VII SA/Wa 531/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-21
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości, które nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, ale znajdują się w odległości około 60-170 metrów, mogą być uznani za strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę, jeśli podnoszą argumenty o negatywnym oddziaływaniu inwestycji (np. hałasie)?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu. Kluczowe było ustalenie, że nieruchomości skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, co wykluczało przyznanie im statusu strony zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Nawet jeśli inwestycja mogłaby powodować pewne uciążliwości, nie stanowiły one ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących w sposób prawnie dopuszczalny.Stan faktyczny
Skarżący K. i P. H. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę budynku magazynowo-produkcyjnego. Organy administracji (Wojewoda, GINB) umorzyły postępowanie, uznając, że skarżący nie są stronami, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący podnosili, że inwestycja generuje hałas i negatywnie oddziałuje na ich nieruchomości, które mają charakter rekreacyjno-wypoczynkowy i znajdują się tam hotel oraz zespół pałacowo-parkowy. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. H. i P. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie.
Decyzją znak [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Starosta [...], na podstawie art. 34 ust. 4 i art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud".) oraz art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), na wniosek [...]Sp. z o. o., [...],[...]nr [...], z dnia [...] października 2014 r. zmienił decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku magazynowo- produkcyjnego z częścią socjalną i infrastrukturą techniczną w miejscowości [...], gmina [...], z realizacją na działkach o nr ew.: [...], [...].
Decyzją tą zatwierdził również projekt budowlany zamienny budynku magazynowo-produkcyjnego z częścią socjalną i infrastrukturą techniczną w miejscowości [...], gmina [...], z realizacją na działkach o nr ew.: [...], [...], ustalając, że pozostałe warunki decyzji Nr [...]pozostają bez zmian.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2015 r. K. H. i P. H. wystąpili o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu podali, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] znak, w której zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na budowę Spółce [...] Sp. z o.o., [...],[...], na inwestycje obejmującą budowę budynku magazynowo-produkcyjnego z częścią socjalną i infrastrukturą techniczną w miejscowości [...], gmina [...] z realizacją na działkach nr ew. [...],[...]. oraz decyzja ją zmieniająca z dnia [...] listopada 2014 r. zostały wydane w oparciu o raport stwierdzający brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na: "budowie budynku magazynowo - produkcyjnego z częścią socjalną na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...]obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]" (decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...]marca 2012 r., znak [...]).
W ocenie wnioskodawców obie ww. decyzje wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewoda [...], pismem z dnia [...] września 2015 r., znak: [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak-: [...], którą organ zmienił swoją decyzję Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku magazynowo - produkcyjnego z częścią socjalną i infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości [...], gmina [...] z realizacją na działkach o nr [...] i [...].
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2015 r. znak: [...].Dwie, powołując się na art. 105 § 1 k.p.a. umorzył wszczęte na wniosek Państwa H. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...], z uwagi na okoliczność, że wnioskodawcy nie są stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku magazynowo - produkcyjnego z częścią socjalną i infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości [...], gmina [...] z realizacją na działkach o nr ew. gruntu [...]i [...].
Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Pr. bud. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wprawdzie K. H. i P. H. posiadają tytuł prawny (własność) do działek oznaczonych nr ewidencyjnym gruntu [...] i [...] w miejscowości [...], zaś K. H. jest właścicielem działki oznaczonej nr ewidencyjnym gruntu [...] w tej miejscowości, to analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że nieruchomości te nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej ww. decyzją Starosty [...].
Wojewoda wziął pod uwagę następujące okoliczności. W odniesieniu do działki nr [...] nie znajdują zastosowania przepisy § 12, § 13, § 19 oraz § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U z 2002 r. Nr 75, poz.690 ze zm.), z uwagi na to, że działka ta jest nieruchomością rolną, a przepisy rozporządzenia regulują wymagania dotyczące odległości budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną, odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi z uwagi na zapewnienie naturalnego oświetlenia tych pomieszczeń, odległości wydzielonych miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym oraz odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od okien i drzwi budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi lub od granicy z sąsiednią działką budowlaną. W odniesieniu do działek nr [...] i [...]nie stwierdzono naruszenia przepisów ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Działki należące do wnioskodawców znajdują się w odległości około 60 metrów od działek objętych inwestycją tj. działek o nr ewidencyjnym gruntu [...]i [...]w [...]. Nie graniczą one również z tymi działkami, gdyż pomiędzy działką wnioskodawców o nr [...] i [...], a działkami, na których prowadzona jest inwestycja, usytuowane są działki o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...].
W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy swój interes prawny wywodzą z faktu oddziaływania inwestycji na nieruchomości, do których posiadają tytuł prawny, działki nr [...], [...]oraz [...] w miejscowości [...]. Czynnikiem fizycznym, przez który zdaniem Państwa H. przedmiotowa inwestycja może oddziaływać na ich nieruchomości, jest hałas generowany przez montowane wentylatory. Argumenty w tym zakresie nie znajdują jednak potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Jak wynika z projektu zamiennego, podstawową zmianą w stosunku do projektu pierwotnego jest zmiana części parametrów geometrycznych obiektu, rodzaju pomieszczeń, ich lokalizacji i wielkości, przy czym parametry takie, jak powierzchnia zabudowy, powierzchnia użytkowa oraz kubatura obiektu nie uległy powiększeniu, a zmniejszeniu. W projekcie budowlanym zamiennym dotyczącym instalacji wentylacji wskazano, że dopuszczalny poziom hałasu emitowanego na zewnątrz wyrażony równoważnym poziomem dźwięku w dB określa Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku i wynosi 55 dB w porze dnia oraz 45 dB w porach nocnych (na granicy nieruchomości) oraz 65 dB w odległości 1 m od centrali wentylacyjnej, agregatu wody lodowej oraz czerpni i wyrzutni powietrza. Jednocześnie projektant złożył oświadczenie, że projekt budowlany instalacji wentylacji mechanicznej i grawitacyjnej sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Dodatkowo, oddziaływanie w zakresie emisji hałasu zostało szczegółowo zbadane przez organ ochrony środowiska przy uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...] i Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w [...]. Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...] określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - orzekł o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na: "budowie budynku magazynowo-produkcyjnego z częścią socjalną na działkach o nr ew. [...],[...]obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]". Zgodnie z treścią ww. decyzji, planowana inwestycja wraz z istniejącą infrastrukturą nie przekroczy dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku na terenach mogących być zagrożonymi hałasem. Przy zastosowaniu rozwiązań techniczno-technologicznych, organizacyjnych przewidzianych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia zachowane zostaną dopuszczalne normy stężeń zanieczyszczeń powietrza i hałasu w środowisku, przedsięwzięcie nie będzie miało negatywnego wpływu na stan środowiska naturalnego i pozostanie w zgodzie z obecnie obowiązującymi przepisami prawa w zakresie ochrony środowiska. Zarówno w trakcie realizacji jak i eksploatacji oddziaływania będą miały zasięg lokalny i zamkną się w granicach działek objętych wnioskiem.
Ww. decyzja Burmistrza stała się ostateczna, a Wojewoda [...], jako organ administracji architektoniczno - budowlanej, nie ma kompetencji do tego, aby kwestionować ustalenia i rozstrzygnięcia tego organu.
Opisane powyżej usytuowanie spornej inwestycji, przy uwzględnieniu jej charakteru, wyklucza możliwość uznania, iż nieruchomości wnioskodawców znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Planowana inwestycja nie niesie za sobą ograniczeń związanych z zagospodarowaniem działek, w szczególności, jak wykazano powyżej, nie powoduje emisji nadmiernego hałasu. Zamierzenie to nie narusza w żaden sposób prawa własności, nie utrudnia korzystania z nieruchomości stanowiących własność wnioskodawców zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i nie ogranicza sposobu ich zagospodarowania.
Brak jest też, w ocenie organu, podstaw do przyjęcia, że inwestycja w jakikolwiek sposób ujemnie wpłynie na możliwości zagospodarowania w przyszłości nieruchomości wnioskodawców, co pozwalałoby na przyznanie im przymiotu strony niniejszego postępowania.
Wnioskodawcy nie wykazali istnienia okoliczności ograniczających zagospodarowanie ich nieruchomości, a tym samym naruszenia prawem chronionego interesu. Nie można za taki uznać lakonicznego stwierdzenia, iż montowane wentylatory w sposób niewątpliwy będą oddziaływać na działki sąsiednie.
Argumenty podnoszone przez Państwo H. należy rozpatrywać zatem w kontekście interesu faktycznego wiążącego się z ewentualnymi uciążliwościami, a nie kwalifikowanego interesu prawnego, wynikającego ze ściśle określonych norm prawa materialnego. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu, są stronami postępowania o pozwolenie na budowę dla tego obiektu.
Wojewoda podkreślił, że praktycznie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów, co jednakże nie jest równoznaczne z przyznaniem tym osobom przymiotu strony zainteresowanej w administracyjnym rozstrzygnięciu dopuszczalności realizacji określonej inwestycji. Interes faktyczny zaś, pomimo, iż istotny dla zainteresowanych, nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Z uwagi na to, zastosowanie znajduje art. 105 § 1 k.p.a., w świetle którego w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe należy wydać decyzję o jego umorzeniu.
Od ww. decyzji Wojewody [...] E.H. i P.H. wnieśli pismem z dnia [...] listopada 2015 r. odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"). wnosząc o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy; ewentualnie o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji zarzucili naruszenie art. 28 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie; naruszenie art. 5 ust. 1 pkt. 9 Pr. bud. poprzez jego niezastosowanie; naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podania wyczerpującego uzasadnienia prawnego i faktycznego; naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej poprzez pominięcie przy wydaniu decyzji zastrzeżeń i wyjaśnień składanych przez Państwa H. w toku postępowania, gdyż w uzasadnieniu postanowienia brak jest pełnego odniesienia się do zarzutów zgłoszonych przez odwołujących, co miało istotny wpływ na treść decyzji, gdyż nie zostały one uwzględnione; naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie.
Uzasadniając odwołanie, pełnomocnik odwołujących wskazał na następujące kwestie, przemawiające za odwołaniem.
Obszar oddziaływania planowanej inwestycji nie został wyznaczony prawidłowo przez organy administracji. Badając przymiot stron przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę błędnie przyjęto, iż pp. H. nie są stronami postępowania. Wyłączenie to związane było z wynikiem postępowania dotyczącego określenia uwarunkowań środowiskowych, w którym nie zostali oni włączeni do ustalonego kręgu stron, z uwagi na to, iż przedmiotowe przedsięwzięcie rzekomo nie będzie wpływało na prawidłowe funkcjonowanie ich nieruchomości, a inwestycja nie będzie oddziaływać na ich teren. Mimo, iż działki Państwa H. nie graniczą bezpośrednio z terenem, na którym prowadzona jest inwestycja, odległość od miejsca gdzie stawiane są nowe urządzenia wynosi zaledwie 63 m.
Status strony w niniejszej sprawie determinowany jest zakresem oddziaływania przedsięwzięcia. Przy ustalaniu obszaru oddziaływania inwestycji nie jest wystarczające wykazanie, że zostały zachowane odległości tego obiektu od granic działek sąsiednich. Należy również rozważyć, czy tego rodzaju inwestycja będzie w sposób negatywny oddziaływać na nieruchomość sąsiednią, np. stanowiąc źródło nadmiernej emisji hałasu, w tym wpływać na sposób jej zagospodarowania. Wbrew twierdzeniom organu, rozpoczęty montaż ogromnych wentylatorów, w sposób oczywisty oddziałuje na tereny działek poza obszarem prowadzonej inwestycji, generując hałas znacznie przewyższający obowiązujące normy.
W ocenie pełnomocnika pp. H., przyjęta argumentacja organu jakoby przedmiotowa inwestycja nie naruszała w żaden sposób prawa własności i nie utrudniała korzystania z nieruchomości będącej własnością wnioskodawców zgodnie z ich społeczno - gospodarczym przeznaczeniem i nie ograniczała sposobu jej zagospodarowania, jest błędna. Przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o raport oddziaływania na środowisko stwierdzający, że inwestycja nie prowadzi do oddziaływania poza granice nieruchomości, tymczasem w sposób ewidentny oddziałuje ona poza granice nieruchomości, na której jest realizowana. Urządzenia montowane są na podstawie decyzji administracyjnych generują hałas znacznie przewyższający obowiązujące normy nie tylko na działkach bezpośrednio graniczących z tą działką, ale również na działkach należących do wnioskodawców.
Zdaniem Państwa H. bezzasadnie ograniczono obszar oddziaływania planowanego obiektu budowlanego, pozbawiając statusu strony wnoszących odwołanie.
Uzasadnienie motywów zaskarżonej decyzji dotyczących pozbawienia odwołujących statusu strony postępowania, należy uznać zdaniem pp. H. za niewystarczające. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie wskazano bowiem dlaczego organy administracji, wprowadziły ograniczenia i nie uznały odwołujących za strony postępowania, mimo, że ich nieruchomości położone są w bliskiej odległości od przedmiotowej inwestycji. Dla powyższego zdaniem odwołujących nie przedstawiono wystarczających argumentów.
W ocenie pełnomocnika pp. H., ustalenie czy właściciele nieruchomości nie są stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę wymaga oceny wielu przepisów i wykazania przez organy administracji, że w warunkach rozpoznawanej sprawy, w szczególności z uwagi na charakter planowanej zabudowy i wielkości działki, żadne z nich nie będą wprowadzały ograniczeń w zabudowie i zagospodarowaniu sąsiedniej nieruchomości.
Sam fakt, iż działki należące do E. i P. H. nie graniczą w sposób bezpośredni z działkami na których realizowana jest przedmiotowa inwestycja nie świadczy o braku interesu prawnego Państwa H.. Przeciwnie, w powołaniu na art. 5 ust. 1 pkt. 9 Pr. bud., który odnosi się do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, ochrona ta nie jest ograniczona wyłącznie do ochrony interesów działek właścicieli nieruchomości bezpośrednio graniczących z obszarem, na którym prowadzona jest inwestycja.
Decyzją znak [...],[...] z dnia [...] stycznia 2016 r. GINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania K. H. oraz P. H., reprezentowanych przez radcę prawnego A. K., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r." znak: [...], umarzającej, po wszczęciu na wniosek K. H. oraz P.H., postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], zmieniającej decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zasadniczym motywem orzeczenia GINB było to, że zgodnie z treścią przepisu art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Istnienie interesu prawnego badane jest w oparciu o stan faktyczny i prawny na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności i orzekania przez organ nadzorczy.
W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Pr. bud., który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
GINB wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę wszczynane jest w sprawie nowej w stosunku do rozstrzygniętej wcześniej decyzją o pozwoleniu na budowę i ograniczone tylko do zakresu dokonywanej zmiany projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z faktem, iż rozstrzygnięcie dotyczące zmiany pozwolenia na budowę jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, również obszar oddziaływania obiektu powinien być ustalany odpowiednio do zakresu tejże zmiany. Oznacza to, że legitymację procesową w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 36 a ust. 1 Prawa budowlanego będą mieli właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania przedmiotowych zmian, o ile zmiany te będą wprowadzały ograniczenia lub uciążliwości w zgodnym z prawem zagospodarowaniu ich nieruchomości. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia.
GINB wskazał, ze koniecznymi cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
GINB powołał się na utarte orzecznictwo NSA, wskazując że np. w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06, NSA wyjaśnił, iż sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę (decyzji o zmianie pozwolenia na budowę) są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę (zmianie pozwolenia na budowę). Zarówno zatem w sprawie o takie pozwolenie (zmianie pozwolenia) prowadzone w zwykłym trybie, jak i trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k,p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2008 r." sygn. akt VII SA/Wa 470/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 września 2008 r." sygn. akt VII SA/Wa 904/08; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2008 r." sygn. akt II OSK 1387/07; wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Po 305/09). Badanie legitymacji procesowej strony w postępowaniu nieważnościowym dotyczy etapu wstępnego polegającego na ocenie interesu prawnego według stanu faktycznego na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności i orzekania przez organ nadzorczy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 950/07).
Dokonując analizy akt przedmiotowej sprawy GINB uznał, że wskazuje ona, iż K. H. oraz P. H. nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...]. K. H. oraz P.H. wywodzą swój interes prawny z tytułu posiadania prawa współwłasności działek o nr ewid. [...]oraz [...], co potwierdzają księgi wieczyste Nr [...] oraz [...], prowadzone przez Sąd Rejonowy we [...],[...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Ponadto, K. H. wywodzi swój interes prawny z tytułu prawa własności działki o nr ewid. [...], co potwierdza księga wieczysta Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy we [...],[...] Wydział Ksiąg Wieczystych.
Jak wynika z akt sprawy, rozwiązania zamienne zatwierdzone ww. decyzją Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], obejmują m. in. 1) zmniejszenie powierzchni zabudowy (o 3,54 m2), 2) zmniejszenie powierzchni użytkowej (o 68,35 m2), 3) zwiększenie wysokości magazynu wysokiego składowania (o 0,40 m), 4) zmniejszenie wysokości hali produkcyjnej (o 1,25 m), 5) zmniejszenie wysokości części socjalnej - pod jednym dachem z częścią produkcyjną (o 1,2 m), zmniejszenie kubatury (o 3489,86 m3), 6) zmianę układu pomieszczeń przy magazynie, 7) przesunięcie doku załadunkowego w obrys bryły budynku, 8) zmianę parametrów izolacji termicznej (zob. Projekt budowlany, s. 22). Uwzględniając zakres powyższych rozwiązań zamiennych, które zostały zatwierdzone ww. decyzją Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, projektowane roboty budowlane, zatwierdzone decyzją zmieniającą z całą pewnością nie obejmują swoim obszarem oddziaływania nieruchomości pp. H.(działek o nr ewid. [...],[...] oraz [...]). Nie powodują one bowiem jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowania działek o nr ewid. [...],[...] oraz [...]. Innymi słowy, K. H. oraz P. H. mogą bez przeszkód zagospodarować działki będące ich własnością zaś sporne roboty budowlane, przewidziane w projekcie zamiennym, nie wpływają na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania ww. działek.
GINB wskazał, że z projektu zagospodarowania terenu (numer rysunku: [...]) oraz internetowej mapy dostępnej na stronie internetowej - www.mapy.geoportal.gov.pl - wynika, że działki nr ewid. [...], [...]oraz [...] nie graniczą bezpośrednio z działką inwestycyjną. Działki nr ewid. [...],[...] są oddalone od inwestycji objętej ww. decyzją Starosty [...] o ponad 100 m, natomiast działka nr ewid. [...] jest oddalona od inwestycji objętej ww. decyzją Starosty [...] o ponad 170 m.
W ocenie GINB, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego, w żadnym wypadku nie obejmuje swym zakresem działek o numerach ewid. [...], [...]oraz [...]. Położenie wskazanych działek względem nieruchomości inwestycyjnych i zaprojektowanego na nich spornego budynku wyklucza uznanie, iż przewidziane rozwiązania zamienne niosą ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zagospodarowania bądź korzystania z działek należących do wnioskodawców, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.
W szczególności podkreślenia wymaga w opinii GINB, że nieruchomości wnioskodawców nie znajdują się w obszarze oddziaływania wyznaczonym w oparciu o § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 13 (przesłanianie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 19 (odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), § 36 (odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m ), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Ponadto, dokumentacja projektowa zamienna nie przewiduje zmiany spływu wód powierzchniowych na nieruchomości należące do wnioskodawców (§ 29 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.), nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i n. ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.) usytuowanych na nich obiektów (zarówno istniejących, jak i potencjalnych), jak również nie pozbawia powyższych nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Sporne rozwiązania zamienne nie niosą za sobą również ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych (§ 314 ww. rozporządzenia z dnia z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów - Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883).
Dlatego też, w ocenie GINB, z punktu widzenia przepisów prawa K. H. oraz P. H. mogą zagospodarować należące do nich nieruchomości w każdy sposób, który był prawnie dopuszczalny przed wykonaniem spornego przedsięwzięcia. Zresztą, na co wskazał organ, sami wnioskodawcy również nie wskazali swego interesu prawnego w kwestionowaniu ww. decyzji organu stopnia podstawowego, tj. nie wykazali, jaki z dotychczas dopuszczalnych sposobów zagospodarowania należących do nich nieruchomości, będzie niedopuszczalny - w świetle przepisów prawa - wskutek zrealizowania spornego przedsięwzięcia. Jak natomiast wskazuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, to na podmiocie żądającym wszczęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (zob. wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1572/09).
Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W rozpatrywanej sprawie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], zostało wszczęte i prowadzone na wniosek K. H. oraz P. H., którzy - jak wykazano wyżej - nie posiadają przymiotu strony. Powyższe ustalenia obligują zatem do umorzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem podmiotów nieuprawnionych, z uwagi na brak podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Stąd też decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], należało utrzymać w mocy.
GINB, odnosząc się do zarzutów z odwołania, dotyczących nadmiernego hałasu, podkreślił, że odwołujący się nie przedstawili żadnych dowodów wskazujących, że przekroczone zostały dopuszczalne normy hałasu. Natomiast materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza powyższego zarzutu.
GING wyraził również opinię, że przepisy Kodeksu cywilnego, aby mogły stanowić podstawę do uznania skarżących za stronę postępowania administracyjnego, muszą zostać powiązane z przepisem prawa budowlanego, który w związku z działaniem inwestora spowodował ograniczenie prawa skarżących do zagospodarowania ich nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem - na tym bowiem polega istota konstrukcji "obszaru oddziaływania obiektu" (art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego). Przepisy prawa cywilnego same w sobie mogą być źródłem wyłącznie roszczeń o charakterze cywilnoprawnym. Jak już wskazano wyżej przedmiotowa inwestycja nie powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości należącej do K. H. oraz P. H..
Art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego, zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nimi urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, jest regulacją ogólną, nie może stanowić samodzielnej przesłanki do uznania, że określona nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Ponadto z literalnego brzmienia ww. przepisu wynika, że, ma on zastosowanie jedynie do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania. Innymi słowy, żeby przepis powyższy mógł znaleźć zastosowanie, konieczne jest uprzednie ustalenie na podstawie przepisów odrębnych, że nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego działki skarżących, co wykazano wyżej, nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Ponadto GINB wyjaśnił, iż zgodnie art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja posiada wszystkie ww. elementy, a tym samym bezpodstawne są zarzuty odwołujących się dotyczące naruszenia cytowanego wyżej art. 107 § 3 k.p.a.
Organ uznał za bezzasadne w kontekście całości sprawy zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Fakt, że strona nie zgadza się z przyjętym przez organy sposobem rozstrzygnięcia sprawy, nie oznacza, iż rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny. Na legitymację procesową do udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ww. decyzji Starosty [...]z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], z całą pewnością wpływu nie ma również kwestia merytorycznej prawidłowości powyższego rozstrzygnięcia organu stopnia podstawowego. Tym samym bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia pozostają merytoryczne zarzuty Państwa H. odnoszące się do poprawności pozwolenia na budowę spornej inwestycji.
Z decyzją organu II instancji nie zgodzili się E. i P. H., którzy pismem z dnia [...] lutego 2016 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając powyższą decyzję GINB i wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżących zarzucił:
naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
1. art. 7, 8 oraz art. 77 k.p.a. w zw. z § 3 pkt. 20 w zw. z art. 36 a ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez błędne przyjęcie, iż należące do skarżących nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowo-produkcyjnego z częścią socjalną i infrastrukturą techniczną w miejscowości [...], podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego i prawnego prowadzi do wniosków przeciwnych, organ nie zbadał kwestii przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu generowanego w związku z inwestycją oraz organ pominął rekreacyjno-wypoczynkowy charakter nieruchomości skarżących jak również okoliczności, iż na nieruchomości skarżących jest prowadzony hotel;
2. art. 28 k.p.a., przez błędne przyjęcie, iż nie istnieją normy prawne, z których dla skarżących, wynikają wprost określone prawa i obowiązki, co w konsekwencji prowadzi do odmowy przyznania skarżącym przymiotu strony w postępowaniu;
3. art. 7 oraz 77 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, iż inwestycja budowy budynku magazynowo- produkcyjnego nie zakłóci korzystania z nieruchomości należących do skarżących i nie będzie na nie oddziaływać podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego i prawnego prowadzi do wniosków przeciwnych, organ nie zbadał kwestii przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu generowanego w związku z inwestycją oraz organ pominął rekreacyjno-wypoczynkowy charakter nieruchomości skarżących jak również okoliczności, iż na nieruchomości skarżących jest prowadzony hotel;
4. art. 9 k.p.a., poprzez brak poinformowania skarżących o możliwości (konieczności) uzyskania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko w formie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź raportu, na okoliczność zweryfikowania ustalonego stanu hałasu i oddziaływania inwestycji na środowisko;
5. art. 84 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i brak wykazania rzeczywistego oddziaływania inwestycji na środowisko oraz określenie dopuszczalnego wymiaru hałasu;
6. art. 10 k.p.a., poprzez niepoinformowanie strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji;
7. art. 107 k.p.a., poprzez niedostateczne wskazanie podstawy prawnej - organ powołuje się jedynie na art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a.;
8. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez ustalenie, iż organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny,
9. art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji;
10. art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie.
II. naruszenie prawa materialnego w postaci:
1. art. 5 ustawy Prawa budowlanego w zw. z § 3 ust. 46 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia, wobec ich niezastosowania i brak wystąpienia o sporządzenie min. raportu o oddziaływaniu na środowisko dla tartaku w celu dokładnej weryfikacji inwestycji;
2. art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez jego niezastosowanie podczas gdy realizacja planowanego przedsięwzięcia może znacząco oddziaływać na środowisko.
3. art. 28 ust. 2 ustawy Prawa budowlanego przez błędne przyjęcie, iż nie istnieją normy prawne, z których dla skarżących, wynikają wprost określone prawa i obowiązki, co w konsekwencji prowadzi do odmowy przyznania skarżącym przymiotu strony w postępowaniu;
Pełnomocnik skarżących zarzucił ponadto:
- naruszenie art. 3 pkt. 20 ustawy Prawa budowlanego poprzez błędne ustalenie, iż dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu jedynym głównym wyznacznikiem jest zachowanie norm odległościowych co skutkowało błędnym ustaleniem, iż skarżący nie są stroną postępowania;
- naruszenie art. 3 pkt. 20 ustawy Prawa budowlanego poprzez błędne ustalenie obszaru oddziaływania obiektu, gdyż organ nie wziął pod uwagę wszystkich zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości skarżących tj. w szczególności organ pominął rekreacyjno-wypoczynkowy charakter nieruchomości należących do skarżących, na których znajduje się zespół pałacowo- parkowy objęty nadzorem przez konserwatora zabytków (dz. [...]), organ pominął fakt, iż w pałacu znajdującym się na nieruchomości skarżących jest prowadzony hotel [...]".
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżących powtórzył argumentację z odwołania, wskazując na następujące okoliczności.
Zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, organ powinien stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Nadto, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 k.p.a.).
W niniejszym postępowaniu, zdaniem skarżących, organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w konsekwencji błędnie ocenił stan faktyczny, nie wziął również pod uwagę słusznego interesu obywateli, organ nie przeanalizował niniejszego stanu faktycznego w sposób całościowy i nie dostrzegł jego wyjątkowego charakteru.
Nie ulega w ocenie skarżących wątpliwości, iż inwestycja polegająca na budowie budynku magazynowo- produkcyjnego z częścią socjalną i infrastrukturą powoduje wzmożony hałas i jest uciążliwą dla osób trzecich działalnością gospodarczą i usługową, zaś organ pominął charakter nieruchomości skarżących. Są tam tereny zieleni z sadami, wodami stojącymi wraz z zabudową, działka nr [...] są to tereny rekreacyjno - wypoczynkowe zaś działka [...] jest to nieruchomość rolna. Sposób korzystania z w/w działek ponad wszelką wątpliwość będzie ograniczony w związku z projektowaną inwestycją w szczególności, że na działce nr [...] znajduje się zespół pałacowo-parkowy wpisany do rejestru zabytków województwa [...] pod nr [...].
Skarżący podkreślili, że planowana inwestycja generuje duży hałas, co w sposób ewidentny wpływa na korzystanie z nieruchomości skarżących a mimo to, organ uznał iż nieruchomości skarżących nie leżą w obszarze oddziaływania. Organ w ogóle nie odniósł się do kwestii hałasu.
W ocenie skarżących, organ pominął fakt, iż wykazali oni istnienie interesu prawnego. Niewątpliwie nieruchomość, będąca własnością skarżących jest obiektem, na który skutki inwestycji mogą oddziaływać.
Wiadomym jest, że działanie budynku magazynowo produkcyjnego wywoływać będzie hałas oraz powstawanie wyziewów, które przenoszone są przez wiatr i powodują zakłócenie w korzystaniu z nieruchomości sąsiednich organ II instancji nie zbadał szczegółowo powyższych okoliczności. Zgodnie z art. 5 ustawy Prawa budowlanego oraz z § 3 ust. 46 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09.11.2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, organ jest uprawniony do zbadania oddziaływania inwestycji ha środowisko. Naruszenie tych przepisów także powoduje bezpośrednią konsekwencję dla praw skarżących w postaci obniżenia w istotny sposób jej korzystania z nieruchomości. Organ uprawniony był do wystąpienia o wydanie stosowanego raportu z którego wynikałaby rzeczywista norma hałasu i sposób oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącej. Organ całkowicie pominął tę okoliczność.
Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Należy zauważyć zatem, że żaden z organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nie informował skarżącej przed wydaniem decyzji o możliwości lub konieczności powołania dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy, wydania raportu o którym mowa w § 3 ust. 46 rozporządzenia Rady Ministrów z 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia lub uzyskaniu decyzji środowiskowej zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - na okoliczność uzyskania informacji o rzeczywistych rozmiarach oddziaływania inwestycji na środowisko.
Zdaniem pełnomocnika skarżących, organ II instancji błędnie nie zastosował art. 59 ustawy z dnia 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Biorąc pod uwagę charakter inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowo- produkcyjnego z częścią socjalną i infrastrukturą techniczną organ winien z urzędu przeprowadzić jej ocenę oddziaływania na środowisko. Obowiązek ten nałożony jest także w przypadku potencjalnego oddziaływania. Zatem uzasadnionym było zwrócenie się do organu o wydanie decyzji środowiskowej w celu ustalenia, czy inwestycja oddziałuje na nieruchomości skarżących a w konsekwencji czy skarżącym przysługuje status strony.
GINB w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoją decyzję wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja GINB, jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] są prawidłowe i zgodne z prawem, zaś zarzuty skargi nie są uzasadnione.
Na wstępie wskazać należy, że w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 530/16, zawisłej przed tut. Sądem, w dniu 21 lutego 2017 r. wydany został wyrok, oddalający skargę K. H. i P. H.. Stan faktyczny sprawy VII SA/Wa 530/16 różni się od stanu sprawy niniejszej przedmiotem zaskarżenia.
W sprawie VII SA/Wa 530/16 przedmiotem rozpoznania była zaskarżona przez pp. H. decyzja GINB z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] , którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], umarzającą, po wszczęciu, na wniosek K. H. oraz P. H., postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku magazynowo-produkcyjnego z częścią socjalną i infrastrukturą techniczną na działkach o nr ewid. [...]oraz [...], w miejscowości [...], Gmina [...], zmienionej decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...]; decyzją Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...] oraz decyzją Starosty [...]z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...].
W sprawie niniejszej zaś, przedmiotem skargi pp. H., jest decyzja GINB z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...],[...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], umarzającą, po wszczęciu na wniosek K. H. oraz P. H., postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...], zmieniającej decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą "[...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku magazynowo - produkcyjnego z częścią socjalną i infrastrukturą techniczną na ww. działkach, zmienioną decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] oraz decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...].
Organ II instancji ustalił, że jak wynikało z projektu zamiennego, podstawową zmianą w stosunku do projektu zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] jest zmiana części parametrów geometrycznych obiektu, rodzaju pomieszczeń, ich lokalizacji i wielkości, przy czym parametry takie, jak powierzchnia zabudowy, powierzchnia użytkowa oraz kubatura obiektu nie uległy powiększeniu, a zmniejszeniu. W projekcie budowlanym zamiennym dotyczącym instalacji wentylacji wskazano ponadto, że dopuszczalny poziom hałasu emitowanego na zewnątrz wyrażony równoważnym poziomem dźwięku w dB określa Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku i wynosi 55 dB w porze dnia oraz 45 dB w porach nocnych (na granicy nieruchomości) oraz 65 dB w odległości 1 m od centrali wentylacyjnej, agregatu wody lodowej oraz czerpni i wyrzutni powietrza. Jednocześnie projektant złożył oświadczenie, że projekt budowlany instalacji wentylacji mechanicznej i grawitacyjnej sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Jak wynika z akt sprawy, rozwiązania zamienne zatwierdzone ww. decyzją Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], obejmują m. in. 1) zmniejszenie powierzchni zabudowy (o 3,54 m2), 2) zmniejszenie powierzchni użytkowej (o 68,35 m2), 3) zwiększenie wysokości magazynu wysokiego składowania (o 0,40 m), 4) zmniejszenie wysokości hali produkcyjnej (o 1,25 m), 5) zmniejszenie wysokości części socjalnej - pod jednym dachem z częścią produkcyjną (o 1,2 m), zmniejszenie kubatury (o 3489,86 m3), 6) zmianę układu pomieszczeń przy magazynie, 7) przesunięcie doku załadunkowego w obrys bryły budynku, 8) zmianę parametrów izolacji termicznej (zob. Projekt budowlany, s. 22).
Uwzględniając zakres powyższych rozwiązań zamiennych, które zostały zatwierdzone ww. decyzją Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], należy podzielić ocenę organu II instancji, że projektowane roboty budowlane, zatwierdzone decyzją zmieniającą, nie obejmują swoim obszarem oddziaływania nieruchomości skarżących (działek o nr ewid. [...],[...]oraz [...]). Nie powodują one bowiem jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowania działek o nr ewid. [...], [...]oraz [...], a dodatkowo pomniejszają pierwotnie planowaną inwestycję.
W związku z tym, że treść skargi w sprawie niniejszej jest tożsama ze skargą, wniesioną w sprawie sygn. akt. VII SA/Wa 530/16, w szczególności w zakresie podniesionych w niej zarzutów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wskazuje, że uzasadnienie orzeczenia, wydanego w sprawie niniejszej powinno być tożsame z uzasadnieniem w sprawie VII SA/Wa 530/16, gdyż dotyczy skargi tych samych osób, a zaskarżona decyzja zapadła w stanie faktycznym tożsamym dla sprawy o wcześniejszej sygnaturze.
Istota zagadnienia, rozstrzyganego przez Sąd w sprawie niniejszej, sprowadza się do zasadniczej kwestii, kto posiada przymiot strony w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego w rozumieniu art. 28 ust. 2 Pr. bud. Zgodnie z tym przepisem, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Kwestia ta, będąca przedmiotem licznych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, została też szczegółowo omówiona w literaturze prawniczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia więc, że zgodnie z niekwestionowanym poglądem, "przy ocenie czy dany podmiot jest stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługuje. Właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego ma interes prawny w sprawdzeniu zachowania stosownych przepisów prawa, a tym samym posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone" (tak NSA w wyroku z dnia 26 stycznia 2016 r.
II OSK 1266/14). W pełni podzielając powyższe stanowisko NSA, tut. Sąd zwraca uwagę, że pogląd ten stanowi taką wykładnię przepisu ograniczającego w stosunku do ustalonego zgodnie z art. 28 k.p.a. krąg stron postępowania, która umożliwia czynne uczestniczenie w postępowaniu administracyjnym, zmierzającym do udzielenia pozwolenia na budowę tym osobom, które obiektywnie i w sposób realny mogą doznać ograniczeń przysługujących im praw w zagospodarowaniu i zabudowie własnych nieruchomości poprzez zezwolenie na budowę inwestorowi.
Warunkiem więc niezbędnym dla uznania określonej osoby za stronę ww. postępowania jest to, aby jej nieruchomość znalazła się w obszarze rzeczywistego, negatywnego oddziaływania projektowanej inwestycji. Na podkreślenie zasługuje rzeczywistość i realność zagrożenia, a nie subiektywne przekonanie, iż udzielenie pozwolenia na budowę spowoduje, że powstająca inwestycja może wpłynąć na prawa związane z wykonywaniem uprawnień właścicielskich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organa obu instancji przeprowadziły bardzo szczegółowe rozważania potencjalnych zagrożeń, płynących z przedmiotowej inwestycji [...] sp. z o.o., które mogłyby obiektywnie ograniczyć słuszne prawa K. i P. H., związane z zagospodarowaniem i ewentualną zabudową ich gruntów. Niezależnie od podnoszonych przez skarżących zarzutów (o których mowa poniżej), GINB i [...]WINB wzięły pod uwagę te przepisy prawa, które – jako istotne dla każdorazowego ustalania strefy oddziaływania inwestycji – mogłyby być uszczuplone na niekorzyść pp. H. w wypadku udzielenia pozwolenia na budowę inwestorowi.
W szczególności więc, organa obu instancji ustaliły, że z projektu zagospodarowania terenu inwestycji oraz internetowej mapy wynika, że działki skarżących nie graniczą bezpośrednio z działką inwestycyjną. Jak wyjaśnił GINB, działki nr ewid. [...],[...] są oddalone od terenu inwestycji o ponad 100 m, natomiast działka nr ewid. [...] jest oddalona od inwestycji o ponad 170 m. Ta jednakże okoliczność nie była jedyną, jaką wzięły oba organa pod uwagę. Słusznie GINB wskazuje i uzasadnia, że nieruchomości skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym nie tylko na podstawie § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), ale również i § 12, § 13 § 23, § 36, § 57 i 60 ust. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). GINB wskazał też, że dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód powierzchniowych na nieruchomości należące do wnioskodawców (§ 29 ww. rozporządzenia) i nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i n.) i usytuowanych na nich obiektów (zarówno istniejących, jak i potencjalnych), jak i nie pozbawia powyższych nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Sporna inwestycja nie niesie za sobą również ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych (§ 314 ww. rozporządzenia oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych | w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów - Dz. U. | z 2003 r. Nr 192, poz. 1883).
Oddziaływanie w zakresie emisji hałasu – na co zwracali uwagę skarżący w swoich kolejnych pismach - zostało natomiast szczegółowo zbadane przez organ ochrony środowiska przy uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...] i Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w [...]– dlatego też Burmistrz Miasta i Gminy [...], decyzją z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...] określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a co istotne orzekł również w sposób ostateczny w postępowaniu administracyjnym o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na: "budowie budynku magazynowo-produkcyjnego z częścią socjalną na działkach o nr ew. [...],[...]obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]. Zgodnie z treścią ww. decyzji, planowana inwestycja wraz z istniejącą infrastrukturą nie powinna przekroczyć dopuszczalnych poziomów.
Jak ponadto ustalił [...]WINB, przy zastosowaniu przewidzianych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia rozwiązań techniczno - technologicznych, organizacyjnych zachowane zostaną dopuszczalne normy stężeń zanieczyszczeń powietrza i hałasu w środowisku, zaś samo przedsięwzięcie nie będzie miało negatywnego wpływu na stan środowiska naturalnego i pozostanie w zgodzie z obecnie obowiązującymi przepisami prawa w zakresie ochrony środowiska.
Organ I instancji wskazał też, że twierdzenie skarżących, iż urządzenia montowane na podstawie decyzji generują hałas znacznie przewyższający obowiązujące normy, nie zostało poparte żadnym dowodem. Skoro organ właściwy w przedmiocie oceny zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony środowiska zaopiniował pozytywnie objęte decyzją Starosty [...] zamierzenie inwestycyjne, brak było możliwości, aby organ administracji architektoniczno - budowlanej kwestionował ustalenia i rozstrzygnięcia tego organu.
Ustalenia i sposób ich dokonania, przez organa obu instancji wskazują więc na prawidłowe przeprowadzenie postępowania, mającego na celu ustalenie, czy nieruchomości skarżących znajdują się rzeczywiście w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji i na to, że tak [...]WINB, jak i GINB przeprowadzili postępowanie w sposób w pełni uwzględniający zasady ogólne prawa administracyjnego. Stąd zarzut skarżących w przedmiocie naruszenia przez nie art. 7, 8, 77 k.p.a. w zw. z § 3 pkt. 20 Prawa budowlanego jest chybiony całkowicie.
Całkowicie chybiony jest czyniony przez skarżących zarzut naruszenia w tym postępowaniu przez GINB (lub przez [...]WINB) art. 28 k.p.a., przez błędne przyjęcie, iż nie istnieją normy prawne, z których dla skarżących, wynikają wprost określone prawa i obowiązki, co w konsekwencji prowadzi do odmowy przyznania skarżącym przymiotu strony w postępowaniu. Zarzut ten wynika, w przekonaniu Sądu, z nieuwzględnienia przez pełnomocnika skarżących faktu prawnego, iż w sprawie zastosowanie ma art. 28 ust. 2 Pr. bud., stanowiący lex specialis do art. 28 k.p.a. Jest zaś dostatecznie wyjaśnione w nauce prawa, że przepis szczególny wyłącza przepis ogólny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za całkowicie nieuzasadniony uznał również zarzut naruszenia naruszenie art. 9 k.p.a., poprzez brak poinformowania skarżących o możliwości (konieczności) uzyskania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko w formie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź raportu, na okoliczność zweryfikowania ustalonego stanu hałasu i oddziaływania inwestycji na środowisko. Wymaga przypomnienia, że skarżący byli w toku postępowania reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego. W ramach zastępstwa prawnego, do obowiązków pełnomocnika należy takie prowadzenie sprawy, które uwzględnia interes mocodawcy; w szczególności poprzez doradzenie, jakie okoliczności i jakimi środkami mogą być przez stronę udowadniane. Jak wynika ze zdania 2 art. 9 k.p.a. troska organu o prawa strony jest uzasadniona wówczas, gdy z powody nieznajomości prawa mogą ponieść negatywne konsekwencje. Pełnomocnik strony, radca prawny, nie jest "inną osobą uczestniczącą w postępowaniu" w rozumieniu tego przepisu. Obowiązek organu, zgodnie z art. 9 k.p.a. ogranicza się do informowania stron o istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, ale nie o tym, jaki dowód ma przedstawić strona na okoliczność podnoszonych przez nią twierdzeń. Obowiązkiem organów (art. 6 i 7 k.p.a.) jest dociekanie prawdy obiektywnej z poszanowaniem praworządności, ale jeżeli strona wysnuwa z pewnych faktów korzystne dla siebie wnioski prawne – powinna taką okoliczność udowodnić we własnym zakresie i temu służy art. 78 § 1 k.p.a. Ponadto, wskazać należy, że wbrew stanowisku pełnomocnika skarżących – a o czym była już mowa - Burmistrz Miasta i Gminy [...], decyzją z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...] określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a co istotne orzekł również w sposób ostateczny w postępowaniu administracyjnym o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko.
Równie niezasadne w ocenie Sądu okazały się po analizie akt sprawy zarzuty dotyczące naruszenia przez organ art. 10 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji; art. 107 k.p.a. poprzez niedostateczne wskazanie podstawy prawnej; art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez ustalenie, iż organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, art. 138 § 1 k.p.a. pkt. 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji i art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie.
Wyjaśnić w związku z powyższym należy, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie może być traktowana, jak strona działająca samodzielnie i nieznająca prawa. Obowiązkiem profesjonalnego pełnomocnika, radcy prawnego, jest bowiem dbanie o to, aby jego mocodawca skorzystał z wszelkich procesowych uprawnień. Nie oznacza to, że w takim wypadku organ zwolniony jest z obowiązków procesowych, określonych m.in. w art. 10 k.p.a. Trudno jednakże w omawianej sprawie doszukać się okoliczności, wskazujących, że organ w jakikolwiek sposób nie zapewnił stronie czynnego udziału w sprawie lub uniemożliwił jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący na taką okoliczność nie przytaczają żadnych faktów, a z akt sprawy okoliczności te nie wynikają. Wręcz, przeciwnie - z akt sprawy wynika ustalany przez GINB stan faktyczne, że organ wojewódzki pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r., doręczonym w dniu [...] sierpnia 2015 r. pełnomocnikowi pp. [...], zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] oraz poinformował, stosownie do art. 10 oraz art. 73 § 1 k.p.a., o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz możliwości składania wyjaśnień dotyczących rozpatrywanej sprawy. Zaskarżona decyzja organu wojewódzkiego została natomiast wydana ponad trzy tygodnie od doręczenia ww. zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], tj. w dniu [...] września 2015 r.
Oba organa podały w sentencji orzeczenia podstawy prawne decyzji i w ocenie Sądy dokonały tego w sposób prawidłowy. Podanie podstawy prawnej nie oznacza przywołania wszelkich możliwych przepisów, ale wskazanie tego, który w sprawie - w związku z treścią decyzji - ma zastosowanie. W tym wypadku przywołanie art. 105 § 1 k.p.a. (decyzja organu I instancji) i art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. (decyzja GINB) było więc w pełni poprawne.
Art. 138 § 2 k.p.a. nie został przez organ naruszony, a to dlatego, że ma on zastosowanie wówczas, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wówczas – i tylko wówczas - organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Taka konieczność w niniejszej sprawie nie zaistniała, gdyż GINB – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – zasadnie uznał, że decyzja [...]WINB jest prawidłowa.
Natomiast, art. 144 k.p.a., naruszenie którego zarzucają skarżący, stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 k.p.a. pod tytułem "Zażalenia", do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Profesjonalny pełnomocnik skarżących nie wyjaśnił zaś przekonywująco, na czym ów zarzut miałby polegać w przedmiotowym stanie sprawy.
Zarzut naruszenia art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. stawiany jest przez pełnomocnika skarżących dwukrotnie – jako dotyczący utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji, a także jako jego niezastosowanie. W ocenie Sądu oba ww. zarzuty wzajemnie się wykluczają, a ponadto każdy z nich rozpatrywany oddzielnie jest błędny. Albo organ naruszył przepis źle go stosując, albo naruszył go, gdyż przepisu nie zastosował. Nie ma innej możliwości. Wprawdzie z uzasadnienia skargi nie wynika szersze lub głębsze rozwinięcie obu ww. zarzutów, tym niemniej Sąd wskazuje, że organ I instancji nie wydał postanowienia o umorzeniu postępowania, do którego mógłby mieć ewentualne zastosowanie art. 144 k.p.a., ale orzekł decyzją (z dnia [...] września 2015 r.).
Organ nie naruszył również art. 84 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i "brak wykazania rzeczywistego oddziaływania inwestycji na środowisko oraz określenie dopuszczalnego wymiaru hałasu", gdyż – na co już powyżej wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – z akt sprawy wynika, że takie ustalenia były przeprowadzone w zakresie dopuszczalnego hałasu, natomiast Burmistrz Miasta i Gminy [...] w sposób wiążący dla organów obu instancji, decyzją z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...] określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a co istotne orzekł również w sposób ostateczny w postępowaniu administracyjnym o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko.
Z ww. powodów za całkowicie nieuzasadniony uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarzut naruszenia art. 5 ustawy Prawa budowlanego w zw. z § 3 ust. 46 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia, wobec ich niezastosowania i brak wystąpienia o sporządzenie min. raportu o oddziaływaniu na środowisko inwestycji "w celu dokładnej weryfikacji". Organ nie miał takiego obowiązku, a dodatkowo był związany ww. decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Błędnie ponadto zarzuca pełnomocnik skarżących organowi – w kontekście ww. decyzji Burmistrza - naruszenie art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez jego niezastosowanie podczas gdy realizacja planowanego przedsięwzięcia może znacząco oddziaływać na środowisko. W takim wypadku, gdy decyzją właściwego organu ustala się brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, wówczas przepisów ww. ustawy z 2008 r. o koniecznym udziale społeczeństwa nie stosuje się, gdyż po prostu nie wszczyna się takiego postępowania, w którym udział ten byłby konieczny (art. 59 ust. 1 pkt. 2 ww. ustawy a contrario).
Organ nie stwierdził, że "nie istnieją normy prawne, z których dla skarżących, wynikają wprost określone prawa i obowiązki, co w konsekwencji prowadzi do odmowy przyznania skarżącym przymiotu strony w postępowaniu", jak zarzuca pełnomocnik skarżących. Stwierdził natomiast i takie stanowisko uzasadnił wskazując stosowne przepisy, że nieruchomość skarżących nie znajduje się w strefie oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a to nie jest to samo. Należy wskazać, że rację ma pełnomocnik skarżących, uznając, że istnieją takie przepisy, z których wynikają prawa i obowiązki skarżących. Tym niemniej nie są to prawa i obowiązki skarżących, których wykonywanie zostało ograniczone przez przedmiotowa inwestycję. Kwestia odmienności charakteru przedmiotowej inwestycji z prowadzoną przez skarżących działalnością, a co za tym idzie kwestia rekreacyjno-wypoczynkowego charakteru nieruchomości należących do skarżących, na których znajduje się zespół pałacowo- parkowy objęty nadzorem przez konserwatora zabytków (dz. [...]), oraz fakt, iż w pałacu znajdującym się na nieruchomości skarżących jest prowadzony hotel [...] nie jest przesłanką przyznania im przymiotu strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, gdyż – o czym była mowa wyżej – skarżący mogą dalej taką działalność prowadzić, aczkolwiek w niewątpliwe mniej atrakcyjnej okolicy. To ostatnie jednak nie stanowi oddziaływania inwestycji na nieruchomości skarżących w rozumieniu art. 3 pkt. 20 ustawy Prawa budowlanego.
Organ nie popełnił ponadto błędu, polegającego na przyjęciu, iż dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu jedynym i głównym wyznacznikiem jest zachowanie norm odległościowych – gdyż, co wyjaśniono powyżej, kryterium odległości granic nieruchomości było jednym z wielu, które organ wziął pod uwagę.
Odnośnie wywodów skarżących w zakresie art. 140 i 144 k.c., jako określającego sferę uprawnień skarżących, mogącą być naruszoną poprzez realizację inwestycji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że immisje pośrednie są dopuszczalne, jeśli wynikają z normalnej eksploatacji nieruchomości, na której umiejscowione jest źródło zakłóceń, zgodnie z jej społeczno – gospodarczym przeznaczeniem i jednocześnie nie naruszają normalnej eksploatacji nieruchomości doznającej zakłóceń zgodnie z jej społeczno – gospodarczym przeznaczeniem (tak NSA w wyroku z dnia 12 marca 2015 r., II OSK 2089/13).
Jak wyjaśnił ponadto NSA w ww. wyroku "W związku z definicją obszaru oddziaływania (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego), która ma wpływ na ustalenie kręgu stron postępowania zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 należą nie tylko przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania, przepisy z zakresu ochrony środowiska oraz zagospodarowania przestrzennego, ale także przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności. Wskazuje się również, że przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć także utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (por. wyroki NSA: z 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1296/10; z 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06; z 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1613/11).".
Powyższe wyjaśnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dla sprawy niniejszej istotne, gdyż Sąd ten wskazuje również na to, że "z jednej strony wystarczy, że takie oddziaływanie będzie miało miejsce; z drugiej zaś – na podstawie samych gołosłownych twierdzeń skarżącej niepopartych żadnymi dowodami brak jest podstaw do przyjęcia, że takie oddziaływanie rzeczywiście będzie miało miejsce w wyniku funkcjonowania planowanej zabudowy wielomieszkaniowej. W przypadku konkretnej inwestycji wymagane jest bowiem odniesienie się do indywidualnych parametrów inwestycji, w tym przewidzianych w projekcie budowlanym rozwiązań. Nie w każdym przypadku wystarczy powoływanie się na sam charakter inwestycji i mającej być w niej wykonywanej funkcji, ponieważ te kwestie w ogólności już były przedmiotem oceny, ale na innym etapie procesu inwestycyjno-budowlanego, a mianowicie planowania przestrzennego, które zadecydowało o przeznaczeniu terenu, na którym jest realizowana inwestycja, jako funkcji mieszkaniowej z uwzględnieniem prawa własności (art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). W związku z tym to na stronie skarżącej kasacyjnie spoczywa obowiązek wykazania, że posiada interes prawny, który jednocześnie powinien być konkretny i realny".
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto w ww. wyroku z dnia 12 marca 2015 r., że "samo podniesienie argumentu, że inwestycja będzie powodowała immisje pośrednie nie jest wystarczające do przyznania interesu prawnego skarżącej kasacyjnie. Taka argumentacja świadczy bowiem wyłącznie o subiektywnym przekonaniu strony, niepopartym żadnymi konkretami.".
Jak wynika z powyższego, przywołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku WSA w Warszawie ustalenia organów obu instancji w zakresie dopuszczalnych norm hałasu i ustalenie, że potencjalny hałas z obszaru przedmiotowej inwestycji spółki [...] nie przekracza stosownych norm, powoduje, że twierdzenia skarżących dotyczące potencjalnego naruszenia ich praw związanych z własnością w ujęciu cywilistycznym, nie znajdują pokrycia w zebranym materiale dowodowym i ustaleniach obu organów i świadczą wyłącznie o ich subiektywnym przekonaniu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło