wyniosły w sumie 427,43 zł. Uwzględniwszy, że regulowane były w odstępach około jednego miesiąca (termin płatności uiszczonej 28 maja przypadał na 4 czerwca 2018 r.), należało przyjąć, że obejmują cykle miesięczne. Wydatki z tego tytułu wyniosły zatem średnio około 142,50 zł miesięcznie;
2. oplata za wodę i kanalizację uiszczona w lipcu bieżącego roku wyniosła 182,44 zł;
3. opłaty za gaz, uiszczone w okresie od końca maja do końca września bieżącego roku, wyniosły w sumie 512,84 zł, co daje około 128,20 zł na miesiąc;
4. opłaty za telefon wynoszą 62,07 zł miesięcznie;
5. opłata za gospodarowanie odpadami uiszczona w maju bieżącego roku wyniosła 25,50 zł;
6. opłaty na rzecz urzędu miasta [...] za nieruchomość wynoszą 212,00 zł kwartalnie;
7. łączna kwota rat kredytów zaciągniętych w czerwcu i wrześniu bieżącego roku oraz w 2014 roku wynosi 1.212,60 zł miesięcznie;
8. opłaty za abonament wynoszą 52,17 zł miesięcznie;
9. składki ubezpieczeniowe, płatne miesięcznie, wynoszą 44,40 zł.
Wedle przedstawionych przez skarżących dokumentów, tylko opłaty związane z utrzymaniem nieruchomości, składki ubezpieczeniowe i raty kredytów pochłaniają zatem średnio ponad 1.920 zł miesięcznie. We wniosku z dnia 10 września 2018 r. skarżący wymienili natomiast jeszcze wydatki na leki, których wysokość określi na 600 zł. Wykazali również raty pożyczki w wysokości 350 zł miesięcznie, której nie udokumentowali pomimo wezwania.
Przy założeniu, że podana we wniosku wielkość wydatków na leki dotyczy okresu miesięcznego, wydatki te oraz obliczone na podstawie nadesłanych dokumentów średnie miesięczne koszty opłat związanych z utrzymaniem nieruchomości, składek ubezpieczeniowych i rat kredytów (ponad 1.920 zł miesięcznie + 600 zł miesięcznie = ponad 2.520) byłyby niemalże równe ustalonej wyżej wysokości miesięcznych dochodów (około 2.574 zł). Nawet jednak, jeżeli podana kwota wydatków na leki dotyczy okresu dłuższego niż miesięczny, należy zauważyć, że skarżący muszą ponosić inne jeszcze wydatki na konieczne utrzymanie, jak koszty wyżywienia, ubrania, czy środków czystości i higieny osobistej. O ile zaś, poza udokumentowanymi kosztami kredytów i pożyczek, spłacają jeszcze raty pożyczki, którą wymienili w oświadczeniu z dnia 10 września 2018 r., to ich miesięczne wydatki zwiększają się o kolejne 350 zł.
W tych okolicznościach nieprzedstawienie wyciągów z rachunków bankowych (rachunku bankowego) oraz oświadczenia precyzującego podane we wniosku dane o wydatkach, które z jednej strony pozwoliłyby zweryfikować podane przez skarżących informacje o wielkości środków utrzymania, a z drugiej określić relację tej wielkości do wysokości wydatków gospodarstwa domowego, powoduje, że nie można przyjąć, iż wykazali oni, że spełniają przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie sposób bowiem ustalić, czy, a jeżeli tak to jaką część kosztów postępowania są w stanie ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
Biorąc pod uwagę, że przeważającą część wykazanych przez skarżących wydatków gospodarstwa domowego stanowią obciążenia wynikające ze zobowiązań kredytowych, należy ponadto zaznaczyć, że koszty sądowe trzeba traktować, jako wydatki bieżące w budżecie gospodarstwa domowego, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, jak koszty mieszkania, wyżywienia, ubrania, czy leczenia (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II OZ 1364/17, z dnia 12 lutego 2016 r. sygn. akt I OZ 115/16, z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt II OZ 20/16, z dnia 14 stycznia 2016 r. sygn. akt II OZ 7/16. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego wydatki ponoszone na spłatę zaciągniętych kredytów lub pożyczek zasadniczo nie mają pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 761/08, z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 427/10, z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt I OZ 749/10 i z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt I OZ 535/10. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym skarżących zobowiązano do nadesłania kopii umów pożyczki i kredytu, których raty – zgodnie z oświadczeniem z dnia 10 września 2018 r.
– mają wynosić 350 zł i 460 zł. Nadesłanymi kopiami umów skarżący udokumentowali zaciągnięcie kredytów, których raty wynoszą 105,99 zł miesięcznie i 469,54 zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę wynikające z umów przeznaczenie udzielonych kredytów (na lodówkę i okap oraz na meble pokojowe), w ocenie referendarza sądowego koszty spłaty tych zobowiązań można uznać za wydatki o niezbędnym charakterze. Nie wiadomo jednak, w jakim celu skarżący zaciągnęli pożyczkę, której raty określili na 350 zł miesięcznie, ani w jakim celu zaciągnęli kredyt (niewykazany we wniosku), którego harmonogram spłat złożyli do akt w dniu 9 października 2018 r. W konsekwencji nie da się ustalić, czy koszty spłaty tych zobowiązań można uznać za wydatki na konieczne utrzymanie, co stanowi kolejną przeszkodę uniemożliwiającą uwzględnienie przedmiotowego wniosku.
Skarżący nie nadesłali także wymienionej w wezwaniach z dnia 21 września 2018 r. kopii decyzji właściwego organu administracji określającej wysokość zobowiązania A. O. i W. O. z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 r. W związku z tym nie można zweryfikować złożonego przez nich oświadczenia o posiadanym majątku nieruchomym oraz wysokości podatku od nieruchomości. Udokumentowane przedstawionymi przez skarżących kopiami dowodów wpłat należności za nieruchomość (wpłacanych na rachunek urzędu miasta [...]) są wyższe (16 maja i 28 września 2018 r. po 212 zł) niż wskazana we wniosku wysokość podatku od nieruchomości (80 zł). Przy założeniu zaś, że należący do Państwa O. majątek nieruchomy stanowi wyłącznie wykazany we wniosku z dnia 10 września 2018 r. dom o powierzchni 94 m2, wielkości tych należności nie odpowiadają też stawce podatku od nieruchomości ustalonej uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] . z 2017 r., poz. [...] ), która dla budynków mieszkalnych wynosi 0,60 zł od 1 m2 powierzchni (§ 1 ust. 2 lit. a). Wobec nieprzedstawienia przez skarżących żądanej kopii decyzji nie sposób usunąć także tej wątpliwości.
Podsumowując, należy przypomnieć, że z treści powołanych wyżej przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania. W sytuacji, gdy strona postępowania uchyla się od złożenia niezbędnych do ustalenia jej sytuacji materialnej dokumentów lub oświadczeń, brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania mającego na celu ustalenie jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 P.p.s.a. (zob. np. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt OZ 128/05. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odmowa przyznania prawa pomocy niniejszym postanowieniem nie oznacza więc, że ustalono, iż wykazane przez A. O. i W. O. stan majątkowy i możliwości płatnicze pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Odmowa przyznania prawa pomocy podyktowana jest w tym przypadku nienależytym wykonaniem wezwania do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowego oświadczenia dotyczących stanu majątkowego i dochodów, które spowodowało, iż nie da się ustalić, że skarżący spełniają przesłanki przyznania prawa pomocy, tak w zakresie całkowitym, jak i w zakresie częściowym.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a, odmówiono przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło