VII SA/Wa 1627/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania postanawia: odmówić przyznania K.Z. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. K. Z. wraz ze skargą kasacyjną od wyroku z dnia 26 kwietnia 2016 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, iż skarżący posiada pomieszczenie gospodarcze - poddasze o powierzchni 50 m2. Wnioskodawca oświadczył, iż utrzymuje się z dochodów (z tytułu renty rodzinnej i samozatrudnienia) w łącznej wysokości 4050 zł netto miesięcznie. Do wydatków zaliczył kredyty, których raty wynoszą 2300 zł, opłaty za pomieszczenie gospodarcze – 220 zł, ZUS – 1100 zł, opłaty za prąd – 60 zł. Wskazał też, że egzystuje dzięki pomocy uzyskiwanej od dzieci. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego uznano, że nie uzasadnia ona przychylenia się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z treści wniosku, skarżący uzyskuje dochody w łącznej wysokości 4050 zł netto miesięcznie. Wprawdzie skarżący oświadczył, że spłaca kredyty w wysokości 2300 zł, jednakże wskazać trzeba, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym i zobowiązania kredytowe, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416, z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. II FZ 234/11 Lex nr 821432). Należy też zauważyć, że z wniosku wynika, iż skarżący korzysta z pomocy dzieci. Podkreślenia wobec tego wymaga, że - jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - nie można wymagać, aby za stronę koszty prowadzonego przez nią postępowania ponosili współobywatele (do tego bowiem sprowadza się przyznanie prawa pomocy), w sytuacji, gdy strona ma rodzinę, która może jej udzielić pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 20 maja 2015 r. II FZ 120/15 LEX nr 1711778, z 5 lutego 2013 r. I FZ 583/12 Lex nr 1282682, z 11 czerwca 2012 r. I FZ 200/12 Lex nr 1247044, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z 3 grudnia 2012 r. III SA/Gl 1256/12 Lex nr 1251406, z 18 lutego 2013 r. III SA/Gl 1885/12 Lex nr 1287670). W takich sytuacjach strona winna poszukiwać pomocy w pierwszej kolejności u członków najbliższej rodziny. Dopiero zatem wykazanie, że niemożliwe jest uzyskanie w ten sposób środków na pokrycie kosztów postępowania, mogłoby przemawiać za ewentualnym uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Warto też zauważyć, że skarżący w niniejszej sprawie uiścił wpis sądowy od skargi w wysokości 500 złotych oraz opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100 złotych, ponadto reprezentowany jest (od momentu wniesienia skargi) przez radcę prawnego ustanowionego z wyboru. Biorąc pod uwagę wszystkie powołane okoliczności uznano, że K. Z. jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie, czy to samodzielnie, czy przy pomocy rodziny, zwłaszcza, że na obecnym etapie postępowania zobowiązany jest jedynie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250 złotych. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.).