VII SA/Wa 73/22

WyrokWSA w Warszawie2022-09-01

Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Mirosław Montowski, Michał Podsiadło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, uznając, że usytuowanie tarasu narusza przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mimo wcześniejszych ustaleń organów i sądów administracyjnych co do zgodności usytuowania budynku i jego elementów z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Wskazał, że wcześniejsze ustalenia organów i sądów administracyjnych, w tym decyzja GINB i prawomocne wyroki WSA, potwierdziły zgodność usytuowania budynku i tarasu z obowiązującymi wówczas przepisami, a inwestor posiadał zgodę sąsiadów na lokalizację tarasu przy granicy działki. Organ odwoławczy nie mógł w ramach postępowania naprawczego kwestionować tych ustaleń ani stosować przepisów technicznych, które nie obowiązywały w dacie wydania pierwotnego pozwolenia na budowę, traktując je jako podstawę do odmowy zatwierdzenia projektu zamiennego. Sąd uznał również, że zmodyfikowany projekt zamienny prawidłowo obrazuje zamiar odsunięcia tarasu od granicy działki, a kwestia odprowadzania wód opadowych została rozwiązana zgodnie z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zatwierdzenia, uznając, że usytuowanie tarasu narusza przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wcześniejsze postępowania administracyjne i sądowe wielokrotnie dotyczyły tej inwestycji, w tym stwierdzenia nieważności pozwoleń na budowę z powodu niezgodności z warunkami zabudowy. Skarżący R. D. (a po jego śmierci jego spadkobiercy) zarzucali organowi odwoławczemu ignorowanie wcześniejszych ustaleń sądów i organów oraz stosowanie przepisów nieobowiązujących w dacie wydania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 sierpnia 2020 r. nr 988/20.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Sędzia WSA Mirosław Montowski, Asesor WSA Michał Podsiadło, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 września 2022 r. sprawy ze skargi A. D., M. D., J. D., małoletniego W. D. reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową J. D. i R. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 sierpnia 2020 r. nr 988/20 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego: a) solidarnie na rzecz skarżących A.D., M.D., J.D, małoletniego W. D. reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową J. D. i R. W. kwotę 500 zł (pięćset) tytułem zwrotu wpisu uiszczonego od skargi; b) po 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) na rzecz M. D. i R. W., tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. I. Decyzją z 23 grudnia 2016 r. nr IIOT/803/2016, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], orzekł o obowiązku przedłożenia przez J. i R. D. (dalej również jako Inwestor lub Inwestorzy), projektu budowlanego zamiennego, w związku z realizacją inwestycji przy ul. [...] w W.. Decyzją z 13 marca 2017 r. nr 439/2017 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał powyższą decyzję w mocy. Skarga na tę ostatnią decyzję została oddalona wyrokiem tutejszego Sądu z 6 czerwca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1278/17. Wyrok ten stał się prawomocny. W związku z powyższym, przesądzony został obowiązek przedłożenia przez Inwestorów projektu zamiennego. II. Decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], zatwierdził przedłożony mu projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w W. oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji. Zdaniem organu powiatowego, Inwestorzy przedłożyli projekt budowlany zamienny, który spełnia wymagania prawa i mógł zostać zatwierdzony. III. Po rozpatrzeniu odwołania I. i S. U., wywiedzionego od powołanej decyzji PINB, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 31 sierpnia 2020 r. nr 988/20, uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB i na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Wskazał, że sprawa budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego przy ul. [...] w W. była już przedmiotem wielokrotnych postępowań administracyjnych i sądowych. Na ostatnim etapie, decyzją z 17 maja 2019 r. nr 696/2019, MWINB uchylił w całości decyzję PINB z [...] lipca 2018 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W wyniku rozpatrzenia sprzeciwu R. D., tutejszy Sąd wyrokiem z 29 sierpnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1404/19 uchylił ww. kasacyjną decyzję MWINB z 17 maja 2019 r. nr 696/2019. W efekcie powołanego wyroku, MWINB postanowieniem z 22 października 2019 r. nr 1929/2019, zlecił PINB przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego celem jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W wykonaniu postanowienia, PINB przeprowadził w dniu 28 listopada 2020 r. oględziny na terenie działki ewid. nr [...] przy ul. [...], w trakcie której ustalił, że w elewacji wschodniej i zachodniej istnieją po dwa otwory okienne i po jednej kratce wlotowej czerpni powietrza. Okna i kratki znajdują się w części garażu usytuowanego pod tarasem - od strony południowej. Na ścianie garażu od strony południowej (ściana nośna tarasu - w ostrej granicy z posesją sąsiednią ul. [...]) brak jakichkolwiek otworów. Wloty powietrza usytuowane są 65 cm nad poziomem terenu i 70 cm od krawędzi ściany elewacji południowej. Usytuowanie ww. otworów w elewacji wschodniej i zachodniej zgodne z projektem zamiennym. Odległość elewacji zachodniej od ul. [...] - 24 m. W trakcie przeprowadzania oględzin stwierdzono wykonanie nawierzchni z kostki betonowej w pasie o szerokości 3 m pomiędzy budynkiem a ulicą [...] wzdłuż ogrodzenia z posesją przy ul. [...]. Według PZT powierzchnia ta ma być terenem zielonym. Pismem z 23 grudnia 2019 r. MWINB wezwał inwestora do osobistego stawiennictwa (bądź przez upoważnionego pełnomocnika), celem złożenia wyjaśnień w związku z koniecznością uzupełniania projektu budowlanego zamiennego. W odpowiedzi na powyższe w dniu 20 stycznia 2020 r. w siedzibie organu stawił się inwestor, który uzyskał informację w sprawie tarasu na nieruchomości przy ul. [...] w W. oraz czerpni usytuowanych w garażu podziemnym ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W dniu 23 sierpnia 2020 r. w siedzibie organu stawił się ponownie inwestor celem wypożyczenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego. Projekty te po ich uzupełnieniu, zwrócone zostały do organu przy piśmie inwestora z 24 lutego 2020 r. Pismem z 16 marca 2020 r. MWINB ponownie wezwał inwestora do uzupełnienia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego w sposób opisany w wezwaniu. W odpowiedzi na powyższe, w dniu 2 lipca 2020 r. w siedzibie organu stawił się Inwestor, który wypożyczył 4 egzemplarze projektu, celem ponownego ich uzupełnienia. Dokumentacja zwrócona została po jej uzupełnieniu przy piśmie inwestora w dniu 24 sierpnia 2020 r. Odnośnie do decyzji organu I instancji, MWINB uznał, że PINB nie dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Przypomniał, że ostatecznie w dniu 24 sierpnia 2020 r., inwestor przedłożył poprawiony i uzupełniony projekt budowlany zamienny. W przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym, znajdują się wymagane prawem oświadczenia projektantów, o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Organ odwoławczy zaznaczył, że projekt zagospodarowania terenu został sporządzony w formie opisowej i rysunkowej, na mapie do celów projektowych i zawiera oznaczenie inwestycji oraz legendę, zaś na stronie 6 opisu, zestawienie istniejącego sposobu zagospodarowania powierzchni, zagospodarowania działki (powierzchnia działki, zabudowy i biologicznie czynna). Ponadto na części rysunkowej zostały zobrazowane granice działki budowlanej (ABCDA), usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów z oznaczeniem wejść i wjazdów oraz odległości budynku od granic nieruchomości. Projekt architektoniczno-budowlany zawiera zwięzły opis techniczny oraz część rysunkową. MWINB wyjaśnił również, że jak wynika z uzasadnienia skarżonego rozstrzygnięcia PINB, ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności, tj. ze skutkiem ex tunc, to decyzja ta była obarczona wadą od chwili jej podjęcia, a skutek stwierdzenia jej nieważności posiada moc wsteczną. Wobec powyższego MWINB uznał, że inwestor nie legitymuje się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną w oparciu o decyzję Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z [...] sierpnia 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę daje podstawę do badania przedmiotowej inwestycji pod kątem zgodności z przepisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Obszaru [...], uchwalonego przez Radę Miasta [...] [...] listopada 2010 r. (uchwała nr [...]). Jakkolwiek więc decyzja o warunkach zabudowy została "skonsumowana" poprzez wydanie ostatecznego pozwolenia na budowę oraz nie została wycofana z obrotu prawnego, to jednak decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2008 r. PINB [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. [...] w W., zaś miejscowy plan, który został przyjęty uchwałą z [...] listopada 2010 r., dopuszcza zachowanie istniejącej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usług administracji z prawem do bieżącej konserwacji (§ 71 ust. 3 pkt 2 planu). Instancyjne kontrole wydawanych rozstrzygnięć nie wykazały niezgodnego z zapisami prawa usytuowania spornego obiektu, co więcej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z 6 maja 2011 r. wskazał, że "(...) za chybioną należy uznać argumentację organu pierwszej instancji, jakoby wydając kontrolowaną decyzję z [...] grudnia 2001 r. nr [...], Starosta Powiatu [...] zatwierdził projekt zamienny rażąco naruszający warunki techniczne regulujące kwestię usytuowania budynków na działce budowlanej (§ 12 ust. 4 rozporządzenia z 14 grudnia 1994 r.). Wobec tego MWINB uznał, że sporny obiekt nie został wybudowany w sposób niezgodny z prawem w zakresie jego usytuowania, a dalej usankcjonowany został miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stąd też niecelowym jest orzekanie w stosunku, co do jego usytuowania oraz gabarytów. Jakkolwiek zatem, plan dopuszcza zachowanie istniejącej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, to jednak powyższe nie oznacza usankcjonowania zabudowy zrealizowanej niezgodnie z przepisami, bowiem zapisy planistyczne nie zwalniają organu nadzoru budowlanego od kontroli spornej inwestycji z dalszymi zapisami warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie organu odwoławczego w badanej sprawie zachodzi niezgodność założeń projektowych z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (aktualny t.j. Dz. U. z 2022 poz. 1225), co winno przemawiać za orzeczeniem o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. MWINB wskazał, że na gruncie sprawy w tym w świetle wielokrotnie powtarzanych zarzutów I. i S. U., na szczególną uwagę zasługiwało zbadanie prawidłowości usytuowania tarasu, który jak wynika z mapy do celów projektowych oraz części opisowej, został zaprojektowany nad częścią piwniczną stanowiącą garaż podziemny na 18 miejsc parkingowych, w linii granicy południowej, a także zbadanie usytuowania od strony zachodniej w części wystającej garażu dwóch okien i kratki wentylacyjnej odprowadzającej spaliny z garażu. Zdaniem organu odwoławczego, w tym względzie należało mieć na uwadze treść § 12 ust. 6 pkt 1 oraz § 152 ww. rozporządzenia technicznego. W ramach uzupełniającego postępowania dowodowego organ ustalił, że na ścianie południowej w granicy z działką odwołujących się nie znajdują się żadne otwory, a wloty powietrza (czerpnie) usytuowane są 65 cm nad poziomem terenu i 70 cm od krawędzi ściany elewacji południowej. Ostatecznie wezwano inwestorów do uzupełnienia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zmiennego poprzez wskazanie: 1. w części rysunkowej: - na wszystkich rysunkach 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, ujednolicenie (naniesienie) zmian dotyczących tarasu; - na wszystkich rysunkach, 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, jednoznaczne (wyraźne) wskazanie wszystkich elementów (w tym murków naroży skrajnych i środkowych wraz z balustradami, murków oddzielających poszczególne powierzchnie tarasów od siebie oraz wierzchniej warstwy pokrycia tarasów - terakota) do usunięcia demontażu po uprzednim tarasie (bowiem przedstawione kolorem czerwonym zmiany nie są naniesione na wszystkich rysunkach projektów ponadto te naniesione świadczą o wydzieleniu dodatkowych tarasów poprzez ich wygrodzenie balustradą, na istniejących w elewacji południowej, a usytuowanych w granicy z działką sąsiednią tarasach); - natomiast w przypadku przyjęcia technicznie uzasadnionego rozwiązania projektowego wskazującego na konieczność pozostawienie murków naroży skrajnych lub/i środkowych od strony nieruchomości sąsiedniej należy przedstawić sposób odprowadzenia wód opadowych z połaci dachowej powstałej w miejsce tarasu, w szczególności w obrębie ww. murków; - sygnowanie (podpisanie) przez projektanta wszystkich wprowadzonych kolorem czerwonym zmian projektowych, na każdej stronie z wprowadzonymi zmian; 2. w części opisowej: - opisanie robót budowlanych wraz ze wskazaniem materiałów z jakich będą wykonane, w części wprowadzonych zmian w tym materiału poszycia dachowego poza tarasem (a w przypadku przyjęcia rozwiązania wskazującego na pozostawienie murków naroży skrajnych lub/i środkowych, technicznego uzasadnienia wskazującego na konieczność ich pozostawienia). Po dokonaniu analizy zwróconych przy piśmie z 24 sierpnia 2020 r. egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, MWINB doszedł do wniosku, że o ile kwestia dotycząca opisywanych wyżej czerpni została wyjaśniona w zamiennym projekcie budowlanym w sposób prawidłowy i wyczerpujący, o tyle w dalszym ciągu ma do czynienia z utrzymującą się niezgodnością usytuowania opisywanego wyżej tarasu z rozporządzeniem ws. warunków technicznych. Pomimo wielokrotnych wezwań inwestora, nieprawidłowość ta nie została usunięta. Z kolei niezgodność w tym zakresie stanowi fundamentalny zarzut formułowany przez małżonków U. Odnosząc się w pierwszej kolejności do czerpni powietrza, organ odwoławczy wskazał na zgodność założeń projektowych z § 152 rozporządzenia technicznego. W projekcie budowlanym zamiennym oznaczono bowiem umiejscowienie przedmiotowych czerpni przy nawiewach, a także wskazano, że ich wyloty (tj. odległość dolnej krawędzi otworu wlotowego) znajdować się będą na wysokości 2 m nad poziomem terenu (rzut piwnic - rys. nr 3, rzut elewacji północnej; - rys. nr 11, rzut elewacji wschodniej - rys. nr 12, rzut elewacji południowej - rys. nr 13, rzut elewacji zachodniej - rys. nr 14). Odnośnie zaś do usytuowania spornego tarasu w projekcie budowlanym zamiennym, zdaniem MWINB w myśl § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia technicznego, odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Zdaniem MWINB, przedstawione przez inwestora założenia projektowe zamienne, nie odpowiadają zapisom ww. regulacji prawnej. Na rysunku nr 4 (rzut parteru) widoczny jest taras, który przedzielony jest projektowanymi stalowymi balustradami o wysokości 110 cm, które oddalone są od murowanych oraz stalowo - ażurowych balustrad (stanowiących krawędź elewacji budynku usytuowanej w granicy z działką państwa U.) w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej. Wskazywany stan widnieje również na rysunku nr 9 (przekrój A-A) oraz rysunku nr 10 (przekrój BB). W ocenie MWINB, krawędź ww. tarasu wyznaczona jest murowanymi oraz stalowo-ażurowymi balustradami (nie zaś projektowanymi stalowymi), które znajdują się na granicy z nieruchomością sąsiednią, nie spełniając tym samym wymogu 1,5 m odległości opisanego w § 12 ust. 6 pkt 1 ww. rozporządzenia. Jakkolwiek bowiem w uzupełnionym projekcie wyrysowano kolorem czerwonym linię nowej balustrady stalowej, to jednak nadal nie usunięto w projekcie starej murowano-stalowej balustrady usytuowanej w granicy z nieruchomością sąsiednią. W piśmie z 16 marca 2020 r. MWINB wezwał do wykazania wszystkich elementów tarasu do usunięcia, bądź wykazania przyjęcia technicznie uzasadnionego rozwiązania projektowego wskazującego do ich pozostawienia. Pomimo powyższego, w uzupełnionym w tym zakresie przedmiocie poza pozostawieniem elementów spornych w postaci zlokalizowanej w granicy z działką sąsiednią murowano-stalowej balustrady, nie wykazano jakiegokolwiek uzasadnienia technicznego dla jej pozostawienia w niezmienionej formie bądź celowości takiego rozwiązania. W przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę poprzez stwierdzenie jej nieważności, przy jednoczesnym potwierdzeniu przez sąd administracyjny konieczności sporządzenia dokumentacji projektowej zamiennej, organ nadzoru budowlanego nie może zatwierdzić projektu, którego rozwiązania stoją w oczywistej sprzeczności z § 12 rozporządzenia technicznego. Nie pozwala na to treść art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. W badanym wypadku organ uznał, że przestrzeń istniejąca pomiędzy balustradami nowo projektowanymi i pozostałymi stanowi taras. IV. Skargę na powyższą decyzję MWINB wniósł R. D., zaskarżając ją w całości i nie formułując zarzutów, w klasycznej formie ich enumeratywnego wyliczenia. Jak wyjaśnił w uzasadnieniu, MWINB po raz kolejny kwestionuje wiążące go wskazania sądów administracyjnych, jak również ustalenia GINB dotyczące prawidłowości wykonanych robót budowlanych budynku przy ul. [...] w W. w stosunku do wymogów określonych w przepisach i warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wprawdzie GINB w swoich decyzjach stwierdzających nieważność decyzji Starosty Powiatu [...] zezwalających na budowę budynku wielorodzinnego z [...] lutego 2006 r. znak: [...] i decyzji z [...] lutego 2006 r. znak: [...] oraz decyzji z [...] lipca 2009 r. znak [...] próbował wykazać, jakoby garaż podziemny z tarasem był usytuowany niezgodnie z przepisami, ale jednoznaczne stanowisko WSA wyrażone w uzasadnieniu wyroku w sprawie VII SA/Wa 1779/09 z 1 lutego 2010 r. uchylającym decyzję GINB spowodowało ostateczną zmianę stanowiska GINB w tym zakresie. Sąd w uzasadnieniu przywoływanego wyżej wyroku jednoznacznie wskazał "W dacie wydawania decyzji nr [...] (zmieniającej decyzję o pozwoleniu na budowę) obowiązywał bowiem § 12 ust. 4 rozporządzenia, który określał odległości jakie należy zachować pomiędzy budynkiem, a granicą działki sąsiedniej. Jednak w ust. 5 i 6 dopuszczał określone odstępstwa, w tym m.in. możliwość posadowienia budynku w granicy z działką sąsiednią, tak jak mamy do czynienia w niniejszej sprawie". I dalej, "A zatem zupełnie chybiony jest zarzut organu II instancji w zakresie rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c) Prawa budowlanego z przyczyn wskazanej w zaskarżonej decyzji". Przywoływany wyżej wyrok WSA w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1779/09 jest prawomocny. Skarżący wskazał, że w wykonaniu tego wyroku, w dniu 7 lipca 2010 r. GINB dokonał oględzin w sprawie zabudowy znajdującej się na działce nr ew. [...], obręb [...] przy ul. [...] w W. oraz usytuowania tych obiektów i urządzeń budowlanych względem zabudowy na działkach sąsiednich. GINB w uzasadnieniu decyzji z 6 maja 2011 r. potwierdził prawidłowość usytuowania budynku wielorodzinnego na działce oraz braku naruszeń przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Na powyższe, jednoznaczne ustalenia GINB, zatwierdzone prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie, powołał się PINB w swej decyzji [...] z [...] lipca 2018 r., gdzie w obszernym i szczegółowym uzasadnieniu każde twierdzenie uzasadnia odpowiednimi przepisami prawa bądź ustaleniami GINB i sądów administracyjnych. Mimo to MWINB w skarżonej decyzji próbuje przeforsować przeciwną tezę i uchylić decyzję PINB. Zdaniem Skarżącego, organ odwoławczy już raz próbował podważyć prawidłowość decyzji PINB z [...] lipca 2018 r. i uchylił w całości tę decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. W wyniku wniesionego sprzeciwu, WSA w Warszawie wyrokiem w sprawie VII SA/Wa 1404/19 z 29 sierpnia 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, "Sąd zauważa, że w okolicznościach niniejszej sprawy przed organem drugiej instancji stało zadanie ponownej oceny przedłożonego materiału dowodowego - projektu zamiennego i nie wydaje się celowe uzupełnianie dowodów". Zdaniem Skarżącego, MWINB działając sprzecznie z wytycznymi Sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku, wydaje niezaskarżalne postanowienie, w którym zleca PINB, cyt. "przeprowadzenie oględzin i ustalenia aktualnego stanu faktycznego" budynku wielorodzinnego, co wskazuje, że MWINB przed wydaniem skarżonej decyzji nie zapoznał się z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności z przywoływanymi wyżej wyrokami WSA w Warszawie oraz protokołem oględzin GINB z 7 lipca 2010 r. i decyzją GINB z dnia 6 maja 2011 r. DOA/ORZ/7110/349/11. Skarżący podniósł, że budynek wielorodzinny przy ul. [...] w W. został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym zatwierdzonym decyzją Starosty Powiatu [...] nr [...] z [...] grudnia 2001 r., bez odstępstw od tego projektu, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Budynek został oddany do użytkowania w 2008 r. i od tego czasu nie podlegał żadnym przebudowom ani modernizacjom. Postępowanie MWINB, wbrew wskazaniom WSA zawartym w uzasadnieniu wyroku, zmierzające do dokonania ustaleń nie mających znaczenia w niniejszym postępowaniu oraz powielające wcześniejsze ustalenia GINB, zmierza wyłącznie do niezasadnego przedłużania postępowania legalizacyjnego i bez wątpienia nie jest postępowaniem prowadzonym bezstronnie. Kwestionowanie przez MWINB ustaleń GINB - organu wyższego szczebla oraz wytycznych zawartych w wyrokach Sądów administracyjnych nie znajdują również poparcia w obowiązujących przepisach prawa. Dodatkowo Skarżący podniósł, że oględziny budynku zlecone przez MWINB, zostały dokonane z naruszeniem art. 10, art. 79 § 1 i 2 k.p.a., tj. bez udziału skarżącego bez jego winy. Termin oględzin został ustalony tak, że oględziny miały miejsce jeszcze przed doręczeniem zawiadomienia o terminie oględzin, co uniemożliwiło stronie wzięcie czynnego udziału w tej czynności i doprowadziło do sytuacji, w której MWINB - nie znając całości akt sprawy - wydał skarżoną decyzję. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o kosztach postępowania. V. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji. I. i S. U. poparli stanowisko MWINB wyrażone w zaskarżonej decyzji. VI. Po rozpatrzeniu skargi R. D., wyrokiem z 12 marca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2077/20, tutejszy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję MWINB i orzekł o zwrocie na jego rzecz kosztów postępowania. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej wywiedzionej przez MWINB, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 17 listopada 2021 r. sygn. akt II OSK 1821/21, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tutejszemu Sądowi jednocześnie odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wskazał, że postępowanie sądowe zostało dotknięte wadą nieważności określoną art. 183 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej jako p.p.s.a.). Z poczynionych ustaleń wynika, że skarżący R. D. zmarł [...] lutego 2021 r., zatem w dniu 12 marca 2021 r. kiedy zapadł wyrok WSA w Warszawie nie miał zdolności do występowania w procesie sądowym w charakterze strony. WSA nie był uprawniony do wydania orzeczenia wobec osoby nieżyjącej. Okoliczność, że śmierć skarżącego nie była znana sądowi I instancji w dniu wydania zaskarżonego wyroku nie ma tutaj znaczenia. W związku z faktem, iż zaskarżony wyrok dotknięty jest wadą nieważności postępowania sądowego, które to postępowanie musi być przeprowadzone ponownie, bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpatrując sprawę, zważył, co następuje: VII. Skarga jest uzasadniona. Na wstępie Sąd wyjaśnia, że jest w tej sprawie związany wyrokiem NSA, w zakresie, w jakim wskazano w nim na wadę nieważności postępowania sądowego uprzednio przeprowadzonego w I instancji. W wyroku NSA, z oczywistych względów, nie odnoszono się natomiast do warstwy merytorycznej sprawy, pozostawiając to ponownemu rozstrzygnięciu WSA. W związku z tym, że skarżący R. D. zmarł [...] lutego 2021 r., należało odnaleźć jego spadkobierców, zapewniając im udział w postępowaniu sądowym. Jak wynika z przeprowadzonego przez Sąd postępowania wyjaśniającego w tym zakresie (vide zgromadzona dokumentacja spadkowa), spadkobiercami po ww. zmarłym są: J. D. (żona), A. D. (syn), M. D. (syn), małoletni W. D. (syn), reprezentowany przez przedstawicielkę ustawową J. D. i R. W. (córka). J. D. (działająca w imieniu własnym jak i w imieniu małoletniego W. D.), M. D. oraz R. W. wprost podtrzymali skargę wniesioną przez ich poprzednika prawnego R. D.. A. D. nie zajął w tym względzie stanowiska, jednakże Sąd ostatecznie uznał, że jako spadkobierca po zmarłym Skarżącym, dziedziczący prawa majątkowe, ma interes prawny do brania udziału w postępowaniu i brak odpowiedzi na wezwanie Sądu nie tamuje postępowania, ani też nie świadczy o cofnięciu skargi. W konsekwencji po stronie skarżącej występuje J. D. (żona zmarłego), A. D. (syn zmarłego), M. D. (syn zmarłego), małoletni W. D. (syn zmarłego) oraz R. W. (córka zmarłego). VIII. Przechodząc do oceny meritum sprawy, należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na genezę problemu w niej występującego. Otóż J. i R. D. uzyskali decyzję Burmistrza Gminy [...] nr [...] z [...] sierpnia 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która ustalała prawo budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego, 9-lokalowego z garażami wbudowanymi w podziemiu, z infrastrukturą techniczną na terenie Gminy [...] przy ul. [...]. Następnie decyzją Starosty Powiatu [...] nr [...] z [...] lutego 2000 r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono J. i R. D. pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego. Z kolei decyzją nr [...] z [...] grudnia 2001 r. Starosta Powiatu [...] zmienił ww. decyzję, zatwierdzając zamienny projekt budowlany. Kolejnym etapem szeroko pojętej sprawy był etap stwierdzenia nieważności decyzji budowlanych, w związku ze stwierdzonym rażącym naruszeniem warunków zabudowy. Wojewoda Mazowiecki, decyzją nr 18/11 z 24 stycznia 2011 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty Powiatu [...] nr [...] z [...] lutego 2000 r., a GINB decyzją z 6 maja 2011 r. znak DOA/ORZ/7110/348/11, utrzymał ją w mocy. Skarga Inwestorów została oddalona wyrokiem tutejszego Sądu z 16 grudnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1693/11, zaś skargę kasacyjną R.D. oddalono wyrokiem NSA z 16 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1172/12. Nadto, Wojewoda Mazowiecki, decyzją nr 19/11 z 24 stycznia 2011 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty Powiatu [...] nr [...] z [...] grudnia 2001 r., zaś GINB decyzją z 6 maja 2011 r. znak DON/ORZ/7110/349/11 utrzymał ją w mocy. W następstwie tego, MWINB decyzją nr 782/13 z 29 maja 2013 r. stwierdził nieważność decyzji PINB [...] nr [...] z [...] sierpnia 2008 r., którą udzielono pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z garażem podziemnym przy ul. [...] w W.. Z kolei GINB decyzją z 21 sierpnia 2013 r. znak DON/ORZ/7100/1152/13 utrzymał ww. decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 19 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 612/14, oddalił skargę na tę decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 644/15 oddalił skargę kasacyjną. W konsekwencji powyższego, Inwestorzy J. i R. D., utracili zarówno decyzję o pozwoleniu na budowę, jak również decyzję ją zmieniającą oraz decyzję o pozwoleniu na użytkownie wzniesionej i gotowej już inwestycji. W związku z powyższym, Sąd wskazuje na wyrok NSA z 19 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 240/20, zgodnie z tezą którego, w sytuacji, gdy stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót), powstaje stan, w którym nie istnieje zatwierdzona prawem dokumentacja. Dlatego w określonych okolicznościach może być odpowiednio zastosowany przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., który pozwala, po przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, na dokonanie ustaleń, ocen i rozstrzygnięć, o których mowa w art. 51 ust. 4 i 6 P.b. Takie też kroki zostały podjęte przez organy w niniejszej sprawie, bowiem nie może być kwestionowane to, że wyeliminowanie wszystkich aktów administracyjnych, dotyczących spornej inwestycji, otworzyło drogę, a raczej stworzyło konieczność, do wszczęcia postępowania naprawczego, mającego na celu uregulowanie status wykonanych robót budowlanych. Jak zatem wskazano na wstępie, w efekcie prowadzenia postępowania naprawczego, PINB decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...], nałożył na Inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, natomiast MWINB utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy decyzją z 13 marca 2017 r. nr 439/2017, zaś wywiedziona skarga na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z 6 czerwca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1278/17. Warto także zwrócić uwagę na wyrok NSA z 30 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2686/16, w którym wskazano, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę oznacza, że decyzja wydana na podstawie przepisu art. 51 ust. 4 P.b. powinna zakresem swojego rozstrzygnięcia obejmować całość zamierzenia budowlanego, które było przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę. Wydana na podstawie tego przepisu decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, zastępuje bowiem w istocie pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę. Co za tym idzie, również projekt budowlany zamienny obejmować musi całą inwestycję, stanowiącą przedmiot postępowania naprawczego. Projekt ten winien zatem uwzględniać wszystkie wykonane do dnia wydania orzeczenia w sprawie roboty budowlane, a więc zarówno te, które objęte były pierwotnie zatwierdzonym projektem budowlanym - jeżeli zostały zgodnie z tym projektem wykonane, jak i roboty budowlane nieobjęte tym projektem, w tym roboty stanowiące istotne odstąpienie od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę oraz roboty, których charakter nie może być oceniony jako istotne odstępstwo. Dopiero tak sporządzony projekt budowlany zamienny może stać się przedmiotem analizy organu nadzoru budowlanego, który orzeka na podstawie art. 51 ust. 4 P.b. albo 51 ust. 5 P.b. Doprowadzenie zaś obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oznacza doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego. Doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem nie może być rozumiane jako doprowadzenie do stanu zgodności z prawem tylko w jakimś ograniczonym zakresie, gdyż pojęcie "stanu zgodnego z prawem" jest jedno. Nie może być zatem wątpliwości co do tego, że projekt zamienny musiał obejmować, i zdaniem Sądu obejmował, całość wykonanych robót budowlanych, w tym również i ten zakres, który nie został nigdy uznany za wadliwy z punktu widzenia zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym (pierwotną decyzją o warunkach zabudowy). Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nałożony obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., nałożony został jako forma przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Szczególnego zaakcentowania wymaga jednak to, że sprawa niniejsza nie stanowi jednak klasycznego przykładu sprawy istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, bowiem występuje w niej nie tyle istotne odstępstwo od projektu (budowę wykonano zgodnie z projektem z 2000 i 2001 roku), a utrata pozwolenia na budowę w wyniku unieważnienia decyzji przez organy nadzoru. Nie można więc nie dostrzegać tego, w jakiej procedurze działały organy i jaki obowiązek został nałożony na Inwestorów, w szczególności z jakich powodów stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę. Ma to istotne znaczenie w kontekście zakresu badania przez organy projektu zamiennego. Zgodnie z wyrokiem NSA z 2 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1251/15 w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego nie dochodzi do ponownego badania, czy inwestycja, co do której wydano pozwolenie na budowę, od którego istotnie odstąpiono, jest zgodna z prawem. Bada się jedynie to, czy istotne odstępstwo jest zgodne z prawem. Jedynie zatem w zakresie tego istotnego odstępstwa bada się, czy jest ono zgodne z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo planem miejscowym i przepisami, w tym technicznymi. Przy czym badania w tym zakresie dokonuje się z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, jednakże tylko w granicach stwierdzonych odstępstw. Jeżeli zatem w tym dniu obowiązuje plan miejscowy, to ocenia się, czy istotne odstępstwo jest zgodne z tym planem, a nie decyzją o warunkach zabudowy, która była podstawą wydania pozwolenia na budowę, od którego istotnie odstąpiono. Również w wyroku WSA w Poznaniu z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Po 19/18 słusznie wskazano, że przed stwierdzeniem, że obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego został wykonany, należy po jego przedstawieniu przez inwestora dokonać jeszcze jego sprawdzeń, w szczególności w zakresie objętym regulacją art. 35 ust. 1 P.b. Co przy tym istotne, sprawdzenia te i weryfikacja przedłożonej dokumentacji zamiennej może dotyczyć tylko tej części, która odnosi się do istotnych odstępstw - postępowanie naprawcze w takim przypadku ma bowiem doprowadzić do ustalenia, czy istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego mogą być zaakceptowane, a więc, czy są zgodne z prawem, czy też - wymagają dla stwierdzenia ich zgodności z przepisami prawa budowlanego wykonania dodatkowych robót, ewentualnie - podjęcia innych czynności. Stosując odpowiednio powyższą, niekwestionowaną linię orzeczniczą, uwzględnić należy to, że w sprawie niniejszej obowiązek przedłożenia projektu zamiennego stosuje się w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a nie usunięcia istotnych odstępstw. Nie mogło zatem umknąć organowi odwoławczemu to, z jakich powodów stwierdzono nieważność decyzji budowlanych. Analiza decyzji GINB z 6 maja 2011 r. znak DOA/ORZ/7110/348/11 wskazuje, że organ ten przyjął, że z treści decyzji o warunkach zabudowy z 1998 r. wynika, że została ona wydana dla inwestycji polegającej na budowie "budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, 9-lokalowego, z garażami wbudowanymi w podziemiu, z infrastrukturą techniczną" o następujących parametrach technicznych: powierzchnia zabudowy - ok. 280 m2 powierzchnia użytkowa ok. 750 m2, kubatura 3.600 m3 wysokość zabudowy - 2,5 kondygnacji. Ponadto analizowana decyzja wzizt przewiduje, że planowane przedsięwzięcie obejmuje swym zakresem realizację 8-stanowiskowego garażu oraz parkingu na 16 miejsc postojowych. Z kolei analiza dokumentacji projektowej zatwierdzonej kontrolowaną decyzją Starosty Powiatu [...] z [...] lutego 2000 r. nr [...] zdaniem GINB wykazała, że planowany obiekt nie jest zgodny z ustaleniami ww. decyzji o warunkach zabudowy. Projekt budowlany przewiduje bowiem realizację budynku 10-lokalowego o powierzchni użytkowej 1.266,60 m2, powierzchni zabudowy 512,50 m2, kubaturze 4.250 m3 oraz z 16-stanowiskowym garażem podziemnym. W ocenie GINB, organ powiatowy, wydając decyzję z 14 lutego 2000 r., niewątpliwie naruszył art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) P.b. Za całkowicie niedopuszczalne organ nadzoru uznał zatem udzielenie pozwolenia na budowę obiektu o parametrach znacznie odbiegających od tych, które wskazał inwestor wnioskując o ustalenie warunków zabudowy. W takiej sytuacji uzasadnione jest twierdzenie, że warunki zabudowy ustalono dla inwestycji w istocie innej, aniżeli przewidziana w decyzji o pozwoleniu na budowę, co rażąco narusza prawo. GINB zwrócił jednakże uwagę także na art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c P.b., analizując zgodność ówczesnego projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Analiza projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty z [...] lutego 2000 r. nr [...] nie wykazała, aby projektowane rozwiązania naruszały rażąco przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 1999 r. nr 15 poz. 140 ze zm. - według stanu na dzień 14 lutego 2000 r.). Organ nadzoru podkreślił, że zgodne z warunkami technicznymi, obowiązującymi na dzień wydania kontrolowanej decyzji, jest usytuowanie projektowanego budynku na działce inwestycyjnej (nr ew. [...]). Zgodnie z treścią § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia z 1994 r, zasadą jest, że odległość projektowanej zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami powinna wynosić co najmniej 4 m dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi lub 3 m dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów. Analiza projektu zagospodarowania terenu wskazuje, że wschodnią elewację (z otworami okiennymi) zaprojektowano w odległości 4 m od granicy z działką o numerze ew. [...], północną elewację (z otworami drzwiowymi oraz otworami okiennymi) zaprojektowano w odległości ok. 5 m od granicy z działkami o numerach ew. [...] i [...], zachodnią elewację (wrota garażowe oraz otwory okienne) zaprojektowano w odległości ponad 22 m od granicy z sąsiednią działką drogową - ulicą [...]. Od strony południowej projektowany budynek mieszkalny został usytuowany bezpośrednio przy granicy działką o nr ew. [...]. W dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę z 2000 r. obowiązywał jednakże § 12 ust. 6 rozporządzenia z 1994 r., dopuszczający usytuowanie budynku, z zastrzeżeniem § 270 ust. 2, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, bądź w odległości mniejszej od określonej w § 12 ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową, a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej i uzyskana pisemna zgoda jej właściciela. Jak wynika z akt sprawy, na realizację projektowanego obiektu bezpośrednio przy granicy z działką o numerze ew. [...] inwestor uzyskał pisemną zgodę ówczesnych współwłaścicieli wskazanej nieruchomości – M. P. oraz S. K.. W swych oświadczeniach, datowanych na dzień 22 stycznia 2000 r., stwierdzili oni jednoznacznie cyt. "wyrażam zgodę na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z parkingiem podziemnym oraz tarasem na działce ew. nr [...] przy ul. [...] w W.. Jednocześnie wyrażam zgodę, by podziemny parking wraz z tarasem znajdował się na granicy z moją działką ew. nr [...] przy ul. [...]. Jednocześnie wyrażam zgodę na wejście na moją działkę ew. nr [...] w celu budowy garażu podziemnego wraz z tarasem w nowobudowanym budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w W.". Ponadto GINB stwierdził, że takie usytuowanie planowanego obiektu nie skutkuje naruszeniem warunków technicznych dotyczących odległości nowoprojektowanej zabudowy od elementów zagospodarowania już istniejących na działce o numerze ew. [...] Z projektu zagospodarowania terenu spornej inwestycji wynika jednoznacznie, że od najbliższego obiektu usytuowanego na działce o numerze ew. [...] projektowany budynek jest oddalony o ponad 15 m. Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ nadzoru stwierdził, że w analizowanym przypadku inwestor był uprawniony do realizacji projektowanego budynku mieszkalnego bezpośrednio przy granicy z działką o numerze ew. [...]. GINB nie podzielił również zarzutu naruszenia § 23 ust. 1 rozporządzenia technicznego z 1994 r. (przepis dotyczący miejsc gromadzenia odpadków stałych), gdyż zarówno w części opisowej projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z 2000 r., jak również z opracowań graficznych, nie wynika, aby sporna inwestycja obejmowała realizację zadaszonych osłon lub pomieszczeń z pojemnikami na odpadki stałe. Nie przewiduje tego również projekt zagospodarowania działki inwestycyjnej. Element zagospodarowania oznaczony na projekcie zagospodarowania symbolem 7 to "projektowany pojemnik na odpadki stałe" - nie jest to więc żaden z obiektów wskazanych w § 22 rozporządzenia z 1994 r., zwłaszcza zaś nie mieści się on w kategorii "zadaszonej osłony lub pomieszczenia z pojemnikami na odpadki stałe. GINB wskazał także, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją z 2000 r. nie przewiduje, aby wody opadowe z tarasu miały być odprowadzane na działkę o nr ew. [...]. Potwierdzają to rysunki projektowe obrazujące wygląd elewacji południowej (rys. nr 13), elewacji wschodniej (rys. nr 12) oraz elewacji zachodniej (rys. nr 14). Z powyższych opracowań wynika, iż wody opadowe z projektowanego tarasu będą odprowadzane rynną której upust jest skierowany na działkę inwestycyjną zarówno od strony elewacji wschodniej, jak i elewacji zachodniej. Ustaleń organu pierwszej instancji co do powyższej kwestii nie potwierdzają także rysunki, na których przedstawiono przekrój projektowanego budynku (rys. nr 9, rys. nr 10) oraz rzut parteru (rys. nr 20, rys. nr 21). Poza stwierdzonym rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b P.b., GINB nie dostrzegł, aby kontrolowana decyzji Starosty Powiatu [...] z [...] lutego 2000 r. nr [...] naruszała rażąco inne, obowiązujące w dacie jej wydania, przepisy ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych, w tym przepisy rozporządzenia technicznego z 14 grudnia 1994 r. Sąd z konieczności przytoczył bardzo obszerne fragmenty decyzji GINB, stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę z 2000 r., aby podkreślić to, że powodem unieważnienia pozwolenia na budowę była rażąca niezgodność inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy, a nie z przepisami technicznymi. Ma to z kolei istotny wpływ na ocenę projektu zamiennego obecnie prezentowanego, bowiem organ go zatwierdzający nie może pominąć wiążącej decyzji GINB i oceny w niej przedstawionej. Skoro stosuje odpowiednio procedurę zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, to może się, zdaniem Sądu, poruszać tylko w zakresie, jaki wynika z ustalonej w tym przypadku wady rażącego naruszenia prawa (swoistego ekwiwalentu istotnego odstąpienia od projektu). Ta zaś wyraźnie dotyczy niezgodności na linii decyzja wzizt - pozwolenie na budowę. MWINB zobowiązany był zatem uwzględnić sens decyzji GINB i ocenę realizacji inwestycji w zgodzie z uprzednio obowiązującymi wymaganiami technicznymi. Tymczasem organ orzekający stosuje przepisy, które nie obowiązywały w dacie wydania pozwolenia na budowę, błędnie w istocie przyjmując, że przedłożony projekt budowlany zamienny może być analizowany w pełnym zakresie, jaki wynika z art. 35 ust. 1 P.b. Sąd uznaje takie stanowisko za niezasadne, bowiem organ mógł się poruszać jedynie w ramach ocen, wynikających ze stwierdzonej wady kwalifikowanej. Nie mógł natomiast naruszać oceny GINB, co do zgodności samej inwestycji z przepisami technicznymi wówczas obowiązującymi. Inaczej mówiąc, decyzję GINB należy w niniejszym postępowaniu traktować jako wyznacznik wad, które legły u podstaw unieważnienia decyzji budowlanej i w związku z tym stanowią odpowiednik wady istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Podkreślenia bowiem wymaga, że organ stosuje instytucję z art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Mając to na uwadze Sąd wyjaśnia, że jakkolwiek decyzja o pozwoleniu na budowę z 2000 r. i 2001 r. (decyzja zamienna) zostały unieważnione z uwagi na rażącą niezgodność z warunkami zabudowy, to ocena przedłożonego projektu budowlanego zamiennego pozwala przyjąć, że jest on zgodny z przepisami planistycznymi. Taki też wniosek sformułował PINB i MWINB w niniejszej sprawie. Jako, że z obrotu prawnego wyeliminowano pozwolenie na budowę, zaś przyczyną jego unieważnienia była rażąca niezgodność z warunkami zabudowy, określonymi decyzją z 1998 r., to takie działanie dawało podstawę do zbadania przedłożonego projektu zamiennego z przepisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Obszaru [...] - uchwała Rady Miasta [...] z [...] listopada 2010 r. nr [...]. Wprawdzie jest oczywiste, że zamierzenie inwestycyjne było niezgodne z decyzją wzizt, to jednak jest ono zgodne z obowiązującym planem miejscowym, tym bardziej, że na pewnym etapie inwestycja posiadała pozwolenie na użytkowanie. W związku z tym należy wskazać, że w § 71 planu przewidziano ustalenia dla terenu 52.MN, który obejmuje sporną inwestycję. W ustępie 3 pkt 2 tego przepisu, ustalono zachowanie istniejącej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usług administracji z prawem do bieżącej konserwacji. Powyższe oznacza, że jakkolwiek pozwolenie na budowę dla inwestycji przy ul. [...] w W. wydano niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, to jednak inwestycja uzyskała pozwolenie na budowę (nie jest więc samowolą). Ocena projektu zamiennego, z uwagi na podstawę stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, winna zatem uwzględniać obecnie obowiązujące przepisy planu miejscowego, które pozwalają na jej zachowanie. Stanowisko PINB i MWINB wyrażone w tym zakresie jest więc w pełni zasadne. Projekt zamienny spełnia zatem wymaganie z art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. – na podstawie przepisu przejściowego). Sąd nie podziela natomiast stanowiska MWINB, który uznaje, że nie przedłożono prawidłowego projektu zamiennego, bowiem nie usunięto niezgodności z przepisami technicznymi obecnie obowiązującymi, przewidującymi usytuowanie tarasu w zbliżeniu do sąsiedniej nieruchomości małżonków U.. Sąd nie zgadza się z organem odwoławczym z dwóch powodów. Po pierwsze, MWINB błędnie przyjął, że kwestia tarasu może być analizowana tak samo, jak istotne odstępstwo od wcześniejszego projektu budowlanego. W nie bez powodu obszernie zacytowanej przez Sąd decyzji GINB, potwierdzonej orzeczeniami sądów administracyjnych, wyraźnie wskazano, że samo posadowienie budynku, a więc również i jego tarasu, nie budzi jakichkolwiek wątpliwości prawnych. Inwestor posiadał w tamtym czasie zgodę ówczesnych właścicieli nieruchomości sąsiedniej na taką lokalizację zabudowy, a więc tak budynku jak i jego tarasu nad garażem, przy czym wznoszony budynek oddalony był od najbliższej zabudowy o ponad 15 m. Oznacza to, że w ramach projektu zamiennego mógł ów taras pozostawić w stanie niezmienionym. Kwestia ta nie stanowiła podstawy unieważnienia pozwolenia na budowę, zatem MWINB nie mógł uznać, że wyeliminowanie decyzji o pozwoleniu na budowę utorowało drogę do pełnej i całościowej oceny projektu zamiennego, tak jakby Inwestor po raz pierwszy występował o pozwolenie na budowę i nigdy go nie miał. To zaś, że motywem działania małżonków U., jest podkreślane przez MWINB, nieakceptowanie posadowienia budynku i tarasu (także innych elementów zabudowy), w ogóle nie stanowi jakiejkolwiek podstawy do odmowy zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego. Stan prawny towarzyszący posadowieniu spornej zabudowy jest taki, że ówcześni właściciele działki sąsiedniej wyrazili zgodę na lokalizację budynku i tarasu w granicy ich nieruchomości i taką też zgodę przedstawił Inwestor w sprawie. To dopiero przepisy rozporządzenia technicznego z 12 kwietnia 2002 r. wprowadziły normę odległościową dla tarasów. Po drugie, niezależnie od powyższego, także dokonana w następstwie postanowienia skierowanego przez MWINB do Inwestorów, wiążąca w niniejszej sprawie modyfikacja projektu budowlanego zamiennego, w sposób prawidłowy obrazuje zamiar odsunięcia tarasu o 1,5 m od granicy działki. To, że MWINB przyjmuje, że przedłożony projekt zamienny nie spełnia wymagań prawa, bowiem nie naniesiono zmian odnośnie do wycofania o 1,5 m tarasu od granicy działki sąsiedniej, nie jest twierdzeniem uzasadnionym. Sąd nie podziela takiego stanowiska organu, bowiem z projektu wyraźnie wynika, że zaprojektowano taras cofnięty względem granicy działki sąsiedniej i taka jest też wola Inwestora. To, że Inwestor pozostawia "stare" balustrady i murki, nie świadczy jeszcze o tym, że zachowuje taras w dotychczasowym rozmiarze i niezmienionej postaci. Organ błędnie uznaje, że pozostawiono taras w dotychczasowym kształcie, względnie, że powstają w ten sposób dwa tarasy (jeden za drugim). Niezależnie od wskazanych przyczyn legalności tarasu w pierwotnie zaprojektowanej formie, poprawienie projektu przez Inwestora i wykreślenie na nim nowego tarasu (zmniejszonego względem poprzedniego), nie może świadczyć o pozorności takiego działania bądź o jej niezgodności z prawem. Nie ma znaczenia, że ów taras nie został poprawiony na wszystkich rysunkach. Projekt zamienny ma być przede wszystkim czytelny, gdyż bazuje na dotychczasowych rozwiązaniach (projekcie niegdyś zatwierdzonym). Sąd nie widzi zatem wadliwości w tym, że nie wszystkie rysunki np. przekroje, zawierają odniesienie do tarasu. Cel działania Inwestorów jest jasny i nie budzi wątpliwości, że mają oni zamiar odsunąć taras o 1,5 m od granicy działki sąsiedniej (na całej jego długości od strony działki, z którą graniczy budynek). Wyraźnie należy przy tym podkreślić, że jeżeli nastąpi wykorzystanie części znajdującej się za zaprojektowanymi barierami, odsuwającymi taras od granicy, będziemy w takim przypadku mieli wówczas do czynienia ze zmianą sposobu użytkowania obiektu, niezgodną z zatwierdzonym projektem zamiennym. Organ nie może jednakże w tym przypadku zakładać, niejako a priori, zachowania Inwestora niezgodnego z prawem. W konsekwencji Sąd uznał, że MWINB dokonując analizy przedstawionego projektu zamiennego naruszył art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.) przyjmując, że projekt ten nie przewiduje dostatecznie wyraźnej modyfikacji tarasu. Należy podkreślić, że ów taras znajduje się na dachu garażu i nie jest elementem budynku wznoszonym wprost na gruncie (jako jedyny obiekt). W odpowiedni więc sposób należało oceniać projekt zagospodarowania terenu, tj. w powiązaniu z przekrojami, na których ów taras został zmodyfikowany, a nie tylko w odniesieniu do PZT. Taras stanowi jednocześnie dach garażu. Sąd nie podziela również zastrzeżeń organu odwoławczego, co do braku wyjaśnienia sposobu odprowadzania wód opadowych z powierzchni tarasu/dachu nad garażem. Wbrew podnoszonym zastrzeżeniom, projekt przewiduje rynnę nad ścianą graniczną z działką małżonków U.. Takie rozwiązanie przewidywał także uprzednio, o czym wprost przesądził GINB w decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę, odmawiając uznania tej kwestii jako niezgodnej z prawem (patrz rysunek nr 17 "Detale tarasu" k. 45 projektu). Co istotne, z rysunków nr 12 i 14 (odpowiednio Elewacja wschodnia i zachodnia) wprost wynika, że rura spustowa i jej wylewka, skierowane są na działkę inwestycyjną, a nie sąsiednią. Nie ma zatem jakiejkolwiek mowy o niezgodności projektu budowlanego zamiennego z prawem, w szczególności z przepisami określającymi zakaz kierowania wód opadowych na nieruchomości sąsiednie. Należy podkreślić, ustosunkowując się w tym względzie do zastrzeżeń małżonków U., że w niniejszej sprawie analizowany jest wyłącznie stan prawny inwestycji, tj. prawidłowość jej zaprojektowania. Ani organy, ani też Sąd, nie analizują, gdyż na tym etapie nie mogą, stanu zrealizowania obiektu budowlanego, tj. czy nastąpiło to w zgodzie z zatwierdzonym projektem zamiennym. Elementy projektu budowlanego zamiennego będą podlegały ocenie z punktu widzenia ich zgodności wykonania na etapie uzyskiwania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, który to obowiązek został nałożony na Inwestorów decyzją PINB i winien zostać trzymany w mocy przez MWINB ponownie rozpoznający sprawę, wskutek niniejszego wyroku. Podobnie należy ocenić podnoszoną przez odwołujących się od decyzji PINB kwestię wykonanego w rzeczywistości utwardzenia wzdłuż granicy działki nr ew. [...] o szerokości 3 m. Sąd zwraca uwagę, że zatwierdzony projekt zamienny przewiduje w tym miejscu pas zieleni (powierzchnię biologicznie czynną), zatem na etapie oceny zgodności wykonanych robót budowlanych z projektem zamiennym, kwestia ta będzie weryfikowana (Inwestor ma dostosować się do wymagań projektowych i stosowne utwardzenia przekształcić w teren zielony). Sąd podziela uwagi organów, co do kwestii miejsca gromadzenia odpadów stałych. Już poprzednio GINB podkreślił, że projekt nie przewiduje jakichkolwiek zadaszonych miejsc gromadzenia odpadków. Z PZT do projektu zamiennego (patrz oznaczenie nr 7) wynika, że w tym samym miejscu przewidziano miejsce gromadzenia odpadków stałych. Projekt zamienny nie dokonuje w tym względzie żadnych zmian. Odmienne korzystanie z nieruchomości nie stanowi podstawy do podważenia projektu zamiennego, a podstawę do odrębnych postępowań związanych ze zmianą sposobu użytkowania obiektu lub niedozwoloną zmianą PZT. W tym postępowaniu kwestia ta nie może być jednak analizowana. Jednocześnie Sąd podziela uwagi organów, że przedstawiony projekt budowlany zamienny został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia i dołączono do niego wymagane dokumenty, obrazujące posiadanie wymaganych uprawnień. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.) oraz art. 80 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję MWINB. W ponownym postępowaniu, organ ten zobowiązany będzie uwzględnić powyższe uwagi Sądu i się do nich zastosować, uwzględniając dokonaną prze Inwestora modyfikację projektu, odsuwającą sporny taras od granicy nieruchomości sąsiedniej. O kosztach niniejszego postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 500 zł, przy czym Sąd orzekł solidarny zwrot przez organ kosztów wpisu, na rzecz wszystkich podmiotów, które wstąpiły w miejsce zmarłego Skarżącego R. D. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł o zwrocie na rzecz M. D. i R. W., od organu, kwot po 497 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Osoby te były reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników, zatem należało im przyznać 480 zł tytułem wynagrodzenia jak i 17 zł tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło