VII SA/Wa 261/22
WyrokWSA w Warszawie2022-03-22
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Wojciech Sawczuk, Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba skarżącej i jej męża, mająca charakter długotrwały, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeśli nie wykazano nagłego pogorszenia stanu zdrowia uniemożliwiającego dokonanie czynności procesowej lub skorzystanie z pomocy osoby trzeciej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że długotrwałe problemy zdrowotne skarżącej i jej męża, nawet jeśli poważne, nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeśli nie wykazano nagłego pogorszenia stanu zdrowia, które uniemożliwiłoby dokonanie czynności procesowej lub skorzystanie z pomocy osoby trzeciej. Brak winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania obiektywnych przeszkód, których strona nie mogła usunąć nawet przy największym wysiłku, a nie subiektywnych przyczyn czy długotrwałych schorzeń, które nie uniemożliwiają codziennego funkcjonowania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), wskazując na trudną sytuację zdrowotną swoją i męża. GINB odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ problemy zdrowotne miały charakter długotrwały i nie wykazano nagłego pogorszenia stanu zdrowia uniemożliwiającego dokonanie czynności procesowej lub skorzystanie z pomocy osoby trzeciej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., w tym zasad prawdy obiektywnej i braku winy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk, asesor WSA Michał Podsiadło, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi W. M.-K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie skargi oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm" dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Pani [...] o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r. znak: [...] - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r. GINB zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...], uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] i nakazującej Pani [...] jako inwestorowi dokonać rozbiórki budynku mieszkalnego wybudowanego i użytkowanego jako wielorodzinny, zlokalizowanego na działce nr [...] w [...].
Pismem z dnia 26 listopada 2021 r. Pani [...]wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym postanowieniem GINB wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu Wnioskodawczyni wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, ponieważ "razem z mężem podlegają regularnemu leczeniu - w tym przede wszystkim - nowotworowemu." Po odbytej operacji jej życie podporządkowane jest leczeniu. Ze względu na stan zdrowia Wnioskodawczyni zmuszona była do przewartościowania i przeorganizowania swojego życia, w tym częściowego ograniczenia codziennej aktywności życiowej i zawodowej. Wskazała również, że zaangażowana jest w proces diagnostyczny męża, który od września 2021 r. badany jest w kierunku choroby nowotworowej. Skupienie na diagnostyce męża, opiece nad nim, z jednoczesnym obciążeniem własnym stanem zdrowia skutkuje, że pozostałe sprawy załatwiane są w dalszej kolejności. Skarżąca twierdziła, że o zasadności złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uzyskała wiedzę po konsultacji ze specjalistą z dziedziny prawa administracyjnego, co miało miejsce w dniu 22 listopada 2021 r.
Rozpoznając ten wniosek organ wskazał, że art. 58 § 1 k.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Stosownie do art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CON/ID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), który stanowi lex specialis w stosunku do art. 58 § 2 k.p.a., termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 wynosi 30 dni od dnia ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu. Jednocześnie zauważono, że bezprzedmiotowe jest w niniejszej sprawie stosowanie ust. 1 i 2 ww. przepisu, bowiem strona jest już świadoma uchybieniu terminu i złożyła wniosek o jego przywrócenie, a więc nie ma potrzeby zawiadamiania jej o tym i wyznaczania terminu na złożenie wniosku.
Dalej organ wskazał, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zostaną spełnione określone prawem przesłanki. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Na osobie zainteresowanej ciąży obowiązek wskazania obiektywnej przeszkody, nie zaś subiektywnych przyczyn uniemożliwiających - w jej opinii - zachowanie terminu przewidzianego przepisami prawa. O braku zawinienia uchybienia terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy osoba zainteresowana nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego - w danych okolicznościach - wysiłku i dodatkowo, przeszkoda ta istniała przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej.
O braku winy można mówić w sytuacjach, kiedy strona nie miała wpływu na zdarzenia, określane często jako losowe. Brak winy w uchybieniu terminu należy więc przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2011 r" sygn. akt VII SA/Wa 1937/11).
W ocenie organu Wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła braku swojej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem GINB z dnia [...] listopada 2021 r.
Zdaniem GINB, sama okoliczność problemów zdrowotnych Wnioskodawczyni oraz Jej męża nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanej w uchybieniu terminu. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, choroba może przemawiać za brakiem winy w uchybieniu terminu, gdy jest to choroba nagła obiektywnie i całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań albo wyręczenie się inną osobą. Choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć (zob. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00 i dnia 1 marca 1999 r. sygn. akt II SA 45/99, postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt I OZ 839/10 i z dnia 13 października 2010 r" sygn. akt I OZ 767/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 października 2004 r., sygn. akt III SA 2967/03,). Tylko choroba, która uniemożliwia osobiste dokonanie czynności procesowej, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób, usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności (por. wyrok NSA z 20 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2011/13).
Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby stan zdrowia Wnioskodawczyni czy też problemy zdrowotne Jej męża uniemożliwiały Jej dokonanie czynności procesowej osobiście, czy też przez osobę trzecią. Wskazać należy, że podniesione przez Wnioskodawczynię okoliczności nie należą do zdarzeń nagłych, nowych, nieprzewidywalnych. Z przesłanej dokumentacji medycznej (karty informacyjne leczenia szpitalnego z dnia 6 czerwca 2017 r., dnia 29 maja 2018 r. oraz dnia 6 września 2021 r.) wynika, że problemy ze zdrowiem mają charakter długotrwały, wieloletni. Nie wykazano natomiast, aby w okresie do złożenia środka zaskarżenia nastąpiło nagłe pogorszenie stanu zdrowia Wnioskodawczyni czy też Jej męża, co uniemożliwiałoby normalne funkcjonowanie i usprawiedliwiało niezachowanie terminu. Zaznaczenia też wymaga, że wskazywane obecnie jako przyczyna braku winy w uchybieniu terminu okoliczności nie stanowiły wcześniej dla Wnioskodawczyni przeszkody, aby podjąć działania w celu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu wojewódzkiego, czy też zaskarżenia tej decyzji do sądu administracyjnego.
Podsumowując stwierdzono, że okoliczności, jakie Wnioskodawczyni podała na swoje usprawiedliwienie nie są tego rodzaju, iż uniemożliwiają należyte prowadzenie swoich spraw, w tym terminowe wniesienie środka zaskarżenia.
Odnosząc się także do kwestii nieznajomości prawa przez Wnioskodawczynię oraz zasięgnięcia opinii specjalisty z zakresu prawa administracyjnego dopiero w dniu 22 listopada 2021 r., a więc już po upływie terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazano, że nieznajomość prawa, czy też nieumiejętność jego samodzielnej interpretacji, jak również oczekiwanie (w tym przypadku zbyt długie) na poradę prawnika, nie usprawiedliwia uchybienia terminu (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 38-39/19 oraz wyrok NSA z dnia 5 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 3674/19).
Skargę na to postanowienie złożyła [...].
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, a to:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie oraz dokonanie błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i nieuprawnione przyjęcie, iż:
• nie uprawdopodobniłam braku swojej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem GINB z dnia [...] listopada 2021 roku
• sama okoliczność moich i mojego męża problemów zdrowotnych nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu,
• z akt sprawy nie wynika, aby mój stan zdrowia oraz stan zdrowia męża uniemożliwiały dokonanie czynności osobiście czy przez osobę trzecią
• z faktu, iż problemy zdrowotne nie mają charakteru nagłych wynika brak możliwości usprawiedliwienia uchybienia terminowi przez skarżącą
• okoliczności wskazane przeze mnie nie są tego rodzaju, iż uniemożliwiają należyte prowadzenie swoich spraw, w tym terminowe wniesienie środka zaskarżenia
• fakt nieznajomości prawa przeze mnie nie usprawiedliwia uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia
• brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej Postanowieniem GINB z dnia [...] listopada 2021 roku
- podczas gdy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy tj. z powodów zdrowotnych dotyczących ciężkiej choroby tak mojej, jak i mojego męża, poważnego zaabsorbowania małżonków chorobą i procesem leczenia, czemu podporządkowane jest nasze życie codzienne, nie miałam możliwości posłużenia się osobą trzecią w dokonaniu czynności, a ze względu na brak znajomości prawa nie miałam wiedzy i świadomości konieczności podjęcia działań wcześniej, niż ostatecznie się to stało- tym samym, istnieją podstawy do uwzględnienia wniosku
2. art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie wydanego Postanowienia o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 roku, znak: [...], podczas gdy spełnione zostały przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku- tj. uchybienie terminowi bez winy wraz z uprawdopodobnieniem okoliczności braku winy
3. art. 7 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie żądanie strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z mojego przesłuchania i brak wyjaśnienia motywów takiej decyzji
4. art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego tj. wydanie orzeczenia niekorzystnego dla mnie w sytuacji, gdy zachodzi przesłanka nieznajomości przeze mnie prawa, co powinno skutkować wydaniem orzeczenia korzystnego dla mnie.
Mając na względzie powyższe, wnosiła o:
1 uchylenie Postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2021 roku do sygn. akt [...] w całości
2. zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w wysokości według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na tę skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja bądź postanowienie może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia kończącego postępowanie administracyjne została dokonana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Orzekając zaś w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność uchybienia przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania od orzeczenia organu II instancji. Wynika to chociażby z samego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego.
Instytucja prawna przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym (m.in. wniesienia odwołania) została uregulowana w art. 58 k.p.a., który stanowi, że: § 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
§ 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
§ 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.
Analiza zacytowanego przepisu prowadzi do wniosku, że ustawodawca uzależnił przywrócenie uchybionego terminu w postępowaniu administracyjnym od łącznego spełnienia czterech warunków: 1/ uprawdopodobnienia przez zainteresowanego braku swojej winy w niedochowaniu terminu; 2/ wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu; 3/ dochowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu (musi to nastąpić w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu); 4/ dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony uchybiony termin. Przy czym zgodnie z art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID-19 termin siedmiodniowy został wydłużony do 30 dni.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości wypełnienie warunków wskazanych w punktach 2-4., tj. wystąpienie przez skarżącą w przepisanym terminie z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z jednoczesnym dopełnieniem czynności czyli wniesieniem odwołania od ww. orzeczenia
W ocenie jednak organu odwoławczego skarżąca nie dopełniła warunku wskazanego w punkcie 1., tj. nie uprawdopodobniła, że zwłoka we wniesieniu odwołania nastąpiła bez jej winy, bowiem przywrócenie terminu może nastąpić jedynie z "ważnych przyczyn" (tj.m.in. przerwa w komunikacji, nagła choroba uniemożliwiająca wyręczenie się inną osobą, powódź lub pożar), czyli takich przeszkód, które strona - bez własnej winy - napotkała w dokonaniu czynności i których usunięcie było niemożliwe, natomiast w ocenie organu odwoławczego argumenty podnoszone przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie pozwalały na stwierdzenie braku winy skarżącej w uchybieniu przez nią terminowi do wniesienia odwołania.
Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę ze stanowiskiem organu się zgadza.
Wyjaśnić należy, że w doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminowi zachodzi tylko wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Oznacza to, że przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiły dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Podstawą przywrócenia terminu może być nagła, nieprzewidziana choroba, nie zaś trwające przewlekle schorzenie, które jednocześnie nie uniemożliwia stronie w sposób trwały funkcjonowania w społeczeństwie i załatwiania własnych spraw (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 794/07; wyrok NSA OZ w Katowicach z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96; postanowienie NSA OZ w Łodzi z dnia 25 września 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 575/98; zob. także: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2012, s. 282-285).
Mając powyższe na uwadze, uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi wnioskodawca powinien stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niego niezależna i nieprzezwyciężalna.
Mając na uwadze powyższe uwagi stwierdzić należy, że tylko choroba, która uniemożliwia osobiste działanie, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób, usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania czynności. Sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.
W niniejszej sprawie przeprowadzone postępowanie nie wykazało, by w okresie biegnącego terminu do złożenia odwołania przez skarżącą wystąpiła nagła i nieprzewidziana choroba. Wprawdzie z dołączonej do akt sprawy dokumentacji medycznej wynika, że problemy ze zdrowiem ma zarówno skarżąca jak i jej mąż ale schorzenia te mają charakter długotrwały, wieloletni. Nie wykazano natomiast, aby w okresie do złożenia środka zaskarżenia nastąpiło nagłe pogorszenie stanu zdrowia wnioskodawczyni czy też jej męża, co uniemożliwiałoby normalne funkcjonowanie i usprawiedliwiało niezachowanie terminu. Poza tym nie lekceważąc rodzaju stwierdzonych chorób, należy zauważyć, że z dokumentacji lekarskiej nie wynika aby stan zdrowi skarżącej i jej męża wykluczał lub w znacznym stopniu utrudniał bieżące, codzienne funkcjonowanie. Jeszcze raz przypomnieć należy, że sam fakt zaistnienia choroby nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, z uwagi na to, że nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej za pośrednictwem poczty lub przez domownika (tak też NSA w wyroku z 9 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3170/19, CBOSA). Nie każda choroba uzasadnia uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu i to właśnie zainteresowany musi uprawdopodobnić, że dla zachowania terminu choroba była okolicznością nie do przezwyciężenia, mimo dopełnienia regułom należytej staranności. To z kolei wymaga wskazania konkretnych faktów, które mogłyby przemawiać za tym, że rodzaj choroby, jej przebieg czy też zalecenia medyczne dotyczące leczenia uniemożliwiły dokonanie wskazanej czynności procesowej oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (por. np. wyrok NSA z 30 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 471/20, z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 761/19, wyrok WSA w Gdańsku z 5 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1410/19, WSA w Warszawie z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1657/19, CBOSA).
Skoro zaś z dokumentacji lekarskiej znajdującej się w aktach sprawy nie wynika, że objawy zdiagnozowanej u skarżącej choroby znosiły jej zdolność do dokonania czynności procesowej za pośrednictwem poczty, to nie można uznać, że choroba skarżącej jest przesłanką wyłączającą brak winy w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. Znajdujące się w aktach dokumenty lekarskie nie potwierdzały nagłości rozpoznanej u pacjentki choroby lub jej męża i nie wskazywały na nasilenie chorób w okresie przewidzianym na złożenie środka odwoławczego. Zauważyć też należy, że skarżąca, pomimo swego stanu zdrowia dość aktywnie uczestniczyła w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Reasumując uznać należało, że stwierdzone u skarżącej i jej męża stany chorobowe nie mogły stanowić o braku winy w uchybieniu terminu, skoro tylko nagłość choroby może świadczyć o braku winy w sposób, jaki jest wymagany przez art. 58 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do argumentacji nawiązującej do szczególnej sytuacji związanej ze stanem epidemii zauważyć również należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje podgląd, że przepis art. art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID-19, nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu, niż przewidziane w przepisach k.p.a., wprowadza jedynie dodatkowy tryb poinformowania strony o fakcie uchybienia i wydłuża - z siedmiu do trzydziestu dni - termin do złożenia prośby o przywrócenie. Akcentuje się również, że pomimo, iż z przepisu art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie wynika, według jakich zasad organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do art. 58 k.p.a., to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o przepisy k.p.a. Podkreśla się też, że przepis art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie funkcjonuje samodzielnie i nie może stanowić wyłącznej podstawy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Przepis art. 15 zzzzzn2 ww. ustawy formułuje obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 k.p.a. (por. wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1588/21; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 749/21, WSA w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 776/21; WSA w Łodzi z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 862/21 - wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że ustawodawca w związku ze stanem epidemii nie wprowadził żadnych zmian w zakresie przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego. Każdy wniosek dotyczący przedstawionego problemu winien być oceniony z punktu widzenia art. 58 § 1 k.p.a.
Wprowadzona ww. przepisem regulacja dotycząca przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego wskazuje również na to, że wolą ustawodawcy, przy ocenie wpływu wprowadzenia przepisów dotyczących stanu epidemii na przebieg postępowań administracyjnych nie było określenie nowych kryteriów oceny braku winy w uchybieniu terminu.
Z dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceny prawnej, jak i analizy akt sprawy nie wynika, aby organ dopuścił się zarzucanego mu naruszenia art. 7, 9, 77 § 1, 78 § 1 i 80 k.p.a. Wręcz przeciwnie, w zakresie przedmiotu sprawy organ ustalił należycie stan faktyczny, nie dokonał dowolnej oceny dowodów i nie naruszył zaufania do władzy publicznej. Tym samym działał na podstawie prawa, które też przytoczył w uzasadnieniu zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Skoro zaś skarżąca nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, to organ zasadnie postanowił o odmowie jego przywrócenia, nie naruszając art. 58 § w zw. z art. 59 § 1 k.p.a.
Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło