VI SA/Wa 4240/23
WyrokWSA w Warszawie2023-10-03
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Danuta Szydłowska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Urzędu Patentowego RP, która zawiera sprzeczne rozstrzygnięcia (oddalenie sprzeciwu i uznanie go za zasadny w całości), może zostać sprostowana w trybie art. 113 § 1 KPA, czy też stanowi to podstawę do stwierdzenia jej nieważności?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając, że wewnętrzna sprzeczność rozstrzygnięcia (oddalenie sprzeciwu i jednoczesne uznanie go za zasadny w całości) stanowi rażące naruszenie art. 107 § 1 pkt 5 KPA, co jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Sąd uznał również, że próba sprostowania tej sprzeczności w drodze postanowienia była merytoryczną ingerencją w rozstrzygnięcie, co również stanowiło podstawę do uchylenia postanowienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego. Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw, ale jednocześnie uznał go za zasadny w całości. Skarżąca spółka zarzuciła decyzji naruszenie przepisów KPA, w tym wewnętrzną sprzeczność sentencji, oraz naruszenie przepisów Prawa własności przemysłowej. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uchylił postanowienie z dnia 21 czerwca 2023 r. i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Klaudia Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2023 r. sprawy ze skargi J. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 kwietnia 2023 r. nr DT-SP.ZS.2017.00405.16.dwaw w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. uchyla postanowienie z dnia 21 czerwca 2023 r.; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego J. S.A. z siedzibą w K. kwotę 2217 zł (słownie: dwa tysiące dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1 Sygn. akt VI SA/Wa 4240/23
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu sprzeciwu z dnia 18.07.2017 r. wniesionego przez [...] SPÓŁKA AKCYJNA, [...], Polska (pierwotnie: [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, [...], Polska), (sygn. [...]) wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno- graficznego [...] dokonanego w dniu 27.02.2017 r. pod numerem [...] przez [...], P.P.U.H. [...], [...], Polska, na podstawie art. 15221 w związku z art. 1321 ust. 1 pkt 3 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 324) oraz art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 poz. 1805) w związku z art. 15223 ust. 2 ustawy pwp
oddalił sprzeciw,
przyznał Zgłaszającemu: [...], P.P.U.H. [...], [...], Polska od Wnoszącego sprzeciw: [...] SPÓŁKA AKCYJNA, [...], Polska, kwotę w wysokości 400 zł. (słownie: czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
uznał sprzeciw za zasadny w całości.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Urząd Patentowy wyjaśnił, że wpłynął sprzeciw z dnia [...].07.2017 r. wniesiony przez [...] SPÓŁKA AKCYJNA, [...], Polska (pierwotnie: [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, [...], Polska) (sygn. [...]) wobec zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego [...] dokonanego w dniu 27.02.2017 r. pod numerem [...] przez [...], P.P.U.H. [...], [...], Polska.
Jako podstawę prawną Wnoszący sprzeciw wskazał art. 1321 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej.
Jako podstawę faktyczną- wcześniejsze znaki towarowe:
- znak towarowy słowny [...], zarejestrowany pod numerem [...] z pierwszeństwem od dnia 08.12.2003 r.;
znak towarowy słowny [...], zarejestrowany pod numerem [...] z pierwszeństwem od dnia 21.02.2013 r.;
znak towarowy słowny [...], zarejestrowany pod numerem [...] z pierwszeństwem od dnia 04.03.2014 r.;
znak towarowy słowny [...], zarejestrowany pod numerem [...] z pierwszeństwem od dnia 06.08.2015 r.
Zakres sprzeciwu dotyczył wszystkich towarów i usług dla jakich został zgłoszony znak towarowy [...] ([...]).
Po przytoczeniu szeregu orzeczeń związanych z zastosowaniem przesłanek określonych w art. 1321 ust. 1 pkt 3 pwp Wnoszący sprzeciw przeszedł do analizy podobieństwa towarów oznaczanych znakiem zgłoszonym i znakami wcześniejszymi.
W ocenie Wnoszącego sprzeciw porównanie towarów i usług pod przeciwstawionymi znakami uzasadnia twierdzenie o identyczności w zakresie części towarów oraz bardzo wysokim stopniu podobieństwa w zakresie pozostałych towarów i usług.
Porównując towary i usługi wcześniejszego znaku [...] [...] i znaku zgłoszonego [...] [...], Wnoszący sprzeciw wskazał, że część towarów z klasy 21 znaku zgłoszonego jest identyczna w porównaniu z towarami z klasy 21, dla których zarejestrowano znak wcześniejszy, np. pojemniki nie z metali szlachetnych, gąbki, gąbki do celów domowych i gąbki do czyszczenia, ściereczki do czyszczenia, ściereczki do wycierania kurzu, ścierki.
Następnie, część towarów w specyfikacji zgłoszonego znaku "[...]" [...] (ircha do czyszczenia, ściereczki do czyszczenia, ściereczki do wycierania kurzu, ścierki, ścierki i ściereczki z mikrofibry, ścierki z mikrowłókna, mikrowłókniny do czyszczenia i polerowania różnych powierzchni, ścierki do mycia podłóg, szmatki do czyszczenia) jest objęta zakresem towarów, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy Wnoszącego sprzeciw "[...]" [...] (ściereczki do czyszczenia, wycierania i odkurzania).
Wnoszący sprzeciw zwrócił też uwagę na fakt, iż część towarów z klasy 21 wyszczególnionych w specyfikacji zgłoszonego znaku "[...]" [...] obejmuje swoim zakresem wszystkie towary z klas 16 i 21 , dla których został zarejestrowany wcześniejszy znak towarowy Wnoszącego sprzeciw. Mianowicie przybory kuchenne i gospodarstwa domowego oraz pojemniki nie z metali szlachetnych i nie pokrywane nimi", dla których został zgłoszony znak Zgłaszającego obejmują swym zakresem opakowania papierowe, papier, woreczki foliowe w klasie 16 oraz kosze na śmieci, foremki do lodu, talerze papierowe, kubki z papieru, gąbki do czyszczenia dla celów domowych, ściereczki do czyszczenia, wycierania i odkurzania w klasie 21 w specyfikacji wcześniejszego znaku towarowego Wnoszącego sprzeciw.
Powyższe porównania uzasadniają w ocenie Wnoszącego sprzeciw twierdzenie o identyczności tych towarów, na co wskazuje ugruntowane orzecznictwo. Jednakże, nawet gdyby uznać, że wskazane towary nie są identyczne, to za bezsporny należy przyjąć bardzo wysoki stopień podobieństwa tych towarów.
Wysoki stopień podobieństwa należy również stwierdzić pomiędzy wiadrami w specyfikacji zgłoszonego znaku "[...]" [...] a koszami na śmieci, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy Wnoszącego sprzeciw.
Dalej, Wnoszący sprzeciw stwierdził, iż zmiotki, szufelki do zbierania okruchów w specyfikacji zgłoszonego znaku są bez wątpienia komplementarne do koszy na śmieci, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy Wnoszącego sprzeciw. Należy zatem przyjąć bardzo wysoki stopień podobieństwa tych towarów.
Niezależnie od powyższego, Wnoszący sprzeciw stoi na stanowisku, że usługi z klasy 35. "usługi importowe i eksportowe, usługi pośrednictwa handlowego na rzecz firm krajowych i zagranicznych; usługi prowadzenia sprzedaży w hurtowniach, sklepach oraz za pośrednictwem strony internetowej następujących towarów: przybory kuchenne gospodarstwa domowego, sprzęt i artykuły do mycia czyszczenia i sprzątania; usługi w zakresie marketingu i prezentacji; usługi reklamowe, dystrybucja materiałów reklamowych, próbek i wzorów wyrobów; usługi w zakresie organizacji pokazów, wystaw i targów w celach handlowych i promocyjnych; doradztwo i pomoc w zakresie organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej; usługi badania rynku." dla których zgłoszony został znak wobec którego złożono sprzeciw są bardzo podobne do wszystkich towarów, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy Wnoszącego sprzeciw.
Kolejno, Wnoszący sprzeciw dokonał porównania towarów oznaczanych zgłoszonym znakiem [...] ([...]) do towarów oznaczanych przeciwstawionym znakiem [...] ([...]).
W ocenie Wnoszącego sprzeciw towary z klasy 6, dla których został zarejestrowany wcześniejszy znak towarowy [...] [...], tj. folia aluminiowa, folia metalowa do zawijania i pakowania, tacki aluminiowe, tacki metalowe zawierają się w ogólnej kategorii towarów przybory kuchenne i gospodarstwa domowego, wyszczególnionych w specyfikacji zgłoszonego znaku "[...]" [...]. Podobieństwo dotyczy również usług wyszczególnionych w specyfikacji zgłoszonego znaku - w tym zakresie Wnoszący sprzeciw odsyła do swojej wcześniejszej argumentacji.
Następnie Wnoszący przeciw dokonał porównania towarów i usług wcześniejszego znaku [...] ([...]) i znaku zgłoszonego [...] ([...]).
Wskazał, że wiele towarów wyszczególnionych w specyfikacji zgłoszonego znaku "[...]" [...] w klasie 21 jest identyczna w porównaniu z towarami, dla których został zarejestrowany wcześniejszy znak towarowy Wnoszącego sprzeciw "[...]" [...]. Dotyczy to w szczególności takich towarów, jak mopy, zmywaki, ścierki, ściereczki do czyszczenia, ściereczki do wycierania kurzu, ścierki do mycia podłogi, rękawice do polerowania.
Ponadto, część towarów w specyfikacji zgłoszonego znaku "[...]" [...] (ircha do czyszczenia, ściereczki z mikrofibry, ścierki z mikrowłókna, mikrowłókniny do czyszczenia i polerowania różnych powierzchni, szmatki do czyszczenia) jest objęta zakresem towarów, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy Wnoszącego sprzeciw "[...]" [...] (ścierki, ściereczki do czyszczenia).
Wnoszący sprzeciw podkreślił także, iż część towarów z klasy 21 wyszczególnionych w specyfikacji zgłoszonego znaku "[...]" [...] obejmuje swoim zakresem wszystkie towary z klas 16 i 21, dla których został zarejestrowany wcześniejszy znak towarowy Wnoszącego sprzeciw. I tak, przybory kuchenne i gospodarstwa domowego, dla których został zgłoszony znak Zgłaszającego obejmują swym zakresem ściereczki papierowe jednorazowego użytku do czyszczenia, wycierania, odkurzania nie impregnowane chemikaliami ani związkami chemicznymi, worki na śmieci, papier, papier śniadaniowy, papier do pieczenia, torebki papierowe, torebki do pieczenia z tworzyw sztucznych, rękawy do pieczenia, woreczki foliowe z zamkiem, woreczki do lodu, papierowe foremki do pieczenia, folia spożywcza, obrusy papierowe, ręczniki papierowe, serwetki stołowe papierowe, serwety na stół papierowe, torby na śmieci, torebki do gotowania w kuchniach mikrofalowych w klasie 16 oraz torby izotermiczne, mopy, rękawice ogrodowe, rękawice do prac domowych, rękawice kuchenne, zmywaki, zmywaki ścierne do celów kuchennych, zmywaki metalowe do szorowania, gumowe rękawiczki do gospodarstwa domowego, ścierki, ściereczki do czyszczenia, ściereczki do wycierania kurzu, ścierki do mycia podłogi, mieszadełka do napojów, wykałaczki, filtry do herbaty, filtry do kawy, patyczki drewniane do szaszłyków, słomki do picia, talerze jednorazowego użytku, talerze papierowe, rękawice do polerowania w klasie 21 w specyfikacji wcześniejszego znaku towarowego Wnoszącego sprzeciw.
Jednakże, nawet gdyby uznać, że wskazane towary nie są identyczne, to za bezsporny należy, zdaniem Wnoszącego sprzeciw, przyjąć bardzo wysoki stopień podobieństwa tych towarów.
Ponadto według Wnoszącego sprzeciw wysoki stopień podobieństwa należy również stwierdzić pomiędzy zmywakami, zmywakami ściernymi do celów kuchennych, zmywakami metalowymi do szorowania, dla których zarejestrowany jest znak Wnoszącego sprzeciw, a druciakami metalowymi dla gospodarstwa domowego, gąbkami, gąbkami do celów domowych, toaletowymi, do mycia naczyń, do mycia samochodów, szczotkami do mycia naczyń, szczotkami do szorowania, dla których został zgłoszony znak Zgłaszającego. To samo dotyczy ściereczek do wycierania kurzu pod znakiem wcześniejszym oraz miotełek do usuwania kurzu w specyfikacji zgłoszonego znaku.
Dalej, Wnoszący sprzeciw stwierdził, iż przykładowo - miotły, zmiotki, szufelki do zbierania okruchów w specyfikacji zgłoszonego znaku są bez wątpienia komplementarne do worków na śmieci, toreb na śmieci, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy Wnoszącego sprzeciw. Podobnie, kije do mioteł i mopów w specyfikacji zgłoszonego znaku są komplementarne do mopów, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy.
Podobieństwo dotyczy również usług wyszczególnionych w specyfikacji zgłoszonego znaku - w tym zakresie Wnoszący sprzeciw odsyła do swojej wcześniejszej argumentacji.
Kolejno Wnoszący sprzeciw dokonał porównania towarów i usług wcześniejszego znaku [...] ([...]) i znaku zgłoszonego [...] ([...]).
Stwierdził, że towary z klasy 16 i 20, dla których został zarejestrowany wcześniejszy znak towarowy [...] [...], tj. papierowe ozdoby do drinków, ozdoby z tworzyw sztucznych do drinków zawierają się w ogólnej kategorii towarów przybory kuchenne i gospodarstwa domowego, wyszczególnionych w specyfikacji zgłoszonego znaku "[...]" [...]. Podobieństwo dotyczy również usług wyszczególnionych) w specyfikacji zgłoszonego znaku - w tym zakresie Wnoszący sprzeciw odsyła do swojej wcześniejszej argumentacji.
Podsumowując Wnoszący sprzeciw wskazał, że analizowane znaki towarowe służą do oznaczania towarów i usług w części identycznych, a częściowo bardzo podobnych.
Następnie w sprzeciwie dokonano analizy porównawczej oznaczeń:
Odnosząc się do warstwy wizualnej oznaczeń Wnoszący sprzeciw wskazał, że zgłoszony znak towarowy i znaki wcześniejsze zawierają bardzo zbliżone elementy słowne. Znak zgłoszony "[...]" przejmuje słowny element wcześniejszych znaków towarowych - imię żeńskie "[...]". Imię to zarówno w przypadku znaków wcześniejszych zostało zestawione z rzeczownikiem ("[...]"/"[...]"). Jednocześnie Wnoszący sprzeciw dodał, że ostatnie cztery litery ("osia") i ostatnia sylaba drugiego elementu ("sia") są identyczne. Zbieżność elementów słownych jest podstawowym źródłem podobieństwa wizualnego przeciwstawionych znaków. Element graficzny przedstawiony w zgłoszonym znaku nie eliminuje w ocenie Wnoszącego sprzeciw podobieństwa wizualnego znaków ponieważ jest on jedynie przedstawieniem słownego elementu i może on przedstawiać zarówno "[...]" jak i "[...]". W ocenie strony znaki są wizualnie podobne.
Analizując przeciwstawione oznaczenia pod względem wizualnym Wnoszący sprzeciw wskazał, że wyrażenie stanowiące elementy słowne porównywanych znaków: "[...]" i "[...]" składają się z dwóch słów - imienia żeńskiego "[...]" oraz rzeczownika "[...]"/ "[...]". Przeciwstawione znaki mają tę samą liczbę sylab (5), przy czym różnią się jedynie w zakresie jednej sylaby ("sam" - "gosp"). Przy tym ostatnie litery ("osia") i ostatnia sylaba drugiego elementu ("sia") są identyczne.
W związku z powyższym w ocenie Wnoszącego sprzeciw przeciwstawione znaki towarowe są bardzo podobne na płaszczyźnie fonetycznej.
Porównując znaki na płaszczyźnie znaczeniowej Wnoszący sprzeciw zauważył, iż wcześniejsze znaki bezpośrednio wskazują na osobę - kobietę o imieniu [...]. Dodatkowe elementy graficzne w znaku zgłoszonym podkreślają treść semantyczną tego znaku, który kojarzy się z pozytywnym wizerunkiem kobiety będącej gospodynią domu.
Przeciwstawione znaki są zatem w ocenie Wnoszącego sprzeciw podobne na płaszczyźnie znaczeniowej.
Reasumując, biorąc pod uwagę podobieństwo na wszystkich porównywanych płaszczyznach, w tym bardzo wysokie podobieństwo na płaszczyźnie znaczeniowej należy uznać, iż przeciwstawione znaki są podobne do siebie.
Przechodząc do kwestii ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd w świetle poczynionych uwag, Wnoszący sprzeciw stoi na stanowisku, iż z uwagi na identyczność lub co najmniej wysoki stopień podobieństwa towarów oraz usług oraz z uwagi na podobieństwo przeciwstawionych znaków towarowych, przeciętny odbiorca może sądzić, że towary i usługi objęte zgłoszonym znakiem "[...]" [...] pochodzą z przedsiębiorstwa Wnoszącego sprzeciw lub z przedsiębiorstwa ekonomicznie z nim powiązanego.
Powyższe stanowisko jest tym bardziej uzasadnione, jeżeli weźmie się pod uwagę podwyższoną zdolność odróżniającą wcześniejszych znaków towarowych. Silna zdolność odróżniająca wcześniejszych znaków towarowych wynika po pierwsze z cech strukturalnych tych znaków. Wcześniejsze znaki towarowe są bowiem fantazyjne (w elementach słownych) w odniesieniu do towarów i usług objętych ich rejestracją. Po drugie wysoka zdolność odróżniająca tych wcześniejszych znaków towarowych wynika z bardzo wysokiej rozpoznawalności w obrocie Wcześniejszych znaków towarowych.
Wnoszący sprzeciw podkreślił, że od dawna intensywnie używa wcześniejszych znaków towarowych w obrocie w sieci sklepów "Biedronka". Wnoszący sprzeciw przedstawił następujące dowody na okoliczność podwyższonej rozpoznawalności wcześniejszych znaków: wydruk artykułu z dnia 21.03.2016 ze strony pap.pl pt.: "Znamy najlepsze produkty 2016 roku!" (w artykule opisano najlepsze produkty z branży FMCG i wskazano na laureatów XII polskiej edycji projektu marketingowego "Produkt Roku. Wybór Konsumentów - Innowacja 2016". Wśród laureatów wymieniono m.in.: Worki na śmieci [...] - [...], uwidocznione także na materiale zdjęciowym tego artykułu)
printscreen ze strony biedronka.pl (oferta zawiera produkty opatrzone znakiem "[...]": foremki na babeczki, torebki do pieczenia, torebki do smażenia)
gazetka promocyjna sieci sklepów "Biedronka" z ofertą obowiązującą od 01.06 do 14.06.2015 r. (oferta zawiera produkty opatrzone znakiem "[...]": patyczki do szaszłyków)
gazetka promocyjna sieci sklepów "Biedronka" z ofertą obowiązującą od 25.07 do 31.07.2016 r. (oferta zawiera produkty opatrzone znakiem "[...]": papier do pieczenia w arkuszach, rękaw do pieczenia, woreczki z zamknięciem, woreczki śniadaniowe, foremki do pieczenia i zamrażania, foremki aluminiowe do pieczenia, torebki do smażenia, torebki aluminiowe do pieczenia, woreczki do gotowania na parze, folia aluminiowa z tłoczeniem)
gazetka promocyjna sieci sklepów "Biedronka" z ofertą obowiązującą od 31.10 do 06.11.2016 r. (oferta zawiera produkty opatrzone znakiem "[...]": worki na śmieci z taśmą)
printscreen ze strony PromoCeny.pl zawierający informację o ofercie: rękawice gumowe z mankietem [...] - Biedronka 24.08.2015 - 06.09.2015
printscreen ze strony PromoCeny.pl zawierający informację o ofercie: torebki do pieczenia [...] - Biedronka 25.04.2013 - 08.05.2013
printscreen ze strony PromoCeny.pl zawierający informację o ofercie: filtry do herbaty [...] - Biedronka 08.10.2014 - 22.10.2014
printscreen ze strony PromoCeny.pl zawierający informację o ofercie: papier do pieczenia [...] - Biedronka 16.03.2015 - 22.03.2015
printscreen ze strony PromoCeny.pl zawierający informację o ofercie: woreczki do lodu [...] - Biedronka 25.04.2016 - 02.05.2016
printscreen ze strony PromoCeny.pl zawierający informację o ofercie: słomki [...] - Biedronka 16.06.2016 - 22.06.2016
printscreen ze strony PromoCeny.pl zawierający informację o ofercie: ścierka podłogowa [...] - Biedronka 07.11.2016 - 13.11.2016
W ocenie Wnoszącego sprzeciw nie ulega wątpliwości, że w dacie zgłoszenia znaku towarowego [...] wcześniejsze znaki [...] były w Polsce dobrze rozpoznawalnymi znakami towarowymi. Tym samym, prawidłowy jest w ocenie Wnoszącego sprzeciw wniosek, iż w niniejszym stanie faktycznym występuje niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów i usług pod przeciwstawionymi znakami towarowymi. Spełnione są zatem przesłanki zastosowania art. 1321 ust. 1 pkt 3 pwp.
Urząd Patentowy RP pismem z dnia 10.08.2017 r. zawiadomił uprawnionego ze zgłoszenia znaku towarowego, o wniesieniu sprzeciwu wobec tego zgłoszenia oraz doręczył mu odpis sprzeciwu. Organ poinformował ponadto strony o możliwości ugodowego rozstrzygnięcia sporu w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia im pism. Po bezskutecznym upływie okresu przeznaczonego na ugodę, Urząd Patentowy RP pismem z dnia 12.12.2017 r. wezwał Zgłaszającego sporny znak towarowy do udzielenia odpowiedzi na sprzeciw.
Zgłaszający w piśmie z dnia 30.01.2018 r. stwierdził, że przedmiotowy sprzeciw jest bezzasadny i wniósł o jego oddalenie.
W ocenie Zgłaszającego nie zachodzą przesłanki, określone w art. 1321 ust. 1 pkt 3 pwp. Nie zachodzi choćby minimalne ryzyko konfuzji przeciwstawionych oznaczeń, na każdej płaszczyźnie, ponieważ znaki diametralnie nie są do siebie podobne.
Zgłaszający zwrócił uwagę na fakt, że Urząd Patentowy RP pod rządami poprzedniej ustawy p.w.p., kiedy obligatoryjnie w rozumieniu art. 132 ust 2 pkt. 2 badał podobieństwo oznaczeń zgłoszonych do wcześniej zarejestrowanych znaków towarowych, nie dopatrzył się żadnego podobieństwa do zarejestrowanego znaku towarowego "[...]" [...] przeznaczonego do oznaczania towarów zawartych w klasie 16 i 21 z pierwszeństwem do dnia 08.12.2003 r. na rzecz wnoszącego sprzeciw, do znaku towarowego "[...]", [...] przeznaczonego do oznaczania towarów/usług (identycznych jak w znaku zgłoszonym [...] [...]) zawartych w klasie 16 i 35 zarejestrowanego do dnia 11.08.2010 r., na rzecz uprawnionego: P.P.U.H. "[...]" [...] ; [...].
Analogicznie Urząd Patentowy RP nie dopatrzył się żadnego podobieństwa do zarejestrowanego już znaku towarowego słowno - graficznego: "[...]", [...] z pierwszeństwem do dnia 11.08.2010 r. przeznaczonego do oznaczania identycznych jak w znaku zgłoszonym [...] [...]) towarów/usług zawartych w klasie 16 i 35 - na rzecz uprawnionego: P.P.U.H. "[...]" [...]; [...] do wcześniejszego znaku towarowego "[...]" [...] przeznaczonego do oznaczania towarów zawartych w klasie 06 zarejestrowanego od dnia 21.02.2013 r. na rzecz wnoszącego sprzeciw
Następnie do zarejestrowanego już znaku towarowego słowno - graficznego: "[...]", [...] z pierwszeństwem do dnia 11.08.2010 r. przeznaczonego do oznaczania towarów/usług zawartych w klasie 16 i 35 - na rzecz uprawnionego: P.P.U.H. "[...]" [...]; [...] do wcześniejszego znaku towarowego "[...]" [...] przeznaczonego do oznaczania towarów zawartych w klasie 16 i 20 zarejestrowanego od dnia 04.03.2014 r., na rzecz wnoszącego sprzeciw oraz do zarejestrowanego już znaku towarowego słowno - graficznego: "[...]", [...] z pierwszeństwem do dnia 11.08.2010 r. przeznaczonego do oznaczania towarów zawartych w klasie 16 i 35 - na rzecz uprawnionego: P.P.U.H. "[...]" [...]; Człuchów do wcześniejszego znaku towarowego "[...]" [...] przeznaczonego do oznaczania towarów zawartych w klasie 04, 16 i 21 zarejestrowanego od dnia 06.08.2015 r., na rzecz wnoszącego sprzeciw.
W ocenie Zgłaszającego wynika z tego jednoznacznie, że wszystkie w/w zarejestrowane znaki towarowe funkcjonują wspólnie w obrocie gospodarczym od roku 2010 tj. minimum siedem lat, bez przeszkód prawnych i uszczerbku dla każdego z nich. Skoro mogły razem współistnieć na polskim rynku przez ten okres czasu, nie powodując ryzyka konfuzji a co za tym idzie konfliktu interesów obu Uprawnionych, to zdaniem Zgłaszającego brak jest przeszkód dla ich dalszego funkcjonowania w obrocie gospodarczym jako zarejestrowane znaki towarowe oraz rejestracji znaku zgłoszonego "[...]" [...].
W dalszej części Zgłaszający odniósł się do kwestii podobieństwa towarów. Po powołaniu się na orzecznictwo dotyczące porównywania towarów, wskazał, że ewentualne podobieństwo oznaczonych spornymi znakami towarów, musi być oceniane literalnie, konkretnie, ze względu na zakres przedmiotowy wskazanych w dokumentacji ochronnej towarów. Nie można dokonywać celowego rozszerzania ukonstytuowanego prawa ochronnego, w zależności od potrzeb sprzeciwiającego. Wskazany przez sprzeciwiającego znak "[...]" nie jest chroniony w klasach: 04, 06, 16 i 20 w szczególności w zakresie uzasadniającym kolizyjność towarów zawartych w tych klasach.
Zgłaszający stwierdził, że towary do oznaczania, których są przeznaczone omawiane znaki towarowe zawarte w klasach: 04, 06, 16 i 20, należą do różnych grup konsumenckich, różnią się przeznaczeniem, przez co nie są ze sobą komplementarne ani konkurencyjne, zaspakajając różne potrzeby.
W ocenie Zgłaszającego również analiza klasy 21 prowadzi do wniosku, że pomimo pozornych zbieżności przeciwstawione znaki towarowe przeznaczone są do opatrywania odmiennych towarów. Ponadto Zgłaszający w swoim zakresie ochrony nie posiada klas: 04, 06, 16 i 20 a wnoszący sprzeciw nie wykazał dowodów na używanie towarów w klasie 21 tj.: "pojemniki do użytku w gospodarstwie domowym nie z metali szlachetnych, kosze na śmieci, gąbki do czyszczenia dla celów domowych" w sposób rzeczywisty w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat przed datą dokonania zgłoszenia znaku towarowego [...].
Kolejno Zgłaszający przedstawił zestawienie towarów ze znaku zgłoszonego i przeciwstawionych w formie tabeli.
Przechodząc do kwestii podobieństwa samych oznaczeń Zgłaszający wskazał, że imiona kobiet są często i zwyczajowo używane w rożnych dziedzinach handlu więc element słowny "[...]"' ma charakter mało odróżniający. W związku z tym, jako element nieodróżniający, nie może zostać uznany za dominantę znaków wcześniejszych. Niewątpliwie są nimi elementy słowne "[...]" czy "[...]", z czego wynika brak podobieństwa między spornymi znakami. Zgłaszający określił element "[...]" jako element "słaby" i powołał się na orzecznictwo, dotyczące takich elementów w znakach towarowych. W ocenie Zgłaszającego należy uznać, że niski poziom zdolności odróżniającej dominującego elementu słownego "[...]" i wynikająca stąd słabsza jego ochrona sprawia, że różnice między oboma znakami mają większą wagę niż podobieństwa.
Zgłaszający podkreślił konieczność dokonywania oceny podobieństwa w warstwie fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej, zwracając przy tym uwagę, że ocena powinna być oceną całościową. W ocenie strony można stwierdzić, że miedzy analizowanymi znakami towarowymi nie występuje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd wobec braku podobieństwa koncepcyjnego i wizualnego. Porównując sporne oznaczenia na płaszczyźnie fonetycznej "[...]" vs. "[...]" łatwo dostrzec, że są to oznaczenia krótkie i proste. Zdaniem Zgłaszającego nawet przeciętny odbiorca bez trudu wychwyci różnicę w wymowie słów "[...]" od "[...]", gdyż mocno akcentowane sylaby "GO-SPO i sia" są wyraźnie słyszalne, co sprawia, że omawiane znaki są całkowicie niepodobne na omawianej płaszczyźnie. Porównywane znaki zawierają wspólny element słowny "[...]", który posiada znikomy stopień dystynktywności. Element ten nie może zatem decydować sam w sobie o podobieństwie znaków towarowych. Dopiero jego umiejscowienie w znaku towarowym oraz zastosowanie dodatkowych dominujących i fantazyjnych elementów słownych, składających się na całościową postać znaku towarowego, pozwala na ustalenie czy zachodzi podobieństwo znaków towarowych. W ocenie Zgłaszającego element słowny "[...]" nie posiada charakteru dominującego w porównywanych znakach, a brak podobieństwa determinuje odmienny fantazyjny element użyty w znaku zgłoszonym tj. "[...]". Okoliczność ta ma znaczenie bowiem, przeciętny odbiorca zwraca uwagę na dominującą część znaku i ten element jest przez niego zapamiętywany.
Zgłaszający nadto podkreślił, że różnice pomiędzy znakami sprowadzają się nie tylko do innej wymowy, różnicy w ilości wyrazów czy liter, ale także do znacznych różnic w warstwie semantycznej. Poprzez zestawienie słowa "[...]" oraz dominującego członu słownego "[...]" otrzymano wieloelementowy, złożony i fantazyjny znak. Podkreślił także, że przekaz informacji zachodzący w komunikowaniu się konsumentów zachodzi w oparciu o płaszczyznę fonetyczną. Istotną okolicznością dla odmiennej wymowy przeciwstawionych oznaczeń jest ich odmienna pisownia, warunkująca odmienne brzmienie. Utworzone kompozycje słowne są inaczej czytane i wymawiane przez konsumentów, fakt ten uwarunkowany jest pisownią, ilością oraz rodzajem głosek w przeciwstawionych wyrazach. Ze względu na odmienną pisownię, istotną dla wymowy, zdaniem Zgłaszającego, nie ma kolizji przeciwstawionych oznaczeń na płaszczyźnie fonetycznej.
Odnosząc się do płaszczyzny wizualnej Zgłaszający wskazał, że elementem odróżniającym, wykluczającym tożsamość jest rozbudowana forma graficzna znaku "[...]" jako element zwracający uwagę przeciętnego odbiorcy. W tym aspekcie istotnymi są: wyróżniająca grafika, specyficzna kolorystyka, układ wyrazów oraz stylizowana czcionka.
W ocenie Zgłaszającego dominującymi elementami w znaku "[...]", decydującymi o jego odróżnialności, a tym samym o niepodobieństwie do znaku "[...]" są przede wszystkim:
zestaw stylizowanych liter znaku pisany pędzlem okrągłym z dużej litery [...] koloru białego
łukowo wygięty prostokątny pas o zaokrąglonych wierzchołkach koloru czerwonego zwieńczonego stylizowanym wizerunkiem uśmiechniętej dziewczyny
Poprzez zestawienie słowa "[...]" i dominującego elementu "[...]" oraz stylizowanych elementów graficznych i kolorów otrzymano wieloelementowy, złożony i fantazyjny znak.
Różnice w tej warstwie są na tyle duże i łatwo zauważalne, iż nawet przeciętny odbiorca nie będzie miał problemu z odróżnieniem znaków.
Także w warstwie semantycznej w ocenie Zgłaszającego nie występuje podobieństwo oznaczenia "[...]" względem znaku "[...]". Elementy: "[...]" oraz "[...]" znaczą co innego, także brzmią inaczej co zmienia ich postrzeganie. Porównywane znaki towarowe są inaczej postrzegane i zapamiętywane przez potencjalnych konsumentów.
Zdaniem Zgłaszającego analizowane oznaczenia pod względem fonetycznym, wizualnym i semantycznym różnią się na tyle, iż nawet w przypadku mało uważnego konsumenta o niskim stopniu uwagi, pomyłka jest nieprawdopodobna, wręcz niemożliwa. Zgłaszający podsumowując podkreślił, że elementy znaku towarowego "[...]", które decydują o jego zdolności odróżniającej, różnią się od znaków "[...]" najbardziej zapadającymi w pamięci odbiorców elementami słownymi i graficznymi. Powtórzony w znakach element "[...]" nie posiada charakteru dominującego, a brak podobieństwa determinuje odmienny wyraz "[...]". Wszystkie te okoliczności sprawiają, iż porównywane znaki towarowe są wystarczająco różne, aby mogły razem współistnieć oraz funkcjonować w obrocie gospodarczym bez uszczerbku dla każdego z nich.
Wnoszący sprzeciw w piśmie z dnia 03.04.2018 r. przedstawił replikę na odpowiedź na sprzeciw.
W pierwszej kolejności Wnoszący sprzeciw wniósł o oddalenie zarzutu nieużywania wcześniejszego znaku towarowego "[...]" [...]. W ocenie Wnoszącego sprzeciw przedstawiony materiał dowodowy potwierdza brak zasadności zarzutu nieużywania wcześniejszego znaku [...] w sposób rzeczywisty w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat przed datą dokonania zgłoszenia znaku [...] dla towarów objętych sprzeciwem zawartych w klasie 21, tj. "pojemniki do użytku w gospodarstwie domowym nie z metali szlachetnych, kosze na śmieci, gąbki do czyszczenia dla celów domowych".
Jednocześnie strona wniosła o dopuszczenie dowodu z zeznań w charakterze świadka p. A. P. na okoliczność sporządzenia zestawienia dotyczącego sprzedaży produktów oznaczanych znakiem towarowym "[...]" w latach 2011-2017 oraz rzeczywistego używania znaku towarowego [...] dla poszczególnych produktów w latach 2011-2017.
Jednocześnie Wnoszący sprzeciw podtrzymał swoje stanowisko zawarte w sprzeciwie, uzasadniające odmowę rejestracji znaku "[...]" [...] dla wszystkich towarów zawartych w zgłoszeniu.
Po przedstawieniu orzecznictwa dotyczącego oceny rzeczywistego używania Wnoszący sprzeciw przedstawił materiał dowodowy potwierdzający w jego ocenie, że znak towarowy "[...]" ([...]) był rzeczywiście używany w Polsce w ostatnich pięciu latach przed datą dokonania zgłoszenia znaku [...] (tj. w okresie 26 luty 2012 do 26 luty 2017 r. dla wskazanych przez Zgłaszającego towarów.
W pierwszej kolejności. Wnoszący sprzeciw wskazał, iż jest spółką zarządzającą znakami towarowymi grupy [...]. W skład grupy [...] wchodzi [...] S.A. [...] jest właścicielem sieci sklepów detalicznych BIEDRONKA, w których to są oferowane towary oznaczone znakiem towarowym "[...]". Tym samym dowody na rzeczywiste używanie Wcześniejszego znaku towarowego [...] Wnoszącego sprzeciw przez [...] stanowią potwierdzenie rzeczywistego używania tego znaku przez samego Wnoszącego sprzeciw. Ponadto [...] jest licencjobiorcą Wnoszącego sprzeciw na mocy Umowy Licencyjnej na używanie znaków towarowych z dnia 1 stycznia 2012 r. Na dowód powyższego Wnoszący sprzeciw załączył kopię umowy licencyjnej z dnia 01.01.2012 r. oraz odpowiednią stronę załącznik nr 1 dotyczący znaku [...] (załącznik nr 1 do pisma).
Wnoszący sprzeciw podkreślił, że sieć sklepów "Biedronka", której właścicielem jest [...], to największa sieć detaliczna w Polsce, licząca około 2820 sklepów w ponad tysiącu miejscowości, obecna na rynku polskim od ponad 20 lat. Jako dowód na powyższe załączył materiały prasowe oraz opracowania przedstawiające zasięg sprzedaży sieci Biedronka w okresie 2012-2017 (załącznik nr 2 do pisma).
W ocenie Wnoszącego sprzeciw wcześniejszy znak towarowy "[...]" [...] jest rzeczywiście używany na terytorium całego kraju dla towarów wskazanych w podniesionym przez Zgłaszającego zarzucie nieużywania w okresie 26.02.2012 r. do 26.02.2017 r. na co wskazują następujące dowody:
Zestawienie sprzedaży w latach 2011-2017 oznaczonych znakiem "[...]" sporządzone przez p. A. P. Omawiając ten dowód Wnoszący sprzeciw stwierdził, że produkty takie jak foremki, torebki śniadaniowe, woreczki do lodu, woreczki do mikrofali, woreczki śniadaniowe, woreczki z zamkiem, torebki do pieczenia, tacki wykonane z papieru, plastiku czy aluminium zawierają się w szerszej kategorii - "pojemniki do użytku w gospodarstwie domowym nie z metali szlachetnych" będących podstawą sprzeciwu i wskazanych przez Zgłaszającego w zarzucie nieużywania. Z kolei produkty nazwane w zestawieniu - zmywaki, to gąbki do czyszczenia przeznaczone do celów domowych.
Aktualna wybrana oferta towarów pod znakiem "[...]" oferowanych w sklepie "Biedronka"
Oświadczenie p. E. K. z 14.03.2014 r. przedstawiające zdjęcie woreczków śniadaniowych oznaczonych znakiem "[...]" oraz paragon fiskalny potwierdzający zakup oraz skan przedmiotowych woreczków (załącznik nr 5 do pisma).
Materiały z Internetu przedstawiające gazetki handlowe sieci sklepów Biedronka w odniesieniu do wskazanych towarów (załącznik nr 6 do pisma)
Opinie konsumentów dotyczące towarów oznaczonych znakiem "[...]" umieszczone na portalach społecznościowych oraz indywidualnych blogach (załącznik nr 7 do pisma).
W ocenie Wnoszącego sprzeciw załączony materiał dowodowy potwierdza rzeczywiste używanie znaku [...].
Wnioskodawca wskazał, że przedstawił dowody dotyczące używania znaku zarówno w postaci słownej, jak i słowno-graficznej. Znak "[...]" przedstawiony na opakowaniach posiada dodatkowe elementy graficzne, które jednak nie zmieniają charakteru odróżniającego znaku [...]. Elementy te mają charakter dekoracyjny i podkreślają postać "[...]" przedstawiając jej wizerunek.
W dalszej części swojego stanowiska Wnoszący sprzeciw odniósł się do pozostałych twierdzeń Zgłaszającego, przedstawionych w odpowiedzi na sprzeciw. Wnioskodawca na wstępie podtrzymał wszystkie swoje dotychczasowe argumenty zawarte w uzasadnieniu sprzeciwu.
Odnosząc się do kwestii wcześniejszego znaku Zgłaszającego "[...]" [...] zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia 11.08.2010 r. dla towarów z klas 16 i 35 pomimo wcześniejszej rejestracji Wnoszącego sprzeciw znaku "[...]" [...], Wnioskodawca wskazał, że fakt ten pozostaje bez wpływu na decyzję w niniejszej sprawie. W ocenie Wnoszącego sprzeciw Urząd Patentowy podejmuje decyzje na podstawie przepisów pwp, a nie na podstawie wcześniejszej praktyki decyzyjnej. Ponadto zarówno wskazane przez Zgłaszającego pary znaków towarowych, jak i towary pod tymi znakami różnią się od przeciwstawionych znaków i towarów w niniejszym postępowaniu. Poza tym Zgłaszający błędnie uznaje za czynnik zmniejszający niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd w niniejszej sprawie, fakt współistnienia ze znakami Wnoszącego sprzeciw innego znaku towarowego na rynku, nawet jeśli jest to znak podobny do znaku objętego niniejszym postępowaniem. Nie można przecież Wnoszącemu sprzeciw czynić zarzutu z korzystania ze swoich praw poprzez wniesienie przez niego sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego, który narusza jego wcześniejsze prawa ochronne.
Jednocześnie Wnoszący sprzeciw poinformował, że złożył wniosek o unieważnienie znaku towarowego "[...]" [...].
Odnosząc się do kwestii podobieństwa towarów Wnoszący sprzeciw podtrzymał dotychczasową argumentację. Uzupełniając swoje stanowisko, zwrócił uwagę na podobieństwo następujących usług pod zgłoszonym znakiem towarowym [...]: "usługi prowadzenia sprzedaży w hurtowniach, sklepach oraz za pośrednictwem strony internetowej następujących towarów: przybory kuchenne i gospodarstwa domowego, sprzęt i artykuły do mycia, czyszczenia i sprzątania" do towarów objętych rejestracją znaków wcześniejszych. Wnoszący sprzeciw podniósł, że "przybory kuchenne i gospodarstwa domowego, sprzęt i artykuły do mycia, czyszczenia, sprzątania" to towary identyczne z większością towarów objętych wcześniejszymi znakami jako że w odniesieniu do nich stanowią one kategorię bardziej ogólną (np. "ściereczki do czyszczenia'* pod wcześniejszym znakiem "[...]" [...] zawierają się w szerszej kategorii "artykułów do czyszczenia" pod znakiem zgłoszonym, stąd towary te należy uznać za identyczne; zob. w odniesieniu do pozostałych towarów uzasadnienie zawarte w uzasadnieniu sprzeciwu],
W dalszej części stanowiska Wnoszący sprzeciw odniósł się do kwestii podobieństwa oznaczeń oraz niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorców w błąd. W pierwszej kolejności Wnioskodawca przytoczył zasady oceny podobieństwa i ryzyka konfuzji, przytaczając miarodajne orzecznictwo. Wnioskodawca podkreślił konieczność całościowej oceny znaków z uwzględnieniem ich elementów odróżniających i dominujących, jak też odwołał się do reguły, zgodnie z którą co do zasady to elementy słowne oznaczeń słowno-graficznych są bardziej odróżniające. Wskazał także, że na ocenę prawdopodobieństwa wprowadzenia odbiorców w błąd wpływa także podwyższona rozpoznawalność (zdolność odróżniająca) wcześniejszego oznaczenia.
W ocenie Wnoszącego sprzeciw Zgłaszający opiera całą argumentację w zakresie podobieństwa oznaczeń i niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd na nieprawdziwym założeniu, jakoby element "[...]" miał niewielką zdolność odróżniającą w odniesieniu do przedmiotowych towarów. Twierdzenie to zdaniem Wnioskodawcy jest oczywiście nieprawdziwe. Element słowny "[...]" nie odnosi się w jakikolwiek sposób oraz nie opisuje, czy nawet pośrednio nie sugeruje, jakichkolwiek cech towarów pod danymi oznaczeniami. Wyraz "[...]" nie kojarzy się, ogólnie ujmując, z towarami kuchennymi i gospodarstwa domowego, ani nie wskazuje żadnej cechy takich towarów. Z tego powodu, odwrotnie niż twierdzi Zgłaszający, element "[...]" ma charakter wysoce fantazyjny w odniesieniu przedmiotowych towarów. Wnoszący sprzeciw podkreślił również, że twierdzenia Zgłaszającego o tym, że imiona kobiet są często i zwyczajowo używane w różnych dziedzinach handlu jest gołosłowne i niepoparte żadnymi dowodami. Ponadto zdaniem Wnioskodawcy Zgłaszający błędnie uznaje element "[...]" w znaku zgłoszonym jako posiadający wysoką zdolność odróżniającą. W ocenie Wnoszącego sprzeciw słowo to oceniane odrębnie od pozostałych elementów posiada dość niską zdolność odróżniającą, biorąc pod uwagę jego definicję słownikową. W ramach całościowej oceny podobieństwa oznaczeń w ocenie Wnioskodawcy, element "[...]" ma drugorzędne znaczenie.
Dokonując analizy podobieństwa oznaczeń Wnoszący sprzeciw wskazał, że zbieżnym elementem obydwu znaków (a dokładnie znaków wcześniejszych słownych "[...]" i znaku zgłoszonego słowno-graficznego "[...]") jest silnie odróżniający element "[...]". Ponadto podkreślił, że konsumenci z reguły skupiają uwagę na elemencie znaku znajdującym się po jego lewej stronie, co uzasadnione jest czytaniem zapisu od lewej do prawej.
Również elementy słowne występujące w ramach przedmiotowych oznaczeń na drugim miejscu - odpowiednio "[...]" dla znaku wcześniejszego i "[...]" dla znaku późniejszego charakteryzują się wysokim stopniem podobieństwa. Są to oznaczenia o podobnej długości, umiejscowione po identycznym elemencie "[...]", w których 4 ostatnie litery są takie same. Różnica zachodzi jedynie w zakresie 3 pierwszych liter tego elementu słownego.
Wnoszący sprzeciw przyznał przy tym, że należy te oznaczenia rozpoznać jako całość. Sporne znaki towarowe składają się z dwóch elementów słownych. Pierwsze z tych elementów są identyczne ([...]), drugie natomiast są podobnej długości ([...] - 7 liter; [...] 8 liter). W obydwu tych znakach różny jest jedynie początek drugiego elementu słownego.
W ocenie Wnioskodawcy oznaczenia są wizualnie podobne w stopniu wysokim, w tym identyczne w zakresie najbardziej odróżniającego elementu "[...]". Ponadto dodatkowe elementy "[...]" i "[...]" są do siebie podobne. Obecność elementu graficznego w postaci wizerunku kobiety jest w tym przypadku nieistotna, jako że przeciętny konsument będzie go postrzegał wyłącznie jako element dekoracyjny.
Ponadto, element ten jest całkowicie służebny wobec elementów słownych oznaczenia, tzn. przeciętny konsument będzie odczytywał element graficzny jednocześnie z elementem słownym. Innymi słowy, wizerunek kobiety przedstawionej na grafice będzie podkreślał znaczenie koncepcyjne warstwy słownej, tzn. będzie się kojarzył z pozytywnym wizerunkiem kobiety będącej gospodynią domu.
Zdaniem Wnoszącego sprzeciw porównywane oznaczenia wykazują także wysokie podobieństwo fonetyczne. Przede wszystkim element wspólny element "[...]" zostanie wysłowiony tak samo, natomiast elementy "[...]" i "[...]" są bardzo podobne w warstwie fonetycznej, co przede wszystkim wynika z takiego samego ciągu liter na końcu tych wyrazów, tj. "osia".
Koncepcyjnie oznaczenia także, zdaniem Wnioskodawcy, wykazują bardzo wysoki stopień podobieństwa. Przeciętny konsument znaczeniowo będzie postrzegał te oznaczenia w zasadzie jednakowo - jako zdrobnienie żeńskiego imienia [...] / kobietę o imieniu [...]. Element graficzny (prosty wizerunek kobiety) w znaku zgłoszonym będzie jedynie podkreślał postrzeganie znaku w ten sposób tzn. konsument automatycznie założy, że jest to wizerunek "[...]".
Biorąc pod uwagę podobieństwo towarów oraz oznaczeń Wnoszący sprzeciw wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.
Zgłaszający nie ustosunkował się do stanowiska Wnoszącego sprzeciw.
Kolejno w piśmie z dnia 21.09.2021 r. Urząd Patentowy poinformował Wnoszącego sprzeciw, że powziął informację, że doszło do zmiany uprawnionego do znaków "[...]" stanowiących przeciwstawienia w niniejszym postępowaniu, wzywając do wyjaśnienia, czy obecny uprawniony tj. [...] SPÓŁKA AKCYJNA, [...], Polska jest zainteresowany kontynuowaniem postępowania jako jego strona - Wnoszący sprzeciw.
W piśmie z dnia 19.10.2021 r. spółka [...] SPÓŁKA AKCYJNA, reprezentowana przez pełnomocnika, wyraziła wolę kontynuowania postępowania w charakterze strony, jako Wnoszący sprzeciw.
W związku z powyższym Urząd Patentowy postanowieniem z dnia 09.11.2021 r. potwierdził dokonanie zmiany Wnoszącego sprzeciw z [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, [...], Polska na [...] SPÓŁKA AKCYJNA, [...], Polska.
Kolejno, pismem z dnia 21.04.2023 r. organ poinformował strony postępowania o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie.
Urząd Patentowy odnośnie zarzutu z art 15219 ust 4 pwp wyjaśnił, że zgodnie z art. 15219 ust. 4 pwp w terminie o którym mowa w ust. 3, zgłaszający może podnieść zarzut nieużywania wcześniejszego znaku towarowego w sposób rzeczywisty w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat przed datą dokonania zgłoszenia znaku towarowego będącego przedmiotem sprzeciwu dla towarów objętych sprzeciwem, chyba że istnieją ważne powody tego nieużywania lub nie upłynął okres 5 lat od daty zarejestrowania wcześniejszego znaku. W przypadku uznania zarzutu za zasadny, Urząd Patentowy oddala sprzeciw.
Brak rzeczywistego używania znaku towarowego pociąga za sobą sankcję w postaci pozbawienia uprawnionego do wcześniejszego znaku, możliwości skutecznego powołania się na swoje prawo w postępowaniu w sprawie sprzeciwu. Wymóg wykazania rzeczywistego używania wcześniejszych znaków ma na celu ograniczenie liczby zarejestrowanych i chronionych znaków towarowych, a tym samym występujących między nimi konfliktów (12/03/2003, T-174/01, Silk Cocoon, EU:T:2003:68, pkt38).
W niniejszej sprawie Zgłaszający skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i w piśmie z dnia 30.01.2018 r., stanowiącym odpowiedź na sprzeciw i złożonym w terminie określonym w art. 15219 ust. 3 pwp, podniósł zarzut nieużywania przeciwstawionego znaku towarowego "[...]" [...] dla towarów w klasie 21 tj. "pojemniki do użytku w gospodarstwie domowym nie z metali szlachetnych, kosze na śmieci, gąbki do czyszczenia dla celów domowych" w sposób rzeczywisty w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat przed datą dokonania zgłoszenia znaku towarowego "[...]" [...].
Dlatego też Urząd w pierwszej kolejności zobowiązany był do rozpatrzenia tego zarzutu i ustalenia, czy znak wskazany przez Wnioskodawcę jako podstawa sprzeciwu, był rzeczywiście używany do sygnowania towarów z klasy 21 wskazanych przez Zgłaszającego w terminie 5 lat przed datą zgłoszenia przedmiotowego oznaczenia. W tym miejscu organ zauważył, iż zgodnie art. 169 ust. 6 pwp w związku z art. 15219 ust. 4 pwp obowiązek wykazania rzeczywistego używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. Tak więc to strona wnosząca sprzeciw winna była wykazać rzeczywiste używanie znaku "[...]" [...] w okresie pomiędzy 21.02.2012 r. a 21.02.2017 r., tj. 5 lat przed datą zgłoszenia przedmiotowego znaku towarowego.
W aktualnym orzecznictwie przyjmuje się, że znak towarowy jest "rzeczywiście używany" wówczas, gdy korzysta się z niego zgodnie z jego podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie, że towary i usługi, dla których został on przeznaczony, pochodzą z określonego źródła, w celu wykreowania lub zachowania rynku zbytu dla tych towarów i usług, z wyłączeniem przypadków używania o charakterze symbolicznym, mającym na celu jedynie utrzymanie praw do znaku towarowego. Ocena rzeczywistego używania znaku towarowego musi opierać się na wszystkich aspektach stanu faktycznego i okolicznościach właściwych dla ustalenia jego faktycznego wykorzystania handlowego w obrocie, a w szczególności używania uznawanego w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione dla utrzymania lub tworzenia udziałów w rynku dla towarów lub usług chronionych znakiem towarowym, charakteru tych towarów lub usług, cech rynku, skali i częstotliwości używania znaku towarowego (patrz pkt 43 wyroku Trybunału z dnia 11.03.2003 r. (sygn. akt C-40/01), pkt 70 wyroku Trybunału z dnia 11.05.2006 r. (sygn. akt C-416/04 P). Ponadto, w orzecznictwie sądów polskich przyjmuje się, że rzeczywiste używanie powinno cechować się pewnością i stałością, a w celu osiągnięcia tych cech obecność znaku na rynku powinna wskazywać na poważne rozmiary - patrz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24.05.2006 r. (sygn. II GSK 70/06), Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12.03.2009 r. (sygn. II GSK 762/08). Aby dowieść rzeczywistego używania uprawniony powinien przedłożyć dowody. Jak podkreśla się w piśmiennictwie dowody na rzeczywiste używanie winny dotyczyć miejsca, czasu, zakresu i charakteru używania, zaś są nimi dokumenty, zwłaszcza zamówienia, faktury, potwierdzenia dostawy lub sprzedaży, a także opakowania, etykiety, cenniki, katalogi, faktury, zdjęcia, ogłoszenia i inne podobne dowody rzeczowe świadczące o rzeczywistym występowaniu towarów lub usług w obrocie. Decydujące znaczenie mają przy tym faktury, gdyż same etykiety, przywieszki, wieszaki, torebki czy plomby do odzieży oraz zdjęcia sklepów nie dowodzą rzeczywistej sprzedaży towarów ze znakiem, ani nie obrazują jej rozmiarów. Bez faktur same materiały reklamowe, np. kalendarzyki, lub wizytówki, zdjęcia z logo, mogą odgrywać jedynie rolę pomocniczą (por. M. Trzebiatowski w: Obowiązek używania znaku towarowego Studium z prawa polskiego na tle prawno porównawczym Wyd. C.H. Beck Warszawa 2007 r., s. 472 przywołany w wyroku z dnia 15 października 2010 r. WSA w Warszawie sygn. VI SA/Wa 1425/10).
W odpowiedzi na zarzut zgłaszającego, wnioskodawca w piśmie z dnia 28.09.2017 r., przedłożył następujący materiał dowodowy:
Materiały prasowe oraz opracowania przedstawiające zasięg sprzedaży sieci "Biedronka" w okresie 2012-2017 (załącznik nr 2 do pisma)
Wskazany materiał odnosi się do sieci sklepów "Biedronka", jednak dane zawarte w nim nie dotyczą dokładnie towarów oznaczanych znakiem "[...]". Są to informacje ogólne dotyczące zasięgu działania sklepów "Biedronka". Dowód ten sam w sobie nie dowodzi używania znaku towarowego "[...]".
Zestawienie sprzedaży w latach 2011-2017 oznaczonych znakiem "[...]" sporządzone przez p. A. P., zajmującego stanowisko Kupca w [...] S.A. (załącznik nr 3 do pisma) - Omawiając ten dowód Wnoszący sprzeciw stwierdził, że produkty takie jak foremki, torebki śniadaniowe, woreczki do lodu, woreczki do mikrofali, woreczki śniadaniowe, woreczki z zamkiem, torebki do pieczenia, tacki wykonane z papieru, plastiku czy aluminium zawierają się w szerszej kategorii - "pojemniki do użytku w gospodarstwie domowym nie z metali szlachetnych" będących podstawą sprzeciwu i wskazanych przez Zgłaszającego w zarzucie nieużywania. Z kolei produkty nazwane w zestawieniu - zmywaki, to gąbki do czyszczenia przeznaczone do celów domowych.
W ocenie organu, na podstawie wskazanego dowodu nie można wyprowadzić wniosku, że mógłby on świadczyć o rzeczywistym używaniu znaku "[...]" dla towarów "pojemniki do użytku w gospodarstwie domowym nie z metali szlachetnych". Urząd Patentowy nie zgodził się z argumentacją Wnoszącego sprzeciw jakoby towary dla jakich zgodnie z tym dokumentem używano znaku towarowego tj. foremki, torebki śniadaniowe, woreczki do lodu, woreczki do mikrofali, woreczki śniadaniowe, woreczki z zamkiem, torebki do pieczenia, tacki wykonane z papieru, plastiku czy aluminium zawierały się w kategorii produktów "pojemniki do użytku w gospodarstwie domowym nie z metali szlachetnych". Wnoszący sprzeciw nie przedstawił logicznej argumentacji, która mogłaby pozwolić na przyjęcie takie wniosku jako zasadnego. Pojemniki to naczynia lub zbiorniki do gromadzenia i przechowywania różnych rzeczy (źródło: https: //sip.pwn.p 1 /sjp/;25033981. Wskazanie "do użytku domowego" dookreśla pojęcie pojemników poprzez wskazanie ich zastosowania. Zgodnie z klasyfikacją nicejską towary te klasyfikowane są w klasie 21, zaś towary sygnowane zgodnie z zestawieniem sprzedaży znakiem "[...]" to de facto produkty zaklasyfikowane w klasie 16, dla których również wskazany znak został zarejestrowany. Nie można zatem zdaniem Urzędu dowodzić rzeczywistego używania towarów jakimi są pojemniki do użytku w gospodarstwie domowym poprzez wskazywanie na okoliczności związane z używaniem foremek, torebek śniadaniowych, woreczków do lodu, woreczków do mikrofali, woreczków śniadaniowych, woreczków z zamkiem, torebek do pieczenia, tacek wykonanych z papieru plastiku czy aluminium. Nie są to produkty tożsame, a poza odmiennym zaklasyfikowaniem ich w klasyfikacji nicejskiej, wykazują również odmienne przeznaczenie. O ile pojemniki co do zasady służą do przechowywania, to towary sygnowane znakiem "[...]" przeznaczone są do pieczenia / gotowania (foremki, woreczki do mikrofali, torebki do pieczenia}, pakowania (torebki śniadaniowe, woreczki z zamkiem), czy przygotowywania lodu (woreczki do lodu), bądź do serwowania posiłków (tacki).
Z kolei wskazanie Wnoszącego sprzeciw, że "produkty nazwane w zestawieniu - zmywaki, to gąbki do czyszczenia przeznaczone do celów domowych" nie budzi wątpliwości. "Zmywak" zgodnie z definicją to mała szmatka, gąbka itp. do zmywania naczyń kuchennych (źródło: https://sip.pwn.pl/szukaj/zmywak.html). Zachodzi tu zatem zgodność pojęć.
Aktualna wybrana oferta towarów pod znakiem "[...]" oferowanych w sklepie "Biedronka" (załącznik nr 4 do pisma)
Przedłożony materiał to printscreeny ze strony internetowej www.Biedronka.pl. Wydruki te pochodzą z dnia 20.03.2018 r., a zatem materiał ten nie pochodzi z relewantnego okresu czasu, dla którego dokonywana jest ocena rzeczywistego używania znaku przeciwstawionego, nie może zatem być wzięty pod uwagę.
Oświadczenie p. E. K. z 14.03.2014 r. przedstawiające zdjęcie woreczków śniadaniowych oznaczonych znakiem "[...]" oraz paragon fiskalny na kwotę 8,47 zł. potwierdzający zakup oraz skan przedmiotowych woreczków (załącznik nr 5 do pisma).
Wskazane materiały odnoszą się do towarów takich jak: papier śniadaniowy, folia aluminiowa, woreczki śniadaniowe, a zatem towarów, co do których nie został podniesiony zarzut braku rzeczywistego używania.
Materiały z Internetu przedstawiające gazetki handlowe sieci sklepów Biedronka w odniesieniu do wskazanych towarów (załącznik nr 6 do pisma)
Wskazany materiał zawiera następujące pozycje: gazetka z ofertą ważną od 29.08.2012 r., z ofertą od 05.12.2012 r. przedstawia torebki do pieczenia, gazetka z ofertą od 25.04.2013 r. do 08.05.2013 r. przedstawia aluminiowe torebki do pieczenia, gazetka z ofertą od 27.03.2014 r. przedstawia folię spożywczą, foremki na muffiny, papier do pieczenia, gazetka z ofertą od 10.04.2014 r. przedstawia torebki do pieczenia, papier do pieczenia, gazetka z ofertą od 05.06.2014 r. przedstawia tacki aluminiowe do grilla, gazetka z ofertą od dnia 01.12.2014 r. przedstawia foremki do pieczenia, gazetka z ofertą od 12.03.2015 r. przedstawia woreczki śniadaniowe, gazetka z ofertą od 10.08.2015 r. przedstawia torebki śniadaniowe, gazetka z ofertą od 17.09.2015 r. przedstawia foremki aluminiowe do pieczenia, torebki do grillowania, papier do pieczenia, woreczki do lodu, gazetka z ofertą od 10.12.2015 r. przedstawia foremki aluminiowe do pieczenia, foremki aluminiowe do pieczenia i zamrażania, torebki do pieczenia, torebki do smażenia, woreczki do lodu, rękaw do pieczenia, papier do pieczenia, gazetka z ofertą od 25.07.2016 r. przedstawia torebki do smażenia, woreczki, foremki do pieczenia, torebki do pieczenia, woreczki do gotowania, gazetka z ofertą od 20.03.2017 r. wykracza poza relewantny okres oceny rzeczywistego używania. Z przedstawionych materiałów nie wynika zatem, że znak "[...] był nakładany na towary z klasy 21, co do których podniesiono zarzut braku używania.
Opinie konsumentów dotyczące towarów oznaczonych znakiem "[...]" umieszczone na portalach społecznościowych oraz indywidualnych blogach (załącznik nr 7 do pisma).
Wskazany materiał obejmuje: wpis na blogu radosnawarzech.blogspot.com z dnia 04.07.2013 r. dotyczy foremek papierowych do pieczenia muffinów, wpis na blogu swiat-zapracowanej-mamy.blogspot.com z dnia 07.05.2015 r. odnosi się do torebek do pieczenia, opinie ze strony internetowe wizaz.pl z dnia 20.03.2014 r. dotyczą foremek na muffinki oraz papieru do pieczenia, z dnia 25.10.2015 r. dotyczą zmywaków / gąbek do zmywania, z dnia 10.07.2015 dotyczą woreczków, wpis na blogu todoarmo.blogspot. com pochodzący z 2016 r. dotyczy woreczków śniadaniowych, opinie ze strony internetowe wizaz.pl z dnia 07.11.2016 r. dotyczą wykałaczek, woreczków śniadaniowych, z dnia 04.07.2016 r. i 13.11.2016 r. dotyczą gąbek/zmywaków, z dnia 13.11.2016 r. dotyczą woreczków, z dnia 14.11.2016 r. dotyczą zmywaków/gąbek. Z przedstawionego zestawienia wynika, że opinie prezentowane w Internecie dotyczą w większości towarów odmiennych, niż objęte zakresem zarzutu braku używania. Jedynym towarem objętym zarzutem braku używania co do którego zaprezentowano opinie internautów są zmywaki / gąbki odpowiadające towarowi z "gąbki do czyszczenia dla celów domowych".
Materiały z Internetu przedstawiające gazetki handlowe sieci sklepów Biedronka w odniesieniu do wskazanych towarów (załącznik nr 10 do pisma)
Wskazany materiał zawiera następujące pozycje: gazetka z ofertą od dnia 27.12.2012 r. przedstawiająca rurki łamane, gazetka z ofertą od dnia 27.12.2013 r. przedstawiająca wykałaczki, gazetka z ofertą od dnia 12.06.2014 r. przedstawiająca patyczki do szaszłyków, gazetka z ofertą od dnia 10.09.2015 r. przedstawiająca folię aluminiową, gazetka z ofertą od dnia 27.08.2015 r. przedstawiająca papier do pieczenia, gazetka z ofertą od dnia 07.07.2016 r. przedstawiająca papier do pieczenia i folię aluminiową, gazetka z ofertą od dnia 22.10.2015 r. przedstawiająca papier do pieczenia, gazetka z ofertą od dnia 04.08.2016 r. przedstawiająca worki na śmieci, gazetka z ofertą od dnia 03.10.2016 r. przedstawiająca worki na śmieci, gazetka z ofertą od dnia 06.11.2016 r. przedstawiająca worki na śmieci, gazetka z ofertą od dnia. Ponadto w załączniku znajduje się też recenzja rękawicy do sierści i kurzu ze strony internetowej zyciezfutrzastym.wordpress.com z 17.10.2016 r. Z przedstawionych materiałów nie wynika zatem, że znak "[...] był nakładany na towary z klasy 21, co do których podniesiono zarzut braku używania.
Z przedstawionego powyżej spisu przedłożonych dowodów zestawionego z oceną Urzędu Patentowego odnośnie każdego z nich wynika, że materiały te są niewystarczające do wykazania, że znak towarowy "[...]" [...] był używany w sposób rzeczywisty w relewantnym okresie czasu dla towarów w klasie 21 tj. "pojemniki do użytku w gospodarstwie domowym nie z metali szlachetnych, kosze na śmieci, gąbki do czyszczenia dla celów domowych". Jak już wskazano wcześniej większość przedłożonych materiałów odnosi się do używania towarów z klasy 16, które nie były objęte zarzutem braku używania w niniejszej sprawie. Jedynie materiały dotyczące zmywaków / gąbek do czyszczenia należy uznać za odnoszące się do towarów objętych zarzutem nieużywania, a mianowicie "gąbek do czyszczenia dla celów domowych". Oceniając jednak materiały wskazujące na używanie znaku przeciwstawionego do oznaczania tych produktów nie można poprzeć wniosku, że używania tego dowiedziono. Przedłożony dowody obejmują zestawienie sprzedaży, zgodnie z którym w relewantnym okresie czasu wprowadzono 1 413 108 sztuk gąbek do obrotu. Materiał ten jednak jako samodzielny dowód jest niewystarczający do ustalenia rzeczywistej obecności na rynku tych produktów sygnowanych znakiem "[...]". Do akt sprawy nie dołączono bowiem żadnych innych obiektywnych dowodów, jak chociażby faktury, oświadczenia kontrahentów o dostawach konkretnego rodzaju towaru. Również materiały w postaci gazetek z ofertą sklepów "Biedronka" obejmujące gąbki do czyszczenia należy uznać za niewystarczające. Nie jest bowiem znany nakład tych ofert, ponadto jedynie nieliczne z nich odnosiły się do gąbek. Również pojedyncze wpisy na blogu nie pozwalają na ustalenie czy doszło do rzeczywistego używania gąbek do czyszczenia w obrocie. Materiały dowodowe oceniane całościowo nie pozwalają na ustalenie skali sprzedaży towarów.
Jak zauważono wcześniej rzeczywiste używanie powinno cechować się pewnością i stałością, a w celu osiągnięcia tych cech obecność znaku na rynku powinna wskazywać na poważne rozmiary. Tymczasem z przedłożonego materiału nie można stwierdzić w sposób pewny w jakich ilościach wprowadzane były do obrotu towary pod marką "[...]", a który to stan najlepiej obrazowałyby dokumenty handlowe. Jednakże wnioskodawca nie przedłożył tego rodzaju dowodów, przez co organ nie miał podstaw do uznania twierdzeń strony za udowodnione. W rezultacie opierając się na dokumentacji sprawy przesłanka braku rzeczywistego używania znaków wcześniejszych się ziściła. W konsekwencji towary z klasy 21 chronione wcześniejszym znakiem nie mogą stanowić skutecznego przeciwstawienia. W ten sposób dokonując analizy przesłanek z art. 1321 ust. 1 pkt 3 pwp Urząd Patentowy dokona analizy podobieństwa znaku "[...]" [...] do znaku zgłoszonego, przyjmując, że posiada on następujący zakres ochrony:
Klasa 16: opakowania papierowe, papier, woreczki foliowe;
Klasa 21: foremki do lodu, talerze papierowe, kubki z papieru, ściereczki do
czyszczenia, wycierania i odkurzania;
Odnosząc się go zarzutu z art. 1321 ust. 1 pkt 3 pwp organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 1321 ust. 1 pkt 3 ustawy pwp nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniejszym.
Przechodząc do analizy wystąpienia przesłanek tego przepisu ustawy pwp w niniejszej sprawie, Urząd stwierdził, że podobieństwo znaków, w rozumieniu art. 1321 ust. 1 pkt 3 pwp, powinno być rozpatrywane jednocześnie w dwóch aspektach: w aspekcie podobieństwa samych znaków oraz w aspekcie podobieństwa towarów i/lub usług, do oznaczania których znak został przeznaczony. Znak towarowy ma pełnić rolę odróżniającą w taki sposób, aby nie wprowadzał w błąd uczestników obrotu gospodarczego, co do źródła pochodzenia towarów i/lub usług. O niebezpieczeństwie wprowadzenia w błąd, a więc o istnieniu ryzyka konfuzji można mówić wtedy, gdy podobieństwo znaków i towarów sprzyja mylnemu wyobrażeniu odbiorców o pochodzeniu towarów/usług. Do stwierdzenia podobieństwa nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców. Wystarczy, że zaistnieje taka możliwość, co wynika wprost z treści art. 1321 ust. 1 pkt 3 pwp. Oznacza to, że dla odmowy udzielenia prawa ochronnego na oznaczenie nie musi zostać wykazane, by konfuzja faktycznie miała miejsce, wystarczy bowiem samo ryzyko jej zaistnienia.
W myśl utrwalonego orzecznictwa unijnego prawdopodobieństwo konfuzji w obrocie zachodzi, jeżeli odbiorcy towarów i usług mogliby uznać, że pochodzą one od tego samego przedsiębiorstwa, ewentualnie od przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo [wyrok ETS z dnia 24 listopada 2004, sygn. T - 352/02, znak PC WORKS, teza nr 22 oraz z dnia 17 listopada 2004, sygn. T - 359/02, znak STAR TV, teza nr 25]. Ryzyko wprowadzenia w błąd w konkretnej sprawie zależy więc od następujących elementów:
ustalenia relewantnego kręgu odbiorców, względem którego należy dokonywać analiz [wyrok ETS w sprawie PC WORKS, teza nr 24 oraz w sprawie STAR TV, teza nr 27];
ustalenia podobieństwa towarów/usług, do oznaczania których służą oznaczenia; - ustalenia podobieństwa samych oznaczeń.
Określenie towarów i usług, jakie oznaczane są analizowanym znakiem towarowym, pozwala na sprecyzowanie, jaki jest krąg odbiorców będących nabywcami tych towarów. Zgłoszony znak towarowy, służy do oznaczania towarów z klasy 21 oraz usług z klasy 35. Produkty wyszczególnione w wykazie towarów w klasie 21 to drobne przedmioty używane w gospodarstwie domowym przeznaczone w szczególności do utrzymania porządku. Towary te stanowią produkty codziennego użytku, o niewygórowanej cenie, nabywane często przez ogół społeczeństwa, Dlatego też należy przyjąć, że relewantny krąg odbiorców nabywających te produkty to ogół społeczeństwa o przeciętnym poziomie uwagi.
Z kolei usługi wyszczególnione w klasie 35 zgłoszonego znaku towarowego można podzielić na dwie kategorii. Pierwsza z nich obejmuje usługi sprzedaży, a mianowicie: "usługi prowadzenia sprzedaży w hurtowniach, sklepach oraz za pośrednictwem strony internetowej następujących towarów: przybory kuchenne i gospodarstwa domowego, sprzęt i artykuły do mycia czyszczenia i sprzątania". Odbiorcy tak ujętych usług to również ogół społeczeństwa zachowujący przeciętny poziom uwagi.
Natomiast druga kategoria usług wyszczególnionych w klasie 35 zgłoszonego znaku towarowego obejmuje usługi wyspecjalizowane, skierowane do odbiorców profesjonalnych. Chodzi tu o następujące usługi: usługi importowe i eksportowe, usługi pośrednictwa handlowego na rzecz firm krajowych i zagranicznych, usługi w zakresie marketingu i prezentacji; usługi reklamowe, dystrybucja materiałów reklamowych, próbek i wzorów wyrobów; usługi w zakresie organizacji pokazów, wystaw i targów w celach handlowych i promocyjnych; doradztwo i pomoc w zakresie organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej; usługi badania rynku. Nie ulega wątpliwości, że wskazana kategoria usług, w odróżnieniu od usług sprzedaży artykułów gospodarstwa domowego, kierowana jest do odbiorców profesjonalnych, do podmiotów gospodarczych, którzy dokonując wyboru takich usług będą zachowywali podwyższony poziom uwagi.
W analizowanej sprawie relewantny krąg odbiorców utworzony jest przez ogół odbiorców zachowujących przeciętny poziom uwagi - w odniesieniu do towarów z klasy 21 oraz usług sprzedaży z klasy 35, jak też że w odniesieniu do pozostałych usług z klasy 35 relewantny krąg odbiorców utworzony jest przez profesjonalistów, wykazujących podwyższony poziom uwagi, jaki wymagany jest przy podejmowaniu decyzji biznesowych.
Tak określony krąg odbiorców pozwala na dokonanie prawidłowej oceny w kwestii ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.
Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie, badanie podobieństwa towarów powinno poprzedzać ocenę podobieństwa znaków. Dopiero bowiem przesądzenie o podobieństwie towarów implikuje konieczność dokonania porównania oznaczeń [wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn. 25.10.2006 r. - sygn. VI SA/Wa 533/06, LEX nr 264541; wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2014 r. w sprawie VI SA/Wa 1572/13]. Jak uznano w utrwalonym orzecznictwie, przy ocenie podobieństwa rozpatrywanych towarów należy uwzględnić wszystkie istotne czynniki charakteryzujące ich wzajemny stosunek. Czynniki te obejmują w szczególności charakter towarów, ićh przeznaczenie, jak również to, czy konkurują one ze sobą, czy też się uzupełniają [wyrok ETS z dnia 29 września 1998 r. w sprawie C-39/97 Canon, Rec. s. 1-5507, pkt23].
Organ podkreślił, że pomiędzy przeciwstawionymi towarami lub usługami może zachodzić albo stosunek podobieństwa, albo identyczności. Identyczność porównywanych towarów ustala się na podstawie ich brzmienia. Należy jednakże pamiętać, że o identyczności towarów nie mówimy tylko wówczas, gdy w wykazach przeciwstawionych znaków towarowych zostały użyte dokładnie te same terminy lub terminy synonimiczne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem [zob. m.in. SP1 z dnia 07.09.2006 r., sygn. T-133/05 PAM-PIM'S BABY-PROP; wyrok WSA w Warszawie z dnia 16.12.2013 r., sygn. VI SA/Wa 1920/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.03.2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2314/06] i poglądami doktryny, z identycznością mamy do czynienia również wówczas, gdy towary objęte wnioskiem o rejestrację znaku towarowego należą do bardziej ogólnej kategorii objętej wcześniejszym znakiem towarowym oraz w sytuacji odwrotnej, gdy towary oznaczone wcześniejszym znakiem towarowym mieszczą się w bardziej ogólnej kategorii, objętej wnioskiem o rejestrację znaku towarowego [zob. M. Mazurek "System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej" pod red. prof. Ryszarda Skubisza, s. 671, wyd. C.H. Beck Warszawa 2012],
Zakres ochrony znaku towarowego wyznacza zakres towarów zawarty w zgłoszeniu lub decyzji o udzieleniu prawa ochronnego [zob. wyrok NSA z dnia 04.07.2014 r., sygn. II GSK 715/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.05.2014, sygn. VI SA/Wa 2938/13]. W związku z powyższym badanie podobieństwa towarów w niniejszej sprawie zostanie dokonane wyłącznie w oparciu o treść wykazu towarów porównywanych znaków towarowych.
Zgłoszony znak służy do oznaczania następujących towarów i usług:
Klasa 21: przybory kuchenne i gospodarstwa domowego oraz pojemniki nie z metali szlachetnych i nie pokrywane nimi; grzebienie, gąbki, gąbki do celów domowych, gąbki toaletowe, do mycia naczyń, gąbki do mycia samochodów; zmywaki, druciaki metalowe dla gospodarstwa domowego, ircha do czyszczenia, miotły, miotełki do usuwania kurzu z mebli, mopy, kije do mioteł i mopów, ściereczki do czyszczenia, ściereczki do wycierania kurzu, ścierki, ścierki i ściereczki z mikrofibry, ścierki z mikrowłókna, mikrowłókniny do czyszczenia i polerowania różnych powierzchni, ścierki do mycia podłóg, szmatki do czyszczenia, wiadra, zmiotki, szufelki do zbierania okruchów, rękawice do polerowania, szczotki do mycia naczyń, szczotki do szorowania; deski do prasowania;
Klasa 35: usługi importowe i eksportowe, usługi pośrednictwa handlowego na rzecz firm krajowych i zagranicznych; usługi prowadzenia sprzedaży w hurtowniach, sklepach oraz za pośrednictwem strony internetowej następujących towarów: przybory kuchenne i gospodarstwa domowego, sprzęt i artykuły do mycia czyszczenia i sprzątania; usługi w zakresie marketingu i prezentacji; usługi reklamowe, dystrybucja materiałów reklamowych, próbek i wzorów wyrobów; usługi w zakresie organizacji pokazów, wystaw i targów w celach handlowych i promocyjnych; doradztwo i pomoc w zakresie organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej; usługi badania rynku;
Znaki przeciwstawione służą odpowiednio do oznaczania:
znak towarowy "[...]" [[...]]:
Klasa 6: folia aluminiowa, folia metalowa do zawijania i pakowania, tacki aluminiowe, tacki metalowe;
znak towarowy "[...]" [[...]] z uwzględnieniem braku wykazania rzeczywistego używania dla części towarów:
Klasa 16: opakowania papierowe, papier, woreczki foliowe;
Klasa 21: foremki do lodu, talerze papierowe, kubki z papieru, ściereczki do czyszczenia, wycierania i odkurzania;
znak towarowy "[...]" ([...]):
Klasa 16: papierowe ozdoby do drinków;
Klasa 20: ozdoby z tworzyw sztucznych do drinków;
znak towarowy "[...]" [[...]]:
Klasa 4: świeczki do dekoracji ciast;
Klasa 16: ściereczki papierowe jednorazowego użytku do czyszczenia, wycierania, odkurzania nie impregnowane chemikaliami ani związkami chemicznymi, worki na śmieci, papier, papier śniadaniowy, papier do pieczenia, torebki papierowe, torebki do pieczenia z tworzyw sztucznych, rękawy do pieczenia, woreczki foliowe z zamkiem, woreczki do lodu, papierowe foremki do pieczenia, folia spożywcza, obrusy papierowe, ręczniki papierowe, serwetki stołowe papierowe, serwety na stół papierowe, torby na śmieci, torebki do gotowania w kuchniach mikrofalowych;
Klasa 21: torby izotermiczne, mopy, rękawice ogrodowe, rękawice do prac domowych, rękawice kuchenne, zmywaki, zmywaki ścierne do celów kuchennych, zmywaki metalowe do szorowania, gumowe rękawiczki do gospodarstwa domowego, ścierki, ściereczki do czyszczenia, ściereczki do wycierania kurzu, ścierki do mycia podłogi, mieszadełka do napojów, wykałaczki, filtry do herbaty, filtry do kawy, patyczki drewniane do szaszłyków, słomki do picia, talerze jednorazowego użytku, talerze papierowe, rękawice do polerowania;
Oceniając wykazy towarów przedstawione powyżej Urząd Patentowy częściowo podzielił spostrzeżenia Wnoszącego sprzeciw co do ich jednorodzajowości.
Analizując towary z klasy 21 znaku zgłoszonego [...] organ wskazał, że ogólne sformułowanie "przybory kuchenne i gospodarstwa domowego" może zawierać w swoim zakresie znaczeniowym niektóre z towarów z klasy 21 sygnowanych znakami wcześniejszymi takie jak przykładowo: foremki do lodu, talerze papierowe, kubki z papieru ([...]], mieszadełka do napojów, wykałaczki, filtry do herbaty, filtry do kawy [[...]]. Tego rodzaju zależność gdy szersza kategoria produktów zawiera w swoim zakresie kategorię węższą nakazuje przyjęcie, że między takimi towarami zachodzi identyczność. Tym samym "przybory kuchenne i gospodarstwa domowego" z wykazu znaku zgłoszonego należy uznać za identyczne przynajmniej względem części towarów sygnowanych znakami przeciwstawionymi. Ponadto następujące towary z klasy 21 znaku zgłoszonego: gąbki, gąbki do celów domowych, gąbki toaletowe, do mycia naczyń, gąbki do mycia samochodów; zmywaki, druciaki metalowe dla gospodarstwa domowego, ircha do czyszczenia, ściereczki do czyszczenia, ściereczki do wycierania kurzu, ścierki, ścierki i ściereczki z mikrofibry, ścierki z mikrowłókna, mikrowłókniny do czyszczenia i polerowania różnych powierzchni, ścierki do mycia podłóg, szmatki do czyszczenia, rękawice do polerowania są częściowo identyczne, a częściowo podobne w wysokim stopniu do następujących towarów oznaczanych znakami przeciwstawionymi: ściereczki do czyszczenia, wycierania i odkurzania ([...]), zmywaki, zmywaki ścierne do celów kuchennych, zmywaki metalowe do szorowania, ścierki, ściereczki do czyszczenia, ściereczki do wycierania kurzu, ścierki do mycia podłogi, ścierki, ściereczki do czyszczenia, ściereczki do wycierania kurzu, ścierki do mycia podłogi, rękawice do polerowania ([...]). Nie ulega wątpliwości, że są to gąbki, zmywaki, ściereczki, w tym także wykonane z bardziej trwałych materiałów (druciaki w znaku zgłoszonym i zmywaki metalowe do szorowania) przeznaczone do czyszczenia rozmaitych powierzchni. Są to zatem produkty o takim samym zastosowaniu, dzielące te same kanały dystrybucji i zaspokajające te same potrzeby odbiorców. Ich jednorodzajowość nie budzi zatem wątpliwości.
Ponadto następujące towary z klasy 21 znaku zgłoszonego: mopy, kije do mioteł i mopów są identyczne oraz komplementarne względem towaru: mopy ([...]). Pomiędzy mopami zachodzi identyczność natomiast kije do mioteł i mopów to towary komplementarne względem mopów. Nie ulega bowiem wątpliwości, że do prawidłowego użycia mopa elementem koniecznym jest kij, zaś często kije do mopów służą jednocześnie jako kije do mioteł. Ponadto towar z wykazu znaku zgłoszonego: wiadra należy uznać za komplementarny względem towaru: mopy ([...]). Wykonywanie prac porządkowych przy użyciu mopa wymaga bowiem użycia wiadra.
Pozostałe towary z klasy 21 znaku zgłoszonego nie wykazują podobieństwa do towarów oznaczanych znakami wcześniejszymi: pojemniki nie z metali szlachetnych i nie pokrywane nimi; grzebienie, miotły, miotełki do usuwania kurzu z mebli, zmiotki, szufelki do zbierania okruchów, szczotki do mycia naczyń, szczotki do szorowania; deski do prasowania. W wykazach towarów znaków wcześniejszych nie występują pojemniki jak też grzebienie oraz deski do prasowania ani produkty zbliżone w swej naturze do tych towarów. Natomiast pozostałe towary, pomimo że służące do utrzymywania czystości podobnie jak ściereczki, mopy, gąbki ze znaków wcześniejszych, mają inną naturę. Są to wyroby szczotkarskie, wykonane z innych materiałów i używane bez użycia wody i detergentów. Tym samym należy przyjąć, że nie są podobne do towarów oznaczanych znakami towarowymi "[...]".
Analizując usługi z klasy 35 znaku zgłoszonego w ocenie Urzędu następujące z nich: "usługi prowadzenia sprzedaży w hurtowniach, sklepach oraz za pośrednictwem strony internetowej następujących towarów: przybory kuchenne i gospodarstwa domowego, sprzęt i artykuły do mycia czyszczenia i sprzątania" należy uznać za komplementarne względem części towarów sygnowanych znakami wcześniejszymi, a mianowicie: foremki do lodu, talerze papierowe, kubki z papieru, ściereczki do czyszczenia, wycierania i odkurzania ([...]), mopy, zmywaki, zmywaki ścierne do celów kuchennych, zmywaki metalowe do szorowania, ścierki, ściereczki do czyszczenia, ściereczki do wycierania kurzu, ścierki do mycia podłogi, ścierki, ściereczki do czyszczenia, ściereczki do wycierania kurzu, ścierki do mycia podłogi ([...]). Nie ulega wątpliwości, że towary oznaczane znakami wcześniejszymi mieszczą się w ogólnej kategorii przyborów kuchennych i gospodarstwa domowego, sprzętu i artykułów do mycia, czyszczenia i sprzątania.
W orzecznictwie krajowym i unijnym zostało potwierdzone, że pomiędzy usługami handlu/sprzedaży/zgrupowania na rzecz osób trzecich określonych towarów (klasa 35 Klasyfikacji nicejskiej), a tymi towarami zachodzi stosunek komplementarności. Stosunek między wskazanymi usługami a towarami charakteryzuje się ścisłym związkiem w tym sensie, że towary te są nieodzowne, a przynajmniej istotne dla świadczenia tych usług, ponieważ są one oferowane właśnie przy sprzedaży tych towarów. Zgodnie z tym, co orzekł TSUE w wyroku z dnia 7 lipca 2005 r. W sprawie C-418/02 Praktiker Bau- und Heimwerkermdrkte, celem handlu detalicznego jest sprzedaż towarów konsumentom. Usługi, które są świadczone w celu sprzedaży określonych towarów, byłyby zatem w przypadku braku takich towarów pozbawione sensu [zob. m.in. wyrok SPI z dnia 24 września 2008 r., T-116/06 O STORĘ; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2012 r., VI SA/Wa 1808/12 potwierdzony wyrokiem NSA z dnia 18 września 2014 r., II GSK 1096/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2011 r., VI SA/Wa 1850/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2011 r., VI SA/Wa 2379/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 lipca 2009 r., VI SA/Wa 334/09].
Zasadnym jest zatem przyjęcie, że wskazane wyżej usługi z klasy 35 znaku zgłoszonego są komplementarne względem towarów oznaczanych znakami wcześniejszymi.
Pozostałe usługi z klasy 35 znaku zgłoszonego, a mianowicie: usługi importowe i eksportowe, usługi pośrednictwa handlowego na rzecz firm krajowych i zagranicznych, usługi w zakresie marketingu i prezentacji; usługi reklamowe, dystrybucja materiałów reklamowych, próbek i wzorów wyrobów; usługi w zakresie organizacji pokazów, wystaw i targów w celach handlowych i promocyjnych; doradztwo i pomoc w zakresie organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej; usługi badania rynku - nie wykazują w ocenie Urzędu Patentowego podobieństwa do towarów figurujących w wykazach towarów znaków przeciwstawionych. Wskazane usługi nie wykazują bezpośredniego związku z określonymi towarami, tak jak ma to miejsce w przypadku usług sprzedaży. Natura tych usług jest odmienna i są kierowane do podmiotów gospodarczych, poszukujących określonych rozwiązań biznesowych. Nie można zatem przyjąć by istniało tu jakiekolwiek podobieństwo pomiędzy wskazanymi usługami, a towarami sygnowanymi znakami wcześniejszymi.
Tym samym w analizowanej sprawie należy przyjąć, że przesłanka jednorodzajowości towarów i usług została spełniona dla następujących towarów i usług z wykazu towarów znaku zgłoszonego: przybory kuchenne i gospodarstwa domowego, gąbki, gąbki do celów domowych, gąbki toaletowe, do mycia naczyń, gąbki do mycia samochodów; zmywaki, druciaki metalowe dla gospodarstwa domowego, ircha do czyszczenia, mopy, kije do mioteł i mopów, ściereczki do czyszczenia, ściereczki do wycierania kurzu, ścierki, ścierki i ściereczki z mikrofibry, ścierki z mikrowłókna, mikrowłókniny do czyszczenia i polerowania różnych powierzchni, ścierki do mycia podłóg, szmatki do czyszczenia, wiadra, (ki. 21) usługi prowadzenia sprzedaży w hurtowniach, sklepach oraz za pośrednictwem strony internetowej następujących towarów: przybory kuchenne i gospodarstwa domowego, sprzęt i artykuły do mycia czyszczenia i sprzątania (kl. 35).
W pozostałym zakresie, a mianowicie: pojemniki nie z metali szlachetnych i nie pokrywane nimi; grzebienie, miotły, miotełki do usuwania kurzu z mebli, zmiotki, szufelki do zbierania okruchów, szczotki do mycia naczyń, szczotki do szorowania; deski do prasowania (kl. 21), usługi importowe i eksportowe, usługi pośrednictwa handlowego na rzecz firm krajowych i zagranicznych; usługi w zakresie marketingu i prezentacji; usługi reklamowe, dystrybucja materiałów reklamowych, próbek i wzorów wyrobów; usługi w zakresie organizacji pokazów, wystaw i targów w celach handlowych i promocyjnych; doradztwo i pomoc w zakresie organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej; usługi badania rynku (kl.35) - przesłanka iednorodzaiowości towarów i usług nie została spełniona.
Organ wyjaśnił, że oceny podobieństwa należy dokonywać przy uwzględnieniu okoliczności, że przeciętny odbiorca zachowuje w pamięci jedynie niedoskonały obraz zapamiętanych znaków [Wyrok ETS z dnia 22.06.1999 r. w sprawie C-342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer & Co. GmbH, pkt 26], W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że badając podobieństwo oznaczeń, należy uwzględnić ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcy, dla którego tak naprawdę decydujące znaczenie mają zbieżne elementy porównywanych oznaczeń [wyrok ETS z dnia 11.11.1997 r. w sprawie C-251/95 SABEL; wyrok NSA z dnia 08.11.2002 r., II SA 4031/01].
Zgodnie z niekwestionowanym w orzecznictwie i doktrynie poglądem, znaki towarowe porównuje się całościowo, ze szczególnym uwzględnieniem elementów o charakterze dominującym. Oceny podobieństwa oznaczeń dokonuje się z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów, pomijając drobne lub nieistotne różnice między nimi. Podobieństwo znaków towarowych ocenia się według występujących w nich wspólnych cech, a nie według występujących w nich różnic, bowiem istnienie różnic, nie wyklucza istnienia podobieństwa. Znaki porównuje się w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że do stwierdzenia podobieństwa oznaczeń może być już wystarczające ustalenie podobieństwa na jednej z płaszczyzn [wyrok ETS z dnia 22.06.1999 r. w sprawie C-342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer; wyrok SPI 02.12.2009 r. w sprawie T- 343/07 Volvo, pkt 50-53; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.01.2007 r. VI SA/Wa 2002/06].
Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II GSK 2100/11) w sytuacji, gdy mamy do czynienia z jednorodzajowością towarów (usług) należy stosować zaostrzone kryterium odnośnie zachowania dystansu pomiędzy poszczególnymi oznaczeniami, ponieważ im bardziej podobne towary (usługi), tym większa możliwość uznania znaków za podobne [por. R. Skubisz: Prawo znaków towarowych. Komentarz. Warszawa 1997], Porównywane znaki towarowe, przeznaczone są do sygnowania identycznych towarów, stąd ocena ich podobieństwa powinna uwzględniać ten fakt.
Analiza podobieństwa oznaczeń w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku że nie wykazują one konfuzyjnego podobieństwa.
Znak zgłoszony [...] ([...])to znak słowno-graficzny:
Znaki przeciwstawione to oznaczenia słowne: [...].
Zgłaszający w swoim stanowisku wskazywał, że element "[...]" jest elementem o słabej zdolności odróżniającej. Wnoszący sprzeciw natomiast kwestionował to stanowisko wskazując, ze słowo "[...]" nie jest elementem opisowym, nie wskazuje bowiem na żadne właściwości, cechy towarów sygnowanych znakami. W ocenie Wnoszącego sprzeciw można stanąć na stanowisku, że to element "[...]" w znaku zgłoszonym jest elementem nieodróżniającym.
Biorąc pod uwagę znak zgłoszony organ stwierdził, że oznaczenie to należy ocenić jako całość i tym samym przyjąć, że zarówno element słowny "[...]", jak i wyraz "[...]" ma znaczenie dla odróżniającego charakteru tego znaku. Są to równoprawne elementy analizowanego znaku towarowego, tworzące złożenie, które będzie odbierane jako imię żeńskie (zdrobnienie od imienia [...]) wraz z cechami tak określonej kobiety, czy też wraz z określeniem zajęcia jakie wykonuje, na co wskazuje słowo [...] oznaczające osobę zatrudnioną do wykonywania prac domowych (źródło: https://sjp.pwn.pl/slowniki/[...].html). Tym samym to całe złożenie "[...]" przyczynia się do odróżniającego charakteru tego znaku. Nie można jednoznacznie wskazać, że któryś z elementów tworzących znak ma dominujący charakter. Podobnie należy ocenić znaki wcześniejsze "[...]". Także i te oznaczenia należy postrzegać jako całość, która będzie odbierana jako imię żeńskie (zdrobnienie od imienia [...]) wraz z cechami tak określonej kobiety na co wskazuje słowo "samosia", które będzie postrzegane jako wskazanie na osobę bardzo samodzielną. Słowo to pochodzi od postaci tytułowej [...] z wiersza J. T. Także zatem i w przypadku znaków wcześniejszych nie sposób jednoznacznie wskazać, by któreś ze słów je tworzących miało odgrywać rolę dominującą w oznaczeniu.
Porównując warstwę fonetyczną analizowanych znaków organ zauważył, że znak zgłoszony i znaki wcześniejsze zbudowane są z dwóch słów tworzących łącznie pięć sylab. W znaku zgłoszonym są to: [...], w znakach wcześniejszych natomiast: [...]. Porównywane znaki towarowe posiadają zatem takie same dwie pierwsze sylaby tworzące pierwsze słowo [...] oraz taką sama ostatnią sylabę drugiego wyrazu -S1A. Odmienne natomiast pozostają dwie pierwsze sylaby drugiego słowa użytego w znakach towarowych [...]-/ [...]-. W ocenie Urzędu zbieżność w zakresie dwóch pierwszych sylab oraz ostatniej sylaby świadczy o pewnym podobieństwie fonetycznym oznaczeń, jednak należy je ocenić jako niskie. Jest ono bowiem neutralizowane przez zupełnie odmienne początkowe sylaby drugich słów [...]-/ [...]-, co powoduje że całościowy odbiór brzmienia analizowanych znaków jest odmienny. Potencjalni odbiorcy bez trudu odróżnią bowiem brzmienie słów "[...]" i "[...]", których początkowe części utworzone są przez głoski o odmiennej fonetyce.
Porównanie przeciwstawionych oznaczeń na płaszczyźnie wizualnej wymaga zbadania wyglądu znaku z uwzględnieniem jego charakteru. W niniejszej sprawie znak zgłoszony to oznaczenie słowno-graficzne:
Znak zgłoszony przedstawia w centralnej części napis [...] wykonany stylizowanym krojem pisma, z charakterystyczną literą "Z". Napis wykonany jest białą czcionką i przedstawiony na tle wygiętej łukowato wstęgi w czerwonym kolorze. Powyżej napisu przedstawiono stylizowane wyobrażenie uśmiechniętej kobiety stosując dodatkowe kolory.
Znaki wcześniejsze [...] jako oznaczenia słowne sprowadzają się do literowego zapisu słów w nich użytych, tj. "[...]" i "[...]".
W ocenie Urzędu Patentowego nie zachodzi podobieństwo oznaczeń w warstwie wizualnej. Znak zgłoszony jest oznaczeniem wieloelementowym i poza literami składającymi się na napis "[...]" posiada także dodatkowe elementy graficzne w postaci wizerunku kobiety, wstęgi oraz określonej stylizacji pisma. Sama zbieżność w związku z powtarzającym się słowem "[...]" jest niewystarczająca do stwierdzenia podobieństwa między porównywanymi oznaczeniami. Element graficzny przedstawiający kobietę nie jest elementem drugorzędnym w przedstawieniu wizualnym znaku zgłoszonego. Występuje w centralnej części znaku towarowego, zajmuje proporcjonalnie istotną część tego oznaczenia, w związku z czym należy mu przypisać rolę co najmniej równorzędną pod względem wizualnym, jak pozostałym elementom graficznym w postaci napisu i wstęgi. Analiza przedstawienia wizualnego porównywanych oznaczeń prowadzi do wniosku, że znaki te różnią się pod względem kompozycji, kolorystyki, użytych elementów graficznych na tyle wyraźnie, że zbieżność w zakresie słowa "[...]" nie może zneutralizować różnic pomiędzy znakami.
Przechodząc do analizy warstwy znaczeniowej porównywanych znaków organ przypomniał, że "dwa oznaczenia są identyczne lub podobne koncepcyjnie, jeżeli są odbierane, jako posiadające tę samą lub analogiczną treść semantyczną (wyrok ETS z 11.11.1997 w sprawie C-251/95 "Sabę!"). Treść semantyczna jest tym, co znak ten oznacza, jakie skojarzenia budzi, a w przypadku elementów graficznych, to co przedstawia.
Znak zgłoszony zawiera wyrażenie "[...]", słowo [...] stanowi zdrobnienie żeńskiego imienia [...], natomiast wyraz "[...]" oznacza osobę zatrudnioną do wykonywania prac domowych (źródło: https://sip.pwn.pl/slowniki/[...].htmll. Tym samym oznaczenie "[...]" postrzegane jako całość będzie odbierane jako odniesienie do osoby o imieniu [...], która wykonuje zawodowo prace domowe.
Z kolei znaki przeciwstawione "[...]" zbudowane są ze zdrobnienia imienia żeńskiego [...] - [...] oraz z określenia "[...]". Określenie to pochodzi od tyłowej postaci wiersza J. T. "[...]" i może być odbierane jako odniesienie do osoby, która lubi wykonywać zadania samodzielnie. Stąd całość oznaczeń "[...]" w percepcji odbiorców będzie odbierana jako odniesienie do kobiety o imieniu [...], która charakteryzuje się samodzielnością.
W związku z powyższymi ustaleniami warstwa semantyczna porównywanych znaków towarowych jest odmienna. Wprawdzie wszystkie analizowane oznaczenia zawierają odniesienie do osoby o imieniu [...], jednak postrzegane jako całość wywołują odmienne skojarzenia znaczeniowe.
Analiza całościowego odbioru porównywanych znaków towarowych prowadzi w ocenie organu do wniosku, że oznaczenia te nie są podobne. Potencjalni odbiorcy bez trudu dokonają odróżnienia oznaczeń "[...]" oraz "[...]", gdyż oznaczenia te pomimo zbieżnego słowa początkowego zachowują odmienne brzmienie oraz posiadają wystarczająco różną warstwę wizualną, a ponadto wzbudzają odmienne konotacje znaczeniowe.
Tym samym przesłanka, określona w art. 1321 ust. 1 pkt 3 pwp, dotycząca podobieństwa znaków towarowych nie została spełniona.
Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd zakłada jednoczesne: istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym a znakiem wcześniejszym oraz identyczność lub podobieństwo pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których zarejestrowany został znak towarowy z wcześniejszym pierwszeństwem. Wymienione przesłanki powinny być spełnione kumulatywnie [zob. wyrok ETS z dnia 12.10.2004 r. w sprawie C-106/03 P]. Oznacza to, iż w przypadku stwierdzenia braku wystąpienia jednej z nich, nie można stwierdzić prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
Jak uzasadniono powyżej, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z oznaczeniami, przeznaczonymi do oznaczania identycznych i podobnych towarów oraz komplementarnych usług. Jednak same oznaczenia nie wykazują podobieństwa, które mogłoby skutkować ryzykiem wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów nimi oznaczanych. Należy stwierdzić, że porównywane oznaczenia postrzegane jako całość wykazują niewiele cech wspólnych na tle już omówionych płaszczyzn - fonetycznej, znaczeniowej i wizualnej oraz że istniejące pomiędzy nimi różnice są wyraźne i wystarczające dla zapewnienia właściwego odróżnienia pochodzenia oznaczanych nimi towarów. Urząd uznał, że porównywane znaki oceniane jako całość nie są podobne, zatem nie istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd, co do pochodzenia wskazanego zakresu towarów i usług. Biorąc pod uwagę model przeciętnego odbiorcy, zgodnie z którym to osoba właściwie poinformowana, dostatecznie spostrzegawcza i rozsądna (zob. wyrok ETS z 22 czerwca 1999 r., sygn. C-342/97) należy przyjąć, że tak określony nabywca, bez trudu odróżni porównywane znaki na rynku, a co za tym idzie będzie w stanie wskazać komercyjne pochodzenie produktu. Porównując ze sobą znaki "[...]" oraz "[...]" nabywcy o przeciętnym poziomie uwagi, nawet nie dysponujący możliwością zestawienia tych znaków w tym samym czasie, w sposób natychmiastowy zwrócą uwagę na odmienną budowę tych znaków, a w szczególności na odmienne konotacje znaczeniowe tych oznaczeń postrzeganych jako całości, a tym samym nie popełnią błędu przy wyborze towaru.
Oceniając ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd Urząd Patentowy przyjął, że znaki przeciwstawione posiadają przeciętny charakter odróżniający. W ocenie organu materiały złożone przez Wnoszącego sprzeciw jako załączniki do sprzeciwu na okoliczność podwyższonej rozpoznawalności znaków wcześniejszych nie pozwalają na przyjęcie odmiennej oceny.
Wnoszący sprzeciw przedstawił następujące dowody na okoliczność podwyższonej rozpoznawalności wcześniejszych znaków:
wydruk artykułu z dnia 21.03.2016 ze strony pap.pl pt.: "Znamy najlepsze produkty 2016 roku!" (w artykule opisano najlepsze produkty z branży FMCG i wskazano na laureatów XII polskiej edycji projektu marketingowego "Produkt Roku. Wybór Konsumentów - Innowacja 2016". Wśród laureatów wymieniono m.in.: Worki na śmieci [...] - [...], uwidocznione także na materiale zdjęciowym tego artykułu)
printscreen ze strony biedronka.pl (oferta zawiera produkty opatrzone znakiem "[...]": foremki na babeczki, torebki do pieczenia, torebki do smażenia)
gazetka promocyjna sieci sklepów "Biedronka" z ofertą obowiązującą od 01.06 do 14.06.2015 r. (oferta zawiera produkty opatrzone znakiem "[...]": patyczki do szaszłyków)
gazetka promocyjna sieci sklepów "Biedronka" z ofertą obowiązującą od 25.07 do 31.07.2016 r. (oferta zawiera produkty opatrzone znakiem "[...]": papier do pieczenia w arkuszach, rękaw do pieczenia, woreczki z zamknięciem, woreczki śniadaniowe, foremki do pieczenia i zamrażania, foremki aluminiowe do pieczenia, torebki do smażenia, torebki aluminiowe do pieczenia, woreczki do gotowania na parze, folia aluminiowa z tłoczeniem)
gazetka promocyjna sieci sklepów "Biedronka" z ofertą obowiązującą od 31.10 do 06.11.2016 r. (oferta zawiera produkty opatrzone znakiem "[...]": worki na śmieci z taśmą)
printscreen ze strony PromoCeny.pl zawierający informację o ofercie: rękawice gumowe z mankietem [...] - Biedronka 24.08.2015 - 06.09.2015
printscreen ze strony PromoCeny.pl zawierający informację o ofercie: torebki do pieczenia [...] - Biedronka 25.04.2013 - 08.05.2013
printscreen ze strony PromoCeny.pl zawierający informację o ofercie: filtry do herbaty [...] - Biedronka 08.10.2014 - 22.10.2014
printscreen ze strony PromoCeny.pl zawierający informację o ofercie: papier do pieczenia [...] - Biedronka 16.03.2015 - 22.03.2015
printscreen ze strony PromoCeny.pl zawierający informację o ofercie: woreczki do lodu [...] - Biedronka 25.04.2016 - 02.05.2016
printscreen ze strony PromoCeny.pl zawierający informację o ofercie: słomki [...] - Biedronka 16.06.2016 - 22.06.2016
printscreen ze strony PromoCeny.pl zawierający informację o ofercie: ścierka podłogowa [...] - Biedronka 07.11.2016 - 13.11.2016
Wskazane materiały nie pozwalają na ustalenie, że zawarte w nich towary opatrywane znakami "[...]" uzyskały określony stopień rozpoznawalności wśród nabywców. Sam fakt publikacji gazet z ofertą nie stanowi wystarczającego dowodu, z którego można byłoby wyprowadzić taki wniosek. Nie jest znany nakład załączonych gazetek promocyjnych, ani faktyczna skala sprzedaży produktów w nich wskazanych, która miałaby się przełożyć na większą niż przeciętna rozpoznawalność znaku.
Podsumowując Urząd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione kumulatywnie wszystkie przesłanki, wynikające z art. 1321 ust. 1 pkt 3 pwp, wskazanego jako podstawa prawna sprzeciwu, stąd brak jest możliwości jego zastosowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] S.A. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie jej uchylenie oraz zwrot kosztów postępowania.
Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:
I prawa procesowego tj:
1 107 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez sporządzenie sentencji decyzji w sposób wewnętrznie sprzeczny tj. w szczególności poprzez zawarcie w sentencji zaskarżonej decyzji dwóch sprzecznych ze sobą rozstrzygnięć, co stanowi rażące naruszenie wskazanego przepisu kpa (art. 107 § 1 pkt 5 kpa), czyli przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa;
2. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 KPA poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenia faktyczne, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej w zakresie, w jakim Urząd Patentowy stwierdził, że rzeczywiste używanie wcześniejszego znaku towarowego "[...]" [...] nie zostało wykazane w odniesieniu do następujących towarów w klasie 21, tj.: "pojemniki do użytku w gospodarstwie domowym nie z metali szlachetnych, kosze na śmieci, gqbki do czyszczenia do celów domowych", co doprowadziło do porównania towarów i usług dla których został zgłoszony sporny znak towarowy "[...]" jedynie z częścią towarów dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy "[...]" [...], co z kolei skutkowało przyjęciem, że część towarów w klasie 21 ("pojemniki nie z metali szlachetnych i nie pokrywane nimi"), dla których zarejestrowany został sporny znak towarowy "[...]" jest niepodobna do towarów i usług objętych rejestracją wcześniejszego znaku towarowego.
3. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 KPA poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenia faktyczne, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej w zakresie, w jakim Urząd Patentowy stwierdził, że następujące towary w klasie 21: "pojemniki nie z metali szlachetnych i nie pokrywane nimi; grzebienie, miotły, miotełki do usuwania kurzu z mebli, zmiotki, szufelki do zbierania okruchów, szczotki do mycia naczyń, szczotki do szorowania, deski do prasowania" oraz następujące usługi w klasie 35: "usługi importowe i eksportowe, usługi pośrednictwa handlowego na rzecz firm krajowych i zagranicznych; usługi w zakresie marketingu i prezentacji, usługi reklamowe, dystrybucja materiałów reklamowych, próbek i wzorów wyrobów; usługi w zakresie organizacji pokazów, wystaw i targów w celach handlowych i promocyjnych; doradztwo i pomoc w zakresie organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej; usługi badania rynku", dla których został zgłoszony sporny znak towarowy "[...]" [...] są niepodobne do towarów objętych rejestracją wcześniejszych znaków towarowych "[...]";
4. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 KPA poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenia faktyczne, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej w zakresie, w jakim Urząd Patentowy stwierdził, że sporny znak towarowy "[...]" [...] jest niepodobny do wcześniejszych znaków towarowych "[...]", co skutkowało oddaleniem sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego "[...]" [...].
5. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 KPA poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenia faktyczne, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej w zakresie, w jakim Urząd Patentowy stwierdził, że wcześniejsze znaki towarowe "[...]" mają przeciętny charakter odróżniający, podczas gdy znaki te charakteryzują się podwyższonym charakterem odróżniającym;
II prawa materialnego, a mianowicie:
1. art. 1321 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej polegające na pominięciu i niewłaściwym zastosowaniu kryteriów oceny identyczności i podobieństwa towarów i usług, co skutkowało błędnym uznaniem, że następujące towary w klasie 21: "pojemniki nie z metali szlachetnych i nie pokrywane nimi; grzebienie, miotły, miotełki do usuwania kurzu z mebli, zmiotki, szufelki do zbierania okruchów, szczotki do mycia naczyń, szczotki do szorowania, deski do prasowania" oraz następujące usługi w klasie 35: "usługi importowe i eksportowe, usługi pośrednictwa handlowego na rzecz firm krajowych i zagranicznych; usługi w zakresie marketingu i prezentacji, usługi reklamowe, dystrybucja materiałów reklamowych, próbek i wzorów wyrobów; usługi w zakresie organizacji pokazów, wystaw i targów w celach handlowych i promocyjnych; doradztwo i pomoc w zakresie organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej; usługi badania rynku" objęte zgłoszeniem znaku "[...]" [...] są niepodobne do towarów objętych ochroną wcześniejszych znaków towarowych "[...]".
2. art. 1321 ust. 1 pkt 3 PrWłPrzem polegające na niezastosowaniu metodyki oceny podobieństwa oznaczeń i nieuwzględnieniu wielu zasad mających zastosowanie dla tej oceny, co skutkowało błędnym przyjęciem, że sporny znak towarowy "[...]" [...] jest niepodobny do wcześniejszych znaków towarowych "[...]" nawet w niskim stopniu, przez co nie została spełniona jedna z przesłanek niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia sprzeciwu wobec rejestracji znaku towarowego "[...]" [...] w całości.
3. art. 1321 ust. 1 pkt 3 PrWłPrzem poprzez uznanie, że wskazany przepis nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na brak spełnienia jednej z przesłanek warunkujących jego zastosowanie, tj. przesłanki podobieństwa oznaczeń, a następnie dokonanie (w sposób nieprawidłowy) analizy ryzyka wprowadzenia w błąd w przedmiotowym stanie faktycznym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości wyrażoną dotychczas argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Sąd w składzie orzekającym podzielił zarzut skarżącego dotyczący rażącego naruszenia art. 107 § 1 pkt 5 kpa.
Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W myśl art. 156 § 1 pkt. 2 kpa Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo.
Chodzi o takie ułomności decyzji, które w świetle przepisów stanowiących podstawę podjętego rozstrzygnięcia mają charakter ewidentnie sprzeczny z logiką czy istotą danej instytucji prawnej.
Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. decyzja administracyjna zawiera rozstrzygnięcie. Wskazany element decyzji jest zasadniczy, albowiem stanowi o ustaleniu prawa, o usunięciu sporu co do niego lub o jego tworzeniu na rzecz określonych podmiotów albo też o zakończeniu postępowania w danej instancji bez orzekania w sprawie co do jej istoty. Wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku w kontekście określonych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Konkretyzacja prawa dokonuje się w rozstrzygnięciu, nie zaś w innych elementach decyzji. Rozstrzygnięcia nie można ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia powinno ono być wyrażone wprost w sentencji decyzji w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Winno ono być wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji.
Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji stanowi bowiem jej istotę, wyrażającą rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście okoliczności faktycznych sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie przesądza o istocie sprawy.
Rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) musi być sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały nałożone na stronę. Rozstrzygnięcie powinno być zatem sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (zob. np. wyrok NSA z 30 grudnia 1987 r., SA/Gd 1045/87, ONSA 1987, nr 2, poz. 94; wyrok NSA z 2 sierpnia 1995 r., III SA 1225/94, ONSA 1996, nr 3, poz. 135; wyrok NSA z 27 czerwca 1996 r., SA/Gd 1537/95, LEX nr 44086; wyrok NSA z 2 września 1999 r., IV SA 1418/97, LEX nr 47875; wyrok NSA z 23 września 1999 r., SA/Rz 482/98, LEX nr 43933; wyrok NSA z 15 października 1999 r., IV SA 1654/97, LEX nr 47915). Rozstrzygnięcia nie można wyprowadzać z treści uzasadnienia (wyrok NSA z 12 kwietnia 1999 r., IV SA 1886/96, LEX nr 48694).
Poza sporem pozostaje, że sentencja zaskarżonej decyzji zawiera dwa wykluczające się rozstrzygnięcia. W pierwszym punkcie decyzji Urząd Patentowy orzekł o oddaleniu sprzeciwu natomiast w odrębnym akapicie uznał sprzeciw za zasadny w całości. Taki sposób rozstrzygnięcia nie cechuje się konkretnością i precyzyjnością, którą powinno cechować się rozstrzygnięcie decyzji administracyjnej.
Adresat decyzji administracyjnej powinien zrozumieć jej treść bez analizy uzasadnienia. Innymi słowy, sentencja powinna wprost stwierdzać obowiązek określonego zachowania bądź konkretyzować określone uprawnienia w taki sposób, aby nie było wątpliwości oraz niejednoznaczności do co przyznanych uprawnień albo nałożonych obowiązków przez organ administracji publicznej. Jest to ugruntowane stanowisko w orzecznictwie oraz w doktrynie (M. Dyl (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, 2021, art. 107; A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt- Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, 2022, art. 107; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 1923/07; wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. II SA/Ke 119/22).
Wewnętrzna sprzeczność zaskarżonej decyzji powoduje, że nie ma możliwości ustalenia, jaka była intencja organu. Co więcej, wskazane powyżej nieprawidłowości prowadzą do braku możliwości jej wykonania albowiem niedokładne sformułowanie obowiązku może stanowić podstawę do sformułowania zarzutu o niewykonalności obowiązku ( wyrok WSA w Rzeszowie z 10 października 2017 r., sygn. II SA/Rz 843/17) Decyzją niewykonalną jest bowiem m.in. decyzja określająca obowiązek nałożony na stronę w nieprecyzyjny sposób, stwarzający możliwość różnej interpretacji przy jego wykonaniu (wyrok Sądu Antymonopolowego z 10 kwietnia 1996 r., XVII Amr 1/96, "Wokanda" 1997, nr 7, s. 55; wyrok Sądu Antymonopolowego z 11 stycznia 1995 r., XVII Amr 45/94, "Wokanda" 1995, nr 12, s. 54).
W konsekwencji Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 2.p.p.s.a orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.
W postępowaniu administracyjnym organy wydają decyzje i postanowienia. Zgodnie z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji w sytuacji, gdy rozstrzyga sprawę, co do jej istoty w całości lub w części, albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji.
Decyzja administracyjna może być dotknięta wadami o różnym ciężarze gatunkowym, co prowadzi do zróżnicowania ich następstw prawnych. Błędy i omyłki znajdujące się w decyzji oraz opuszczenie jej fragmentów, a więc uchybienia formy, należą w zasadzie do wad nieistotnych, które są usuwane w trybie rektyfikacji decyzji (art.111- 113 kpa).
Zgodnie z art. 123 § 1 i 2 k.p.a. postanowienia wydawane w toku postępowania dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Powoduje to występowanie zasadniczej różnicy pomiędzy materią rozstrzyganą w drodze decyzji i w drodze postanowienia.
Zgodnie z art. 113 § ust. 1 organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przedmiotem sprostowania może być decyzja, postanowienie (art. 126 k.p.a.) i ugoda (art. 122 k.p.a.).
Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Różnica pomiędzy zmianą decyzji a jej sprostowaniem wynika z tego, czy decyzja jest dotknięta wadą istotną czy też nieistotną i decyduje to również o formie rozstrzygnięcia, które następuje odpowiednio decyzją lub postanowieniem.
Oczywista omyłka pisarska to widoczne, wbrew zamierzeniu organu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono treść, która widocznie jest niezgodna z myślą organu, a została wpisana przez przeoczenie.
Oczywistość błędu czy omyłki polega zatem na widocznej w świetle akt sprawy rozbieżności między myślą (zamierzeniem) wyrażoną przez organ administracji publicznej a doborem poszczególnych słów lub cyfr dla określenia niebudzących wątpliwość faktów. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywistość omyłki może wynikać z treści decyzji administracyjnej lub akt sprawy. Jeżeli oczywistość błędów można było stwierdzić porównując treść decyzji z jego uzasadnieniem oraz zawartymi w aktach dokumentami należy uznać, że miały one charakter oczywistych omyłek.
Bezspornie sprostowanie na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia i to nawet wówczas, gdy zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a uzasadnieniem, wyrażającym wolę organu. Sprostowaniu nie podlegają wady (błędy i omyłki) istotne m.in. w zakresie konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (tak: J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 9 Wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, s. 551). W tej formie nie jest możliwe takie ingerowanie w treść decyzji administracyjnej, które - co do zasady - mogłoby przyczynić się do zmiany jej rozstrzygnięcia merytorycznego. Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia w sposób odmienny od pierwotnego (tak: NSA w wyroku z dnia 4 maja 1988 r., sygn. III SA1466/87, OSP 1990, Zeszyt 11-12, poz. 398).
Nie podlegają zatem sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. wyroki NSA z: dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA/863/00, LEX nr 77522; z dnia 24 września 1988 r., sygn. akt I SA 152/97, 24 września 1999 r., IV SA 1184/97, z dnia 1 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1067/97 niepubl.).
Merytoryczny błąd rozstrzygnięcia nie może być prostowany jako oczywista omyłka, a zmiana merytorycznej treści decyzji poprzez sprostowanie oczywistej omyłki stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. IV SA 618/96, z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. II GSK 498/08).
W rozpoznawanej sprawie organ postanowieniem z dnia 26 czerwca 2023 r. sprostował zaskarżoną decyzję w trybie art. 113 § 1 kpa poprzez usunięcie sformułowania: uznaje sprzeciw za zasadny w całości. W ocenie Sądu sprostowanie decyzji stanowiło merytoryczną ingerencję w rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 2 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
-----------------------
42
41
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło