VII SA/Wa 875/20

WyrokWSA w Warszawie2020-10-08

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Andrzej Siwek, Mirosław Montowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu pierwszej instancji o nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów (inwentaryzacji geodezyjno-budowlanej i ekspertyzy stanu technicznego) wydane na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, a w konsekwencji, czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność takiego zażalenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie organu pierwszej instancji, mimo że wydane na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., nie mogło być podstawą do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Błędna wykładnia przepisów intertemporalnych (art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r.) przez organy obu instancji doprowadziła do zastosowania nieobowiązującej ustawy i wadliwego rozstrzygnięcia. Sąd wskazał, że obowiązek przedłożenia dokumentów powinien być rozpatrywany w świetle art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., a postanowienia wydane na tej podstawie podlegają zaskarżeniu w drodze zażalenia zgodnie z art. 81c ust. 3 tej ustawy.
Stan faktyczny
Skarżąca E.T. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które stwierdzało niedopuszczalność jej zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB). PINB nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjno-budowlanej i ekspertyzy stanu technicznego części budynku gospodarczego, powołując się na art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. WINB uznał zażalenie za niedopuszczalne, argumentując, że na postanowienia wydane w trybie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie przysługuje zażalenie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym błędne zastosowanie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi E.T. na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E.T. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez E. T. (zwaną dalej "skarżącą") jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej także: "organ odwoławczy" bądź "[...] WINB") z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako "organ pierwszej instancji" lub "PINB w [...]") z dnia [...] stycznia 2020 r. Nr [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] maja 2019 r. do PINB w [...] wpłynęło pismo E.T. o sprawdzenie legalności zabudowy działki o nr ewid. [...] zlokalizowanej w miejscowości [...], gm. [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. organ powiatowy poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie prawidłowości i legalności realizacji budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Po analizie zebranego materiału dowodowego PINB w [...] postanowieniem z [...] stycznia 2020 r., Nr [...] nałożył na E. T., A. W. i I.W. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 czerwca 2020 r., następujących dokumentów: - trzech egzemplarzy inwentaryzacji geodezyjno-budowlanej części budynku gospodarczego o wymiarach 9,0 x 6,0 m zrealizowanej w latach 70-80 XX wieku, - ekspertyzy stanu technicznego zrealizowanego budynku z uwzględnieniem zgodności realizacji z warunkami technicznymi, ze sztuką budowlaną, stanu technicznego wykonanych robót oraz bezpieczeństwa użytkowania w zakresie konstrukcji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła E T. Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. Nr [...],[...] WINB, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 141 § 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm. – dalej jako "Prawo budowlane z 1994 r.") stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że pierwszą fazą postępowania zażaleniowego, jest faza wstępna, w czasie której organ nadzorczy jest obowiązany ocenić, czy zażalenie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Następnie organ odwoławczy powołując się na treść art. 141 § 1 k.p.a. wyjaśnił, że ustawodawca enumeratywnie wymienił przypadki, kiedy na postanowienie wydane w pierwszej instancji służy prawo złożenia zażalenia do organu wyższego stopnia. W innych przypadkach postanowienia wydane przez organ stopnia podstawowego są ostateczne, tzn. nie przysługuje na nie zażalenie. Organ odwoławczy przywołał także treść art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., zgodnie z którym terenowy organ administracji państwowej przy wykonywaniu zadań określonych ustawą może żądać od inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego oraz od wykonawcy robót budowlanych lub producenta materiałów budowlanych informacji i udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót przekazaniem obiektu budowlanego do użytku lub utrzymaniem obiektu, opracowania instrukcji eksploatacyjnej dla obiektu lub jego części, dostarczenia technicznych ekspertyz dotyczących projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, oraz określić termin ich dostarczenia. Zdaniem organu odwoławczego redakcja tego przepisu nie budzi wątpliwości, iż ustawodawca nie przewidział możliwości zakwestionowania postanowienia wydanego w tym trybie w ramach środka, jakim byłoby zażalenie. Oran wyjaśnił, że zażalenie jest samodzielnym i formalnym środkiem zaskarżenia, który przysługuje tylko na takie postanowienia, których zaskarżalność, zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a., przewidują expressis verbis przepisy k.p.a., bądź przepisy prawa materialnego, na podstawie których postanowienie zostało wydane (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Po 307/13). Zdaniem organu odwoławczego, w sytuacji gdy na postanowienie wydane w trybie art. 56 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stronom postępowania nie przysługuje zażalenie, należało wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia E. T. na postanowienie PINB w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. z przyczyn przedmiotowych, tj. z przyczyn wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia w administracyjnym toku instancji. Z powyższym orzeczeniem [...] WINB nie zgodziła się E. T., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze na postanowienie [...] WINB zarzuciła naruszenie następujących przepisów: 1. art. 134 k.p.a. w zw. z art. 141 § 1 k.p.a. i 144 k.p.a. poprzez bezzasadne stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia strony na postanowienie PINB w [...] z [...] stycznia 2020 r., 2. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zaskarżonego postanowienia oraz brak właściwej oceny zebranych w sprawie dowodów, co doprowadziło do niewłaściwego rozstrzygnięcia sprawy, 3. art. 56 ust. 1 ustawy - Prawo Budowlane z dnia 24 października 1974 r. poprzez jego zastosowanie i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia o nałożeniu na skarżącą obowiązku dostarczenia inwentaryzacji geodezyjno- budowlanej oraz ekspertyzy stanu technicznego części budynku gospodarczego o wymiarach 9.0 x 6.0 m zrealizowanej w latach 70–80-tych XX wieku, pomimo niewykazania przesłanek ustawowych do zastosowania rzeczonego przepisu, a w szczególności niewykazania, że ww. część budynku została zrealizowana bez wymaganego prawem pozwolenia budowę, w szczególności że ww. budynek jest ujęty na dostępnych mapach geodezyjnych oraz pozostaje uwzględniony do wymiaru podatku od nieruchomości w Gminie [...], co jednoznacznie wskazuje na legalność i prawidłowość budowy. Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] WINB oraz postanowienia organu powiatowego z dnia [...] października 2020 r. i stwierdzenie, ze oba postanowienia nie podlegają wykonaniu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty w niej zawarte okazały się uzasadnione i skutkować musiały uchyleniem zaskarżonego postanowienia [...] WINB. Na wstępie należy jednak wyjaśnić, że Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przechodząc do meritum sprawy, w pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że podstawę materialnoprawną wydanego postanowienia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. nr 38 poz. 229 z późn. zm. - dalej jako "Prawo budowlane z 1974 r."), a w szczególności art. 56 tej ustawy. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. Nr [...] nałożył na współwłaścicieli nieruchomości, tj. E. T., A. W. i I. W. obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Organ w toku postępowania administracyjnego ustalił, że na działce nr ewid. [...] zlokalizowanej w miejscowości [...], gm. [...], znajduje się m. in budynek gospodarczy wybudowany w latach 70-80 XX wieku, który w 2013 roku został rozbudowany. Organ ustalił również, że E.T. i A.W. nie posiadają zgłoszenia ani pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Zdaniem organu, w sytuacji gdy budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r., doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z prawem wymagało wykorzystania przepisów ustawy z 1974 r., stosując art. 103 ust. 2 obowiązującej obecnie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Organ drugiej instancji, akceptując powyższe stanowisko PINB w [...] uznał, że skoro postępowanie administracyjne powinno być prowadzone zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r., to podstawą do nałożenia obowiązku przedstawienia określonych dokumentów winna być regulacja zawarta w art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., a w konsekwencji na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia złożonego przez skarżącą, albowiem ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w trybie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Słusznie skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 56 ust. 1 ustawy - Prawo Budowlane z dnia 24 października 1974 r. poprzez jego zastosowanie w sprawie. Oparcie się przez organ na tej normie prawnej wynikało z nieprawidłowej wykładni przepisu art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie bowiem z tym przepisem do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. W myśl art. 103 ust. 2 cyt. ustawy, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 września 2006r. (sygn. akt II OSK 1098/05, opubl. ONSAiWSA 2007/4/95), reguły normujące wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego zamieszczone zostały w przepisie przejściowym art. 103 Prawa budowlanego z 1994r. Przyjęto zatem, że regułą podstawową wynikającą z ustępu 1 jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje to nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy wszczęte a niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest sprawy będące w toku w dniu 1 stycznia 1995 r. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w art. 103 ust. 2 omawianej ustawy. Wyjątek ten dotyczy wyłączenia stosowania Prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do przepisu art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona. Oznacza to, że przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. odnosi się do sytuacji, gdy obiekt zrealizowany został bez wymaganego pozwolenia przed dniem 1 stycznia 1995 r. Inaczej mówiąc, przepis ten ma zastosowanie, jeżeli samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy dopuszczono się przed dniem 1 stycznia 1995 r., a zakończenie budowy obiektu nastąpiło również przed tą datą. Skoro więc przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., który jest przepisem intertemporalnym, odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, które wypełniły hipotezę art. 48 tej ustawy, to nie można stosować wykładni rozszerzającej i obejmować treścią tego przepisu innych sytuacji wskazanych w przepisach Prawa budowlanego z 1994 r. Za takim rozumieniem przepisu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przemawiają także wywody zawarte w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 1996 r. (sygn. akt K 9/95, OTK 1996, nr 1, poz. 2) oraz w wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2001 r. sygn. akt OSA 2/01 (ONSA 2001, z. 4, poz. 143). Powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w pełni akceptowany przez skład orzekający w tej sprawie. Zatem w przypadkach określonych w komentowanym przepisie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, w których stosuje się "przepisy dotychczasowe", a nie art. 48 Prawa budowlanego, przez pojęcie przepisów dotychczasowych ostatecznie należy rozumieć: art. 37, art. 38, art. 39, art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r., która to ustawa – zgodnie z art. 107 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. – 31 grudnia 1994 r. utraciła moc, z zastrzeżeniem art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Wymienione przepisy prawa budowlanego z 1974 r. stosuje się – zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. – niezależnie od tego, czy samowola budowlana powstała przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, czy też w czasie obowiązywania tej ustawy (zob. Gliniecki Andrzej (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, WK 2016 i powołane tam: wyrok NSA w Gdańsku z dnia 20 września 2000 r., II SA/Gd 1597/98, Lex nr 654926; wyrok NSA w Katowicach z dnia 13 lutego 2002 r., II SA/Ka 1231/00, Lex nr 655200; wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2007 r., II OSK 138/06, LEX nr 507206). Przedstawiona powyżej analiza treści art. 103 ust. 2 Prawo budowlane z 1994r. nakazuje przyjąć, że do obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej przed dniem 1 stycznia 1995 r. odnosić można tylko tę regulację normatywną zawartą w ustawie z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, która odpowiada ściśle zakresowi normowania art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Ponieważ poza tym zakresem pozostaje, wyodrębniona w art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., kompetencja organu nadzoru budowlanego do nakładania obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, odpowiadające tym kompetencjom uprawnienia organu wymienione w art. 56 ustawy z 1974 r. w chwili obecnej nie mogą już podlegać wykorzystaniu (zob. wyrok NSA z dnia 8 maja 2009 r., II OSK 737/08, lex nr 574710). Jeżeli organy prowadzące postępowanie uznają, że dla wykazania chociażby tego, czy samowolnie wybudowany obiekt budowlany lub jego część powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane), niezbędne jest wykonanie określonej ekspertyzy technicznej, może zostać nałożony na uczestnika procesu budowlanego (odpowiednio: właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego) obowiązek jej przedłożenia, z tym że tego rodzaju działanie organu administracji swą podstawę prawną znajdować będzie w art. 81c ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a nie w art. 56 ust. 1 ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Usytuowanie art. 56 w systematyce Prawa budowlanego z 1974 r. świadczy o jego odrębnym i ogólnym charakterze, a zatem nie mającym związku z usuwaniem skutków samowoli budowlanej prowadzonej po wejściu w życie Prawa budowlanego z 1994 r. (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 24 marca 2015 r., II SA/Op 624/14, lex nr 1810415). Prawo budowlane z 1994 r. zawiera odpowiednią regulację w art. 81c ust. 2, pozwalającą na nałożenie w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Ustawa ta zawiera także regulację w art. 81c ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. umożliwiającą stronom postępowania kwestionowanie zażaleniem postanowień nakładających obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ekspertyz stanu technicznego obiektu budowlanego. Pogląd powyższy znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazuje się, że z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie wynika uprawnienie dla organów nadzoru budowlanego do podejmowania działań kontrolnych i nadzorczych w oparciu o regulację ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Tym samym organy te nie mogą wyprowadzać swoich kompetencji z ustawy nieobowiązującej w dacie podejmowania tego typu działań (por. cyt. wyżej wyrok WSA w Opolu z dnia 24 marca 2015 r. i powołane tam wyroki NSA: z 3 marca 2011 r., II OSK 400/10, Lex nr 1080268 oraz z 8 maja 2009 r., II OSK 737/08, Lex nr 574710 oraz z 27 listopada 2019r., II OSK 61/18). Wykonując zadania kontrolne bądź nadzorcze organy nadzoru budowlanego winny działać w oparciu o przepisy aktualnie obowiązującej ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. Zadania te określone zostały w art. 81 tej ustawy, zaś kompetencje kontrolne organów, umożliwiające wykonywanie im niniejszych zadań uregulowane zostały w art. 81a i art. 81c ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. Zatem wykonując zadania kontrolne i nadzorcze organ nadzoru budowlanego nie może działać na podstawie nieobowiązującej już ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Sąd zauważa, że błędna wykładnia dokonana przez organy obu instancji przepisu art. 103 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. doprowadziła do wydania wadliwego rozstrzygnięcia przez PINB w [...], bo opartego o błędną podstawę prawną i w konsekwencji - do wydania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. Tymczasem to, że w postanowieniu organu pierwszej instancji wskazano wadliwą podstawę prawną nałożenia tego rodzaju obowiązku, nie może wpływać na odebranie stronie postępowania uprawnienia do zaskarżenia rozstrzygnięcia, z którym się nie zgadza. Warunkiem skuteczności złożenia zażalenia jest to, czy przepis stanowiący rzeczywistą podstawę prawną działania organu administracji dopuszcza zaskarżenie wydanego przez ten organ aktu. Możliwość zaskarżenia postanowień wydawanych przez organy nadzoru budowlanego o nałożeniu obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w drodze zażalenia dopuszcza ustawodawca w art. 81c ust. 3 Prawo budowlane z 1994 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ drugiej instancji uwzględni powyżej przedstawioną ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, w szczególności dokona kontroli instancyjnej postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2020 r. w świetle art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., o ile zażalenie wywiedzione na to postanowienie będzie spełniać warunki formalne przewidziane przepisami prawa. Z tego względu postanowienie organu pierwszej instancji powinno było stać się przedmiotem kontroli organu drugiej instancji w trybie art. 144 w zw. z art. 127 i nast. k.p.a. Ponieważ jednak do takiej kontroli nie doszło, a organ na podstawie art. 134 k.p.a. uznał, że zażalenie na postanowienie wydane w pierwszej instancji jest niedopuszczalne, koniecznym stało się wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 k.p.a. w zw. z art. 103 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. i z tych przyczyn uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach, na które złożył się wpis od skargi, Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło