VI SA/Wa 2401/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-07
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Piotr Borowiecki, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Urzędu Patentowego RP odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy, wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p., może zostać utrzymana w mocy, jeśli skarżąca spółka zarzuca rażące naruszenie prawa materialnego (art. 96 p.w.p.) polegające na tożsamości części znamiennej i przedznamiennej zastrzeżenia ochronnego, a także kwestionuje nowość i użyteczność wzoru?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Urząd Patentowy RP prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy ani do kwestionowania nowości i użyteczności wzoru użytkowego, które powinny być dochodzone w sporze o unieważnienie prawa ochronnego. Zarzuty dotyczące wadliwej redakcji zastrzeżeń ochronnych, które nie prowadzą do oczywistej i jednoznacznej obrazy prawa, nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie administracyjnym.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego RP z 2008 r. o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy, zarzucając rażące naruszenie art. 96 Prawa własności przemysłowej poprzez tożsamość części znamiennej i przedznamiennej zastrzeżenia ochronnego. Urząd Patentowy RP dwukrotnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, uznając zarzuty za niezasadne i wskazując, że kwestie nowości i użyteczności powinny być rozpatrywane w osobnym postępowaniu. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant: ref. staż. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2015 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], Urząd Patentowy RP, działając na podstawie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art.244 i art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 1410 - dalej także: "p.w.p."), po rozpoznaniu wniosku z dnia 10 lutego 2014 r. wniesionego przez A. S.A. z siedzibą w W. (obecnie działająca pod firmą A. S.A. z siedzibą w Warszawie - dalej także: "skarżąca spółka", "strona skarżąca" lub "A. S.A.") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] września 2008 r. o udzieleniu na rzecz K. K. prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych" nr W. 117534 - utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz K.K. (dalej także: "uprawniony" lub "uczestnik postepowania") prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych" nr W. 117534.
Zgodnie z zastrzeżeniem niezależnym przedmiotem wzoru użytkowego chronionego spornym prawem ochronnym nr PL64375Y1 jest:
System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych, zawierający ramę, na której zamocowana jest folia reklamowa posiadającą na obrzeżach tuneliki z osadzonym wewnątrz prętem mocującym, wyposażone w poprzeczne wycięcia, znamienny tym, że folia (1) posiada tunelik (2) na obrzeżu każdego boku, przy czym każdy z tunelików (2) posiada, co najmniej dwa poprzeczne wycięcia (3) odsłaniające osadzony w nich pręt (4), zaś rama nośna (5) zaopatrzona jest w zaczepy stałe (6) i zaczepy ruchome (7), usytuowane odpowiednio do położenia poprzecznych wycięć (3) wykonanych w folii (1), poprzez które pręt (4) osadzany jest na zaczepach (6 i 7).
Powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP ogłoszono w dniu 30 kwietnia 2009 r. w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr 04/09.
Pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. skarżąca spółka A. S.A. z siedzibą w W. - działając na podstawie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. - złożyła do Urzędu Patentowego RP wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2008 r. o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych" nr W. 117534.
Skarżąca spółka zarzuciła spornej decyzji z dnia [...] września 2008 r. rażące naruszenie prawa, tj. art. 96 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - poprzez udzielenie prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy w sytuacji, gdy część znamienna zastrzeżenia ochronnego zawartego w opisie ochronnym wzoru użytkowego jest tożsama z częścią przedznamienną zastrzeżenia ochronnego.
W uzasadnieniu wniosku spółka A. S.A., uzasadniając zarzut rażącego naruszenia przepisu art. 96 p.w.p., stwierdziła na wstępie, że pomimo, iż prawo ochronne na kwestionowany wzór użytkowy wygasło, to - w ocenie strony wnioskującej - decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na wspomniany wzór użytkowy powinna zostać wycofana z obiegu prawnego i uznana za niebyłą, albowiem wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Strona skarżąca podniosła, że wszystkie cechy techniczne wskazane w części nieznamiennej zastrzeżenia powinny być traktowane jako przynależące do stanu techniki danego rozwiązania i niewyróżniające spośród rozwiązań wcześniej dostępnych. Dopiero te cechy rozwiązania, które zostały przedstawione w części znamiennej zastrzeżenia determinują jego faktyczny zakres ochrony i istotę wzoru.
W konsekwencji, strona skarżąca zarzuciła, że cechy techniczne spornego rozwiązania opisane w części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego pozostają zasadniczo zbieżne z cechami technicznymi scharakteryzowanymi w części znamiennej zastrzeżenia. Takie zaś ujęcie, zdaniem skarżącej spółki, jest niedopuszczalne w świetle przyjętych reguł formułowania zastrzeżeń ochronnych.
Skarżąca spółka zauważyła, że część przedznamienna wskazuje, iż następujące cechy zastrzeganego systemu przynależą do stanu techniki:
- rama nośna;
- folia reklamowa zamocowana na ramie nośnej;
- tuneliki wykonane na obrzeżach folii reklamowej, wyposażone w poprzeczne wycięcia;
- pręt osadzony wewnątrz folii reklamowej;
Z kolei, jak podniosła A. S.A., w ramach znamiennej, a więc definiującej zakres ochrony, części zastrzeżenia niezależnego strona uprawniona ponownie wymienia znane cechy techniczne zastrzeganego rozwiązania określając, iż zastrzegany przez niego system jest znamienny tym, że posiada takie cechy techniczne, jak:
- rama nośna, na której zamocowana jest folia reklamowa;
- folia reklamowa zamocowana na ramie nośnej;
- tuneliki wykonane na obrzeżach folii reklamowej, wyposażone w poprzeczne wycięcia;
- pręt osadzony wewnątrz folii reklamowej;
Strona skarżąca uznała, że nie ulega wątpliwości, iż fakt nieznacznie odmiennego sformułowania tożsamych cech technicznych w części przedznamiennej i znamiennej nie wpływa na ocenę, iż cechy te są w gruncie rzeczy tożsame. Według strony wnioskującej, bez wpływu pozostaje również okoliczność zawarcia pewnych dookreśleń w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego takich, jak minimalna liczba poprzecznych wycięć, w jakie zostały wyposażone tuneliki, czy też fakt, że wycięcia odsłaniają osadzony w nich pręt. Zdaniem strony skarżącej, nadal pozostają to bowiem cechy stanu techniki rozwiązania, pełniące tożsame funkcje użyteczne w całościowo ujętym rozwiązaniu. Według skarżącej spółki, nie ulega zatem wątpliwości, iż takie sformułowanie zastrzeżenia niezależnego jest błędne, gdyż uniemożliwia właściwe zdefiniowanie zakresu ochrony całego wzoru użytkowego.
W konsekwencji, strona skarżąca uznała, że udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy bez właściwego określenia zakresu przedmiotowego prawa ochronnego stanowi rażące naruszenie normy prawnej przewidzianej w przepisie art. 96 p.w.p.
Uzasadniając swój interes prawny, skarżąca spółka A. S.A. wskazała w piśmie z dnia 5 sierpnia 2013 r., że stwierdzenie nieważności spornej decyzji Urzędu Patentowego RP udzielającej prawa ochronnego na wzór użytkowy leży w jej interesie prawnym, ponieważ przed Sądem Okręgowym w Warszawie toczy się postępowanie cywilne z powództwa uprawnionego z przedmiotowego prawa ochronnego przeciwko skarżącej spółce o naruszenie prawa ochronnego udzielonego w/w decyzją.
W wyniku rozpatrzenia wniosku strony skarżącej Urząd Patentowy RP, działając na podstawie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. - decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] września 2008 r. o udzieleniu na rzecz K.K. prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych" nr W. 117534.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Urząd Patentowy RP wskazał, że dokonał analizy zarówno argumentów strony skarżącej, jak również treści spornych zastrzeżeń oraz całości dokumentacji i stwierdził w konsekwencji, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, jakoby część znamienna zastrzeżenia ochronnego zawartego w opisie ochronnym wzoru użytkowego była tożsama z częścią przedznamienną zastrzeżenia ochronnego. Urząd Patentowy RP stwierdził, że opis zgłoszenia W.117534 uwzględnia stan techniki wynikający z rozwiązania US 5555659, które zostało prawidłowo wskazane w opisie stanu techniki zgłoszenia W.117534 oraz w części nieznamiennej zastrzeżenia ochronnego niezależnego. Organ uznał, że część niezamienna zastrzeżenia ochronnego W.117534 wskazuje, że rozwiązanie dotyczy systemu mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych, przy czym cechami znanymi ze stanu techniki jest rama, na której zamocowano folię reklamową posiadającą na obrzeżach tuneliki z osadzonym wewnątrz prętem mocującym, wyposażone w poprzeczne wycięcia (cechy znane z US 5555659). Natomiast część znamienna wskazuje na cechy wyróżniające przedmiot zgłoszenia ze znanego stanu techniki:
- "folia posiada tunelik na obrzeżu każdego boku" (organ uznał, że ponieważ występowanie tunelików jest wskazane w części nieznamiennej zastrzeżenia ochronnego niezależnego, to ochronie nie podlega sam fakt wyposażenia folii w tuneliki, tylko folia posiadająca tuneliki na każdym z boków; zdaniem organu, powtórzenie za częścią niezamienną "folia posiada tunelik" jest niezbędne dla prawidłowego określenia zakresu żądanej ochrony);
- "każdy z tunelików posiada co najmniej dwa poprzeczne wycięcia odsłaniające osadzony w nich pręt" (organ uznał, że podobnie, jak w poprzednim punkcie, zarówno pręt osadzony w tunelikach, jak i otwory /poprzeczne wycięcia/ w folii zostały wskazane w części nieznamiennej, a zatem nowe jest tylko wskazanie wielkości wycięcia, jednak nie można go było określić inaczej, jak przez wskazanie cech /znanych ze stanu techniki/, których ono dotyczy);
- "rama nośna zaopatrzona jest w zaczepy stałe i zaczepy ruchome usytuowane odpowiednio do położenia poprzecznych wycięć wykonanych w folii, poprzez które pręt osadzany jest na zaczepach" (organ uznał, że w tym punkcie nie jest zastrzegana rama nośna jako taka tylko usytuowanie na niej zaczepów stałych oraz ruchomych - niewystępujących w części nieznamiennej).
Mając powyższe na względzie, Urząd Patentowy RP uznał, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - tak zredagowany zakres żądanej ochrony jest poprawny, albowiem nie obejmuje ochroną znanych ze stanu techniki rozwiązań (US 5555659) i posiada użyteczność wynikającą z cech wskazanych jako nowe. Organ stwierdził, że wyposażenie folii w tuneliki na każdym z boków, odpowiednie usytuowanie zaczepów stałych i ruchomych na odsłoniętych prętach, pozwala na lepsze naciągnięcie folii nie tylko w poziomie (jak w rozwiązaniu US 5555659) ale również w pionie.
W związku z powyższym, organ wskazał, że twierdzenie wnioskodawcy, iż część znamienna zastrzeżenia ochronnego zawartego w opisie ochronnym wzoru użytkowego jest tożsama z częścią przedznamienną zastrzeżenia ochronnego - jest niezgodne ze stanem faktycznym.
W tej sytuacji, Urząd Patentowy RP stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że jego decyzja z dnia [...] września 2008r. rażąco narusza prawo.
W dniu 10 lutego 2014 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez rzecznika patentowego, złożyła do Urzędu Patentowego RP wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi:
1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, iż część znamienna zastrzeżenia niezależnego zawartego w opisie ochronnym wzoru użytkowego nie była tożsama z częścią nieznamienną zastrzeżenia niezależnego, podczas, gdy z zebranego w sprawie materiału wynika, iż część znamienna była tożsama z częścią nieznamienną zastrzeżenia niezależnego i wynikała wprost ze stanu techniki,
2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego rozstrzygnięcia - wyrażający się w przyjęciu, że wzór użytkowy zarejestrowany pod numerem W.117534 jest nowym rozwiązaniem podczas, gdy z zebranego w sprawie materiału wynika, iż wzór ten nie posiada cechy nowości,
3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego rozstrzygnięcia - polegający na przyjęciu, iż wzór użytkowy zarejestrowany pod numerem W.117534 posiada cechę użyteczności wynikającą z cech wskazanych jako nowe, podczas, gdy z dokumentacji stanowiącej podstawę wydanej decyzji wynika, iż wzór ten nie posiada cechy użyteczności.
W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdziła, że - wbrew ustaleniom Urzędu Patentowego RP – w przypadku spornego prawa ochronnego występuje tożsamość części nieznamiennej oraz znamiennej, albowiem występujące elementy w obydwu częściach są niemal jednakowe, co strona skarżąca zobrazowała w stosownej tabeli.
Strona skarżąca, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydany w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 657/06 - zauważyła, że część przedznamienna definiuje przedmiot znany ze stanu techniki, a część znamienna określa cechy nowe przedmiotu zdefiniowanego w części przedznamiennej zastrzeżenia. Odwołując się z kolei do wyroku WSA w Warszawie wydanego w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1671/10 – skarżąca spółka podniosła, że funkcją zastrzeżenia patentowego jest wyznaczenie zakresu ochrony przez podanie zasadniczych (znamiennych) cech wynalazku, które to cechy mają odróżnić wynalazek od wcześniejszego stanu techniki, jak również powinny odpowiadać technicznemu wkładowi do istniejącego stanu techniki. Skoro zatem, jak wskazała skarżąca, tożsama jest część nieznamienna oraz znamienna zastrzeżenia niezależnego spornego wzoru użytkowego, to brak jest elementów, które nie wynikałyby ze stanu techniki, a to z kolei prowadzi do wniosku, iż wzór taki nie powinien korzystać z ochrony przewidzianej dla zarejestrowanych wzorów użytkowych.
Strona skarżąca, przyjmując, że sporny wzór użytkowy charakteryzuje się brakiem cechy nowości, stwierdziła, że nie każda zmiana w rozwiązaniu, modyfikacja stanu techniki prowadzi do powstania nowego rozwiązania, któremu można przypisać cechę nowości. Skarżąca spółka uznała, że w przedmiotowej sprawie, w dacie zgłoszenia spornego wzoru użytkowego, zestawienie elementów opisane w zastrzeżeniu niezależnym było charakterystyczne dla konstrukcji reklamowych. Powszechnym bowiem było, jak podniosła strona skarżąca, konstruowanie reklam z użyciem ramy nośnej z mocowaną na niej folią wyposażoną w tuneliki, które to tuneliki pozwalały na osadzenie folii w ramie. Powyższe, zdaniem skarżącej, potwierdza dołączony do niniejszego pisma Projekt budowlany reklamy opracowany przez mgr inż. P. F. Strona skarżąca zarzuciła, że Urząd Patentowy RP nie odniósł się w żaden sposób do tego, iż przedmiotowe rozwiązanie było powszechnie używane już co najmniej od 1999 r., a także pominął powszechność używania tego rozwiązania. Strona skarżąca uznała w konsekwencji, iż w dacie zgłoszenia sporne rozwiązanie nie było nowe, lecz znane i wynikające wprost ze stanu techniki. Strona zauważyła, iż zarówno w judykaturze, jak i w doktrynie funkcjonuje pogląd, że "Rozwiązania, które wynikają dla znawcy danej dziedziny w sposób oczywisty z dotychczasowego stanu techniki nie mogą być chronione jako wzory użytkowe" (vide: Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. P. Kostańskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2010 r.). Skoro zatem, jak stwierdziła strona skarżąca, sporne rozwiązanie używane było powszechnie, a reklamy z użyciem przedmiotowej konstrukcji widoczne były na ulicach różnych miast w Polsce, to w dacie zgłoszenia nie były one nowe, tym bardziej dla znawców dziedziny, którzy - jak np. mgr P. F. - uwzględniali wspomnianą konstrukcję w swych projektach od co najmniej 1999 r. Strona skarżąca zarzuciła dodatkowo, że w uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy RP jedynie lakonicznie nadmienił, że w porównaniu z patentem amerykańskim US5555659, sporny wzór użytkowy posiada cechy nowe, takie jak: wyposażenie folii w tunelik na każdym z boków, odpowiednie usytuowanie zaczepów stałych i ruchomych na odsłoniętych prętach - co pozwala na lepsze naciągnięcie folii nie tylko w poziomie (jak w patencie amerykańskim), ale i w pionie. Strona skarżąca wskazała jednak, że wyposażenie folii w tuneliki na każdym z boków zostało wskazane tak w zastrzeżeniu niezależnym jak i zależnym, a więc rozwiązanie to należało do stanu techniki i było znane oraz używane już w dacie zgłoszenia spornego wzoru użytkowego. Zdaniem strony skarżącej, nie można zatem uznać tego rozwiązania, jako posiadającego cechę nowości. W przypadku natomiast zaczepów stałych oraz ruchomych, strona skarżąca podkreśliła, że we wspominanym wyżej projekcie z 1999 r. również występował system napinaczy pełniący funkcję analogiczną do zaczepów - ta sama funkcja, nieznacznie odmienne nazewnictwo (zaczepy - naczepy). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, skarżąca spółka zarzuciła, iż rozwiązanie objęte spornym wzorem użytkowym nie wykazywało cech nowości w dacie zgłoszenia, albowiem rozwiązanie to było powszechnie stosowane tak na świecie (rozwiązanie US5555659), jak i w Polsce, co potwierdza chociażby powyżej wskazany projekt budowlany reklamy załączony do wniosku przez stronę skarżącą.
Ponadto, strona skarżąca zarzuciła spornemu rozwiązaniu brak cechy użyteczności, albowiem wymagań ustawowych nie spełnia takie rozwiązanie, które różni się od innych rozwiązań technicznych wyłącznie cechami kształtu lub budowy, które nie mają znaczenia dla osiągnięcia użyteczności. Strona skarżąca uznała, że sporne rozwiązanie nie różni się od tych znanych ze stanu techniki takimi elementami, które wpływałyby na walor użyteczności. Strona skarżąca zarzuciła, że analogicznie, jak w przypadku cechy nowości, tak i odnośnie użyteczności Urząd Patentowy RP jedynie podał, że zakres żądanej ochrony prawnej "posiada użyteczność wynikającą z cech wskazanych jako nowe. Wyposażenie folii w tuneliki na każdym z boków, odpowiednie usytuowanie zaczepów stałych i ruchomych na odsłoniętych prętach, pozwala na lepsze naciągnięcie folii nie tylko w poziomie (jak w rozwiązaniu US 5555659) ale również w pionie". W tej sytuacji, strona skarżąca uznała, że Urząd Patentowy RP de facto nie poparł swych wniosków żadnym dowodem, a potwierdzenia ich nie sposób również wyprowadzić na podstawie chociażby zasad doświadczenia życiowego. Skarżąc podkreśliła, że judykatura stoi na stanowisku, iż w przypadku, gdy rozwiązanie jest podobne do już wcześniej znanego rozwiązania, wprowadzone zmiany powinny w sposób istotny wpływać na walory użytkowe. Zdaniem skarżącej spółki, podnoszony przez organ argument, iż występujące w rozwiązaniu zaczepy pozwalają na lepsze naciągnięcie w poziomie i pionie, w świetle przedstawionego projektu z 1999 r., jawi się jako bezzasadny. Tym samym, skarżąca uznała, że sporne rozwiązanie nie wyróżnia się spośród rozwiązań dostępnych w stanie techniki. Strona uznała, że znanymi wobec stanu techniki elementami zastrzeganej konstrukcji są takie elementy, jak: rama nośna, folia reklamowa i utworzone w niej tuneliki oraz pręt na którym osadzona jest folia reklamowa. Odnośnie występujących w konstrukcji zaczepów, skarżąca podkreśliła, że rozwiązania obejmujące ekwiwalentne elementy techniczne były powszechnie używane w konstrukcjach reklamowych już w dacie spornego zgłoszenia.
Konkludując, strona skarżąca uznała, że skoro analogiczne rozwiązania były stosowane powszechnie już w dacie zgłoszenia spornego rozwiązania do ochrony, zachodzi uzasadniona podstawa do stwierdzenie nieważność decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2008 r. o udzieleniu prawa ochronnego.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy RP, działając na podstawie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art.244 i art. 245 ust. 1 p.w.p. - decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2008 r. o udzieleniu na rzecz K.K. prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych" nr W. 117534.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Urząd Patentowy RP zauważył na wstępie, że strona skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bardzo dużo miejsca poświęciła na omówienie zarzutów dotyczących braku cechy nowości oraz braku cechy użyteczności spornego wzoru użytkowego, kwestionując ustalenia Urzędu Patentowego RP zawarte w tym zakresie w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. Organ stwierdził jednak, że w niniejszym postępowaniu, nie negując ustaleń zawartych we wspomnianej decyzji, w której pozytywnie została oceniona nowość i użyteczność spornego wzoru użytkowego, nie ustosunkuje się do zarzutów dotyczących nowości oraz użyteczności, albowiem - zgodnie z przepisem art. 94 ust. 2 p.w.p. - nowość i użyteczność wzoru użytkowego stanowią przesłanki warunkujące uzyskanie ochrony prawnej, a ewentualne ich kwestionowanie może być podniesione w sporze o unieważnienie prawa ochronnego (vide: art. 89 ust. 1 p.w.p. w związku z art. 100 ust. 1 p.w.p.), co w świetle przepisu art. 253 ust. 2 p.w.p. wyklucza stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego RP w trybie postępowania administracyjnego. Organ wskazał, że unieważnienia prawa ochronnego Urząd Patentowy RP dokonuje, zgodnie z art.255 pkt 1 p.w.p., w trybie postępowania spornego, przy czym wydane tam orzeczenie polega właśnie na stwierdzeniu nieważności decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy.
Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów strony skarżącej, Urząd Patentowy RP uznał, że niesłuszne są zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych poczynionych przy wydawaniu przez Urząd Patentowy RP decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2008 r. udzielającej prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy. Organ uznał, że wydając wspomnianą decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r., w dostateczny sposób wykazano brak podstaw do twierdzenia, jakoby część znamienna zastrzeżenia ochronnego była tożsama z częścią nieznamienną tego zastrzeżenia. Zdaniem organu, szczególnie trafna była analiza zastrzeżenia ochronnego, w ramach której uznano za cechę wyróżniającą to, że "folia posiada tunelik na obrzeżu każdego boku", zaznaczając, że ochronie nie podlega sam fakt wyposażenia folii w tuneliki, tylko folia posiadająca tuneliki na każdym z boków. W ocenie organu, dalsze analiza również potwierdziła poprawność redakcji zakresu żądanej ochrony, zawartego w przedmiotowym zastrzeżeniu ochronnym.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów wyrażonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Urząd Patentowy RP wskazał, iż nie podziela wywodów skarżącej spółki. W szczególności organ uznał, iż nie można twierdzić, że występuje tożsamość części nieznamiennej z częścią znamienną zastrzeżenia niezależnego, skoro przedstawiona tabela wykazuje różnice w treści zawartej w poszczególnych częściach zastrzeżenia, a we fragmencie poprzedzającym tabelę podano, że "występujące elementy w obydwu częściach są niemal jednakowe", a więc nie tożsame. Organ wskazał, że określenie użyte w części niezamiennej, iż folia posiada na obrzeżach tuneliki, jest określeniem ogólniejszym niż, że folia posiada tunelik na obrzeżu każdego boku. Zdaniem organu, mamy więc do czynienia z doprecyzowaniem cechy w części znamiennej, co jest charakterystyczną funkcją części znamiennej zastrzeżenia. Według organu, analogicznie należy uznać za cechę doprecyzowującą, a więc cechę wyróżniającą określenie, że "każdy z tunelików posiada co najmniej dwa wycięcia odsłaniające osadzony w nich pręt". Zdaniem organu, również wzbogacona w stosunku do części niezamiennej treść części znamiennej zastrzeżenia dotycząca ramy przeczy twierdzeniu strony skarżącej o tożsamości obydwu części zastrzeżenia ochronnego.
Mając na względzie podane wyżej ustalenia, Urząd Patentowy RP uznał, że jego decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2008 r. była zasadna. Organ stwierdził bowiem, iż treść niezależnego zastrzeżenia ochronnego, zawartego w opisie ochronnym wzoru użytkowego nr W. 117534, spełnia podstawowe wymogi obowiązujących przepisów, a więc nie występuje w przedmiotowej sprawie wyraźne naruszenie prawa.
W piśmie z dnia 7 lipca 2014 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez rzecznika patentowego, działając za pośrednictwem organu, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2014 r.
Wnosząc o stwierdzenie nieważności w całości decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2008 r. o udzieleniu prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy, jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a także o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności wspomnianej wyżej decyzji z dnia [...] września 2008 r. wydanej w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy oraz o uchylenie poprzedzającą ją decyzji z dnia [...] grudnia 2013 roku, jako naruszających prawo, ewentualnie o stwierdzenie nieważności w całości zarówno zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2014 r., jak i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r., jako rażąco naruszających prawo, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, skarżąca spółka A. S.A. zarzuciła:
1) decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2008 r. - naruszenie przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej, w szczególności poprzez naruszenia prawa materialnego:
a) naruszenie art. 96 p.w.p. - poprzez uznanie, że treść części znamiennej zastrzeżenia niezależnego nie jest tożsama z treścią części nieznamiennej, podczas, gdy - jak wynika z treści decyzji przyznającej prawo ochronne - zastrzeżenie niezależne, w części nieznamiennej, przedstawia tożsamą treść, jak jego część znamienna, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia przez tę decyzję prawa w stopniu rażącym,
b) naruszenie art. 96 p.w.p. w zw. z art. 94 § 1 p.w.p. oraz art. 25 p.w.p. w zw. z art. 100 § 1 p.w.p. w zw. art. 96 p.w.p. - poprzez uznanie, że z treści zastrzeżenia niezależnego wynika, że przedmiotowy wzór użytkowy posiada cechę nowości oraz użyteczności i nie jest częścią stanu techniki, w rozumieniu ustawy, podczas gdy - jak wynika z treści decyzji przyznającej sporne prawo ochronne - zastrzeżenie niezależne, w części nieznamiennej, przedstawia tożsamą treść, jak jego część znamienna, co w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia, iż przedmiotowy wzór użytkowy nie wyraża cech nowości i użyteczności w treści zastrzeżenia, w rozumieniu ustawy, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia przez tę decyzję prawa w stopniu rażącym,
c) naruszenie art. 10 § 1 i § 2 p.w.p. w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 96 p.w.p. - poprzez jego niezastosowanie skutkujące wydaniem decyzji udzielającej prawa ochronnego bez należytego sprawdzenia, czy są spełnione warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego,
d) naruszenie art. 49 § 1 w zw. z art. 100 ust. 1 w zw. z art. 96 p.w.p. - poprzez jego niezastosowanie skutkujące wydaniem decyzji udzielającej prawa ochronnego pomimo niespełnienia ustawowych warunków wymaganych do udzielenia prawa ochronnego;
2) skarżonym decyzjom Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz z dnia [...] grudnia 2013 r. - naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności poprzez:
- naruszenia prawa procesowego, w tym:
a) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. - poprzez ich niezastosowanie skutkujące dokonaniem dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych, brak całościowej oceny i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego i dokonanie oceny nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, nie działanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do władzy publicznej, nie rozpatrzenie sprawy w całości, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż decyzja z dnia [...] września 2008 roku o udzielenie prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy nie narusza w sposób rażący prawa, wypełniając tym samym przesłankę art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oraz skutkujące brakiem należytego i wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek wydania zaskarżonej decyzji oraz brakiem należytego jej uzasadnienia;
3) skarżonym decyzjom Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz z dnia [...] grudnia 2013 r. - naruszenie przepisów ustawy - Prawo własności przemysłowej oraz naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności poprzez:
a) naruszenie art. 96 p.w.p. - poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem prawa z uwagi na uznanie, że treść części znamiennej zastrzeżenia niezależnego nie jest tożsama z treścią części nieznamiennej, podczas, gdy - jak wynika z treści decyzji przyznającej prawo ochronne - zastrzeżenie niezależne, w części nieznamiennej, przedstawia tożsamą treść, jak jego część znamienna, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia przez tę decyzję prawa w stopniu rażącym,
b) naruszenie art. 96 p.w.p. i art. 94 ust. 1 p.w.p. oraz art. 25 w zw. z art. 100 ust. 1 w zw. art. 96 p.w.p. - poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem prawa z uwagi na uznanie, że z treści zastrzeżenia niezależnego wynika, że przedmiotowy wzór użytkowy posiada cechę nowości oraz użyteczności i nie jest częścią stanu techniki, w rozumieniu ustawy, podczas, gdy - jak wynika z treści decyzji przyznającej sporne prawo ochronne - zastrzeżenie niezależne, w części nieznamiennej, przedstawia tożsamą treść, jak jego część znamienna, co w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia, iż przedmiotowy wzór użytkowy nie wyraża cech nowości i użyteczności w treści zastrzeżenia, w rozumieniu ustawy, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia przez tę decyzję prawa w stopniu rażącym,
c) naruszenie art. 10 ust. 1 i 2 w zw. z art. 100 ust. 1 w zw. z art. 96 p.w.p. - poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem prawa - poprzez niezastosowanie ww. przepisów skutkujące wystąpieniem decyzji udzielającej prawa ochronnego bez należytego sprawdzenia, czy są spełnione warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego,
d) naruszenie art. 49 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 w zw. z art. 96 p.w.p. - poprzez niezastosowanie ww. przepisów skutkujące wydaniem decyzji udzielającej prawa ochronnego pomimo niespełnienia ustawowych warunków wymaganych do udzielenia prawa ochronnego.
- naruszenia prawa procesowego:
e) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. - poprzez jego niezastosowanie skutkujące błędnym przyjęciem, iż decyzja z dnia [...] września 2008 r. o udzielenie prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy, w stosunku do której wypełniała się przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdziła na wstępie, iż wbrew twierdzeniom organu wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r., skarżąca spółka nie zarzucała w swoim wniosku braku cech nowości i użyteczności, w rozumieniu art. 94 p.w.p, lecz wewnętrzną sprzeczność zastrzeżenia ochronnego (które winno odzwierciedlać obie te cechy), polegającą na tożsamości w sensie semantycznym obu części zastrzeżenia ochronnego, nieznamiennej i znamiennej. Skarżąca podniosła, że składając zarówno pierwotny wniosek, jak i wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, a także w momencie wnoszenia skargi do Sądu zdaje sobie sprawę z treści przepisów art. 89 § 1 w zw. z art. 100 p.w.p. oraz jego konsekwencji, tj. niemożliwości kwestionowania cech nowości i użyteczności, w rozumieniu art. 94 p.w.p., w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, lecz w sporze o unieważnienie prawa ochronnego, którego przebieg i zakres jest zdecydowanie odmienny. W związku z tym, strona skarżąca stanowczo stwierdziła, iż nie zarzuca spornemu wzorowi użytkowemu braku cech nowości i użyteczności, w powyższym rozumieniu, lecz zarzuca nieokreślenie zakresu prawa ochronnego w treści zastrzeżenia niezależnego, co skutkuje wyrażeniem przez to zastrzeżenie w obu częściach znamiennej i przedznamiennej ówczesnego stanu techniki (vide: pkt 17 wniosku z dnia 17 czerwca 2013 roku o stwierdzenie nieważności). Zdaniem strony skarżącej, uznać należy w tej sytuacji, iż skarżąca zarzuciła niewyrażenie cech nowości i użyteczności w treści zastrzeżenia, czyli wydanie decyzji z rażącym naruszeniem art. 96 p.w.p., lecz w związku z niewypełnieniem dyspozycji art. 94 p.w.p. Strona skarżąca uznała więc, iż trybem właściwym dla konwalidacji takiego uchybienia organu w treści decyzji (bezwzględna eliminacja wadliwej decyzji z obiegu prawnego) nie jest postępowanie sporne o unieważnienie prawa ochronnego, na podstawie art. 89 p.w.p., lecz nadzwyczajne postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Strona skarżąca, powołując się na orzecznictwo sądowe, stwierdziła, że gdy występuje oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu lub proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu wskazujące na jawną sprzeczność, mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa (podobnie: Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92). Skarżąca spółka uznała, że skoro art. 96 p.w.p. stanowi, iż "zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego", a z treści zastrzeżenia ochronnego nie wynika zakres przedmiotowy prawa ochronnego, to znaczy, że zapis znajdujący się w opisie ochronnym wzoru użytkowego nie jest zastrzeżeniem ochronnym. Strona skarżąca stwierdziła, że z wyżej przywołanego przepisu wynika norma, która jest jasna, jednoznaczna i nie pozostawia żadnego pola do interpretacji odmiennej, niż językowa. W związku z tym, zdaniem skarżącej spółki, sporna decyzja przyznająca prawo ochronne jest wadliwa i rażąco narusza ten przepis oraz pozostałe przepisy wymienione przez stronę skarżącą.
Strona skarżąca zarzuciła, że organ w ogóle nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności przytoczonych przez spółkę A. S.A., czyli faktu tożsamości semantycznej w obu częściach zastrzeżenia niezależnego, a nie tożsamości literalnej, jak argumentuje organ w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Strona skarżąca zarzuciła również niepełne odniesienie się przez Urząd Patentowy RP do argumentów wskazanych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czym dopuścił się naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Zdaniem strony skarżącej, wydając obie sporne decyzje w zakresie odmowy stwierdzenia nieważności, organ nie rozpoznał wszystkich zarzutów skarżącej spółki i nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności przez nią powołanych, a w konsekwencji nie wyjaśnił dostatecznie wszystkich przesłanek, którymi się kierował i nie uzasadnił wydanego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący (art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.). Strona uznała, że Urząd Patentowy RP w gruncie rzeczy nie zrozumiał argumentacji skarżącej spółki, czego dowodem jest treść uzasadnienia obu decyzji. Tym samym, zdaniem strony skarżącej, nie można stwierdzić, iż organ prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
Mając na względzie wskazane zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, strona skarżąca stwierdziła, że skoro mimo wskazanej wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] grudnia 2013 r., organ utrzymał w mocy decyzję wydaną z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to tym samym wydał również decyzję z rażącym naruszeniem prawa. W związku z powyższym, strona skarżąca uznała, że zarówno decyzja pierwotna przyznająca prawo ochronne na sporny wzór użytkowy, jak i decyzje utrzymujące ją w mocy i nieeliminujące jej z obiegu prawnego są obarczone wadami, których skutkiem jest naruszenie prawa w stopniu rażącym, spełniając tym samym przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. o stwierdzeniu ich nieważności.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 24 marca 2015 r. pełnomocnicy skarżącej spółki, podtrzymując dotychczasowe stanowisko strony skarżącej zawarte w skardze, wnieśli o przeprowadzenie dowodu z pisma zawierającego stanowisko uprawnionego ze spornego wzoru użytkowego na okoliczność braku niejednoznaczności redakcji zastrzeżenia niezależnego.
Obecny na rozprawie sądowej pełnomocnik Urzędu Patentowego RP, podtrzymując dotychczasowe stanowisko organu, wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej.
W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki o dopuszczenie dowodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał na rozprawie w dniu 24 marca 2015 r. postanowienie, na podstawie którego oddalił przedmiotowy wniosek strony skarżącej o dopuszczenie dowodu zgłoszonego na rozprawie sądowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").
Rozstrzygając niniejszą sprawę, należy jednocześnie wyraźnie zaznaczyć, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego (prawa Unii Europejskiej), interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.
W wyniku analizy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, a także po zbadaniu argumentacji Urzędu Patentowego RP wyrażonej w uzasadnieniu zarówno zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r., jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Urząd Patentowy RP, rozstrzygając w niniejszej sprawie, prawidłowo ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy i w konsekwencji właściwie przeprowadzonego postepowania administracyjnego zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] września 2008 r. wydanej w przedmiocie udzielenia na rzecz K.K. prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych" nr W. 117534.
Zdaniem Sądu, wydając powyższe decyzje administracyjne, Urząd Patentowy RP nie naruszył zarówno przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, w tym przede wszystkim art. 253 ust. 2 p.w.p., jak również przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy.
Według Sądu, wydając obie sporne decyzje administracyjne odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2008 r. udzielającej prawo ochronne na wspomniany wyżej wzór użytkowy, organ nie dopuścił się przede wszystkim jakiejkolwiek obrazy przepisów art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p.
Na wstępie wszelkich dalszych rozważań, należy - zdaniem Sądu - wyraźnie wskazać, iż Urząd Patentowy RP, wydając decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej udzielającej prawo ochronne na sporny wzór użytkowy, jest związany rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.
Jak stanowi bowiem przepis art. 252 p.w.p., w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa (art. 8 k.p.a.), z której to zasady wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Realizując tą zasadę, organ administracji publicznej obowiązany jest przede wszystkim do ścisłego przestrzegania prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony skarżącej oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu wspomnianej wyżej strony postepowania administracyjnego. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Należy zauważyć jednocześnie, że z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż co do zasady to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.
Jednakże, należy zarazem bardzo wyraźnie podkreślić, iż rozpoznając skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej tego organu z dnia [...] września 2008 r. wydanej w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy, Sąd zobowiązany był jednocześnie uwzględnić zarówno fundamentalną zasadę określoną w przepisie art. 253 ust. 2 p.w.p., jak również fakt, że przyjęta w Kodeksie postępowania administracyjnego konstrukcja nieważności decyzji administracyjnej wiąże się jedynie ze szczególnie ciężkimi naruszeniami prawa, określonymi w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
Nie ulega wątpliwości, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji, zatem wymaga bezspornego ustalenia, że uchylana decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (tak: m.in. Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1578/09, LEX nr 746660).
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest niewątpliwie instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, a zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności, musi być oczywiste. Odnosząc tę oczywistość do przesłanki rażącego naruszenia prawa, wskazać trzeba, że treść spornej decyzji musi pozostawać w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, przy czym należy wyraźnie pamiętać o tym, iż naruszenie prawa musi mieć charakter niedwuznaczny.
W sposób rażący może zatem zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Oznacza to, że sankcji w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie można stosować, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze. Odmienna wykładnia konkretnego przepisu prawa, choćby następnie okazała się błędną, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a tym samym nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji. Już sam fakt istnienia kilku różnych wykładni przepisów prawa może sugerować, że nie mamy do czynienia z zaistnieniem przesłanki rażącego ich naruszenia (por. m.in. wyroki NSA z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt II GSK 1061/08, z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 867/10, czy też z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 217/09; podobnie: m.in. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Bk 401/09).
Z uwagi na fakt, że instytucja stwierdzenia nieważności stanowi nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji, stanowiący odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w przepisach k.p.a., należy przyjąć, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może stanowić skuteczną podstawę do wzruszenia decyzji w tym trybie (vide: m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 402/10, LEX nr 952029).
W przepisach procedury administracyjnej nie znajduje oparcia oczekiwanie, że w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji sprawa zakończona ostateczną decyzją zostanie po raz kolejny rozstrzygnięta co do jej istoty. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem postępowaniem nowym, w którym rzeczą organu jest jej zbadanie i rozstrzygnięcie wyłącznie co do nieważności decyzji. Przesłanki stwierdzenia nieważności spornej decyzji, objęte przepisem art. 156 § 1 k.p.a., dotyczą wyłącznie prawa, a nie faktów. Tak więc prowadzenie w postępowaniu nieważnościowym na nowo postępowania dowodowego w takim zakresie, jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym, nie jest możliwe (tak: m.in. Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt II GSK 1061/08).
W tej sytuacji uznać należy, że zakres rozstrzygania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie ograniczał się zatem wyłącznie do zbadania i oceny, czy w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji w trybie zwykłym i taki też jest zakres kontroli sprawowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego zgodnego z przepisami, głównie materialnego prawa administracyjnego, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej materialnej, a zatem jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne. W postępowaniu tym organ nie może jednak przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W przeciwieństwie do pozostałych dwóch trybów postępowania nadzwyczajnego, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej (tak: B. Adamiak /w:/ Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP z 2001 r., zeszyt nr 8, s. 31).
Należy zauważyć, że stosownie do przepisu art. 16 § 1 k.p.a., statuującego zasadę trwałości decyzji ostatecznych, wzruszenie takich decyzji może nastąpić tylko w trybach szczególnych przewidzianych w k.p.a. i w przypadkach przewidzianych w przepisach. Zasada trwałości decyzji administracyjnych, zawarta w art. 16 § 1 k.p.a., jest związana z ochroną porządku prawnego oraz z konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych i stanowi element konstrukcji demokratycznego państwa prawnego. Przesłanki zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności takich decyzji nie mogą być poddane wykładni rozszerzającej a wręcz przeciwnie - muszą być interpretowane dosłownie, a nawet ścieśniająco. Tak więc, zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wymaga ścisłego przestrzegania granic rozpoznania sprawy dla konkretnego, przewidzianego przez k.p.a., trybu eliminacji z obrotu prawnego ostatecznej decyzji.
Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., przy czym taka ocena dokonywana jest w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanej decyzji, a organ dokonujący nadzoru nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego. Postępowanie takie ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Warto zauważyć, że takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 1996 r. (sygn. akt III ARN 70/95, OSNCP 1996/18/258), w którym uznał, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy.
Należy wyraźnie zaznaczyć, że skoro postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych jest wyjątkowym środkiem ich weryfikacji i stanowi odstępstwo od ustanowionej w przepisie art. 16 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. zasady stabilności decyzji ostatecznych, to przedmiotowe postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym nie może być traktowane tak, jakby jego przedmiotem było ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, albowiem nie zastępuje ono postępowania odwoławczego i nie może być postępowaniem o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo zebrany materiał dowodowy, przeprowadza dowody uzupełniające lub ponownie ocenia wszystkie zarzuty strony. Takiej weryfikacji, m.in. co do prawidłowości ustaleń stanu faktycznego, służy postępowanie odwoławcze, a nie tryb stwierdzenia nieważności.
Podkreślenia wymaga ponadto, że interpretacja przepisów dotyczących możliwości podważenia decyzji ostatecznych musi być ścisła i nie może rozszerzać zakresu normowania. Usuwanie orzeczeń ostatecznych narusza bowiem ład systemu prawnego, stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Zatem tylko wyraźnie określone w ustawie przyczyny, które obejmują najdalej idące wadliwości orzeczenia lub poprzedzającego go postępowania, mogą prowadzić do jego wzruszenia.
Naruszenie prawa, o którym mówi przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., należy rozumieć szeroko, bo na zakres tego pojęcia składają się zarówno przepisy prawa materialnego i procesowego oraz przepisy o charakterze ustrojowym i kompetencyjnym. Podkreślenia przy tym wymaga, że naruszenie przepisów postępowania może stanowić przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, jednakże wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji. Oznacza to, że z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie będzie zatem uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli treść decyzji odpowiada prawu (tak: np. NSA /w:/ wyrok z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 27/05). Sankcję nieważności może pociągać tylko takie naruszenie norm postępowania, które wprost godzi w samą decyzję, nie zaś naruszenie przepisów, które może, lecz nie musi mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Postępowanie szczególne, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, nie jest postępowaniem o charakterze merytorycznym, zmierzającym do ustalenia okoliczności sprawy i nie ma w nim miejsca na weryfikowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, w przeciwieństwie do odwołania, nie pozwala na ponowne rozpoznanie sprawy, a tylko podczas takiego rozpatrywania można zbadać zasadność zarzutów związanych z wyjaśnieniem stanu faktycznego i jego oceną (vide: wyrok NSA z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt I FSK 104/06). Ewentualne wady postępowania mogą więc być korygowane na etapie odwołania w postępowaniu zwykłym. W postępowaniu nadzwyczajnym mogłyby być skuteczne tylko wtedy, kiedy prowadziłyby do wykazania rażącego naruszenia prawa materialnego.
Według Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, co zasadnie stwierdził Urząd Patentowy RP.
Należy zauważyć, iż zarówno we wniosku z dnia 17 czerwca 2013 r., jak i w środku zaskarżenia wniesionym od decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r., strona skarżąca zarzuciła, że decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2008 r. o udzieleniu prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy pt. "System mocowania i napinania elastycznej folii, zwłaszcza w konstrukcjach reklamowych" nr W. 117534 rażąco narusza przepis art. 96 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, albowiem organ udzielił wspomnianego prawa ochronnego, pomimo, iż część znamienna zastrzeżenia ochronnego zawartego w opisie ochronnym spornego wzoru użytkowego jest tożsama z częścią przedznamienną zastrzeżenia ochronnego. Skarżąca spółka A. S.A., uzasadniając zarzut rażącego naruszenia przepisu art. 96 p.w.p., stwierdziła, że cechy techniczne spornego rozwiązania, opisane w części przedznamiennej zastrzeżenia niezależnego, pozostają zasadniczo zbieżne z cechami technicznymi scharakteryzowanymi w części znamiennej zastrzeżenia. Takie zaś ujęcie, zdaniem strony skarżącej, jest niedopuszczalne w świetle przyjętych reguł formułowania zastrzeżeń ochronnych.
Z kolei, Urząd Patentowy RP, odmawiając stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji z dnia [...] września 2008 r. o udzieleniu prawa ochronnego na sporny wzór przemysłowy - stwierdził, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - zredagowany zakres żądanej ochrony jest poprawny, albowiem nie obejmuje ochroną znanych ze stanu techniki rozwiązań (US 5555659) i posiada użyteczność wynikającą z cech wskazanych jako nowe. Organ stwierdził, że wyposażenie folii w tuneliki na każdym z boków, odpowiednie usytuowanie zaczepów stałych i ruchomych na odsłoniętych prętach, pozwala na lepsze naciągnięcie folii nie tylko w poziomie (jak w rozwiązaniu US 5555659), ale również w pionie. W konsekwencji, organ uznał, że zarzut strony skarżącej, jakoby część znamienna zastrzeżenia ochronnego zawartego w opisie ochronnym spornego wzoru użytkowego była tożsama z częścią przedznamienną zastrzeżenia ochronnego - jest niezgodny ze stanem faktycznym i tym samym nieuzasadniony. W związku z tym organ uznał, że brak jest podstaw do postawienia zarzutu rażącego naruszenia przepisu art. 96 p.w.p.
Przechodząc do oceny powyższych zarzutów, należy zauważyć, że zgodnie z art. 96 p.w.p., zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego.
Nie ulega wątpliwości, że zakres przedmiotowy prawa ochronnego na wzór użytkowy obejmuje nowe i użyteczne rozwiązanie techniczne osiągnięte dzięki zastosowaniu określonej formy przejawiającej się w kształcie, budowie lub zestawieniu przedmiotu. W świetle art. 96 p.w.p., zakres przedmiotowy prawa wyłącznego do wzoru użytkowego wyznaczają zastrzeżenia ochronne.
W literaturze wskazuje się, że redakcja zastrzeżeń ochronnych powinna uwzględniać zasady przewidziane dla wynalazków. Jednakże, przyjmuje się, że zgłoszenie wzoru użytkowego może zawierać tylko jedno zastrzeżenie ochronne niezależne (vide: § 16 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych - Dz. U. z 2001 r. Nr 102, poz. 1119 ze zm.), dotyczące jednego przedmiotu wzoru, jednoznacznie określonego jako całość w stopniu umożliwiającym realizację zamierzonego celu. W zgłoszeniu można zamieścić również zastrzeżenia zależne (zob. § 16 ust. 3 cyt. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów), doprecyzowujące cechy wymienione w zastrzeżeniu niezależnym lub określające różne postacie przedmiotu wzoru użytkowego albo jego części. Zastrzeżenia zależne mogą dotyczyć szczegółów budowy, które nie mają wpływu na ukształtowanie przedmiotu jako całości określonej zastrzeżeniem niezależnym (np. modyfikacje o charakterze uzupełniającym dotyczące dodatkowego wyposażenia przedmiotu lub cech udoskonalających). Ponadto, należy wskazać, że skoro wzór użytkowy ma być rozwiązaniem o charakterze technicznym, to terminy użyte w zastrzeżeniach i w opisie muszą posiadać znaczenie techniczne, określające w sposób jednoznaczny rozwiązanie techniczne (por. A. Tischner /w:/ Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. P. Kostańskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014, komentarz do art. 96 p.w.p., Nb. 3 i cyt. tam orzecznictwo oraz literatura).
Mając na względzie powyższe, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż wbrew stanowisku strony skarżącej, wszelkie zarzuty dotyczące niewłaściwej redakcji zastrzeżeń ochronnych, co w oczywisty sposób przekłada się zarazem na niewłaściwe ustalenie zakresu przedmiotowego prawa ochronnego udzielonego na dany wzór użytkowy, obejmującego nowe i użyteczne rozwiązanie techniczne osiągnięte dzięki zastosowaniu określonej formy przejawiającej się w kształcie, budowie, czy też zestawieniu przedmiotu, powinny być podnoszone przede wszystkim w postępowaniu spornym dotyczącym unieważnienia wspomnianego prawa ochronnego (art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p.). Sąd uznał bowiem, iż w trybie nadzwyczajnym, zainicjowanym wnioskiem o stwierdzenie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p., nieważności decyzji administracyjnej wydanej w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego, z uwagi na rzekome rażące naruszenie art. 96 p.w.p., mogą być formułowane tylko i wyłącznie takie zarzuty, które świadczą o oczywistej i jednoznacznej obrazie tego przepisu. W tej sytuacji, uznać trzeba, iż stwierdzenie nieważności owej decyzji administracyjnej udzielającej prawa ochronnego na wzór użytkowy mogłoby wchodzić w grę wyłącznie w sytuacji, gdyby przykładowo w opisie ochronnym wzoru użytkowego brakowało w ogóle zastrzeżeń ochronnych, bądź też owe zastrzeżenia byłyby sformułowane w zupełnie innym, nieprzewidzianym przez ustawodawcę - miejscu. Według Sądu, wszelkie inne mniej lub bardziej istotne uchybienia dotyczące sposobu sformułowania zastrzeżeń ochronnych winny być podnoszone w postępowaniu dotyczącym unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy, a nie w administracyjnym trybie nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji.
Rozstrzygając niniejszą sprawę, należy zauważyć, że - niezależnie od wskazanych powyżej obostrzeń i zasad obowiązujących w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w sprawach zainicjowanych wnioskiem o stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Urzędu Patentowego RP wydanej w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy stosuje się również inne, bardzo istotne ograniczenie, o którym mowa w przepisie art. 253 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej
Zgodnie z przepisem art. 253 ust. 2 p.w.p., przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania i stwierdzeniu nieważności decyzji nie stosuje się, jeżeli okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania bądź stwierdzenie nieważności decyzji mogą być podniesione w sporze o unieważnienie udzielonego patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji.
W literaturze przyjmuje się, że ratio legis tego wyłączenia opiera się na poglądzie, że przewidziana w Prawie własności przemysłowej instytucja unieważnienia prawa wyłącznego (patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy, itd.), jakkolwiek tożsama w skutkach, nie może być utożsamiania z instytucją stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie udzielenia prawa (tak m.in. A. Szewc /w:/ Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. P. Kostańskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014, komentarz do art. 253 p.w.p., Nb. 5 i cyt. tam wyrok NSA z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 685/09, Legalis).
Należy zauważyć, że strona skarżąca, poza zarzutem rażącego naruszenia przepisu art. 96 p.w.p., we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyraźnie postawiła zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych przez organ za podstawę wydanego rozstrzygnięcia, który to błąd - zdaniem skarżącej spółki - wyrażał się w wadliwym przyjęciu przez Urząd Patentowy RP, iż sporny wzór użytkowy jest nowym rozwiązaniem, podczas, gdy z zebranego w sprawie materiału wynika, zdaniem skarżącej, iż wzór ten nie posiada cechy nowości. Ponadto, strona skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych przez organ za podstawę wydanej w dniu [...] grudnia 2013 r. decyzji, który - według strony - polegał na niezasadnym przyjęciu przez organ, iż sporny wzór użytkowy posiada cechę użyteczności wynikającą z cech wskazanych jako nowe, podczas, gdy - jak uznała skarżąca spółka - z dokumentacji stanowiącej podstawę wydanej decyzji wynika, iż wzór ten nie posiada cechy użyteczności.
Biorąc pod uwagę powyższe, uznać należy, iż - wbrew sugestiom strony skarżącej wyrażonym w skardze - przyjąć należy, że skarżąca spółka w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2008 r. udzielającej prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy zarzucała wyraźnie, iż rozwiązanie objęte przedmiotowym wzorem użytkowym nie wykazywało w dacie zgłoszenia zarówno cech nowości (z uwagi na powszechne - według skarżącej - stosowane spornego rozwiązania na świecie, jak i w Polsce), jak również cech użyteczności (albowiem rozwiązanie to nie spełniało wymagań ustawowych, gdyż - zdaniem skarżącej - różni się od innych rozwiązań technicznych wyłącznie cechami kształtu lub budowy, które nie mają znaczenia dla osiągnięcia użyteczności).
W tej sytuacji, należy - zdaniem Sądu - stwierdzić, iż Urząd Patentowy RP zasadnie zauważył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r., że zgodnie z art. 94 ust. 2 p.w.p., nowość i użyteczność wzoru użytkowego stanowią przesłanki warunkujące uzyskanie ochrony prawnej, a ewentualne kwestionowanie ich może być podniesione w sporze o unieważnienie prawa ochronnego (art. 89 ust. l w związku z art.100 ust. 1 p.w.p.), co - w świetle art.253 ust. 2 p.w.p. - wyklucza stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego w trybie postępowania administracyjnego.
Mając na względzie powyższe, należy w niniejszej sprawie uznać, że Urząd Patentowy RP, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2008 r. wydanej w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy - zasadnie stwierdził, iż brak jest podstaw do stwierdzenia w tym trybie nieważności wskazanej powyżej decyzji z 2008 r. z uwagi na brak podstaw do przyjęcia rażącego naruszenia art. 96 p.w.p. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p.
W ocenie Sądu, Urząd Patentowy RP, wydając obie skarżone decyzje, ustosunkował się w sposób wszechstronny do wszystkich istotnych argumentów strony skarżącej podnoszonych w toku postępowania. Ponadto, organ wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r., dlaczego przyjął brak przesłanek do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p., a także uzasadnił, dlaczego - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - nie można w powyższym trybie analizować przesłanek nowości oraz użyteczności spornego wzoru użytkowego.
W konsekwencji, Sąd uznał, że organ wyjaśnił w sposób pełny, dlaczego zarzut skarżącej spółki dotyczący rażącego naruszenia art. 96 p.w.p., z uwagi na rzekome wadliwe określenie zastrzeżeń ochronnych spornego rozwiązania - jest niezasadny.
Według Sądu, przeprowadzoną przez Urząd Patentowy RP ocenę materiału dowodowego należy w tej sytuacji uznać za dokonaną z zachowaniem reguł swobodnej oceny dowodów i nienoszącą cech dowolności. Trudno zgodzić się jednocześnie ze stroną skarżącą, iż dokonana przez organ ocena była jednostronna i sprowadzała się do ogólnikowych sformułowań, albowiem - w ocenie Sądu - organ w pełni odniósł się do przedstawionych przez stronę skarżącą argumentów oraz zarzutów, co dało stronie skarżącej możliwość ustosunkowania się do stanowiska organu.
Z tej przyczyny, należy uznać, iż brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych po stronie organu, które uniemożliwiłyby Sądowi prawidłowe ustosunkowania się do zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł jednocześnie do przekonania, że również uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2014 r., jak i poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2013 r., spełniają wymogi przewidziane przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem zawierają one pełne wyjaśnienie okoliczności branych przez organ pod uwagę przy wydawaniu decyzji administracyjnej odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy.
Sąd zobowiązany jest ponadto wyjaśnić, iż oddalając na rozprawie w dniu 24 marca 2015 r. wniosek dowodowy strony skarżącej złożony na rozprawie sądowej, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak również: B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, s. 257 i powołany tam wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00).
Należy zauważyć, iż przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości. Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż nie może prowadzić to do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu.
W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż uwzględnienie wniosku dowodowego wskazanego przez stronę skarżącą nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał Sądowi możliwość dokonania pełnej oceny legalności zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.
Ponadto wskazać należy wyraźnie, iż art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (tak m.in. /w:/ wyrok NSA z dnia 27 października 2004 r., FSK 1186/04, nie publik.). Jednocześnie, warto zauważyć, że przeprowadzenie dowodu z pisma zawierającego stanowisko uprawnionego ze spornego wzoru użytkowego, mającego rzekomo wykazać niejednoznaczność redakcji zastrzeżenia niezależnego, byłoby sprzeczne z prawem, albowiem powołane przez stronę skarżącą pismo nie stanowi dowodu z dokumentu, w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a.
Uzupełniające postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest dopuszczalne w celu umożliwienia temu sądowi dokonania ustaleń służących ocenie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, a nie w celu dokonania ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej załatwionej zaskarżoną decyzją. W tej sytuacji, należy uznać, że stanowiąc odstępstwo od zasady wynikającej z art. 133 § 1 p.p.s.a., przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie tylko, że nie może być interpretowany rozszerzająco, to zwłaszcza nie może być stosowany w sprzeczności z celem, do którego powołano sądy administracyjne, a którym jest kontrola legalności działalności administracji publicznej, a nie załatwianie spraw administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt I GSK 1380/12, LEX nr 1484767).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło