VII SA/Wa 923/19

WyrokWSA w Warszawie2019-09-27

Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Grzegorz Antas, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budki strażniczej, wydana na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, jest prawidłowa, gdy strona skarżąca kwestionuje swój status jako inwestora i właściciela obiektu oraz prawo do nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja nakazująca rozbiórkę budki strażniczej była prawidłowa. Pomimo kwestionowania przez Wspólnotę Mieszkaniową statusu inwestora i właściciela, sąd stwierdził, że Wspólnota posiadała prawo do korzystania z nieruchomości oraz prawo własności obiektu, co czyniło ją stroną postępowania i podmiotem zobowiązanym do wykonania nakazu rozbiórki. Brak uzyskania zaświadczenia o zgodności obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego uzasadniał zastosowanie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budki strażniczej (kontenera) posadowionej na działce bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA, organy ustaliły, że Wspólnota Mieszkaniowa, mimo początkowych wątpliwości co do jej statusu, nabyła prawo własności kontenera oraz prawo do korzystania z nieruchomości, na której został posadowiony. Wspólnota nie uzyskała jednak wymaganego zaświadczenia o zgodności obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wspólnoty Mieszkaniowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant Starszy referent Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości M. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...][...] Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] września 2018 r. nr [...] nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości [...] rozbiórkę budki strażniczej posadowionej na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. M. w W. od strony ul. F. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W związku z przeprowadzonymi 17 kwietnia 2013 r. oględzinami Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) pismem z 16 grudnia 2013 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie legalności posadowienia obiektu budowlanego – metalowego kontenera posadowionego na bloczkach betonowych i pełniącego funkcję dyżurki strażnika ochrony na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. M. w W. od strony ul. F. Z przyjętych ustaleń wynika, że ocieplony kontener o wymiarach 3,2 m x 2,0 m i wysokości 2,4 m został postawiony w marcu 2013 r. bez uzyskania wymaganego pozwolenia organu administracji architektoniczno - budowlanej. PINB postanowieniem z [...] lutego 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budki strażniczej bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył na inwestora - Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...] (dalej: Wspólnota Mieszkaniowa) obowiązek przedłożenia w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia zaświadczenia o zgodności obiektu budowlanego (kontenera) z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego sporządzonego przez osobę z uprawnieniami w odpowiedniej specjalności wraz z załączeniem kopii uprawnień oraz zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnego na dzień sporządzenia projektu oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji PINB decyzją z [...] czerwca 2014 r. nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy - Prawo budowlane nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej rozbiórkę ww. budki strażniczej. Decyzją z [...] września 2014 r. nr [...][...] Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) utrzymał w mocy wskazaną decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 28 kwietnia 2015 r. sygn. VII SA/Wa 2859/14, uwzględniając skargę Wspólnoty Mieszkaniowej, uchylił ww. decyzję [...]WINB z [...] września 2014 r., przyjmując, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 52 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że nie ulega w sprawie wątpliwości, iż teren podwórka przy budynku przy ul. M., na którym posadowiono sporny kontener, stanowi własność Miasta [...] zarządzany przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w [...] (pismo Urzędu [...] Urzędu Dzielnicy [...] z 24 kwietnia 2013 r.). Niekwestionowana jest także okoliczność, że obiekt ten został posadowiony bezpośrednio przez Agencję Ochrony [...], która czuje się jego właścicielem (władającym), o czym świadczy między innymi korespondencja z 3 stycznia 2014 r. kierowana do PINB informująca, że zgodnie z zaleceniami [...] Konserwatora Zabytków przeniesiono kontener o metr w stronę budynku. W sprawie brak jest natomiast jakichkolwiek ustaleń co do roli Wspólnoty Mieszkaniowej w procesie samowolnego posadowienia przedmiotowego kontenera, a więc ustalenia, czy jest ona jednym z podmiotów wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego i czy posiada prawo do gruntu pozwalające na wykonanie nakazu rozbiórki. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien stąd ustalić, czy Wspólnota była inwestorem oraz czy posiada prawo do nieruchomości, które pozwoli jej na wykonanie nakazu, jeśli można będzie przypisać jej rolę inwestora. [...]WINB pismami z 24 sierpnia 2015 r. oraz z 10 września 2015 r. wystąpił do Wspólnoty Mieszkaniowej oraz do Agencji Ochrony [...] o złożenie wyjaśnień i przedłożenie dokumentów określających podmiot, który pozostaje inwestorem (właścicielem) budki strażniczej. W piśmie z 2 września 2015 r. Agencja Ochrony [...], odpowiadając na powyższe wezwanie, podała, że nie jest właścicielem pomieszczenia ochrony. Natomiast w piśmie z 24 września 2015 r. Wspólnota Mieszkaniowa wyjaśniła, że Wspólnota nie była inwestorem kontenera w dacie jego posadowienia, niemniej posiada prawo do nieruchomości, na której został on posadowiony na podstawie zawartego z właścicielem działki, tj. gminą miejską - Miasto [...] porozumienia z [...] kwietnia 2015 r. Ponadto Wspólnota wskazała, że w związku z nabyciem kontenera od Agencji Ochrony [...] przysługuje jej aktualnie prawo własności spornego kontenera. W związku z powyższymi wyjaśnieniami [...]WINB pismem z 30 października 2015 r. wezwał Wspólnotę Mieszkaniową do złożenia pisemnego oświadczenia, czy jest zainteresowana legalizacją kontenera pełniącego funkcje dyżurki strażnika ochrony. W przypadku wyrażenia woli legalizacji obiektu organ zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową do przedłożenia dokumentacji wskazanej w postanowieniu nr [...] w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia wezwania. Wobec tego, że 4 grudnia 2015 r. Wspólnota Mieszkaniowa złożyła 4 egz. projektu budowlanego dla spornej inwestycji wraz z oświadczeniem, o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, [...]WINB decyzją z [...] grudnia 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję PINB z [...] czerwca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w celu zapewnienia, by żądanie strony zostało zbadane z zachowaniem wymagań art. 15 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę, PINB pismem z 16 lutego 2016 r. wezwał Wspólnotę Mieszkaniową do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji o zaświadczenie Prezydenta [...] o zgodności obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w terminie do 31 marca 2016 r., a następnie w związku z przekazaniem przez Urząd Dzielnicy [...] - Wydział Architektury i Budownictwa dla [...] postanowienia Prezydenta [...] z [...] marca 2016 r. nr [...] odmawiającego wydania na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej zaświadczenia żądanej treści PINB decyzją z [...] września 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy - Prawo budowlane, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej rozbiórkę budki strażniczej posadowionej na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. M. w W. W toku postępowania odwoławczego wywołanego złożeniem przez Wspólnotę Mieszkaniową odwołania od ww. decyzji z [...] września 2018 r. [...]WINB pismami z 9 listopada 2018 r., 7 grudnia 2018 r. i 31 stycznia 2019 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z prośbą o udzielenie informacji, czy i w jaki sposób zostało rozpoznane zażalenie Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie Prezydenta [...] z [...] marca 2016 r. nr [...]. Ponadto tożsame zapytanie zostało skierowane do Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] Urzędu [...], który przy piśmie z 12 lutego 2019 r. przekazał postanowienie SKO w W. z [...] grudnia 2018 r. znak [...], którym organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez Wspólnotę Mieszkaniową zażalenia na ww. postanowienie Prezydenta [...]. Mając na uwadze powyższe, [...]WINB decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję PINB z [...] września 2018 r., wskazując w jej uzasadnieniu, że inwestor nie dopełnił obowiązku nałożonego przez organ I instancji postanowieniem nr [...], tj. nie przedłożył zaświadczenia o zgodności przedmiotowego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czym wypełniona została dyspozycja art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego zobowiązującego organ do wydania nakazu rozbiórki. Organ zauważył, że wszczęcie postępowania legalizacyjnego jest możliwe przy łącznym spełnieniu przesłanek określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Legalizacja zostaje przeprowadzona skutecznie, jeśli inwestor zastosuje się do rozstrzygnięć organu nadzoru budowanego, wykonanie czynności nakazanych postanowieniem legalizacyjnym nie jest bowiem obowiązkiem inwestora, lecz jego prawem, z którym ustawodawca wiąże określone skutki. Przedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów jest traktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, co umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej. [...]WINB podkreślił, że do legalizacji samowoli budowlanej niezbędne jest przedstawienie wszystkich kompletnych dokumentów, o których mowa w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Jednym z tych dokumentów jest zaświadczenie o zgodności obiektu z przepisami planistycznymi lub decyzja o warunkach zabudowy, co oznacza, że nawet przedstawienie pozostałych dokumentów, tj. projektów budowlanych i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pozostaje niewystarczające, by dalszy etap postępowania legalizacyjnego mógł zostać wdrożony w sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...]WINB z [...] lutego 2019 r. złożyła Wspólnota Mieszkaniowa, zaskarżając ją w całości i wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, jak też stwierdzenie nieważności decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie jej uchylenie. Strona skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 Konstytucji, 2) art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, 3) art. 28 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, 4) art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, 5) art. 156 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację i w rezultacie niezastosowanie; 6) art. 52 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie. W uzasadnieniu skargi Wspólnota Mieszkaniowa, odnosząc się do treści art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., stwierdziła, że oba organy orzekające w sprawie naruszyły ww. normy prawne, gdyby bowiem zapoznały się z dokumentacją zarówno zgromadzoną w aktach sprawy administracyjnej, jak i znaną organom z urzędu, musiałyby uznać, iż Wspólnota Mieszkaniowa nie ma statusu strony w postępowaniu, zarówno jako inwestor, jak i właściciel obiektu budowanego. Wskazać bowiem wypada, że właścicielem działki gruntu, na której usadowiony jest kontener jest gmina miejska - Miasto [...], zaś prawa własności do kontenera przysługują podmiotowi - Ochrona [...] sp. z o.o. Również sama Wspólnota Mieszkaniowa informowała PINB, że nie jest stroną w sprawie. W opinii skarżącej, organ naruszył zatem nie tylko ww. normy prawne, lecz również art. 77 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz wydanie decyzji na podstawie jego oceny. Gdyby bowiem organ wypełnił obowiązki wskazane w przytoczonym powyżej przepisie, to nie wskazałby Wspólnoty Mieszkaniowej jako strony postępowania. W rezultacie dokonano także błędnej interpretacji normy prawnej wyrażonej w art. 28 k.p.a., uznając skarżącą za stronę postępowania. W konsekwencji organ wydał decyzję, która obarczona jest wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., albowiem zaskarżona decyzja nie tylko została skierowana do podmiotu, który nie jest stroną postępowania, lecz również była niewykonalna w dacie wydania i jej niewykonalność ma charakter stały. Pomijając bowiem fakt, że nie będąc właścicielem gruntu ani obiektu kontenerowego skarżąca nie mogła być uznana za stronę postępowania, to nie jest możliwa realizacja przez skarżącą orzeczenia, tj. rozbiórki obiektu kontenerowego, albowiem Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada statusu inwestora (nie jest właścicielem ww. obiektu), jak również nie posiada żadnych praw do ww. budowli. Skarżąca podkreśliła, że stan faktyczny ustalony przez WSA w Warszawie w wyroku z 28 kwietnia 2015 r. nie uległ zmianie. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2019 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja [...]WINB nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, a tym bardziej stwierdzenie jej nieważności, o co wniosła strona skarżąca. Przedmiotem kontroli pozostaje decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca Wspólnocie Mieszkaniowej dokonanie rozbiórki budki strażniczej posadowionej na terenie podwórka przy budynku przy ul. M. Ocena legalności powyższego rozstrzygnięcia wymaga w pierwszym rzędzie przypomnienia, że w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który uchylając decyzję rozbiórkową [...]WINB z [...] września 2014 r., zamieścił w wyroku z 28 kwietnia 2015 r. określone wskazania co do dalszego postępowania, którymi organy, stosownie do art. 153 p.p.s.a., były związane w ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego. Wyrok z 28 kwietnia 2015 r. w świetle konstrukcji jego wskazań powinien być rozumiany jako co prawda przesądzający kwalifikację prawną nadaną budce strażniczej jako samowolnie wykonanemu obiektowi budowlanemu, niemniej nakazujący organom nadzoru budowlanego uzupełnienie ustaleń w zakresie pozwalającym w sposób poprawny określić podmiot, który w świetle art. 52 w zw. z art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego mógłby stać się adresatem nakazu rozbiórki, jeżeli taką decyzją powinno kończyć się wszczęte z urzędu postępowanie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela stanowisko zawarte w przytoczonym przez PINB wyroku NSA z 14 kwietnia 2004 r. sygn. OSK 104/04, ONSAiWSA 2004/1/27 z glosą W. Chróścielewskiego, OSP 2004/12/154, zgodnie z którym kontener metalowy pełniący funkcję stróżówki jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę tylko wówczas, gdy jest przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych i w celu ich wykonania stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego. Nawet jeżeli technologia tego rodzaju obiektu budowlanego sprawia, że jego wykonanie sprowadza się do ustawienia na gruncie, nie odbiera to możliwości utożsamiania działania inwestora za równoważne budowie obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Wykonywanie obiektu w określonym miejscu w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego może polegać bowiem na usytuowaniu obiektu, którego konstrukcja została wykonana poza miejscem budowy, co może dotyczyć, np. takich obiektów budowlanych jak zbiorniki, urządzenia techniczne, kontenery, reklamy. Powoduje to, że okoliczność, iż określony obiekt budowlany został wykonany w znacznej części lub nawet w całości w innym miejscu, czy ma charakter rozbieralny i składa się z typowych elementów składowych montowanych w jedną całość, nie zmienia faktu, że określona rzecz może stać się obiektem budowlanym po jej usytuowaniu w określonym miejscu ze względu na jej przeznaczenie i sposób użytkowania (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2019 r. sygn. II OSK 1256/17; wyrok NSA z 23 października 2008 r. sygn. II OSK 1247/07; wyrok NSA z 4 stycznia 2008 r. sygn. II OSK 1792/06). Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym przyjmuje się, że brak możliwości przypisania danego obiektu do jednej z kategorii wymienionych w art. 29 – 31 Prawa budowlanego powoduje, iż w sytuacji jego posadowienia na gruncie w celu pełnienia określonych funkcji użytkowych, podlega on obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. Taką kwalifikację należy nadać takim jak sporna budka obiektom kontenerowym (por. wyrok NSA z 15 marca 2018 r. sygn. II OSK 1324/16; wyrok NSA z 12 kwietnia 2017 r. sygn. II OSK 2079/15; wyrok NSA z 24 lutego 2017 r. sygn. II OSK 1538/15; wyrok NSA z 10 września 2015 r. sygn. II OSK 2354/14; wyrok NSA z 10 marca 2015 r. sygn. II OSK 1935/13), ale także innym tego rodzajom obiektom niezwiązanym trwale z gruntem, m. in.: domkowi holenderskiemu (por. wyrok NSA z 6 września 2017 r. sygn. II OSK 3087/15; wyrok NSA z 28 października 2015 r. sygn. II OSK 426/14), namiotowi konstrukcji aluminiowej przykrytej plandeką (por. wyrok NSA z 30 października 2015 r. sygn. II OSK 486/14), wagonowi kolejowemu (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2008 r. sygn. II OSK 1291/07), przenośnemu dystrybutorowi paliw ze zbiornikiem (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2015 r. sygn. II OSK 2816/13), czy też barakowozowi (por. wyrok NSA z 23 marca 2011 r. sygn. II OSK 48/10; wyrok NSA z 7 lutego 2008 r. sygn. II OSK 1935/06). Poza sporem w sprawie pozostaje to, że budka strażnicza została posadowiona na terenie podwórka przy budynku przy ul. M. bez wystąpienia o udzielenie pozwolenia na budowę, co nakazywało objąć ją reżimem postępowania legalizacyjnego określonego przepisami art. 48-49 Prawa budowlanego. Sąd zauważa, że w ramach tego postępowania Wspólnota Mieszkaniowa, korzystając z uprawnienia do doprowadzenia spornego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, podjęła działania zmierzające do wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego (art. 49 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego), przedkładając dokumentację wymienioną w wydanym przez PINB postanowieniu z [...] lutego 2014 r. nr [...]. Jednakże w pełni zgodzić się należy, zdaniem Sądu, ze stanowiskiem zamieszczonym w zaskarżonej decyzji, że działanie to nie było w pełni skuteczne, albowiem skarżąca, nie dysponując zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, nie doprowadziła do wykazania, że sytuacja, w której się znalazła, odpowiada dyspozycji art. 48 ust. 5 a nie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. W toku postępowania odwoławczego prowadzonego przez [...]WINB do akt sprawy zostało włączone postanowienie SKO z [...] grudnia 2018 r., które należy traktować jako ostateczne rozstrzygnięcie wydane w sprawie rozpoznanej postanowieniem Prezydenta [...] z [...] marca 2016 r. nr [...]. Należy przypomnieć, że postanowieniem tym organ odmówił wydania na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej zaświadczenia potwierdzającego zgodność budowy budki strażniczej usytuowanej na działce nr ew. [...] z obrębu [...] z postanowieniami uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części terenu [...] Historycznego z uwagi na wprowadzony na terenie oznaczonym symbolem [...] zakaz "realizacji [...] budynków i budowli o statusie lub charakterze obiektów lub tymczasowych, poza niezbędnymi na czas remontów i budów" (§ 33 ust. 3 pkt 6 planu). Niemożność prawna potraktowania zgłoszonego przez Wspólnotę Mieszkaniową żądania w piśmie z 3 grudnia 2015 r. jako skutecznie złożonego wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego w rozumieniu art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego, czyniło zasadnym orzeczenie przez [...]WINB o nakazie rozbiórki spornego obiektu budowlanego i w tym zakresie Sąd nie dostrzega w zaskarżonej decyzji jakiejkolwiek wadliwości dotyczącej oceny materialnoprawnych podstaw uzasadniających wydane rozstrzygnięcie o charakterze odmownym (sensu largo). Mając na uwadze treść wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku z 28 kwietnia 2015 r. oraz działania podjęte przez [...]WINB w celu ich realizacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 52 Prawa budowlanego, ocenianego przez pryzmat art. 153 p.p.s.a. Zwracając się bowiem pismami z 24 sierpnia 2015 r. oraz z 10 września 2015 r. do Wspólnoty Mieszkaniowej i Agencji Ochrony [...] oraz poddając następnie uzyskane wyjaśnienia i treść nadesłanych dokumentów stosownej analizie, [...]WINB doszedł do trafnej konkluzji, że w świetle art. 52 Prawa budowlanego nakaz rozbiórki kontenerowej budki strażniczej powinien zostać skierowany do Wspólnoty Mieszkaniowej. Istota zastrzeżeń zgłoszonych w przywołanym wyżej wyroku z 28 kwietnia 2015 r. miała związek z potrzebą ustalenia, czy Wspólnota Mieszkaniowa, jeżeli do niej miałaby zostać zaadresowana decyzja rozbiórkowa, posiada prawne możliwości wykonania nakazu rozbiórki, wynikające przede wszystkim z prawa do gruntu, na którym budka została ustawiona. Kwestię tę, w ocenie Sądu, aprobująco przesądziło jednakże złożenie przez Wspólnotę Mieszkaniową na wezwanie [...]WINB porozumienia z [...] kwietnia 2015 r. zawartego między nią a Miastem [...] reprezentowanym przez Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] odnośnie do zasad korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...]. Wynikające z punktu IV porozumienia przysługujące Wspólnocie Mieszkaniowej prawo do "instalowania" za zgodą ZGN [...] na działce niezwiązanego z trwale z gruntem obiektu typu "budka strażnicza" należy traktować jako zawierające w sobie również prawo Wspólnoty do "deinstalacji" tego rodzaju obiektu w sytuacji jego faktycznego umiejscowienia na terenie działki objętej zgodą, a następnie braku zainteresowania Wspólnoty w dalszym utrzymywaniu tego stanu lub wystąpienia innych okoliczności, które mogłyby wpływać kształtująco na zachowanie władającego obiektem. W przedłożonym przez Wspólnotę Mieszkaniową piśmie z 23 listopada 2015 r. Dyrektor Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] wyraził zgodę na lokalizację budki strażniczej na terenie podwórka budynku znajdującego się przy ul. M., co niewątpliwie w świetle art. 52 Prawa budowlanego każe uznać skarżącą za uprawnioną do wykonania nakazu rozbiórki spornego obiektu, jeżeli jego administracyjnoprawna ocena usytuowania na należącej do Miasta [...] działce nr ew. [...] z obrębu [...] nie pozwala na doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, że nie tylko wzgląd na prawo korzystania przez Wspólnotę Mieszkaniową z gruntu, na którym posadowiona została budka strażnicza, każe jej przypisać obowiązek wykonania nakazu rozbiórki. Nie mniej istotny jest bowiem wzgląd na to, że zgodnie ze złożonym w piśmie z 24 września 2015 r. oświadczeniem pozostaje ona właścicielem spornego obiektu, który jak można wywieść z treści pisma, został nabyty od Agencji Ochrony [...], co koresponduje ze złożonym przez tę Agencję oświadczeniem (pismo z 2 września 2015 r.). W złożonej skardze pełnomocnik skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej nie tylko zakwestionował istnienie przysługującego jej prawa własności do spornej budki strażniczej (kontenera) i prawa do nieruchomości, na której ten obiekt został ustawiony, ale również samą dopuszczalność nadania Wspólnocie Mieszkaniowej statusu strony w toczącym się postępowaniu, co nie tylko pozostaje nieuprawnione w świetle treści przywołanych wyżej dokumentów, ale również budzić musi zasadniczą wątpliwość w zakresie przyjmowanej przez autora skargi wykładni art. 28 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stroną jest nie tylko każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo także kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Niesporne pozostaje, że w toku prowadzonego przed [...]WINB postępowania odwoławczego Wspólnota Mieszkaniowa w piśmie z 3 grudnia 2015 r. zawarła następujące oświadczenie: "Zwracamy się z prośbą o dokonanie legalizacji budki wartowniczej posadowionej na terenie podwórka przy budynku M. w W. Prośbę motywujemy tym, że obecność ochrony doprowadziła do spadku włamań do piwnic i lokali w naszym budynku". Powyższe żądanie zgłoszone w toku postępowania legalizacyjnego stanowi o tym, że przypisany Wspólnocie status jego strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 48 – 49 Prawa budowlanego z racji jego niesporności nie powinien być podważany, a przynajmniej nie powinien być podważany przez podmiot, który przywołane oświadczenie procesowe złożył, jeżeli jednocześnie nie twierdzi, że oświadczenie to nie pochodzi od niego. O ile bowiem do momentu wydania przez WSA w Warszawie wyroku z 28 kwietnia 2015 r. sygn. VII SA/Wa 2859/14 status Wspólnoty Mieszkaniowej wynikał z tego, że wszczęte postępowanie dotyczyło "obowiązku", który miał być wbrew stanowisku Wspólnoty na nią nałożony, o tyle w związku z ujawnioną wolą legalizacji budki strażniczej, którą Wspólnota nakierowała na wykazanie, że podjęte przez nią działania jako podmiotu występującego w roli inwestora mogą doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, status Wspólnoty można odnosić również do tej części normy prawnej ujętej w art. 28 k.p.a., wskazującej, że stroną jest również podmiot, który "żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny". Przedkładając wymienione wyżej dokumenty wskazujące komu przysługuje prawo własności spornego obiektu, jak też prawo do korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...], Wspólnota Mieszkaniowa wraz z wnioskiem złożyła równocześnie na urzędowym formularzu oświadczenie z [...] grudnia 2015 r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, stąd Sąd doszedł do przekonania, że sformułowane w skardze zarzuty pozostają sprzeczne z okolicznościami wynikającym z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Tym samym twierdzenia, że Wspólnota nie mogła zostać uznana za stronę postępowania, jak i nie jest możliwa realizacja przez nią nakazu muszą zostać odrzucone jako nieuprawnione, nie wpływając na prawidłowość wydanego przez [...]WINB rozstrzygnięcia. Uzupełniając powyższy wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany jest przypomnieć, że sposób rozumienia art. 52 Prawa budowlanego został w niniejszej sprawie ukształtowany kierunkiem jego wykładni, jaka została przyjęta w wyroku z 28 kwietnia 2015 r. (art. 153 p.p.s.a.), wobec czego tak organy orzekające w sprawie, jak i Sąd kontrolujący zaskarżoną decyzję z [...] lutego 2019 r. nie mogły ustalonej w ww. przepisie kolejności podmiotów, na których spoczywa obowiązek wykonania nakazu, nadać innego znaczenia aniżeli to, które ustalił już wiążąco w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie. W orzeczeniu tym Sąd przyjął, że "[...] w pierwszej kolejności obowiązkami takimi powinien być obciążony inwestor, jednakże pod warunkiem że posiada on w dacie orzekania uprawnienia do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu (por. wyroki NSA z dnia 27 marca 2007 r., II OSK 522/06, Lex nr 339391 i z dnia 6 marca 2008 r., II OSK 158/07, Lex nr 468723). W sytuacji gdy inwestor nie posiada prawa do dysponowania obiektem i nieruchomością na cele budowlane, nałożenie na niego obowiązku rozbiórki tego obiektu budowlanego mogłoby okazać się niewykonalne. Inwestor nie miałby żadnych własnych praw do zabudowanej nieruchomości a właściciel nie byłby związany tą decyzją". Z powyższego stanowiska, jak i pozostałych wyjaśnień zamieszczonych w uzasadnieniu wyroku wynika, że Sąd zdecydowanie odrzucił ten wniosek interpretacyjny, który zakłada, że nakaz rozbiórki może zostać skierowany do inwestora, który nie jest właścicielem samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Powoduje to, że formułowane w skardze zastrzeżenia względem zaskarżonej decyzji koncentrujące się na akcentowaniu, że Wspólnota Mieszkaniowa nie była inwestorem robót polegających na posadowieniu budki strażniczej na terenie podwórka przy budynku przy ul. M. (w dacie ich wykonania) nie ma znaczenia z punktu widzenia prawidłowego zastosowania art. 52 Prawa budowlanego, jeżeli uzupełnione przez organy nadzoru budowlanego ustalenia wskazują, że w ramach przysługujących Wspólnocie uprawnień właścicielskich ma ona prawną możliwość władania obiektem, w tym jego zdemontowania (usunięcia) z terenu należącej do Miasta [...] działki nr ew. [...] z obrębu [...]. Przeczy to twierdzeniu, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna, czy też została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, co miałoby w ocenie strony skarżącej czynić ją decyzją obarczoną wadami kwalifikowanymi uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.). Sąd podkreśla, że nie można mówić o niewykonalności decyzji, jeżeli wynikający z niej obowiązek mieści się w granicach prawa, a o wadliwości decyzji miałoby przesądzać jedynie negatywne nastawienie jej adresata do obciążenia go faktycznym ciężarem jego wykonania. Tym bardziej ocenę taką należy sformułować w przypadku, gdy zarzut zaistnienia nieusuwalnej przeszkody w wykonaniu obowiązku adresat nakazu opiera na nieistnieniu okoliczności prawnej, której wystąpienie równocześnie w tej samej sprawie potwierdzał z uwagi na to, że stanowiła ona przesłankę przyznania mu uprawnienia, o które się bezskutecznie ubiegał. Sąd, wypełniając określony w art. 134 § 1 p.p.s.a. obowiązek zbadania legalności zaskarżonej decyzji w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi, przyjął, że nie ma podstaw do jej podważenia z uwagi na posiadanie przez nią innych istotnych wad prawnych. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło