V SA/Wa 1696/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi G.P. na rozstrzygnięcie Samorządu Województwa (...) z dnia (...) marca 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na realizację operacji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Zarządzeniem z 29 czerwca 2016 r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał Gminę P. (dalej jako: "skarżąca" lub "strona"), zastępowaną przez radcę prawnego, do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie doręczono pełnomocnikowi skarżącej [...] lipca 2016 r. (ZPO – k. 29), a zatem termin do jego wykonania mijał [...] lipca 2016 r. W piśmie procesowym z [...] lipca 2016 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, iż wykonując zarządzenie z [...] czerwca 2016 r. w załączeniu przedkłada potwierdzenie zapłaty kwoty 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Powyższe potwierdzenie dotyczyło jednak innej sprawy toczącej się w tutejszym Sądzie (sygn. akt V SA/Wa 1819/16), do której strona uiściła ww. wpis w kwocie 200 zł. W rozmowie telefonicznej z pracownikiem kancelarii pełnomocnika skarżącej pracownik sekretariatu WSA w Warszawie uzyskał informację, że do sprawy dołączono nieprawidłowy dowód uiszczenia wpisu sądowego (notatka urzędowa z [...] lipca 2016 r. – k. 33 akt sądowych). Pismem z [...] lipca 2016 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącej wniósł w imieniu strony o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie w załączeniu przekazał dowód uiszczenia wymaganego wpisu od skargi. Wskazał, iż [...] lipca 2016 r. uzyskał informację telefoniczną z Sądu, iż opłata, której dowód uiszczenia załączył do pisma z [...] lipca 2016 r., została zaksięgowana na poczet skargi Gminy P. z [...] lipca 2016 r. na rozstrzygnięcie Ministra Środowiska w przedmiocie protestu od oceny formalnej. Dodał, że po dokonaniu odpowiednich sprawdzeń okazało się, że opłata od skargi w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1696/16 nie została uiszczona, ponieważ skarżąca w sposób niezawiniony i przez pomyłkę przyjęła, że opłata uiszczona [...] lipca 2016 r. dotyczy tej właśnie skargi, tymczasem dotyczyła ona skargi z [...] lipca 2016 r. Dodał, iż tej samej pomyłce poddał się pełnomocnik sporządzający pismo z [...] lipca 2016 r. W ocenie pełnomocnika źródłem pomyłki w niniejszej sprawie były niezawinione przez stronę okoliczności. Wyjaśnił, że w tym samym czasie skarżąca została poproszona o uiszczenie wpisu sądowego od dwóch skarg na niestandardowe czynności z zakresu administracji publicznej, przy czym w jednej ze skarg nastąpiło to na wezwanie Sądu. W obydwu sprawach wysokość opłaty była tożsama. Uzupełniając brak fiskalny w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1696/16 pełnomocnik działał w przekonaniu, że przedłożony dowód wpłaty dotyczy tej właśnie skargi, a nie innej skargi złożonej do sądu podczas biegu terminu do uiszczenia wpisu na wezwanie z 29 czerwca 2016 r. W ocenie pełnomocnika dołączenie do pisma z [...] lipca 2016 r. dowodu uiszczenia opłaty od innej skargi nastąpiło na skutek oczywistej omyłki. Również na skutek oczywistej omyłki Gmina P. nie uiściła opłaty od skargi w terminie określonym w zarządzeniu, lecz dopiero w dniu otrzymania z Sądu telefonicznej informacji o sposobie zaksięgowania wpisu do łączonego do pisma z [...] lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustawodawca nie nakłada na stronę składającą wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności obowiązku uprawdopodobnienia zachowania siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a., zaś Sąd w takiej sytuacji powinien rozpoznać merytorycznie przedmiotowy wniosek (por. postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 65/11). Zgodnie z treścią art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, zaś zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przy ocenie wniosku Sąd powinien brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można zatem mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). W warunkach niniejszej sprawy nie można mówić, że strona składająca wniosek o przywrócenie terminu, uprawdopodobniła brak zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Fakty podane we wniosku, w żadnym wypadku, nie mogą świadczyć o braku winy strony, gdyż nie są to okoliczności, którym można przypisać charakter przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Należy zauważyć, iż wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało skutecznie doręczone profesjonalnemu pełnomocnikowi strony [...] lipca 2016 r. (ZPO – k. 29 akt sądowych). Powyższe wezwanie nie zostało w terminie wykonane, natomiast wraz z pismem z [...] lipca 2016 r. pełnomocnik nadesłał dowód uiszczenia wpisu sądowego do innej sprawy. Skarżąca powyższych faktów nie kwestionuje. Zdaniem pełnomocnika, okolicznością świadczącą o braku winy w uchybieniu terminu było zaś omyłkowe przyjęcie (zarówno przez stronę jak i pełnomocnika), że przedmiotowa skarga została opłacona [...] lipca 2016 r. Pełnomocnik podniósł, iż strona została "poproszona" o uiszczenie wpisu sądowego do dwóch skarg na niestandardowe czynności z zakresu administracji publicznej, w których to wysokość wpisu była jednakowa. Ponadto "uzupełniając brak fiskalny w sprawie V SA/Wa 1696/16 pełnomocnik działał w przekonaniu, że przedłożony dowód wpłaty dotyczy tej właśnie skargi, a nie innej skargi złożonej do sądu podczas biegu terminu do uiszczenia wpisu na wezwanie z 29 czerwca 2016 roku". Wyjaśnić należy, iż skarżąca – Gmina P. – w 2016 roku wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dwie skargi, które zostały zarejestrowane pod sygnaturami akt: V SA/Wa 1696/16 oraz V SA/Wa 1819/16. W sprawie niniejszej, dotyczącej rozstrzygnięcia Samorządu Województwa [...] odmawiającego przyznania pomocy na realizację operacji, zgodnie z treścią zarządzenia z 29 czerwca 2016 r., wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1819/16, dotyczącej rozstrzygnięcia Ministra Środowiska w przedmiocie oceny wniosku o dofinasowanie realizacji projektu, strona uiściła zaś wpis bez wezwania, o czym pełnomocnik poinformował Sąd w piśmie z [...] lipca 2016 r., do którego załączono dowód jego uiszczenia. Należy zauważyć, iż z załączonego przez stronę do obydwu spraw tego samego dowodu uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł wynika wprost, iż dotyczy on "rozstrzygnięcia w przedmiocie protestu". W tym miejscu wyjaśnić należy, iż tylko w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1819/16 na etapie postępowania administracyjnego stronie przysługiwał tego typu środek zaskarżenia, zaś sama skarga wnoszona była bezpośrednio do Sądu wraz z uiszczonym wpisem, zgodnie z art. 61 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217). Mając na uwadze powyższe nie sposób uznać działania profesjonalnego pełnomocnika za niezawinione. Akcentowane przez pełnomocnika okoliczności, tj. wniesienie do Sądu w podobnym czasie dwóch skarg, w których należny wpis wynosił 200 zł, oraz przekonanie pełnomocnika, iż przedłożony do niniejszej sprawy dowód uiszczenia wpisu dotyczy tej właśnie sprawy, nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W orzecznictwie akcentuje się, że w sprawach, w których strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, to na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (por. postanowienia NSA: z 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II GZ 527/11, niepubl.; z 6 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 768/11, niepubl.). Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny, jakim jest radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (post. NSA z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09; post. NSA z dnia 3 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 155/09; post. NSA z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt II OZ 468/06). W świetle powyższego, nie uznano przedstawionych przez skarżącą okoliczności, jako nie dających się usunąć przeszkód uniemożliwiających uiszczenie wpisu od skargi w terminie. Były one skutkiem zaniedbania działań skarżącej, której obowiązkiem było nadzorowanie pracy osoby, której powierzono uzupełnienie braku formalnego skargi. Warto również wspomnieć o treści w art. 12 ust. 1 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego (załącznik do uchwały nr 3/2014 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z 22 listopada 20114 r. w sprawie Kodeksu Etyki Radcy Prawnego), który wprost stwierdza, że radca prawny zobowiązany jest wykonywać czynności zawodowe sumiennie oraz z należytą starannością uwzględniającą profesjonalny charakter działania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznając, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.