V SA/Wa 3118/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-03
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie przedstawił wyczerpujących i rzetelnych informacji o swoim stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie majątkowym i dochodach osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ nie przedstawił wyczerpujących i rzetelnych informacji o swoim stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie majątkowym i dochodach osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Przedstawione informacje nie pozwoliły na ocenę jego rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych, co uniemożliwiło stwierdzenie, czy poniesienie kosztów sądowych nastąpiłoby z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Wnioskodawca M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach. Wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem i bratem, nie osiąga dochodów i pozostaje na utrzymaniu syna. Sąd wezwał do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących stanu majątkowego i dochodów osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. W odpowiedzi przedstawiono częściowe informacje, które wzbudziły wątpliwości sądu co do rzetelności i kompletności danych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania M. M. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania M. M. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy M. M. (dalej jako: "wnioskodawca" lub "skarżący"), zastępowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem G. M. i bratem L. M., posiada dom o pow. 160 m2, natomiast nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca podał, że ani on, ani jego brat nie osiągają dochodów, natomiast syn osiąga dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 3.800.00 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nie posiada majątku, który mógłby spieniężyć, pozostaje na utrzymaniu syna.
W związku z faktem, że złożone oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2015 r., na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a", wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy:
1) jak przedstawia się stan majątkowego posiadania osób, z którymi wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (syna i barta), czy posiadają oni nieruchomości, ruchomości o znacznej wartości, zasoby pieniężne;
2) jakie są miesięczne wydatki wnioskodawcy i osób, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe związane z niezbędnym utrzymaniem (opłaty za mieszkanie, wyżywienie, ubranie, leczenie);
3) czy wnioskodawca, bądź osoby, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe, posiadają majątek ruchomy o znacznej wartości, np. samochody;
4) czy wnioskodawca, bądź osoby, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe, posiadają rachunki bankowe lub zasoby pieniężne (oszczędności pieniężne, lokaty, udziały), zgromadzone w inny sposób niż na rachunkach bankowych, a jeśli tak to w jakiej wysokości;
Wezwano wnioskodawcę także do złożenia następujących dokumentów:
1) wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez wnioskodawcę, jego syna, brata i inne osoby, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe, w tym kont i lokat dewizowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie dokumentu bankowego, z którego wynika zamknięcie bądź blokada rachunku;
2) kopii umowy o pracę syna wnioskodawcy;
3) zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń wnioskodawcy i osób, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe, ewentualnie zaświadczeń o bezrobotności – z okresu ostatniego roku;
4) odpisów zeznań podatkowych za rok 2014 wnioskodawcy i osób, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe;
5) informacji o posiadanych lub zbytych w ostatnim roku nieruchomościach i ruchomościach o wartości ponad 10.000 zł;
6) innych dokumentów, które mogłyby potwierdzić wykazywaną sytuacji materialną wnioskodawcy.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że syn wnioskodawcy posiada samochód osobowy o wartości ok. 20.000 zł, natomiast jego brat jest współwłaścicielem nieruchomości gruntowej o pow. 1.600 m2 (1/4 udziału). Skarżący, jego syn i brat posiadają rachunki bankowe, przy czym na rachunku bankowym skarżącego nie znajdują się żadne środki, na rachunku bankowym brata zgromadzono 403 zł, zaś na rachunku syna 4.423,59 zł. Syn wnioskodawcy posiada na utrzymaniu również żonę i dwoje dzieci. Miesięczne wydatki wnioskodawcy i osób, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe, wynoszą łącznie ok. 4.500 zł, na co składają się wydatki związane z utrzymaniem domu – ok. 1.500 zł oraz wydatki na wyżywienie, ubranie, leczenie w wysokości ok. 3.000 zł. Do pisma załączono odpisy zeznań podatkowych skarżącego, jego brata i syna za 2014 r., a także wyciągi z należących do nich rachunków bankowych.
Postanowieniem z dnia 7 września 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Od powyższego postanowienia strona skarżąca złożyła sprzeciw.
W sprzeciwie wyjaśniono, że skarżący nie przedłożył umów o pracę brata i syna, gdyż nie dysponuje tymi umowami. W ocenie strony, okoliczność ta została jednak w sposób niebudzący wątpliwości została wykazana za pomocą wyciągów bankowych.
Skarżący podniósł, że jego stan majątkowy i finansowy należy badać w wąskim zakresie, z ograniczeniem jedynie do jego dochodów i majątku. Zwrócił uwagę, że syn G. M. ma na swoim utrzymaniu żonę oraz dwoje małoletnich dzieci – jedno w wieku 8 lat, drugie kilkumiesięczne. Obowiązek alimentacyjny wobec zstępnych wyprzedza natomiast obowiązek względem ojca. Z tego powodu dochody osiągane przez G. M. należy pomniejszyć o kwotę, która jest przeznaczana na utrzymanie dzieci i żony.
Skarżący wyjaśnił, że jego żona nie mieszka z nim obecnie ani nie przekazuje mu żadnych środków pieniężnych. W związku brak jest podstaw, aby jej dochody uwzględniać przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zdaniem skarżącego, analiza zestawienia sumy dochodów i zobowiązań bieżących w gospodarstwie domowym jednoznacznie świadczy o tym, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w kwocie 1.440 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Bieżący bilans dochodów i wydatków jest praktycznie ujemny i skarżący nie jest w stanie wygospodarować kwoty potrzebnej na uiszczenie wpisu, nawet ograniczając wszelkie niezbędne wydatki do minimum. Skarżący jest bezrobotny i ma bardzo ograniczone możliwości zarobkowe. Wszystkie te okoliczności wskazują, zdaniem strony, że skarżący spełnia wszystkie wymagane prawem przesłanki do uzyskania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 260 p.p.s.a., w odniesieniu do postępowań sądowych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia wymaga, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przepisy dotyczące prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a., który stanowi, iż to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, natomiast rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie własnej sytuacji materialnej na tyle trudnej, by uzasadniała wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych powyżej przepisach. Wobec tego, to na stronie spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane.
Z powyższego, a także z poglądów doktryny i orzecznictwa wynika, że rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi się przychylić do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe, w związku z czym uznaniowość w zakresie przyznania czy też odmowy przyznania takiego prawa wymaga od sądu dokładnego przeanalizowania i wnikliwej oceny sytuacji wnioskodawcy (por. postanowienia NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10 i z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 100/12; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd nie jest ograniczony do analizy złożonego na formularzu PPF wniosku i zawartych w nim oświadczeń. Stosownie do art. 255 p.p.s.a. w przypadku uznania tychże oświadczeń za niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony, a także w przypadku, gdy oświadczenia te budzą wątpliwości – Sąd jest uprawniony do zobowiązania wnioskodawcy do złożenia na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego strony. W interesie strony leży zatem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. W orzecznictwie podkreśla się, że niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, iż oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Tym samym, w takiej sytuacji sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (por. postanowienia NSA: z dnia 2 grudnia 2013 r. sygn. akt II FZ 1090/13, z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt II OZ 505/13, z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OZ 476/12, z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt II OZ 1361/10, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 774/13; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przechodząc do oceny wniosku skarżącego, uznać należało, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony, biorąc pod uwagę jej wydatki niezbędne dla utrzymania siebie oraz rodziny.
W ocenie Sądu, oświadczenia wnioskodawcy – złożone na urzędowym formularzu PPF oraz uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami złożonymi w związku z wezwaniem na podstawie art. 255 p.p.s.a. – nie mogą być uznane za wyczerpujące i rzetelne, pozwalające na odtworzenie jego rzeczywistej sytuacji majątkowej.
Wątpliwości Sądu wzbudziło już oświadczenie skarżącego, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe tylko z synem G. M. i bratem L. M.
Z nadesłanego formularza zeznania podatkowego PIT-37 za rok 2014 syna skarżącego wynika, że G. M. rozliczył się wspólnie z żoną D. M., która w 2014 r. osiągnęła dochód w wysokości 30.873,42 zł. Przedmiotowe zeznanie podatkowe zostało złożone w urzędzie skarbowym w dniu [...] marca 2015 r. Co istotne, w rubryce przeznaczonej na aktualny adres zamieszkania podatnika zarówno G. M. i jak i jego żona wskazali ten sam adres – ul. B. [...] w W.. Jest to ten sam adres, który podaje skarżący w trakcie niniejszego postępowania sądowego jako swój adres zamieszkania. Mimo to, w formularzu wniosku PPF oraz złożonych później wyjaśnieniach skarżący nie wymienił D. M. ani dwojga małoletnich dzieci jako osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe – a jedynie swojego syna.
Z nadesłanego formularza zeznania podatkowego PIT-37 za rok 2014 skarżącego wynika z kolei, że skarżący rozliczył się wspólnie z żoną H. M. Jej dochód wyniósł 41.808,46 zł, w tym z tytułu emerytury – 23.344,47 zł. Zauważyć należy, że wnioskodawca nie wskazał żony jako osoby, z którą prowadzi gospodarstwo domowe, nie wyjaśnił, czy nadal pozostają w związku małżeńskim. Zastanawiające jest również to, że w formularzu PIT-37, złożonym w dniu [...] marca 2015 r., jako aktualny adres zamieszkania skarżący wraz z żoną podali ten sam adres – ul. G. m. [...] w W. Skarżący nie wyjaśnił jednocześnie, czyją własnością jest wskazany wyżej lokal (np. czy należy do majątku wspólnego małżonków).
W orzecznictwie przyjmuje się, że przez pojęcie "pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym" należy rozumieć stałe przebywanie kilku osób w tym samym miejscu przy jednoczesnym partycypowaniu w utrzymaniu tego gospodarstwa (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I GZ 375/13, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem wnioskodawca w formularzu wniosku PPF podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z innymi osobami, to ocena stanu majątkowego skarżącego dokonana na potrzeby postępowania w przedmiocie prawa pomocy nie może być ograniczona jedynie do jego dochodów i majątku – co postuluje w sprzeciwie. Sytuacja majątkowa skarżącego musi być ściśle powiązana ze stanem dochodów i wydatków wszystkich osób rzeczywiście prowadzących wspólne gospodarstwo domowe.
Sąd dostrzegł również, że wnioskodawca nie wyjaśnił, jakie są powody tego, że nie posiada żadnego (stałego ani dorywczego) źródła dochodów – co deklaruje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie przedstawił dowodu, że jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna ani też czy ma ustalone prawo do świadczeń z sytemu emerytalnego lub rentowego. Skarżący nie powołał się, żeby powodem tym była np. niezdolność do pracy z uwagi na niepełnosprawność, choroba bądź inna obiektywna przeszkoda. Z nadesłanych informacji nie wynika również, czy otrzymywał świadczenia z pomocy społecznej. Resumując powyższe, skarżący nie wykazał nawet, że podejmuje próby samodzielnego utrzymywania się i ponoszenia kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego. Wobec powyższego, w świetle przesłanek, jakimi należy kierować się przy udzielaniu prawa pomocy, postawa wnioskodawcy wywołuje tylko negatywne skutki. Jeśli bowiem skarżący posiada możliwości zarobkowe, to próbę przeniesieniem ciężaru ponoszenia wydatków w swojej indywidualnej sprawie sądowej na współobywateli – ze środków, z których pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia z obowiązku ich ponoszenia – należy oceniać negatywnie (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II GZ 112/08; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić warto, że ocena tego, jakie dodatkowe informacje i dokumenty źródłowe są niezbędne do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, należy każdorazowo do orzekającego w sprawie referendarza sądowego i Sądu. W przypadku wezwania opartego o przepis art. 255 p.p.s.a., rolą strony jest udzielenie precyzyjnych i wyczerpujących informacji w zakresie określonym w wezwaniu oraz nadesłanie właśnie takich dokumentów, jakich żąda Sąd lub referendarz sądowy.
W niniejszej sprawie skarżący nie nadesłał wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez niego, jego syna oraz brata i inne osoby, z okresu ostatnich trzech miesięcy – o co był wzywany zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2015 r. Skarżący przesłał jedynie:
– wyciąg z własnego rachunku bankowego za okres od 1 maja 2015 r. do 31 maja 2015 r.;
– wyciąg z rachunku bankowego brata L. M. za okres od 1 lipca 2015 r. do 31 lipca 2015 r.,
– wyciąg z rachunku bankowego syna G. M. za okres od 18 czerwca 2015 r. do 17 lipca 2015 r.
Nie można zaakceptować sytuacji, kiedy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy kwestionuje zasadność przedłożenia Sądowi dokumentów, o które była wzywana na podstawie art. 255 p.p.s.a. W takim kontekście należy ocenić nadesłanie przez skarżącego wyciągów z rachunków bankowych za dowolnie wybrany przez skarżącego okres, tj. 1 miesiąc zamiast 3 ostatnich miesięcy. Podstawa skarżącego rodzi istotne wątpliwości co do rzetelności wypełnienia kierowanych do niego żądań w tym zakresie, a także odnośnie rzeczywistej ilości posiadanych przez niego rachunków bankowych oraz zgromadzonych na nich środków (mając na uwadze w szczególności fakt, że nadesłany wyciąg z rachunku bankowego skarżącego z saldem 0 zł dotyczy tylko jednego wcześniejszego miesiąca, tj. maja 2015 r.). Wybiórcze przedstawienie wyciągów z rachunków bankowych pozbawia tym samym Sąd możliwości oceny rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego. Wyjaśnić bowiem trzeba, że dopiero na podstawie wyciągów z rachunków bankowych skarżącego oraz wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym – z okresu ostatnich kilku miesięcy (minimum 3) – możliwe jest dokonanie rzetelnej analizy sytuacji majątkowej strony we wcześniejszym okresie oraz na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyciąg z rachunku bankowego obejmujący krótszy okres czasu nie odzwierciedla przebiegu zmian sytuacji finansowej strony, nie pozwala ocenić, jakie są stałe, a jakie doraźne koszty utrzymania, obciążenia i dochody w gospodarstwie domowym, jak również czy potencjalne trudności finansowe mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe.
Do chwili obecnej nie zostały ponadto wyjaśnione wątpliwości co do rzeczywistej wysokości dochodów i wydatków osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
Z niewyjaśnionych przyczyn skarżący w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że brat nie osiąga żadnych dochodów. Z nadesłanego później formularza zeznania podatkowego L. M. wynika, że w 2014 r. osiągnął on dochód w wysokości 9.343,70 zł, w sprzeciwie zaś skarżący podniósł, że brat pracuje w Państwowym Instytucie [...] i osiąga dochód w wysokości ok. 2.000 zł miesięcznie (wykazany też w nadesłanym wyciągu z rachunku bankowego).
Kwestia deklarowanych przez skarżącego miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym również nie daje pełnego obrazu rzeczywistych kosztów utrzymania. Przede wszystkim podane kwoty: 1.500 zł z tytułu opłat związanych z utrzymaniem domu (zużycie gazu, prądu, wody) i 3.000 zł na inne wydatki (wyżywienie, ubrania, leki, oplata medyczna), są jedynie sumą określonego rodzaju wydatków. Nie wyszczególniono, jakie konkretnie opłaty i w jakiej wysokości ponoszone są w gospodarstwie domowym w każdej z wyszczególnionych grup wydatków. Potwierdzenia nie znajduje dodatkowo argumentacja skarżącego, że G. M. ze swojego wynagrodzenia utrzymuje żonę i dwoje małoletnich dzieci, skoro ani osób tych nie wymienił jako pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, ani też nie wykazał wysokości kosztów ponoszonych przez syna z tego tytułu.
Reasumując powyższe, przedstawione informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. i załączonych do niego dokumentach, wbrew ocenie zawartej w sprzeciwie, nie pozwalają na ocenę rzeczywistego stanu majątkowego wnioskodawcy i jego możliwości płatniczych. Z tego powodu nie można dokonać oceny, czy skarżący spełnia ustawowe przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. W konsekwencji powoduje to, że wniosek nie może zostać uwzględniony.
Niezależnie od powyższego, nawet gdyby dać wiarę informacjom podanym przez skarżącego – co, jak zostało wyjaśnione wyżej, nie jest możliwe – nie byłoby możliwe uwzględnienie rozpoznawanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Proste działanie matematyczne w postaci zsumowania miesięcznych dochodów brata (2.000 zł) i syna (4.166,88 zł – wysokość wynikająca z wyciągu z rachunku bankowego, tj. suma 2 wynagrodzeń z lipca 2015 r.) daje łączny dochód w gospodarstwie domowym na poziomie 6.166,88 zł. Po odliczeniu od tego kwoty 4.500 zł deklarowanej przez skarżącego jako suma miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym, pozostaje jeszcze do dyspozycji kwota 1.666,88 zł. W tej sytuacji zupełnie nieuzasadnione jest stanowisko, że poniesienie przez skarżącego kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie (na obecnym etapie wpis sądowy od skargi wynosi 1.440 zł) nastąpi z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło