VII SA/Wa 1237/16
WyrokWSA w Warszawie2016-09-07
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stosując przepisy specustawy drogowej, mimo zarzutów skarżących dotyczących wyboru trybu postępowania, lokalizacji inwestycji i jej wpływu na prawo własności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Organy administracji nie są uprawnione do korygowania rozwiązań lokalizacyjnych i technicznych zaproponowanych przez inwestora we wniosku, a ich rolą jest jedynie ocena zgodności z prawem. Specustawa drogowa ma zastosowanie do wszystkich dróg publicznych, niezależnie od ich znaczenia, a jej celem jest usprawnienie realizacji inwestycji celu publicznego, jakim jest budowa dróg, przy jednoczesnym zapewnieniu rekompensaty za ingerencję w prawo własności.Stan faktyczny
Skarżący K K, J K, J B, J G, W G, A K zaskarżyli decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (rozbudowa ulicy). Zarzucili m.in. nieuzasadnione zastosowanie specustawy drogowej, niewłaściwą lokalizację inwestycji ograniczającą się do jednej strony ulicy, brak uwzględnienia ich zastrzeżeń oraz wadliwe uzasadnienie decyzji. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. sprawy ze skargi K K, J K, J B, J G, W G, A K na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i zezwolenia na realizację inwestycji drogowej skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r., nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 t. j.), oraz art. 11 g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2031 t.j.), po rozpatrzeniu odwołania K K, J G, W G, J B, A K, J K, oraz A B od decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...]z dnia [...] października 2015r., znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "budowa drogi publicznej ulicy [...] projektowanej na działkach nr ew. [...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...],[...],[...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...].[...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...],[...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...],[...] (po podziale działki nr ew. [...]),[...] (po podziale działki nr ew. [...]) w obrębie [...]w [...] , dzielnicy [...]" oraz nadającej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności - utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] października 2015r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] podniósł, że odwołujący się wskazali na naruszenie przepisów poprzez m.in.: zastosowanie trybu wywłaszczania i realizacji inwestycji przewidzianego w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, przygotowanie projektu przebudowy i zlokalizowania inwestycji jedynie na działkach gruntu położonych po zachodniej stronie ul. [...] oraz przyjęcie niesprawiedliwego projektu poszerzenia ul. [...] . Jednocześnie w ww. odwołaniach wniesiono o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...]z dnia [...] października 2015r.
Wojewoda [...] , po rozpatrzenia wniosków w tym przedmiocie, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015r., oraz postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] października 2015r.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ drugiej instancji, powołując się na zasady postępowania administracyjnego stwierdził, że rozpatrzył ponownie wniosek inwestora o wydanie przedmiotowej decyzji, przeanalizował materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji, zbadał prawidłowość przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania oraz wydanej decyzji Prezydenta Miasta [...], jak również rozpatrzył zarzuty zawarte w odwołaniu.
Organ wskazał, że przed złożeniem wniosku inwestor, zgodnie z art. 11 b ust. 1 ww. ustawy drogowej uzyskał opinie Zarządu Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], opinię Prezydenta Miasta [...]z dnia [...] sierpnia 2015r., znak: [...] opinię [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] oraz opinię Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] września 2015 r., znak: [...]. Zgodnie z art. 11 d ust. 1 ww. ustawy do wniosku załączył mapę przedstawiającą proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu. Ponadto, do wniosku załączono analizę powiązania projektowanej drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości oraz określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. W myśl art. 11 d ust. 1 pkt 5 ustawy do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej inwestor dołączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Stosownie do treści art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane do projektu dołączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Co do opinii, wskazanych w art. 11 d ust. 1 pkt 8 ustawy organ zauważył, że inwestor nie miał obowiązku ich przedkładania, gdyż w obszarze projektowanej inwestycji nie znajdują się tereny, z których istnieniem ustawodawca wiąże skutek uzyskania stosownych uzgodnień. Planowana inwestycja zlokalizowana jest bowiem poza pasem technicznym i ochronnym morskich portów i przystani oraz w obszarze inwestycji nie występują miejscowości uzdrowiskowe, co powoduje, że inwestycja nie wymaga uzyskania opinii dyrektora właściwego urzędu morskiego oraz ministra właściwego do spraw zdrowia.
Wojewoda [...] uznał, że wniosek ten zawiera elementy wskazane w art. 11 d ust. 1 ww. ustawy.
W ocenie organu drugiej instancji Prezydent Miasta [...] prawidłowo poinformował strony o wszczętym postępowaniu, podał jego podstawę prawną, pouczył o prawie do składania wniosków i uwag, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Prezydent, zgodnie z art. 11d ust. 5 ww. ustawy, zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji wnioskodawcę, właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem wysyłając zawiadomienie na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o jego wszczęciu w drodze obwieszczeń w urzędzie gminy właściwej ze względu na przebieg drogi, na stronie internetowej Urzędu, a także w prasie lokalnej. Zgodnie z art. 11f ust. 3 ww. ustawy Prezydent doręczył ww. decyzję wnioskodawcy oraz zawiadomił o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń w urzędzie powiatowymi oraz w urzędzie gminy, właściwym ze względu na przebieg drogi, na stronie internetowej tej gminy, a także w prasie lokalnej. Dotychczasowych właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych decyzją organ pierwszej instancji poinformował o wydaniu decyzji w drodze zawiadomień wysłanych na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. W zawiadomieniach oraz w obwieszczeniu zamieszczono, zgodnie z art. 11 f ust. 4 ustawy, informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji. Wszystkie strony postępowania miały zatem zapewniony czynny udział w postępowaniu.
Analizując decyzję Prezydenta Miasta [...] organ odwoławczy stwierdził, że kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11 f ust. 1 ww. ustawy, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji. Decyzja zawiera także zatwierdzenie podziału nieruchomości (mapę z projektami podziałów nieruchomości w skali 1:500 wraz z wykazami zmian gruntowych). Ponadto, na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] zatwierdzono projekt budowlany. W decyzji określono także nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością jednostki samorządu terytorialnego, nałożono na inwestora obowiązek przebudowy dróg innej kategorii oraz istniejącej sieci uzbrojenia terenu i zezwolono na wykonanie powyższego obowiązku, jak również określono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności Państwa, a także określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Po dokonaniu analizy przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego Wojewoda [...] stwierdził, że co do zasady jest on zgodny z art. 34 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012r., poz. 462 ze zm.), niemniej jednak wymaga korekty. W trakcie analizy materiału dowodowego Wojewoda [...] w dniu [...] lutego 2016r. postanowieniem Nr [...] wezwał organ I instancji o uzupełnienia materiału dowodowego poprzez: 1. przedłożenie oryginalnej lub właściwie poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii ostatecznej decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, jeżeli jest wymagana ustawą z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne - zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3), który mówi: "Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na: (...) 3) wykonanie urządzeń wodnych". Definicję urządzeń wodnych określono w art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a ww. ustawy, który stanowi, iż poprzez urządzenia wodne rozumie się: "urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności: a) budowle: piętrzące, upustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy". Dodatkowo art. 9 ust. 2 pkt 2 wskazuje, iż: "Przepisy ustawy dotyczące: 2) wykonania urządzeń wodnych - stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji", 2. zamieszczenie w projekcie budowlanym, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012r Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012r., poz. 462 ze zm.) projektu zagospodarowania działki lub terenu sporządzonego na mapie do celów projektowych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015r., poz. 520 ze zm.), sporządzony dla całej inwestycji z wyraźnym oznaczeniem wszystkich projektowanych obiektów budowlanych (dot. m.in.: rowów) oraz dołączenie legendy odpowiadającej swoją treścią projektowi zagospodarowania terenu, 3. w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu wskazanie: przebudowanej sieci uzbrojenia terenu poza pasem drogowym projektowanej drogi - m.in. na rysunku oznaczono linie czasowego zajęcia, na których nie wskazano czytelnie rodzaju przebudowywanych sieci i rozbiórek, 4. wskazanie czy projektowane zjazdy, przedstawione na rysunku projektu zagospodarowania terenu są zajazdami publicznymi czy indywidualnymi, wraz z określeniem parametrów zjazdów (łuki/skosy), 5. zamieszczenie w projekcie budowlanym, zgodnie z § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia części opisowej, o której mowa w ust. 1, sporządzonej z uwzględnieniem § 7, która powinna m.in. określać: przedmiot inwestycji, istniejący stan, projektowane zagospodarowanie działki lub terenu, zestawienie powierzchni, dane informujące, czy działka lub teren, na których jest projektowany obiekt budowlany są wpisane do rejestru zabytków oraz czy podlegają ochronie na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dane określające wpływ eksploatacji górniczej na działkę lub teren zamierzenia budowlanego, znajdującego się w graniach terenu górniczego oraz inne dane wynikające ze specyfiki, 6. uzupełnienie projektu budowlanego, zgodnie z art. 34 ust 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, o wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych, przedstawione w formie uzależnionej od zaliczenia obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej, wskazanej w opinii geotechnicznej, zgodnie z § 3 ust 3 i 4 i § 7 rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012r., poz. 463), 7. uzupełnienie projektu budowlanego o informację o obszarze oddziaływania obiektu, zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, 8. uzupełnienie projektu budowlanego, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt lb ustawy Prawo budowlane, o informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, sporządzoną zgodnie rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 120, poz. 1126 ze zm.) - dotyczy elementów wskazanych § 2 ww. rozporządzenia, 9. doprowadzenie projektu do zgodności z art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (na stronie tytułowej projekt budowany na pozostałych projekt budowlano-wykonawczy), 10. doprowadzenie projektu budowlanego do wzajemnej zgodności,
W odpowiedzi na postanowienie zostały złożone stosowne wyjaśnienia przy piśmie z dnia 24 lutego 2016r. (data wpływu do tutejszego organu 1 marca 2016 r.) oraz zostały przedłożone poprawione projekty budowlane. Wojewoda [...] przeanalizował powyższe wyjaśnienia i przyjął je jako wystarczające.
Wojewoda wskazał, że zgodnie z treścią art. 11 i ust. 1 ww. ustawy w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w niej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo budowlane. Jak wynika natomiast z treści art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego i w razie spełnienia przez inwestora wymagań określonych w przepisach prawa budowlanego organ architektoniczno-budowlany jest zobligowany zezwolić na realizację inwestycji drogowej (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1583/13).
Badając zgodność z prawem decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy stwierdził, że czyni ona zadość innym wymogom ustawy stanowiącej podstawę jej wydania oraz, że brak było przesłanek do zakwestionowania decyzji.
I tak, prawidłowo został ustalony przebieg planowanej inwestycji. Nie ulega wątpliwości, iż projektowana inwestycja stanowi cel publiczny, a jej lokalizacja ustalona została na podstawie stosownego w tym względzie aktu prawnego rangi ustawy. Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ma na celu stworzenie warunków prawnych zapewniających sprawny przebieg realizacji inwestycji w zakresie dróg użytku publicznego. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wywołuje kilka ważnych skutków prawnych. Jest decyzją ustalającą lokalizację danego przedsięwzięcia, zatwierdza projekt podziału nieruchomości niezbędnych do jego realizacji, które na jej podstawie przechodzą z mocy prawa na własność Skarbu Państwa (lub jednostki samorządu terytorialnego w zależności od tego, kto jest inicjatorem budowy drogi), jak również stanowi faktyczne pozwolenie na budowę.
Wojewoda [...] ocenił, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.
Odnosząc się do kwestii dotyczących "zlokalizowania inwestycji jedynie na działkach położonych po zachodniej stronie ulicy [...]" oraz "poszerzenie ul. [...] ma się odbyć głownie kosztem nieruchomości leżących po stronie zachodniej tej drogi" organ wskazał, że zgodnie z art. 11 d ust. 1 ww. ustawy, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej decyduje o przebiegu drogi oraz wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg drogi oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Organy obu instancji mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę. Ocenie dokonanej przez organy pierwszej i drugiej instancji może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach ustawy, bowiem stosownie do przepisu art. 11 e tejże ustawy nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami. Inwestor jest zatem kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice. Zadaniem organu jest bowiem sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające pas drogowy oraz zaproponowane rozwiązania techniczne odpowiadają woli ustawodawcy wyrażonej w innych regulacjach prawnych, mających znaczenie dla wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Stosownie do orzecznictwa sądowoadministracyjnego w przedmiotowej materii (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 762/13, z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1968/10, z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 2416/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 707/10, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 561/11, z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1722/09), organ właściwy do wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie jest upoważniony do korygowania rozwiązań przyjętych we wniosku o wydanie ww. decyzji. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości.
Odnośnie zarzutów dotyczących wyboru zastosowania przepisów ww. specustawy oraz nieuzasadnione nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, organ wyjaśnił, że ww. specustawa określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych. Ulica [...] została zakwalifikowana jako droga publiczna, uchwałą Rady [...][...]z dnia [...] września 2004r. Wielkość realizowanej inwestycji nie ma znaczenia dla możliwości stosowania ww. ustawy. W ustawie precyzyjnie określono zakres przedmiotowy ustawy, poprzez posłużenie się sformułowaniem, że określa ona zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy ukształtowała się jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych - przepisy tej ustawy mają zastosowanie do inwestycji mających na celu budowę (rozbudowę) dróg innych niż drogi wewnętrzne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015r. 460 ze zm.). W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2011 r., II OSK 2348/10, wskazano: "Dokonując wykładni oraz stosując przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach (...), a w szczególności jej art. 1 ust. 1 w powiązaniu z przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, należy pamiętać, że ustawa o szczególnych zasadach (...) przewiduje daleko idące ułatwienia dla organów administracji publicznej przy realizacji celu publicznego, jakim jest budowa (rozbudowa) dróg publicznych.
Odnośnie kwestii nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ podniósł, że przywołany przez zarządcę drogi argument wskazany we wniosku "zachodzi pilna potrzeba poprawy bezpieczeństwa uczestników ruchu pieszego i samochodowego poprzez właściwe zagospodarowanie pasa drogowego wraz z wprowadzeniem nowej organizacji ruchu" przemawiał za nadaniem przedmiotowej decyzji tego rygoru. Zgodnie z art. 20 ustawy o drogach publicznych, to do zarządcy drogi należy zapewnienie bezpieczeństwa użytkowników drogi poprzez podejmowanie takich działań inwestycyjnych, jakie uzna za stosowne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 93/14 poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego uzasadnia nadanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 listopada 2011r., sygn. akt II OSK 2113/11 wskazał, że nie można zgodzić się z poglądem, że powoływanie się na poprawę jakości i bezpieczeństwa ruchu użytkowników drogi nie jest "uzasadnionym przypadkiem", o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, gdyż problem ten dotyczy wszystkich dróg w Polsce. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o pozwoleniu na budowę drogi na podstawie wymienionego wyżej przepisu nie jest uzależnione od tego, czy dana okoliczność mająca uzasadniać nadanie tego rygoru występuje bardzo często, czy też rzadko. Istotne jest to, czy dana okoliczność może być uznana za okoliczność wskazującą na istnienie interesu społecznego lub gospodarczego.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu A B zarzutu o braku udziału w postępowaniu "poprzez pominięcie mnie przy informowaniu o spotkaniu dot. poszerzenia ul. [...]" organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka braku udziału stron. W szczególności nie można tego wywodzić z faktu niedoręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania jaki i o wydaniu decyzji. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania jak i o wydaniu decyzji ma wyłącznie charakter informacyjny i nie rodzi dla strony żadnych praw w szczególności w zakresie możliwości zaskarżenia wydanej decyzji. Doręczenie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej następuje w drodze publicznego obwieszczenia i to właśnie z tego faktu, nie zaś z zawiadomienia o wydaniu decyzji strona może wywodzić swoje prawa.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej prowadzi postępowanie od momentu złożenia wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, wcześniejsze etapy inwestycji nie podlegają kontroli przez właściwy organ do wydania ww. decyzji.
W odniesieniu do zarzutu skarżących, dotyczącego "zaplanowania przebudowy ulicy [...]w ten sposób, że będzie przebiegała ona w odległości 2 m od wyjścia z budynku " oraz "sprawiedliwszą przesłanką dla projektu poszerzenia byłoby wzięcie pod uwagę linię zabudowy, bowiem to odległość drogi od domów i okien determinuje jakość życia (...)" organ wyjaśnił, że rola ustawy o szczególnych zasadach i przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz jej cel powodują, że organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie tej ustawy nie posiada kompetencji do wytyczania i korygowania trasy inwestycji, czy też zmiany proponowanych rozwiązań, co do jej przebiegu. Przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, jak sama nazwa wskazuje, reguluje jedynie odległości obiektów od dróg publicznych (odpowiednio — autostrad, dróg ekspresowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych). Przy budowie drogi podstawowym wyznacznikiem są tzw. linie rozgraniczające określane w części decyzji ustalającej lokalizację drogi. Przepisy określają parametry elementów drogi znajdujących się w obrębie tych linii rozgraniczających, ale nie określają usytuowania samych linii.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu, że planowana inwestycja utrudni wjazd na posesje, organ stwierdził, że brak jest przepisu prawa, który nakazywałby zapewnienie określonego charakteru dostępu do drogi publicznej, ewentualnie dostępu do określonej kategorii dróg publicznych, bądź projektowanie dostępu zgodnie z żądaniem osoby zainteresowanej (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2010 r.; sygn. akt: IV SA/Wa 1732/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2010 r., sygn. akt: II OSK 875/10).
Nawiązując do przedłożonego do odwołania "projektu planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...].[...],[...] uwzględniającego poszerzenie ul. [...] z 2003r." Wojewoda [...] wyjaśnił, że plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi jedno ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Na mocy jednak art. 11i ust. 2 ww. ustawy wyłączone zostało stosowanie do postępowania w sprawach dotyczących realizacji dróg przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ww. przepis prawa, jednoznacznie stanowi, iż w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa przewiduje uproszczony tryb postępowania w sprawach administracyjnych związanych z budową dróg publicznych. Przepisy tej ustawy mają zastosowanie w sprawach dotyczących realizacji dróg publicznych, w tym uzyskiwaniu pozwoleń na realizację inwestycji drogowych oraz nabywania nieruchomości pod drogi. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej obejmuje również ustalenie przebiegu inwestycji, zatwierdzenie projektu budowlanego, zatwierdzenie podziału nieruchomości. Są to regulacje szczególne względem innych aktów prawnych. Jeżeli inwestor występuje z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakres dróg publicznych, to organy właściwe w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie dokonują oceny zamierzenia inwestycyjnego przez pryzmat przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym nie ustalają, czy na danym terenie obowiązuje plan miejscowy i nie badają zgodności planowanej inwestycji drogowej z ustaleniami obowiązującego na danym ternie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 27 marca 2012r., sygn. akt II OSK 208/12).
Odnosząc się do zarzutu, że " ulica [...]nie spełnia parametrów technicznych drogi publicznej (...), przede wszystkim na jej szerokość" organ wskazał, że zgodnie z § 6 szerokość drogi w liniach rozgraniczających powinna zapewniać możliwość umieszczenia elementów drogi i urządzeń z nią związanych wynikających z ustalonych docelowych transportowych i innych funkcji drogi oraz uwarunkowań terenowych. W wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych trudnymi warunkami terenowymi lub istniejącym zagospodarowaniem, dopuszcza się przyjęcie mniejszych szerokości ulic niż podane w ust. 1, jednak pod warunkiem spełnienia wymagań, o których mowa w § 6. Przyjęcie mniejszej szerokości ulicy w liniach rozgraniczających wymaga przeprowadzenia analizy. W projekcie budowlanym ww. analiza została zamieszczona.
Ponadto, przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, ww. czynność inwestora, poprzedzona jest wykonaniem dokumentacji projektowej określającej przebieg i rozwiązania techniczne, których zasadność jest konsultowana z zarządcą drogi. Projekt budowlany został opracowany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się ważnym na dzień sporządzania projektu zaświadczeniem z właściwej izby samorządu zawodowego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r. poz. 290 t. j.), przed wydaniem decyzji sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (przy czym w przypadku zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, zgodnie z art. 11i ust. 2 ustawy nie stosuje się przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), z wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b ustawy Prawo budowlane, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, a także wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Organ administracji architektoniczno- budowlanej nie dysponuje natomiast prawem kontrolowania zastosowanych przez projektanta rozwiązań technicznych.
Wojewoda [...] wskazał, że dniu 8 marca 2016r. poinformował strony postępowania, zgodnie z art. 10 § 1 ustawy k.p.a., o zebranym materiale dowodowym. Strony mogły zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania zawiadomienia w Wydziale Infrastruktury [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] . Żadna ze stron do dnia wydania niniejszej decyzji nie wniosła uwag do toczącego się postępowania przed organem II instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli K K, J G W G, J B, A K, J K. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. naruszenie art. 7, 8, 11, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego art. 11 d, art. 11 a i art. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych a także art. 5 k.c., polegające na: a. zastosowaniu przy realizacji rozbudowy ulicy [...]w Dzielnicy [...] trybu realizacji inwestycji przewidzianego w specustawie bez uzasadnionej przyczyny, wbrew przepisom tej ustawy oraz interesom skarżących; b. wydaniu decyzji o rozbudowie ulicy [...] na podstawie przepisów specustawy, podczas gdy nie powinna być ona zaliczana do kategorii dróg publicznych; c. przygotowaniu projektu budowy i zlokalizowania inwestycji jedynie na działkach gruntu położonych po zachodniej stronie ul. [...] tj. przygotowanie projektu nie uwzględniającego jak najmniejszej ingerencji w prawo własności, i pominięcie w nim możliwości zajęcia działek po jej wschodniej stronie, bez podania uzasadnionej przyczyny, pomimo, że to właściciele działek po stronie zachodniej już raz oddali pas gruntu szerokości 1 m w celu poszerzenia drogi i utworzenia działki nr [...]; d. pominięcie i nierozpatrzenie przez inwestora licznych zastrzeżeń składanych w toku projektowania rozbudowy ul. [...] , pozwalających na jej realizację zgodnie z prawem, podczas gdy już w 1984 r. podejmowano próbę opracowania planów poszerzenia ulicy Równej jedynie kosztem nieruchomości położonych przy jej stronie zachodniej; e. pominięcie przez inwestora wytycznych, wskazanych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2002 r. sygn. akt IV SA 1401/02, w których stwierdzono, że sposób zagospodarowania inwestycji musi być realizowany we właściwych proporcjach w stosunku do właścicieli wszystkich działek po obu stronach ulicy; f. brak wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji i wyczerpującego odniesienia się do zarzutów stawianych w odwołaniu; g. a w konsekwencji nadużycie prawa podmiotowego, jakim jest prowadzenie rozbudowy ulicy [...] na podstawie przepisów specustawy w stosunku do drogi o znaczeniu lokalnym (tylko dla jej mieszkańców), o nieuregulowanej sytuacji prawnej, bez badania czy decyzja lokalizacyjne wydana została z poszanowaniem interesów osób trzecich (mieszkańców zachodniej strony ulicy).
Skarżący wnieśli na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z informacji z dnia 27 stycznia 2016 r. wydanej przez Wydział Polityki Przestrzennej Biura Architektury i Planowana Przestrzennego Urzędu [...] dotyczącej rozbudowy ulicy [...], na okoliczność jej marginalności oraz braku planów wykorzystania jej jako korytarz drogowy, a tym samym braku zasadności stosowania przepisów specustawy drogowej do jej rozbudowy.
Skarżący podstawie art. 145 § 1 ust. 1 p.p.s.a. wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] października 2015r, o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa. Sąd w pełni podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i przyjmuje ją za własną.
Zarzuty skargi nie są uzasadnione.
I tak , w toku postępowania administracyjnego wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego a uzasadnienie zaskarżonej decyzji we wzorowy sposób odpowiada wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a.
Przepis art. 7 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Zgodnie zaś dyspozycją art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego. Obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia.
Sąd stwierdza – zaskarżona decyzja i postępowanie poprzedzające jej wydanie w pełni odpowiadają wskazanym powyżej kryteriom.
Formułowany zarzut naruszenia art. 5 k.c., jest bezpodstawny. Wobec braku zastosowania regulacji kodeksu cywilnego w sprawie niniejszej, nie można ocenić za uzasadnioną argumentację skarżących co do zasadności subsydiarnego stosowanie ogólnych norm prawa cywilnego, w związku z zasadą zupełności systemu prawnego.
Podobnie należy stwierdzić, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w szczególności podnoszonego naruszenie art. 11d, art. 11 a i art. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Sąd w pełni podziela stanowisko Wojewody [...]– organy orzekające w niniejszej sprawie nie mogły oceniać zasadności wyboru trybu, w którym inwestor dochodził pozwolenia na realizacje jego zamierzenia inwestycyjnego.
Skarżący zdają się kwestionować przymiot drogi publicznej w odniesieniu do objętej inwestycją ul. [...]. Podnosząc, że ta cyt." nie powinna być zaliczana do kategorii dróg publicznych". Tymczasem ulica [...] (w [...]) została zaliczona do tej kategorii na podstawie Uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...] września 2004 roku w sprawie zaliczenia niektórych dróg w m. [...] do kategorii dróg gminnych, została wymieniona w załączniku nr 14 do uchwały, pod pozycją [...]. Sugerowana wadliwość uchwały nie mogła być weryfikowana po myśli skarżących ani przez organ ani przez Sąd w niniejszym postępowaniu.
Podkreślmy - uproszczone zasady i procedury przygotowania i realizacji inwestycji drogowych, określone w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), mają zastosowanie do inwestycji mających na celu budowę (rozbudowę) dróg publicznych, a więc dróg innych niż drogi wewnętrzne, w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Rozstrzygnięcia kontrolowane przez Sąd, jak wskazano powyżej, dotyczyły drogi publicznej, Uwagi o lokalnym znaczeniu ulicy [...] pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości trybu postępowania opartego o ww. specustawę drogową. Ta dotyczy bowiem wszystkich dróg publicznych.
Podobnie bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji pozostaje podnoszona przez skarżących kwestia wcześniejszych działań zarządcy drogi zmierzających do realizacji inwestycji w innym trybie postępowania.
Sąd stwierdza, że w toku niniejszego postępowania nie było podstaw do dokonania oceny zgodności zamierzenia inwestora z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Inwestor, mając do wyboru dwie odrębne procedury budowy drogi: na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wystąpił z wnioskiem o wydanie zezwolenia w trybie powyższej specustawy. Rozpoznając taki wniosek, organy właściwe w sprawie wydawania zezwoleń na realizację inwestycji drogowej nie dokonują oceny zamierzenia inwestycyjnego przez pryzmat przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Nie jest także uzasadniony kolejny zarzut skarżących - zarzut braku ze strony organu kontroli projektowanego przebiegu inwestycji.
Orzekając w sprawie niniejszej Sąd miał na uwadze to, że badanie zakresu kognicji organów administracji rozpoznających wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w szczególności zakresu dopuszczalności analizowania przez organ niezbędności i celowości realizacji inwestycji drogowej w kształcie przedstawionym we wniosku inwestora, jest kwestią istotną, ponieważ przedmiot tego postępowania ingeruje w konstytucyjnie chronione prawo własności.
Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 2 grudnia 2014r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2460/14 - organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań, co do jej przebiegu.
Gospodarzem projektu jest li tylko inwestor, organ wydający decyzję w oparciu o przedłożony projekt nie jest uprawniony do ingerowania w jego założenia w tym w przebieg inwestycji liniowej. Organ nie może dokonywać, jakichkolwiek zmian np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. To bowiem inwestor dokonuje wyboru najkorzystniejszych w jego ocenie rozwiązań odnoszących się do planowanego przez niego przedsięwzięcia drogowego. Rolą orzekającego w sprawie organu jest natomiast sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo w tym przez rozporządzenie określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Podkreślić trzeba także związany charakter decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zgodnie z art. 11 e specustawy nie można uzależnić zezwolenia na realizację takiej inwestycji od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.
Mając na uwadze odmienne od powyższego stanowisko pojawiające się w orzecznictwie na tle omawianych przepisów i przyjmując nawet, że można w pewnych okolicznościach dopuścić potrzebę weryfikację zasadności żądania w zakresie ewentualnego istnienia innego rozwiązania zapewniającego możliwość realizacji tego samego celu publicznego przy ograniczeniu stopnia ingerencji w prawo własności osób trzecich oraz, że można też w pewnych okolicznościach dopuścić ocenę przez organ niezbędności realizacji celu inwestycji jako przesłanki ingerencji w prawo własności nieruchomości – Sąd stwierdza, że w okolicznościach sprawy niniejszej nie było podstaw do takiej nadzwyczajnej ingerencji organu postrzeganej jako odstępstwo od wskazanej powyżej zasady generalnej wynikającej z literalnej analizy ww. przepisów.
Wprowadzenie odrębnego trybu administracyjnego w sprawie realizacji inwestycji drogowych służy realizacji celu publicznego w postaci poprawy bezpieczeństwa układu komunikacyjnego, a jednocześnie skutki z tym związane są rekompensowane w formie odszkodowania ( art. 12 ust. 4 w zw. z art. 4 a specustawy). Zatem pomimo odjęcia własności dochodzi do równoważenia strat i szkód związanych z prowadzonym postępowaniem. Przy realizacji zatem inwestycji drogowej służącej poprawie bezpieczeństwa a i komfortu jej użytkowników, także samych właścicieli działek przy niej położonych nie dochodzi do naruszenia proporcji między interesem publicznym, a ingerencją w sferę praw i wolności, które na mocy ustawy są rekompensowane stosownym odszkodowaniem.
W ocenie Sądu, przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany nie przewiduje rozwiązań, które wprowadzają nadmierną ingerencję w prawo własności. Analiza projektu architektonicznego inwestycji nie potwierdza też jednoznacznej tezy skarżących, że chroni on wyłącznie interes mieszkańców wschodniej części ulicy [...]. Ingerencja we własność związana z realizacją inwestycji odpowiada tylko jej koniecznemu zakresowi. Przebieg inwestycji uzasadniał nie w pełni proporcjonalne obciążenie jej skutkami przylegających nieruchomości. Tym samym nie było podstaw do nadzwyczajnej ingerencji organu w przebieg projektowanej inwestycji i do kwestionowania zakresu ograniczanej własności.
Należy wskazać - prawo własności nie ma charakteru absolutnego, zaś przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dopuszczają możliwość ingerencji w to prawo (art. 21 ust. 2, art. 31 ust. 3 oraz 64 ust. 3 Konstytucji). Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.), budowa drogi niewątpliwie zalicza się do kategorii celów publicznych, a ustawodawca, kierując się dyrektywą zawartą w art. 21 ust. 2 Konstytucji przewidział obowiązek wypłaty odszkodowań za nieruchomości przejęte pod budowę dróg publicznych (art. 12 ust. 5 ustawy). W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku realizacji celów publicznych niemal zawsze dochodzi do nieuchronnej kolizji interesu publicznego i interesów indywidualnych. Co do zasady w tego rodzaju sytuacji prymat przyznany zostaje interesowi publicznemu chyba, że zakres planowanej ingerencji w prawo podmiotowe doprowadziłby do naruszenia jego istoty (art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).
Skarżący przyznali, że w dniu 23 lutego 2015 r. odbyło się spotkanie w sprawie planów rozbudowy ulicy [...] choć w ich ocenie inwestor nie miał zamiaru uznać przedstawionych zastrzeżeń. W tym kontekście należy podkreślić – żaden przepis ww. specustawy nie nakłada na inwestora obowiązku przedstawienia alternatywnych wariantów przebiegu drogi na etapie ubiegania się o wydanie decyzji w oparciu o tę ustawę, żaden przepis prawa nie wprowadza wymogu konsultacji przebiegu inwestycji drogowej z właścicielami nieruchomości, na których przewidziano realizację inwestycji drogowej. W ocenie Sądu, co zostało uwzględnione w powyższej argumentacji, ze zgromadzonego materiału dowodowego w szczególności projektu architektonicznego wynika, że przebieg drogi został wytyczony optymalnie. Także uwagi skarżących dotyczące braku uwzględnienia w projekcie studzienki kanalizacji deszczowej leżącej u wylotu ul. [...] w ulicę [...] pozostają poza sprawą skoro zakres projektowanej inwestycji określa inwestor.
Zdaniem Sądu Wojewoda [...] zasadnie ocenił, że istniały w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki do nadania decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Cel inwestycji, poprawa bezpieczeństwa oraz dążenie do rozpoczęcia robót z uwzględnieniem właściwych warunków związanych z porą roku w pełni uzasadniały nadanie decyzji administracyjnej ww. rygoru. To zarządca drogi odpowiada za bezpieczeństwo ruchu, tym samym ocena skarżących w tym przedmiocie musi mieć drugorzędne znaczenie. Wbrew ich ocenie, również poprawa komfortu użytkowania drogi wpływa na bezpieczeństwo odbywającego się po niej ruchu.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło