VI SA/Wa 2106/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-21
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Andrzej Czarnecki, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej poprzez umieszczenie tablicy reklamowej została nałożona prawidłowo, w szczególności czy organ administracji prawidłowo ustalił przebieg pasa drogowego i lokalizację reklamy, a także czy kara została nałożona na właściwy podmiot i czy świadomość bezprawności działania jest warunkiem jej nałożenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo ustalił fakt zajęcia pasa drogowego przez reklamę, opierając się na dostępnej dokumentacji geodezyjnej i fotograficznej. Podkreślono, że kara za zajęcie pasa drogowego jest decyzją związaną, nakładaną na właściciela reklamy, niezależnie od jego świadomości bezprawności działania czy motywów. Sąd uznał, że przebudowa drogi nie spowodowała przesunięcia pasa drogowego i że reklama znajdowała się w jego granicach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) na J. W. za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej poprzez umieszczenie tablicy reklamowej. Skarżący kwestionował ustalenia organu dotyczące lokalizacji reklamy i przebiegu pasa drogowego, twierdząc, że reklama znajdowała się poza pasem drogowym, a także że nie miał świadomości bezprawności swojego działania. GDDKiA utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary, uznając, że reklama znajdowała się w pasie drogowym i że świadomość zajęcia pasa nie jest warunkiem nałożenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2015 r. [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej oddala skargę w całości
Decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) z dnia [...] czerwca 2015 r.. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: kpa) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 14.05.2015 r. p. J.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą J., K., ul. [...], o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GDDKiA z dnia [...] kwietnia 2015 r., w przedmiocie naliczenia kary pieniężnej w kwocie 19.600,00 zł za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] O. – K. w km 307+ 103 strona lewa w miejscowości Z. poprzez umieszczenie dwustronnej tablicy reklamowej o treści: "[...] ul. [...], 24 km" o łącznej powierzchni w pasie drogowym 10,00 m2 w okresie od [...] stycznia 2015 r. do [...] marca 2015 r. (49 dni) bez zezwolenia zarządcy drogi utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu przypomniano, że wnioskiem z dnia [...].05.2015 r. p. J.W. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GDDKiA z dnia [...] kwietnia 2015 r., i odstąpienie od wymierzenia kary.
Biorąc pod uwagę zgłoszony wniosek GDDKiA ponownie zbadał sprawę i w wyniku przeprowadzonej analizy dokumentów uznał, że brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku strony. Przedmiotowa decyzja wydana została zgodnie z obowiązująca literą prawa.
Jak bezsprzecznie ustalono na podstawie operatu geodezyjnego, nastąpiło zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] O. – K. w km 307+ 103 strona lewa w miejscowości Z. poprzez umieszczenie dwustronnej tablicy reklamowej o treści: "[...] ul. [...], 24 km", co było podstawą prowadzonego postępowania. Strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu i możliwość zapoznania się z aktami sprawy poprzez skutecznie doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...].03.2015 r. oraz zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy z dnia [...].04.2015 r., co zostało wykazane w treści decyzji.
Zarzuty podniesione we wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy brzmiały:
1. Tablica usytuowana była przy prostym odcinku drogi i w miejscu nie zasłaniającym w żaden sposób widoczności. Nie stanowiła zagrożenia dla uczestników ruchu drogowego.
2. Tablicę postawiono na terenie prywatnej działki, o czym mówi punkt 1 umowy dzierżawy, poza pasem drogowym, uiszczając opłaty z tego tytułu właścicielowi.
3. Według oświadczenia właściciela działki jezdnia drogi była przebudowywana i poszerzana w efekcie czego pas drogowy został przesunięty w głąb działki. Przesunięte zostało również pobocze drogi (w rezultacie czego tablica znalazła się częściowo w pasie drogowym).
4. O fakcie przesunięcia pasa drogowego właściciel działki ani właściciel tablicy nie zostali poinformowani.
5. Nie mając świadomości faktu przesunięcia pasa drogowego nie przestawiono tablicy ani nie występowano do GDDKiA o opłatę za zajęcie pasa drogowego.
Odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy organ stwierdził, co następuje:
Ad. 1. Każda reklama zlokalizowana przy drodze jest potencjalnym zagrożeniem dla użytkowników drogi. Sytuowanie reklam blisko drogi może być przyczyną groźnych w skutkach wypadków, poprzez odwracanie uwagi kierowców od sytuacji na drodze. Na zarządcy drogi spoczywa obowiązek ochrony drogi oraz poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego. Szczególnym rodzajem zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego są umieszczone w pasach dróg reklamy, powodujące dekoncentrację kierowców i wywołujące stan tzw. "fiksacji", tj. chwilowego zatrzymania wzroku w jednym punkcie. Zarządca drogi ma obowiązek wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy w pasie drogowym. W związku z powyższym stanowisko wnioskodawcy, iż przedmiotowa reklama nie była zagrożeniem dla uczestników ruchu drogowego jest bezzasadne.
Ad. 2. Jakakolwiek umowa zawarta między właścicielem reklamy a właścicielem konstrukcji, co do zasady wiąże tylko strony tej umowy, nie zaś nie będący jej stroną organ administracji publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 560/08, z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 803/10). Sporządzony operat geodezyjny bezsprzecznie potwierdza, iż przedmiotowa reklama zajmowała pas drogowy drogi krajowej nr [...] O. – K. w km 307 + 103 strona lewa, za co została naliczona kara pieniężna. Podmiotem, wobec którego powinna być skierowana decyzja administracyjna o nałożeniu kary pieniężnej, jest co do zasady właściciel reklamy, która zajmuje pas drogowy. To on ponosi pełną odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Jednocześnie okoliczność, że umieszczenie reklamy następuje nie na "własnych" elementach konstrukcyjnych, lecz z wykorzystaniem istniejących w pasie drogowym nośników, nie powoduje, iż sama reklama (nośnik informacji wizualnej) nie zajmuje pasa drogowego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2012 r., sygn. VI SA/Wa 695/12).
Ad. 3, 4. Przebieg granicy pasa drogowego na odcinku objętym przedmiotowym postępowaniem jest jednoznacznie ustalony, jako wyodrębniona działka drogowa nr [...] uwidoczniona na mapach znajdujących się w zasobach geodezyjnych i w rejestrze gruntów, jako działka Skarbu Państwa w zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad-Oddział w K. Operat geodezyjny wykonany przed wszczęciem postępowania wykazał, iż reklama o treści "[...] ul. [...], 24 km" znajdowała się częściowo w pasie drogowym drogi krajowej. Operat został wykonany w oparciu o materiały geodezyjno- kartograficzne pozyskane z Powiatowych Ośrodków Geodezyjno-Kartograficznych w K. i O. Uwidoczniona na nich granica pasa drogowego jest jednocześnie granicą powiatu k. i o.
Posiadana przez tut. organ dokumentacja powykonawcza zadania pn.: "Przebudowa drogi krajowej nr [...] na odcinku Z- J, od km 305+070 do km 313+030" potwierdza, iż prace związane z przebudową drogi prowadzone były wyłącznie w granicach działki nr [...] stanowiącej pas drogowy drogi krajowej nr [...] i nie spowodowały naruszenia granic działek sąsiadujących z droga krajową. Przebudowa drogi nie spowodowała przesunięcia granicy pasa drogowego.
Ad. 5. Decyzja o wymierzeniu kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia takiego faktu na zarządcy drogi spoczywa obowiązek wymierzenia kary niezależnie od motywów, jakimi kierował się zajmujący pas drogowy, od jego sytuacji osobistej i materialnej i niezależnie od tego czy miał on świadomość, iż na zajęcie pasa drogowego powinien mieć stosowne zezwolenie i w ogóle, że zajmuje pas drogowy. Twierdzenie strony, iż cytuję "nie mając świadomości faktu przesunięcia pasa drogowego drogi krajowej nie przestawiliśmy tablicy ani nie występowaliśmy do GDDKiA o opłatę za zajęcie pasa drogowego" nie ma wpływu na decyzję zarządcy drogi. Jak wyjaśniono wyżej, pas drogowy nie został przesunięty, natomiast kara za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi wymierzana jest niezależnie od tego czy zajmujący miał świadomość zajmowania pasa drogowego.
Wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy potwierdzają, że doszło do zajęcia pasa drogowego drogi krajowej. Postępowanie administracyjne prowadzone było zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zgromadzone dowody i materiały potwierdziły, iż za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy odpowiedzialny jest p. J.W., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą J., K., ul. [...], na którego decyzją GDDKiA z dnia [...].04.2015 r. nałożono karę pieniężną w wysokości 19.600,00 zł.
Skargę na powyższą decyzję GDDKiA z dnia [...] czerwca 2015 r. wniosła do tut. Sądu strona, działająca przy pomocy zawodowego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji:
I. Naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy), tj.:
a. art. 7 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 81 kpa, art. 107 § 3 kpa oraz art. 140 kpa poprzez nie zgromadzenie i rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w sposób pełny i wnikliwy, skutkujący brakiem ustalenia w trakcie prowadzonego postępowania kto jest właścicielem nośnika reklamowego, na którym osadzono sporną reklamę, oraz tego, iż w wyniku przebudowy drogi uległa ona poszerzeniu a co za tym idzie przesunięciu uległ pas drogowy;
b. art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa oraz art. 81 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez wydanie decyzji w przedmiocie wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] O.-K. km 307 + strona lewa w miejscowości Z. w stosunku do reklamy znajdującej się poza pasem drogowym i nie ustalenie przebiegu pasa drogowego drogi krajowej nr [...] O.-K. km 307 + 103 strona lewa w miejscowości Z. poprzez oparcie się wyłącznie na mapie sytuacyjnej dla celów poglądowych.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o: uwzględnienie złożonej skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzji GDDKiA z dnia [...] kwietnia 2015 r. w całości, a także przeprowadzenie dowodów z:
- kopii mapy zasadniczej wydanej w dniu [...] .05.2015 r. z naniesionymi przez uprawnionego geodetę informacjami dotyczącymi położenia spornego nośnika reklamy na okoliczność rzeczywistego posadowienia nośnika reklamy będącego przedmiotem sporu;
- operatu technicznego przygotowanego w dniu [...] .07.2015 r. przez uprawnionego geodetę wraz z dołączoną do niego dokumentacją zdjęciową na okoliczność rzeczywistego posadowienia nośnika reklamy będącego przedmiotem sporu;
- opinii biegłego geodety na okoliczność ustalenia szczegółowego przebiegu pasa drogowego drogi krajowej nr [...] O.-K. km 307 + 103 w miejscowości Z. z uwagi na treść art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60) oraz uzasadnione wątpliwości skarżącego dotyczące tego, czy nośnik reklamy znajduje się w pasie wspomnianej wyżej drogi, czemu przeczą wskazane w pkt. II i III powyżej dokumenty.
Nadto skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do chwili rozstrzygnięcia przedmiotowej skargi, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skarżący przedstawił najpierw stan faktyczny, wskazując, że decyzją z dnia [...].04.2015 r. GDDKiA nałożył na skarżącego karę pieniężna w wysokości 19.600,00 zł za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] O.-K. km 307 + 103 strona lewa w m. Z. Skarżący pismem z dnia [...].05.2015 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż sporna tablica jest usytuowana na prostym odcinku drogi w żaden sposób nie zagraża bezpieczeństwu uczestników ruchu drogowego a przede wszystkim wskazał na to, iż nie miał świadomości, iż nośnik reklamy znajduje się w pasie drogowym i że umieszczając reklamę na wspomnianym nośniku dopuszcza się zajęcia pasa drogowego zarządzanego przez organ. Ponadto skarżący wskazał, że niezwłocznie po uzyskaniu informacji, iż jego reklama potencjalnie może naruszać pas drogowy drogi krajowej nr [...] O.-K., bezzwłocznie usunął swą reklamę. Organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...].06.2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując przesłanek do jej zmiany.
Następnie skarżący podniósł i uzasadnił zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 81 w zw. z art. 140 kpa. wskazując, że z akt zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, że organ wydając zaskarżoną decyzję oparł swe ustalenia na podstawie przygotowanej przez geodetę mapy sytuacyjnej do celów poglądowych. Przepisy prawa budowanego nie przewidują pojęcia "mapy sytuacyjnej do celów poglądowych" w przeciwieństwie np. do pojęcia mapy zasadniczej czy też mapy do celów projektowych. Znajdująca się w aktach przedmiotowej sprawy mapa sytuacyjna do celów poglądowych w żaden sposób nie pozwala na weryfikację rzetelności jej sporządzenia, gdyż przede wszystkim nie zostały na nią naniesiona tzw. siatka kwadratów pozwalająca na dokonanie weryfikacji przygotowanej mapy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 24 lipca 2014 r. (II SA/Go 401/14) stwierdził m. in. iż "w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że wydanie decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego musi był zawsze poprzedzone dokonanymi z urzędu ustaleniami co do przebiegu granic pasa drogowego. Takie ustalenie wymaga sięgnięcia do ewidencji gruntów oraz ewidencji drogowej. Dokumentem, w oparciu o który należy dokonać ustaleń dotyczących parametrów pasa drogowego, a więc również jego szerokości, jest przede wszystkim książka drogi, o której mowa w § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 lutego 2005 r. w sprawie sposobu numeracji i ewidencji dróg publicznych, obiektów mostowych, tuneli, przepustów i promów oraz rejestru numerów nadanych drogom, obiektom mostowym i tunelom (Dz. U. Nr 67, poz. 582). W kolumnie nr 35 książki drogi podawane są dane dotyczące szerokości i powierzchni pasa drogowego. By niespornie ustalić, czy dany obiekt znajdował się w pasie drogi publicznej, należy w pierwszej kolejności na mapie geodezyjnej wykazać -opierając się na treści książki drogowej - jaki jest przebieg granic pasa drogowego. Na tak przygotowanej mapie winna zostać przedstawiona kolizja umieszczonego w pasie obiektu z liniami granicznymi pasa." Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 2 lipca 2013 r. (III SA/Po 632/13) wskazał, iż "Warunkiem wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego jest bowiem poczynienie bezspornych ustaleń określających linie graniczne tego pasa. Dowodem pozwalającym na poczynienie tych ustaleń jest urzędowy dokument geodezyjny określający zarówno linie graniczne pasa drogowego jak i miejsce usytuowania reklamy."
Zdaniem skarżącego, organ wydając zaskarżoną decyzję nie ustalił przebiegu pasa drogowego drogi krajowej nr [...] O.-K. km 307 + 103 strona lewa w miejscowości Z. i położenia nośnika reklamowego względem linii pasa drogowego. Podstawowym dokumentem w tego rodzaju postępowaniach jak wskazano w zacytowanych wyżej orzeczeniach jest mapa zasadnicza. Tymczasem w aktach sprawy brak jest urzędowego dokumentu geodezyjnego, który przedstawiałby przebieg linii pasa drogowego. Ponadto wskazać należy, iż organ w ogóle nie wziął pod uwagę zarzutu, iż na skutek przebudowy drogi krajowej nr [...] O.-K. km 307 + 103 przesunięciu uległ pas drogowy. Bezsprzecznym jest, iż w trakcie przebudowy wspomnianej drogi uległa ona znacznemu poszerzeniu co wpłynęło na przesunięcie pasa progowego. Nie sposób zatem zgodzić się z twierdzeniami organu, iż mimo wykonanego remontu i poszerzenia drogi automatycznemu przesunięciu nie uległa linia pasa drogowego. Kwestia ta w żaden sposób nie została wyjaśniona przez organ I i II instancji co potwierdza tylko błędy formalne jakie zostały popełnione przy ich wydawaniu.
Kolejno skarżący podniósł też zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 3 oraz art. 140 kpa, kwestionując twierdzenie organu, iż co do zasady podmiotem, wobec którego winna być skierowana decyzja administracyjna o nałożeniu kary pieniężnej, jest właściciel reklamy, która zajmuje pas drogowy. Ponadto, według organu, okoliczność, iż umieszczenie reklamy następuje nie na "własnych" elementach konstrukcyjnych, lecz z wykorzystaniem istniejących w pasie drogowym nośników, nie powoduje, iż sama reklama nie zajmuje pasa drogowego. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, organ zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie tego do kogo faktycznie należał nośnik reklamy. W tym miejscu należy przywołać treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.06.2011 r. (II GSK 691/10) zgodnie z którym: "W analizowanej sprawie obiektem, który umieszczono w pasie drogowym bez zezwolenia, była czterostronna reklama, zamocowana do platformy przyczepy samochodowej. Bezspornie przyczepa ta była własnością skarżącego. W orzecznictwie sądów administracyjnych rozstrzygane były już podobne sprawy. Przyjęto, że w sytuacji, gdy reklama zamieszczona jest na przyczepie, karę pieniężną nakłada się co do zasady na właściciela przyczepy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II SA/GL 57/10). Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela powyższe stanowisko. Trzeba natomiast dodać, że nie jest wykluczona sytuacja, w której przyczepa zajmująca pas drogowy pozostaje we władaniu innej niż jej właściciel osoby, na podstawie określonego stosunku prawnego (np. umowy cywilnoprawnej). Nie można wówczas wykluczyć, że podmiotem zobowiązanym do zapłaty kary pieniężnej powinna być osoba władająca przyczepą, a nie jej właściciel. Rozstrzygnięcie w tej mierze wymaga jednak analizy okoliczności konkretnej sprawy, a w szczególności treści stosunku prawnego łączącego właściciela przyczepy z osobą, w której posiadaniu przyczepa się znajduje." Przenosząc powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego na grunt przedmiotowego postępowania wskazać należy, iż jedną z podstawowych okoliczności jaką winien ustalić organ rozpoznający sprawę było ustalenie do kogo należał nośnik, na którym znajdowała się wskazana przez organ reklama. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika, iż dla organu kwestia tego, kto był właścicielem nośnika reklamy była nieistotna, gdyż w takiej sprawie zawsze podmiotem bezwzględnie zobowiązanym do zapłaty kary finansowej jest właściciel reklamy.
Z ostrożności procesowej skarżący wskazuje, iż nawet gdyby uznać że organ wydając zaskarżoną decyzję miał prawo oprzeć się wyłącznie na znajdujących się w aktach sprawy dokumentach, wykonane przez niego pomiary należy uznać za nieprawidłowe i nie odzwierciedlające istniejący stan faktyczny. Jak wynika z załączonych do niniejszej skargi dokumentów, przygotowanych przez uprawnionego geodetę, sporny nośnik reklamowy znajdował się poza pasem drogowym drogi krajowej nr [...] O.-K. km 307 + 103. Zgodnie z załączonym operatem technicznym "odległość między byłą nogą reklamy a granicą działek [...] w miejscowości P. powiat k. a działką drogową [...] w miejscowości Z., powiat o., wynosiła 3,28 m ". Z powyższego operatu technicznego przygotowanego na zlecenie przez uprawnionego geodetę jednoznacznie wynika, iż reklama, za umieszczenie której skarżący został ukarany, znajdowała się przeszło 3 metry poza pasem drogowym. Z uwagi na powyższe rozbieżności w pełni uzasadniony wydaje się wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety, który rozstrzygnąłby spór dotyczący umiejscowienia spornego nośnika reklamy. W przypadku gdyby opinia biegłego potwierdziła powyższe twierdzenia uprawnionego geodety zawarte w operacie technicznym oznaczałoby to, iż organ wydający zaskarżoną decyzję nie tylko dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, ale również dopuścił się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 6 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1608), co w konsekwencji oznaczać będzie, iż nie istniały żadne podstawy do nałożenia na skarżącego kary finansowej.
Nie sposób również nie wskazać, iż organ w ogóle nie wziął pod uwagę motywacji jaką kierował się skarżący umieszczając reklamę na nośniku reklam. Skarżący zarówno w trakcie rozpoznawania sprawy przed wydaniem pierwszej decyzji, jak i we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, wskazywał, iż nie miał świadomości, iż nośnik reklamy może znajdować się w pasie drogowym. W tym miejscu należy przywołać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Szczecinie z dnia 26 maja 2011 r. (II SA/Sz 89/11), w którym Sąd wskazał, iż "Przesłanką wymierzenia sankcji administracyjnej opisanej w art. 40 ust. 22 ustawy o drogach publicznych (...) jest dokonanie zajęcia pasa drogowego w sposób świadomie bezprawny, co należy rozumieć w ten sposób, iż dokonujący zajęcia uświadamia sobie, że czyni to wbrew istniejącemu zakazowi, bez wymaganego zezwolenia. Nieistotna jest przy tym ani przyczyna braku zezwolenia, ani też okoliczności powstania zajęcia. Istotny jest wyłącznie fakt, że podmiot takiego uprawnienia nie posiadał i był tego świadomy." Oznacza to, iż aby możliwe było wydanie decyzji o nałożeniu kary finansowej za zajęcia pasa drogowego konieczne jest ustalenie i wykazanie, iż podmiot dokonujący naruszenia działał w sposób świadomie bezprawny, tj. zdawał sobie sprawę z tego że jego postępowanie jest bezprawne. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, organ w ogóle nie przeprowadził postępowania mającego na celu wyjaśnienie okoliczności w jakich doszło do umieszczenia reklamy twierdząc, iż motywacja skarżącego jest w przedmiotowej sprawie irrelewantna.
Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż konieczność zapłacenia przez skarżącego nałożonej na niego kary finansowej, z uwagi na charakter prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, wiązać się będzie dla niego z ogromnymi problemami finansowymi. Konieczność uiszczenia przez skarżącego nałożonej kary finansowej spowodowałaby ogromne problemy w możliwości zapłaty przez skarżącego wynagrodzenia zatrudnionym przez niego pracownikom, a ponadto uniemożliwiłaby mu realizację swych bieżących zobowiązań w stosunku do kontrahentów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu wskazał, że powyższą decyzją GDDKiA po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał swoją decyzję w sprawie nałożenia na p. J.W. kary pieniężnej w wysokości 19600,00 zł za zajmowanie bez zezwolenia pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w ciągu 49 dni, tj. od [...] stycznia do [...] marca br. Adresat decyzji brał udział w postępowaniu i nie kwestionował zajęcia pasa drogowego, ale ten fakt tłumaczył brakiem wiedzy na temat przebiegu granicy własności Skarbu Państwa (drogi krajowej)i poszerzeniem przez zarządcę drogi pasa drogowego. Ta argumentacja nie mogła być przyjęta, bowiem przeprowadzony kilka lat temu remont drogi odbył się w granicach istniejącej własności Skarbu Państwa. Skarżący zakwestionował zlokalizowanie miejsca położenia reklamy na podstawie czynności geodety uprawnionego K. P.. W wyniku czynności sprawdzających geodeta sporządził plan na podstawie numerycznej mapy zasadniczej oraz bezpośrednich pomiarów w terenie w dniu [...].02.2015. Skarżący zarzuca, że czynności geodety, prowadzące do ustalenia, że reklama znajdowała się częściowo w pasie drogowym, zostały dokonane nieprawidłowo, bez użycia mapy zasadniczej. Zarzut ten jest błędny, bowiem ustalenie to zostało dokonane w oparciu o dane z mapy numerycznej oraz z naoczni. W ten sposób powstał plan pasa drogowego zawierający aktualny stan terenowy i lokalizację reklamy częściowo w pasie drogowym. Skarżący zarzuca, ze sytuacja ta nie jest naniesiona na mapie zasadniczej, tymczasem zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Przy skardze pełnomocnik skarżącego przedkłada fragment mapy zasadniczej z zaznaczeniem nogi reklamy, z tym, że jest to nieaktualna mapa i w dodatku brak na niej naniesień granic ewidencyjnych działek. Geodeta wskazał umiejscowienie nogi reklamy na nasypie skarpy i podał, że znajduje się ona w całości na działce [...], a nie w pasie drogowych, przy czym nie pokazał granicy pasa drogowego.
Kara została nałożona prawidłowo na właściciela reklamy, czego skarżący nie kwestionował. Postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo.
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został rozpatrzony pozytywnie, uwzględniając uzasadnienie skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz .U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270, z późn. zm..; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2015 r.. wydaną po rozpatrzeniu wniosku p. J.W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GDDKiA z dnia [...] kwietnia 2015 r., w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 19.600,00 zł za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] O.-K. w km 307+ 103 strona lewa w m. Z. poprzez umieszczenie dwustronnej tablicy reklamowej o treści: "[...] ul. [...], 24 km" o łącznej powierzchni w pasie drogowym 10,00 m2 w okresie od [...] stycznia 2015 r. do [...] marca 2015 r. (49 dni) bez zezwolenia zarządcy drogi, którą utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
Zaskarżonej decyzji zarzucono w skardze naruszenie wyłącznie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy), tj.: art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 kpa, art. 107 § 3 oraz art. 140 kpa poprzez nie zgromadzenie i rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w sposób pełny i wnikliwy, a także tych samych przepisów kpa poprzez wydanie decyzji w przedmiocie wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] O.-K. km 307 + strona lewa w miejscowości Z. w stosunku do reklamy znajdującej się poza pasem drogowym i nie ustalenie przebiegu pasa drogowego drogi krajowej nr [...] O.-K. km 307 + 103 strona lewa w miejscowości Z. poprzez oparcie się wyłącznie na mapie sytuacyjnej dla celów poglądowych.
Sprawa jest sporna zarówno w sferze ustaleń faktycznych, jak i kwalifikacji prawnej.
W ocenie skarżącego, przedmiotowa reklama była zlokalizowana poza pasem drogowym drogi krajowej nr [...] O.-K. Było to, w ocenie skarżącego, w znacznej mierze następstwem przyjęcia za podstawę orzeczenia organu niewłaściwych opracowań geodezyjnych. Zdaniem skarżącego, organ wydając zaskarżoną decyzję nie ustalił przebiegu pasa drogowego drogi krajowej nr [...] O.-K. km 307 + 103 strona lewa w miejscowości Z. i położenia nośnika reklamowego względem linii pasa drogowego. Podstawowym dokumentem w tego rodzaju postępowaniach jest mapa zasadnicza. Tymczasem w aktach sprawy brak jest urzędowego dokumentu geodezyjnego, który przedstawiałby przebieg linii pasa drogowego przedmiotowego odcinka drogi.
W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wniósł m.in. o przeprowadzenie dowodów z:
- kopii mapy zasadniczej wydanej w dniu [...].05.2015 r. z naniesionymi przez uprawnionego geodetę informacjami dotyczącymi położenia spornego nośnika reklamy na okoliczność rzeczywistego posadowienia nośnika reklamy będącego przedmiotem sporu;
- operatu technicznego przygotowanego w dniu [...].07.2015 r. przez uprawnionego geodetę wraz z dołączoną do niego dokumentacją zdjęciową na okoliczność rzeczywistego posadowienia nośnika reklamy będącego przedmiotem sporu;
- opinii biegłego geodety na okoliczność ustalenia szczegółowego przebiegu pasa drogowego drogi krajowej nr [...] O.-K. km 307 + 103 w miejscowości Z. z uwagi na treść art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60) oraz uzasadnione wątpliwości skarżącego dotyczące tego, czy nośnik reklamy znajduje się w pasie wspomnianej wyżej drogi, czemu przeczą wskazane w pkt. II i III powyżej dokumenty.
Sąd, jak wynika z protokołu rozprawy, oddalił wnioski dowodowe strony skarżącej. Pomijając przemawiające za takim postanowieniem przesłanki wynikające z art. 106 § 3 p.p.s.a., dotyczące zwłaszcza wniosku o sporządzenie opinii biegłego geodety, Sąd kierował się następującymi motywami.
Po pierwsze, przedmiotem rozpatrzenia przez Sąd była sprawa administracyjna w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie przez reklamę pasa drogi krajowej bez pozwolenia. W postępowaniu tym dokumentacja geodezyjna jest ważnym (jeśli nie najważniejszym) dowodem w sprawie, ale też tylko jednym z dowodów.
Po drugie, z akt sprawy wynika, że w sprawie ma miejsce różnica poglądów uprawnionych geodetów. Rozstrzyganie tych kwestii w sposób oczywisty przekracza kognicję Sądu.
Po trzecie, z art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 520) wynika, że przez pojęcie mapy zasadniczej rozumie się przez to wielkoskalowe opracowanie kartograficzne, zawierające informacje o przestrzennym usytuowaniu: punktów osnowy geodezyjnej, działek ewidencyjnych, budynków, konturów użytków gruntowych, konturów klasyfikacyjnych, sieci uzbrojenia terenu, budowli i urządzeń budowlanych oraz innych obiektów topograficznych, a także wybrane informacje opisowe dotyczące tych obiektów. Tego rodzaju opracowania z założenia są trudne do wykorzystania przy ustalaniu lokalizacji tak niewielkich obiektów jak przeciętne reklamy przydrożne. Natomiast w tym samym przepisie, w pkt 1, w którym określa się pojęcie prac geodezyjnych, rozumie się przez nie m.in. tworzenie określonych w ustawie zbiorów danych, ortofotomapy oraz dokumentacji geodezyjnej na potrzeby postępowań administracyjnych, postępowań sądowych oraz czynności cywilnoprawnych związanych z nieruchomościami, a także wykonywanie opracowań geodezyjno-kartograficznych na potrzeby budownictwa pkt 1 d).
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji posługiwał się mapą dla celów poglądowych, sporządzoną przez uprawnionego geodetę na zlecenie GDDKiA. Jak wyjaśnia geodeta (pismo do GDDKiA z dnia [...].06.2015 r.), "Mapy dla celów poglądowych dla obiektów:
3. KM 307+066 str. Lewa w m. Z.
4. KM 307+ 103 str. Lewa w m. Z.
zostały opracowane w oparciu o materiały geodezyjno – kartograficzne pozyskane z Powiatowych Ośrodków Geodezyjno Kartograficznych w K. i O. Uwidoczniona na nich granica pasa drogowego jest jednocześnie granicą powiatu k. i o.
Zlecone prace miały na celu pomiar obiektów – reklam i ich kartograficzne opracowanie z wykorzystaniem materiałów geodezyjnych z państwowego zasobu (w szczególności przebiegu granic) oraz wyliczenie powierzchni obiektów i powierzchni w pasie drogowym.
Celem opracowań nie było ustalenie granic."
Nadto organy orzekające w sprawie posługiwały się dokumentacją fotograficzna wizji przeprowadzonej w terenie.
Po czwarte, strona skarżąca załączyła do skargi sporządzony na jej zlecenie operat techniczny pomiaru byłej reklamy miejscowości na działce [...] w miejscowości Przeginia powiat k.. Stwierdzono, że reklama znajdowała się w odległości 3.28 m od granicy działki drogowej nr [...] położonej w Z. powiat o.
Po piąte, w odpowiedzi na skargę, powołanej zresztą już wyżej, organ II instancji stwierdził, że "Adresat decyzji brał udział w postępowaniu i nie kwestionował zajęcia pasa drogowego, ale ten fakt tłumaczył brakiem wiedzy na temat przebiegu granicy własności Skarbu Państwa (drogi krajowej)i poszerzeniem przez zarządcę drogi pasa drogowego. Ta argumentacja nie mogła być przyjęta, bowiem przeprowadzony kilka lat temu remont drogi odbył się w granicach istniejącej własności Skarbu Państwa."
Na dowód prawdziwości swojego twierdzenia organ załączył dokumentację powykonawczą (w skali 1:500) przebudowy drogi krajowej nr [...] na odcinku Z – J., od km 305+070 do km 313+030. Na mapie tej granice działek (w tym granice drogi będącej działką stanowiącą własność Skarbu Państwa) oznaczono kolorem zielonym; z mapy tej wynika jednoznacznie, że przeprowadzony remont drogi na przedmiotowym odcinku, na którym została zlokalizowana sporna reklama, mieścił się w całości w granicach istniejącej własności Skarbu Państwa (nota bene, lokalizację reklamy na działce nr ew. [...], a w zdecydowanie większej części – w granicach pasa drogowego jednoznacznie wskazano na tej mapie sporządzonej [...].06.2008 r.).
Po szóste, w tej samej odpowiedzi na skargę GDDKiA stwierdził, że: "W wyniku czynności sprawdzających geodeta sporządził plan na podstawie numerycznej mapy zasadniczej oraz bezpośrednich pomiarów w terenie w dniu [...].02.2015. Skarżący zarzuca, że czynności geodety, prowadzące do ustalenia, że reklama znajdowała się częściowo w pasie drogowym, zostały dokonane nieprawidłowo, bez użycia mapy zasadniczej. Zarzut ten jest błędny, bowiem ustalenie to zostało dokonane w oparciu o dane z mapy numerycznej oraz z naoczni. W ten sposób powstał plan pasa drogowego zawierający aktualny stan terenowy i lokalizację reklamy częściowo w pasie drogowym. Skarżący zarzuca, ze sytuacja ta nie jest naniesiona na mapie zasadniczej, tymczasem zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Przy skardze pełnomocnik skarżącego przedkłada fragment mapy zasadniczej z zaznaczeniem nogi reklamy, z tym, że jest to nieaktualna mapa i w dodatku brak na niej naniesień granic ewidencyjnych działek. Geodeta wskazał umiejscowienie nogi reklamy na nasypie skarpy i podał, że znajduje się ona w całości na działce [...], a nie w pasie drogowych, przy czym nie pokazał granicy pasa drogowego."
Reasumując Sąd uważa, że argumentacja i materiały geodezyjno-kartograficzne zgromadzone i przedstawione przez organ przekonują jednoznacznie, że sporna reklama była zlokalizowana w przeważającej części w obszarze pasa drogowego drogi krajowej nr [...], na działce nr ewid. [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa. Pośrednio przekonuje o tym również wniosek skarżącego o odstąpienie od wymierzenia kary z tego powodu, iż skarżący nie miał świadomości faktu przesunięcia pasa drogowego drogi krajowej i nie przestawił tablicy reklamowej, ani nie wystąpił do GDDKiA o wymierzenie opłaty za zajęcie pasa drogowego. Tym samym skarżący przyznał pośrednio, że nie ma obecnie wątpliwości, iż sporna tablica reklamowa była zlokalizowana w przeważającej części w granicach pasa drogowego drogi krajowej nr [...], na działce nr ewid. [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa. Tym samym Sąd podziela w pełni ocenę organu, że wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy potwierdzają, że doszło do zajęcia pasa drogowego drogi krajowej nr [...], tj. działki drogowej nr [...] w m. Z. bez stosownego zezwolenia. Jak wyjaśniono wyżej, pas drogowy nie został przesunięty, natomiast kara za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi wymierzana jest niezależnie od tego czy zajmujący miał świadomość zajmowania pasa drogowego, a decyzja w tej sprawie ma charakter związany, tzn. wyklucza jakąkolwiek swobodę organu orzekającego w sprawie.
Dalej skarżący podniósł w skardze zarzuty dotyczące w istocie materialno-prawnych podstaw jego odpowiedzialności za postawienie tablicy reklamowej w pasie drogi krajowej bez stosownego zezwolenia.
Zakwestionował zatem twierdzenie organu, że co do zasady podmiotem, wobec którego winna być skierowana decyzja administracyjna o nałożeniu kary pieniężnej, jest właściciel reklamy, która zajmuje pas drogowy. Ponadto, według organu, okoliczność, iż umieszczenie reklamy następuje nie na "własnych" elementach konstrukcyjnych, lecz z wykorzystaniem istniejących w pasie drogowym nośników, nie powoduje, iż sama reklama nie zajmuje pasa drogowego. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, organ zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie tego do kogo faktycznie należał nośnik reklamy.
Skarżący uznał też, iż aby możliwe było wydanie decyzji o nałożeniu kary finansowej za zajęcia pasa drogowego konieczne jest ustalenie i wykazanie, iż podmiot dokonujący naruszenia działał w sposób świadomie bezprawny, tj. zdawał sobie sprawę z tego że jego postępowanie jest bezprawne.
Odnosząc się do przedstawionych zarzutów należy, w ocenie Sądu, odwołać się przede wszystkim do orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczących zajęcia drogi publicznej na cele niezwiązane z drogą.
I tak, zgodnie z wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 80/13, LEX nr 1326367, należy zauważyć, że "Zasadą jest zakaz umieszczania w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z drogą, zaś zgoda na umieszczenie takiego obiektu (obiektów) może być udzielona w drodze wyjątku od tej zasady."
Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 565/08, LEX nr 518208, podniesiono, że:
"1. To na właścicielu i zarządcy drogi spoczywa nie tylko prawo, ale również i obowiązek takiego dbania o drogę i pas drogowy, w którym się ona znajduje, aby jej użytkowanie odbywało się w sposób m.in. bezpieczny dla uczestników ruchu drogowego. W tym zakresie wymienione organy korzystają z uznaniowości, która nie oznacza oczywiście dowolności. Zaznaczyć nadto należy, iż odebranie uprawnienia do kształtowania polityki udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego i przyjęcie, że już samo spełnienie przez wnioskodawcę wymagań wynikających z przepisów prawa rodzi po jego stronie roszczenie o uwzględnienie wniosku, nie może zostać zaakceptowane.
2. W świetle systemowych rozwiązań nie ma przepisów gwarantujących osobom prowadzącym działalność gospodarczą możliwość umieszczania reklam w każdym miejscu, które uznają za odpowiednie, w tym także w pasie drogowym. Zatem sam brak zgody zarządcy drogi na umieszczenie reklamy w pasie drogowym nie może być, z założenia, uznawany za akt ograniczania konstytucyjnego prawa do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej."
Przenosząc tę zasadę na płaszczyznę odpowiedzialności indywidualnej NSA w wyroku z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 560/08, LEX nr 518207, uznał, że: "Stroną postępowania w przedmiocie umieszczenia reklamy w pasie drogowym, a zatem obowiązanym do uzyskania stosownej decyzji zarządcy drogi, jest właściciel danej reklamy. On jest, bowiem w tym zakresie podmiotem stosunku publicznoprawnego w relacjach z organem administracji publicznej. Zatem, to właściciel reklamy umieszczonej w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi jest biernie legitymowany w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, toczącym się w trybie przepisu art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p."
Należy zauważyć, że w rozpatrywanym przypadku ustalenie właściciela reklamy nie było szczególnie trudne, gdyż jego reklama była zdecydowanie największa i zawierała adres strony. W tej sytuacji zarzut strony, że organ zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie tego do kogo faktycznie należał nośnik reklamy, jest bezzasadny. Trzeba przy tym podkreślić, że skarżący w toku całego postępowania administracyjnego nie kwestionował swoich praw do przedmiotowej reklamy.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż należąca doń tablica reklamowa usytuowana była przy prostym odcinku drogi i w miejscu nie zasłaniającym w żaden sposób widoczności, a więc nie stanowiła zagrożenia dla uczestników ruchu drogowego, trzeba wskazać za WSA w Warszawie, zawartym w wyroku z dnia 25 stycznia 2008 r., LEX nr 481236, że: "Zarządca drogi nie jest obowiązany udowadniać stronie wnioskującej, że reklama ulokowana w ruchliwym punkcie miasta zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, gdyż tak sformułowana teza jest oczywista; natomiast konstrukcja przepisu art. 39 ust. 1 i 2 ustawy oznacza w warunkach konkretnej sprawy przesunięcie ciężaru dowodu na tę stronę, która w celu uzyskania zezwolenia winna wykazać, iż reklama nie będzie miała wpływu na bezpieczeństwo w ruchu. To nie organ musi wykazać, że nie wystąpiły szczególne okoliczności uzasadniające lokalizacje tablicy reklamowej w pasie drogowym, lecz wnioskodawca powinien wskazać, że te okoliczności wystąpiły."
Konsekwencje umieszczenia reklamy w pasie drogi publicznej bez zezwolenia określa również wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 września 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 831/07, LEX nr 440029, zgodnie z którym:
"1. Stwierdzenie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi zobowiązuje ten organ do naliczenia, według zasad określonych w ustawie, kary nakładanej w drodze decyzji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia takiej sytuacji organ nie może nawet badać przyczyn zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, oceniać stopnia winy strony przy takim zajęciu czy też miarkować wysokości wymierzanej kary. Organ może jedynie, po stwierdzeniu faktu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, wydać decyzję administracyjną wymierzającą karę w przewidzianej w ustawie wysokości.
2. Dla stwierdzenia niedopuszczalności czynności w pasie drogowym nie jest konieczne rzeczywiste uszkodzenie drogi, albo zmniejszenie jej trwałości względnie rzeczywiste zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego wystarczy, iż taka hipotetyczna sytuacja mogła zaistnieć."
Jest to, w ocenie Sądu, wystarczająca odpowiedź na zarzut skarżącego, że nałożenie kary pieniężnej za umieszczenie reklamy w granicach pasa drogi publicznej bez stosownego zezwolenia powinno być poprzedzone ustaleniem i wykazaniem, iż podmiot dokonujący naruszenia działał w sposób świadomie bezprawny, tj. zdawał sobie sprawę z tego że jego postępowanie jest bezprawne.
Odnosząc się z kolei do podstawowych i – formalnie biorąc – jedynych zarzutów skargi, dotyczących naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 kpa, art. 107 § 3 oraz art. 140 kpa, należy zauważyć, że mają one w istocie charakter akcesoryjny, pozwalający na wysunięcie zarzutów odnoszących się do prawa materialnego regulującego umieszczanie reklam w pasie drogowym dróg publicznych. trudno więc uznać, ze wspomniane przepisy procesowe zostały rzeczywiście naruszone.
Jednocześnie trzeba podkreślić, że skarżący nie kwestionował wysokości i sposobu naliczenia kary pieniężnej, dokonanego zgodnie z art. 40 ust. 6 i 12 ustawy o drogach publicznych oraz § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło